NEW
Font size
Worksheets1-50
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Тіл білімінің зерттеу нысаны:
Жазу тарихы.
Өлі тілдер тарихы.
Сөз мағынасы.
Адамзаттың дыбыстық тілі.
Этнолингвистика.
Тіл білімінің негізгі міндеттері:
Тілдің өмір сүруін айқындау.
Жалпы тілдерді салыстыру.
Туыс емес тілдерді өзара салғатыру.
Қоғам мен тіл дамуын сипаттау.
Тілдік құбылыстарды зерттегенде, олардың синхрондық және диахрондық жақтарына бірдей назар аудару.
Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым қалай аталады:
Ассимиляция.
Метатеза.
Лингвистика.
Диссимиляция.
Фразеология.
Сипаттама тіл білімі нені қарастырады:
Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырады.
Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындауды.
Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын.
Туыстас тілдердің дыбыс жүйесін.
Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктерін.
Лингвистиканы медицинамен байланыстыратын саласы:
Екпін.
Сөйлем.
Фразеология.
Артикуляция.
Синтаксис.
Жалпы тіл білімі нелерді айқындайды:
Тілдің даму және өзгеру заңдылықтарын, қоғамдық құбылыстарды қарастырады.
Әлемдік тіл біліміндегі жетістіктерді ескере отырып, байланысын қарастырады.
Тілдің мәні мен қызметін, оның ойлаумен қатынасын, байланысын, тілдің даму заңдарын, зерттеу әдістерін белгілейді.
Ғылыми тұрғыдан зерттеудің нәтижелерін жинақтайды.
Тілдің дұрыс бағытта дамуын зерделейді.
Логика мен тіл білімінің байланысы неде:
Ойлаудың заңдары мен ой формаларының өзара байланысында.
Сөздің ұғыммен, сөйлемнің пайымдаумен байланысында.
Ой формасы мен құрылысының зерттелінуінде.
Сөз бен сөйлемнің байланысында.
Тілдік категориялар мен логикалық категориялардың байланысында.
Тіл білімі мен географияның өзара байланысы қай салада көрінеді:
Антропология.
Лингвистикалық география.
Философия.
Этнолингвистика.
Логика.
Тіл немен тығыз байланысты:
Халықпен.
Қоғаммен.
Ұжыммен.
Тайпамен.
Табиғатпен.
Тілдің табиғатын айқындайтын ең басты қасиеті қайсы:
Ұжымды біріктіру.
Тілдік таңба.
Қатынас құралы.
Даму құралы.
Байланыс тірегі.
Тілдің адамның субъективті қатынасын, сезімі мен эмоциясын білдіру қызметі қалай аталады:
Экспрессивтік.
Семиотикалық.
Деривациялық.
Коммуникациялық.
Семантикалық.
Тіл мен ойлаудың өзара байланысы мына ғылымдардың қайсысымен байланысты:
Математика, логика, психология.
Философия, тіл білімі, биология.
Философия, логика, психология.
Кибернетика, логика, философия.
Психолингвистика, математика, география.
Адамның ойлау қабілеті қалай пайда болды:
Сөйлеу нәтижесінде.
Деректі заттарды тану нәтижесінде.
Еңбек процесі нәтижесінде.
Материалдық құндылықтардың нәтижесінде.
Заттар мен құбылыстарды ажырату процесінде.
Тіл мен ойлаудың бірлігі неде:
Ұғым мен мағынада.
Форма мен табиғи байланыста.
Зат пен оның атауы арасындағы табиғи байланыста.
Дыбыс пен ұғымда.
Форма мен мазмұнда.
Сөйлеу әрекетіне қайсылар тән:
Дауыстау, жеткізу, есту.
Мазмұндау, формаға түсіру, ұғыну.
Сөйлеу, есту, ұғыну.
Ойлау, бейнелеу, сезіну.
Дыбыстау, жазу, пайымдау.
Пайымдаудың элементтері қайсы:
Мазмұн, ақиқат дүние, заттық таңба.
Субъект, предикат, байланыс.
Форма, мазмұн, объект.
Объект, модальдылық, форма.
Дыбыс, сөйлем, сөз.
Пайымдаудың нақтылы өмір сүру формасы не:
Предикат.
Дыбыс.
Сөйлем.
Мазмұн.
Сөз.
