Worksheetsтұрақты даму соңғы
Total questions: 40
Worksheet time: 20mins
БҰҰ-ның биоалуантүрлілік туралы Конвенциясына қол қойылды
1992
1990
1995
2005
Бұл құжат суды тұрақты басқаруңа қатысты
Халықаралық су хартиясы
Дүниежүзілік тұрақты тұтыну туралы деклорация
биоалуантүрлілік туралы конвенция
су ресурстары туралы хаттама
Еуропадағы тұрақты даму стратегиясы бөлігі
Еуропа үшін таза энергия бағдарламасы
Еуропалық адам құқықтары хартиясы
Еуропалық өсу қарқыны бағдарламасы
жабайы табиғатты қорғау бағдарламасы
АКШ-тын туракты даму стратегиясына мыналар кіреді:
“Жасыл” энергия көздеріне көшу және көміртегі ізін азайту.
Көмір технологиясын пайдалануды арттыру.
Атом энергетикасы мен көмірсутек ресурстарын дамыту.
Экология саласындағы басқа елдермен ынтымақтастықты шектеу.
Қытайдың тұрақты даму стратегиясында “жасыл экономика” ойнайды:
Жаңартылатын энергия көздерін дамыту және энергия тиімділігін арттыру.
Ластану мен көміртегі шығарындыларын арттыру.
Тауар өндірісін азайту.
Экологиялық таза технологияларды пайдалануды тоқтату.
Германия тұрақты даму стратегиясы таңдады:
Жаңартылатын энергия көздеріне, соның ішінде күн және жел станцияларына көңіл бөлу.
* Дәстүрлі энергия көздерін қолдану.
Көмір энергетикасын дамыту.
Энергетикада жаңа технологияларды пайдаланудан бас тарту.
Бұл бағыт тұрақты дамуға қол жеткізу үшін Солтүстік Еуропа елдерін белсенді дамытуда:
Қайта өңдеу тиімділігін арттыру және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану.
Жоғары ластаушы технологияларды қолдану.
Ескі энергия көздерін қолдану.
* Дәстүрлі энергетикалық ресурстар бағасының төмендеуі.
Халықаралық тәжірибеде “тұрақты тұтыну” тұжырымдамасы мынаны мақсат етеді:
Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану және қалдықтарды азайту.
Ресурстарды пайдалануды арттыру және қалдықтарды барынша арттыру.
Қазба ресурстарына тәуелділікті мәңгілікке қалдыру.
* Әлеуметтік жауапкершілікті төмендету.
* Ластануды арттыратын технологияны қолдану.
Скандинавия елдеріндегі тұрақты даму стратегиясының негізгі мақсаты:
* Төмен энергияны қажет ететін технологияларды мәңгілікке қалдыру.
Тұрақты және экологиялық таза технологияларды дамыту
Ресурстарды өндіру мен тұтынуды азайту
Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды тоқтату.
Жаңа Зеландия экономикасына тән тұрақты дамудың негізгі бағыттары:
* Экожүйелерді сақтау және жақсарту.
* Экологиялық таза ауыл шаруашылығын дамыту.
* “Лас” технологияларды қолдану және жаңартылатын энергия көздерінен бас тарту.
* Көміртегі шығарындыларын арттыру.
Жаһандық деңгейде тұрақты даму және экологиялық қауіпсіздік бойынша ұсыныстар әзірлейтін халықаралық ұйым:
* Біріккен Ұлттар Ұйымы.
* Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы.
* Дүниежүзілік банк.
* Дүниежүзілік экономикалық форум.
* Дүниежүзілік сауда ұйымы.
Қазақстанның тұрақты даму стратегиясында жаңартылатын энергия көздері рөлі атқарылады:
* Қазба энергия көздерін және көмір көздерін жаңартылатын энергия көздеріне ауыстыру.
* Негізгі энергетикалық база ретінде стратегиялық дамуда.
* Дәстүрлі энергия көздерінен ауыстырылмайды.
* Басқа елдерден энергия импортын арттыру үшін пайдаланылады.
Бұл аспект Еуропалық Одақ елдеріндегі тұрақты даму стратегиясының бөлігі емес:
* Көмірсутек ресурстарына тәуелділікті арттыру.
* Жаңартылатын энергия көздерін дамыту.
* Энергия тиімділігі және парниктік газдар шығарындыларын азайту.
* Әлеуметтік теңдікті арттыру және кедейлікпен күресу.
* Ауыл шаруашылығында экологиялық таза технологияларды дамыту.
Қазақстан 2030 бағдарламасы жарияланды:
2010
2005
2015
2022
Қазақстанның қандай заңнамасы технологияларды дамытуға бағытталған?
