Sing kalebu topik wacan narasi (cerkak) ing ngisor iki yaiku ….

Rumangsa duwe utang, Kang Soma banjur ngedol wedhuse loro menyang pasar. Dheweke ngrekadaya amrih bisa mbayar utang lan mbayar SPP putrane. Miturut panjenengan, piweling saka andharan ing dhuwur yaiku ….

Wacanen pethilan crita cekak nang ngisor kiye kanthi patitis !

Kaya saben dinane Bawang putih lunga maring kali kanggo ngumbaih. dheweke ketemu karo nini-nini. Dening nini-nini mau Bawang Putih diwei semangka sing ora patiya gedhe. Maune Bawang Putih ora gelem, nanging sawise dipeksa dening nini-nini mau akhire dheweke gelem lan ngaturaken matur nuwun. Sagutule ngumah semangkane disigar, kagete Bawang Putih isi semangkane arupa emas sing cacaeh akeh banget.

Adhedhasar tugelan cerkak nang ndhuwur, nilai-nilai sing bisa dijukut yakuwe ....

Wacanen pethilan crita cekak nang ngisor kiye kanthi patitis !

“Saiki aja padha adu nepsu lan karep. Wis dha lerema! Aku sing bakale ngrumat bapak!”. Kabeh pada meneng nalika Saptono lagi ngomong kaya kuwe, kabeh pada krasa ayem uga wedi amarga omongane mau. Sita lan Sono banjur pada siap-siap bali maring umaeh sinambi nyepakake dhaharane bapak.

Manut pethilan cerkak nang ndhuwur, wateke paraga aku yakuwe ....

Unsur ing ngisor iki kang kalebu perangane unsur intrinsik setting yaiku….

Ara kuwi wonge apikan, sering nraktir kancane jajan ing kantin. Saka andharan iku, Ara duwe watak/sipat ….

Cerkak kang isine bisa gawe wong bungah lan gemuyu, kalebu cerkak kang temane ….

Paraga utama kang biasane duweni watek kang ala, senenge srei lan jahat marang liyane dijenengi paraga ….

Paraga utama kang biasane duweni watek kang apik, senenge aweh pitulungan marang liyane dijenengi paraga ….

Karya sastra Jawa periodhe anyar awujud crita kang nyritakake ngenani gegambarane urip masarakat saben dina, kang ngandhut pitutur, piweling, lan kritik, diarani ...

Bageyan struktur teks cerkak kang ngandharake prakara kang lagi diadhepi dening paraga utama, klebu intine crita, lan kudu ana sajrone crita diarani …

Bageyan pambuka kang ngenalake paraga (tokoh), latar/setting (panggonan, wektu, swasana) dumadine crita, kalebu struktur teks cerkak bageyan KOMPLIKASI.

Cerkak mujudake crita rekayasa (imajinatif) sing sumbere bisa crita kasunyatan. Ing crita cekak ngandhut unsur instrinsik lan ekstrinsik. Unsur instrinsik yaiku unsur sing ana sajrone cerkak. Sing kalebu unsur intrinsik ing crita cekak, yaiku ...

Perangan sing nggambarake masalah/konflik wiwit dirampungake utawa pamecahe prakara sajrone crita diarani struktur RESOLUSI.

Wacanen cerkak ing ngisor kanthi tliti!

Wayah liburan akhir taun pelajaran wingi, aku ndherek bapak lan ibu wisata kluwarga menyang Jakarta, Bogor, lan Bandung. Kebeneran sekolah ing panggonane bapak ngasta nganakake wisata kluwarga. Aku lan adhikku uga ndherek. Sadurunge budhal, bengine mripatku angel dakremake. Kok ora ndang esuk-esuk, ya? pikirku. Aku ora bisa turu, awit wis kelas 8 SMP aku durung weruh langsung swasana ibukota negara RI kasebut.

Manut wacan ing ndhuwur, sing dadi paraga utama yaiku ....

Wacanen cerkak ing ngisor kanthi tliti!

Wayah liburan akhir taun pelajaran wingi, aku ndherek bapak lan ibu wisata kluwarga menyang Jakarta, Bogor, lan Bandung. Kebeneran sekolah ing panggonane bapak ngasta nganakake wisata kluwarga. Aku lan adhikku uga ndherek. Sadurunge budhal, bengine mripatku angel dakremake. Kok ora ndang esuk-esuk, ya? pikirku. Aku ora bisa turu, awit wis kelas 8 SMP aku durung weruh langsung swasana ibukota negara RI kasebut.

Sudut pandhang sing digunakake ing crita cekak kasebut, yaiku ....

Wacan ing ngisor iki wacanen kanthi patitis!

Dhompet sing ditemu Tono ing ngisor kursi sing dilungguhi mau tansah ngganggu pikirane. Ing ngarepe Tono lungguh mau ana bapak-bapak kang rupane isih dieling banget dening Tono.

“Dhompet iki yen takserahne Pak Polisi, apa bener Pak Polisi bakal nyerahne marang sing nduwe? Dhompet iki rak isine dhuwit akeh?”

Tono dhewe ora kepengin ngepek barang kang dudu duweke. Kejujuran iku nomer siji, dhawuhe bapake. Wong dianggep luhur drajate yen jujur tumindake.

Watak sing digambarake paraga Tono ing crita kasebut, yaiku ...

Ing ngisor iki sing kelebu struktur teks saka crita cerkak (cekak) yaiku ...

Unsur intrinsik sajrone crita kang nerangake watak wantune paraga ing crita kasebut, diarani ...

wong kang nulis cerkak diarani...

Kang mangaribawani (mempengaruhi) dianggiti sawijining cerkak saka unsur ekstrinsik iku antarane kaya ing ngisor iki, kajaba...

Paraga iku kaperang dadi 3, dene paraga mungsuh iku uga diarani...

Dene paraga kang dadi lakon cerita utawa pameran utama diarani...

Gambaran papan kedadeyan, wektu, lan swasana uga diarani...

Ing ngisor iki sing ora kalebu unsur instrinsik cerkak yaiku...

tandha-tandha fisik lan tandha-tandha non fisik kang diduweni paraga bisa diarani...

Alur kang nyeritakake cerita kang runtut saka wiwitan nganti pungkasan, ora ana pengulangan wektu diarani...

Cerita cekak yaiku karangan cekak kang awujud prosa. Lumrahe isine kurang saka 1.000 tembung, kira-kira 3 nganti 10 kaca kang menehi kesan tunggal kang dominan lan musatake prakara ing salah sawijining tokoh. Cerkak kalebu karya...

Pesen kang disampekake panulis kanggo wong kang maca carita supaya bisa dadi patuladhan kanggo urip diarani...