Адам қандай сөйлеудің негізінде ашық, айқын сөйлей алады:
Астарлап сөйлеуде.
Жазуда.
Күліп сөйлеуде.
Іштей сөйлеуде.
Дыбыстап сөйлеуде.
Диахрониялық лингвистика нені қарастырады:
Тілдің тарих бойында өзгеруі мен даму қалпын.
Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын.
Туыс тілдердің жүйесін.
Қатар өмір сүруші құбылыстардың арасындағы қатынастарды.
Туыс емес тілдердің құрылымын.
Тұрақтылық, табиғилық, коммуникативтік, экспрессивті-эмоционалдық және жалпы халықтық төмендегі таңбалардың қайсысына тән қасиеттер:
Лингвистикалық.
Физикалық.
Жасанды.
Көмекші.
Акустикалық.
Көмекші таңбаларды табыңыз:
Синтагмалық, дыбыстық, графикалық.
Графикалық, заттық, ымдау.
Фонемалық, заттық, акустикалық.
Семантикалық, заттық, морфемалық.
Дыбыс, нұсқау, сәуле.
«Фонема, сөз, морфема, сөйлем» қандай таңбаға жатады:
Заттық.
Лингвистикалық.
Жасанды.
Көмекші.
Дыбыстық.
Тілдің структуралық бөлшектеріне қайсысы жатады:
Көп мағыналылық.
Синтагма.
Орфоэпия.
Пиктография.
Сингармонизм.
Тілдің басты қызметі:
Дейктивті.
Сигнификативті.
Эмотивті.
Номинативті.
Коммуникативті.
Тілдік элементтердің төрт түрлі қызметін атаңыз:
Белгілеу, жалпылаушы, коммуникативті, прагматикалық қызметі.
Жекелік, таңбалық, жалқылық, экспрессивтік қызметі.
Таңбалық, логикалық, жалқылық, экспрессивтік қызметі.
Жалпылаушы, коммуникативті, семиотикалық, жүйелік қызметі.
Табиғи, таңалық, даралық, прагматикалық қызметі.
“Дыбысқа еліктеу” теориясы тілдің шығуы жөніндегі бағыттардың қайсысына жатады:
Әлеуметтік.
Маркстік.
Психологиялық.
Биологиялық.
Қоғамдық.
Тілдің шығуы жөніндегі қай теория сыртқы факторға негізделген:
“Қоғамдық шарттасу”.
Әлеуметтік теория.
Одағай сөз.
Еліктеу сөз.
“Еңбек айқайы”.
Эволюциялық теория тілдің шығуын мыналармен байланыстырады:
Адамның ми, сөйлеу аппараты және сезім органдарының жетілуімен.
Ойлау және жазудың жетілуімен.
Таңбалық және қоғамдық қатынастардың орнығуымен.
Дыбыстық және графикалық байланыстардың дамуымен.
Еңбек құралдарының жетілуімен.
Тілдің «сатылық даму теориясын» жасаған кім:
А.Шлейхер.
Н.Я.Марр.
Г.Лейбниц.
Л.Нуаре.
Ж.Ж.Руссо.
«Алғашқы адамдар сөздерді өзара келісіп таңдап алған да, осыдан келіп тіл жасаған» дейтін теория:
Материалистік теория.
Дыбысқа еліктеу теориясы.
Одағай теориясы.
Қоғамдық шарттасу теориясы.
Еңбек айқайы теориясы.
Тілдегі интеграция, дифференциация процестерінің себебі:
Психологиялық.
Экстралингвистикалық.
Ішкі фактор.
Интерлингвистикалық.
Табиғат әсері.
Тілдің дамуы мыналардың қайсысы арқылы іске асады:
Әлеуметтік заңдылықтар арқылы.
Тілдің ішкі заңдылықтары арқылы.
Қоғамдық заңдылықтар арқылы.
Саннан сапаға көшу арқылы.
Әр түрлі сатылар арқылы.
Тіл қандай құбылыс:
Биологиялық.
Әлеуметтік.
Қоғамдық.
Тұрақсыз.
Тайпалық.
Халықтардың өзара бір-бірімен қарым-қатынас жасау барысында қандай өзгерістер болады:
Бір тілден екінші тілге тілдік элементтер ауысады.
Екінші тілден үшінші тілге әр түрлі сөйлемдер ауысады.