“Технологияларды дамыту туралы” заң
“Экологиялық қауіпсіздік құқықтары туралы” заң
“Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану туралы” заң
“Өнеркәсіптің озық түрлері туралы” заң
Бұл қағида тұрақты дамудың негізі болып табылады:
Теңдік және әділдік ұстанымы
Өнеркәсіптік өсу ұстанымы
Адамдардың денсаулығын сақтау ұстанымы
Табиғи ресурстарды ысырапсыз пайдалану ұстанымы
Жаһандық тұрақты даму мақсаттарын әзірлеуге негіз болған халықаралық форум:
БҰҰ Қоршаған орта және даму конференциясы
Дүниежүзілік экономикалық форум
Экология бойынша Дүниежүзілік конференция
Тұрақты ауыл шаруашылығы конференциясы
Тұрақты даму стратегиясы мына салаларды қамтиды:
. Жауапты тұтыну және өндіру
Өндірістік процестерде жасанды интеллектті қолдану
Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану
. “Жасыл” экономика принциптері
Жұмыс орындарын құру үшін жаңа технологияларды пайдалану
Бұл мәлімдеме жасыл инновацияға қатысты:
Ластануды азайтатын және энергия тиімділігін арттыратын технологияларды енгізу
Инфрақұрылымды жақсарту үшін қазба энергия көздерін пайдалану
Қаптаманы жақсарту үшін жаңа материалдарды әзірлеу
Тауарлар өндірісін ұлғайтуға бағытталған технологияларды дамыту
Бұл фактор ақпараттық технологияларды тұрақты пайдалануға ықпал етеді:
IT-инфрақұрылымның энергия тиімділігін арттыру
Деректер қажеттілігін арттыру
Қалпына келтірілмейтін материалдарды пайдалануды арттыру
Сервер орталықтарынан көміртегі ізін
Қазақстанның тұрақты даму стратегиясы қандай аспектілерді қамтиды:
Энергия тиімділігін арттыру, көміртегі шығарындыларын азайту және өмір сапасын жақсарту.
Автомобиль трафигі мен ауаның ластануын арттыру.
Жаңа зауыттар мен өнеркәсіптік нысандарды салу.
Өмір сүру деңгейін төмендету және қазба ресурстарды пайдалануды арттыру.
Су мен ауаның ластануын арттыру.
Тұрақты даму үшін ауыл шаруашылығындағы инновациялық тәсілдің мысалдары:
Датчиктер мен GPS көмегімен дәл егіншілік жүйелерін дамыту.
Өнімділікті арттыру үшін генетикалық түрлендірілген организмдерді енгізу.
Дәстүрлі ауыл шаруашылық әдістерін қолдануды арттыру.
Қарқынды мал шаруашылығын дамыту.
Химиялық тыңайтқыштар мен пестицидтерді қолдану.
Ақпараттық технологиялардың көміртегі ізін азайтуға ықпалы:
Сервер орталықтарының санын азайту үшін бұлтты технологияларды пайдалану.
Көбірек физикалық серверлерді пайдалану.
Жоғары энергия тұтыну кезінде серверлердің жұмыс уақытын арттыру.
Бір реттік электрондық құрылғылардың санын көбейт
Көмір электр станцияларын пайдалануды арттыру.
“Жасыл” инновациялардың көлік саласындағы мысалдары:
Электр және гибридті автомобильдер.
Дәстүрлі бензин көліктері.
Дизельді қозғалтқыштар өндірісін ұлғайту.
Көмірді пайдаланатын жаңа көліктерді дамыту.
Жаңартылатын энергия көздерінің тұрақты дамудағы рөлі:
Олар қазба ресурстарына тәуелділікті азайтады және парниктік газдар шығарындыларын төмендетеді.
Олар көмірсутек ресурстарын тұтынуды арттырады.
Олар атом энергетикасының дамуына ықпал етеді.
Олар табиғи ресурстардың сарқылуына әкеледі.
Суды басқару стратегиясы:
Су тұтынуды оңтайландыру және су шығынын азайту.
Шектеулі аумақтарда су ресурстарын пайдалануды арттыру.
Су объектілерінің ластануын арттыру.
Су ресурстарын бақылауды азайту.
Ақпараттық технологияларды қолданудың этикалық мәселелері:
Пайдаланушылардың қауіпсіздігі мен жеке бостандығы үшін IT қолдану.
Тиімді өндірістік процестерді құру үшін IT қолдану.
Экологияға ең аз әсер ететін технологияларды енгізу.
Пайданы ұлғайтуға бағытталған жаңа IT өнімдерді әзірлеу.
Көмірқышқыл газының шығарындыларын азайтуға көмектесетін технология:
Көміртекті ұстау және сақтау технологияларын қолдану (CCS).
Көмір электр станцияларын пайдалануды арттыру.