Екінші тілдің тіл байлығы арта түседі.
Аралық тілдердің тілдік әлеуеті кемиді.
Бір тілден екінші тілге таңбалар ауысады.
Субстрат дегеніміз не:
Жеңген тілдегі жеңілген тілдің элементтері.
Жеңілген тілдегі жеңген тілдің элементтері.
Тілдердің өзара тоғысуы.
Этникалық топтардың бірігуі.
Аралық тілдердің байланысы.
Бір тілден екінші тілге енуге өте-мөте икем болатын элементтер қайсы:
Фразеологиялық тіркестер.
Дыбыстар.
Сөз тіркестері.
Сөздер.
Мақал-мәтелдер.
Екі тілділік кең өріс алған жағдайда бір тілдің екінші тілге әсері заңдылық сипат алуы мүмкін бе:
Мүмкін.
Мүмкін емес.
Нақтылық пайда болады.
Тілдердің араласуы нығаяды.
Сөз қолдануда дәлсіздік пен қателер жіберіледі.
Тілдердің тоғысуының бір түрі:
Адамзаттық одақ.
Тектік одақ.
Тілдік одақ.
Рулық одақ.
Тайпалық одақ.
Әдеби тіл болудың шарттарына қайсысы кіреді:
Норманың болуы.
Зерттелгендігі.
Бірнеше ұлтқа ортақ болу.
Түсінікті болуы.
Аударылуы.
Жергілікті тіл ерекшеліктері дегеніміз не:
Белгілі бір жердің халқына қызмет ететін, өзіне тән ерекшелігі бар жалпыхалықтық тілдің бір бөлігі, тармағы.
Сөз мағынасын қарастыратын тіл білімнің бір саласы.
Терминдерді тексеретін тіл саласы.
Жер-су аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы.
Белгілі бір кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшеліктер.
Артикуляциялық ерекшеліктер дегенді қалай түсінесіз:
Әріп пен дыбыстың байланысы.
Тіл дыбыстарының жасалуы.
Дыбыстың таңбалану ерекшеліктері.
Сөйлеу дыбыстарының пайда болуы.
Тіл дыбыстарының естілуі.
Акустикалық әдіс арқылы қарастырылады:
Сөйлеу дыбыстарының естілу қасиеттері.
Дыбыс пен буынның пайда болуы.
Дыбыс пен әріптің қарым-қатынасы.
Сөйлеу дыбыстарының жасалуы.
Тіл дыбыстарының пайда болуы.
Дыбысқа тән қасиеттер:
Акустикалық, физикалық, әлеуметтік.
Акустикалық, физиологиялық, қоғамдық.
Физикалық, әлеуметтік, тілдік.
Артикуляциялық, физикалық, тілдік.
Тілдік, биологиялық, әлеуметтік.
Тыныс мүшелерінің экспирациясы деген не:
Ауаны сыртқа шығару.
Дауыс шымылдығының жиырылуы.
Ауаның ауыз қуысында тосқауылға ұшырауы.
Тыныстау мүшелерінің белгілі бір тәртіппен қозғалуы.
Aуаны ішке тарту.
Монофтонг дауыстылар дегеніміз не:
Жуан және жіңішке дауыстылар.
Еріндік және езулік дауыстылар.
Бірнеше дыбыстың қосындысынан бірігіп, жинақталған дыбыстар.
Мейлінше ашық айтылатын дауыстылар.
Арасында ешбір артық қосындысы жоқ, таза үннен жасалынған дыбыстар.
Сөз басында дифтонг сапасында көрінетін дауыстыларды көрсетіңіз:
Е, ұ, ү.
О, ө, е.
Ә, ы, ө.
Ә, е, о.
І, ұ, ү.
Қосарланған дауыссыздар қалай аталады:
Дифтонг.
Диссимилляция.
Аффрикат.
Сингармонизм.
Ассимиляция.
Буынның неше түрі бар:
5.
2.
3.
1.
4.
Түбір мен қосымша аралығында дауысты дыбыстардың не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болып келуі қалай аталады:
Дыбыс үндестігі.
Буын үндестігі.
Кейінді ықпал.
Ілгерінді ықпал.
Тоғыспалы ықпал.
Тіркес екпіні қай сөзде кездеседі:
Қараған.
Асқар тау.
Үлгірім.
Конференция.
Келген-ді.