Жаңа мұнай өңдеу зауыттарын салу.
Пластикалық өнімдер өндірісін ұлғайту.
Өндірістің этикалық қағидалары:
Экологиялық әділеттілік пен жауапкершілік принциптерін өндіріс процесінде белгілеу қажет.
Өндіріс экологияға әсерін ескермей, тек пайдаға бағытталуы керек.
Өндірістік процестер қалдықтарды көбейтуге бағытталуы керек.
Этикалық нормалар өндірістік технологияларға қолданылмайды.
1. Қазақстан өзінің энергетикалық саясатында қандай стратегияны қолданады?
• Жаңартылатын энергия көздеріне баса назар аудара отырып, энергетикалық ауысу (Energiewende).
• Көмір электр станцияларына көшу.
• Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды тоқтату.
• Күн және жел станцияларын пайдалануды азайту.
2. Латын Америкасы елдері үшін тұрақты даму стратегиясында биоәртүрлілікті сақтау маңызды рөл атқарады:
• Экожүйелерді қорғауда және өмір сапасын жақсартуда.
• Тұрақты даму үшін маңызды емес.
• Экономикалық өсуге кедергі келтіреді.
• Ауыл шаруашылығын нашарлатады.
3. Қазақстанның орнықты даму стратегиясында әлеуметтік тұрақтылық рөл атқарады:
• Ол теңсіздікті азайтуға және халықтың барлық топтары үшін лайықты өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
• Бұл тұрақты даму процесінде маңызды емес.
• Ол әлеуметтік мәселелерді ескермей, экономикалық көрсеткіштерді жақсартуға бағытталған.
• Ол халықтың өмірін дамыту мен жақсартуды шектейді.
4. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі тұрақты даму стратегиясы:
• Экономиканың, экологияның және әлеуметтік саланың үйлесімді дамуын қамтамасыз ету.
• Көмірсутек ресурстарына тәуелділікті арттыру.
• Экология есебінен өнеркәсіптік өндірісті дамыту.
• Дәстүрлі өндіріс әдістерін мәңгілікке қалдыру.
5. Қазақстанның тұрақты даму стратегиясын табысты іске асырудың негізгі факторлары:
• Энергетикадағы инновациялар, энергия тиімділігін арттыру және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану.
• Көмір өнеркәсібін дамыту.
• Әлеуметтік шығындарды азайту.
• Халықаралық ынтымақтастықты тоқтату.
6. Осы салада Қазақстан өзінің әлеуметтік тұрақтылығын жақсартудың шешуші рөлін көреді:
• Әлеуметтік шиеленісті арттыру.
• Теңдік пен әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз ету.
• Әлеуметтік жауапкершілікті қысқарту.
• Адам құқықтарын елемеу.
7. Қазақстанның тұрақты даму стратегиясын қалыптастыру процесінде ескерілуі тиіс экологиялық факторлар:
• Парниктік газдар шығарындыларын ұлғайту.
• Экологиялық жүктемені азайту және энергия тиімділігін арттыру.
• Тек дәстүрлі энергия көздерін дамыту.
• Көмір технологияларын дамыту және оларды өнеркәсіпке енгізу.
8. Бұл бекіту Қазақстанның орнықты даму стратегиясының әлеуметтік басымдықтарын сипаттайды:
• Тек ірі бизнесті қолдау.
• Пайданы ұлғайту және әлеуметтік бағдарламаларды қысқарту.
• Әлеуметтік әділетсіздікті мәңгілікке қалдыру.
• Барлық азаматтар үшін жоғары өмір сапасын және әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз ету.
9. Қазақстанның тұрақты дамуын қамтамасыз етуде қандай рөл атқарылады?
• Халықаралық ынтымақтастық экономикалық жағдайдың нашарлауына әкеледі.
• Халықаралық ынтымақтастық тұрақты дамуға кедергі келтіреді.
• Халықаралық ұйымдармен ынтымақтастық, тәжірибе алмасу және жасыл технологияларға инвестициялар тарту.
• Қазақстан тек ішкі дамуға ғана назар аударуы тиіс.
10. Қазақстанның экономикалық дамуындағы әлеуметтік тұрақтылық рөл атқарады:
• Оның экономикаға әсері жоқ.
• Ол экономикалық прогресті тежейді.
• Бұл экономикалық өсудің баяулауына әкеледі.
• Ол әлеуметтік институттарды нығайтуға, теңсіздікті төмендетуге және тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді.
Бұл этикалық принциптер тұрақты тұтыну мен өндірістің негізі болып табылады:
• Жауапты тұтыну және қалдықтарды азайту.
• Өндіріс тиімділігі және пайданы ұлғайту.
• Болашақ ұрпақ үшін ресурстарды мәңгілікке сақтау.
