พรรณนาอาหารกับการครวญของกวี

พรรณนาอาหารคาวหวานด้วยร้อยแก้ว

บรรยายขั้นตอนการประกอบอาหารอย่างละเอียด

บรรยายภาพอาหารไทยที่ไม่ปรากฏแล้วในยุคปัจจุบัน

อาหารไทยโบราณนานาชนิด

อาหารไทยโบราณที่ไม่แพร่หลายในปัจจุบัน

วิธีการรับประทานอาหารคาวหวานของไทย

อาหารคาวหวานของไทยที่ใช้ในประเพณีต่าง ๆ

สังขยาหน้าตั้งไข่   ข้าวเหนียวใส่สีโศกแสลง

งามจริงจ่ามงกุฎ   ใส่ชื่อดุจมงกุฎทอง

ช่อม่วงเหมาะมีรส   หอมปรากฏกลโกสุม

ช้าช้าพล่าเนื้อสด   ฟุ้งปรากฏรสหื่นหอม

เพราะพระองค์โปรดสำรับอาหารหวานที่ปรุงขึ้นโดยสตรีชาววัง

เพราะชมฝีมือเจ้าฟ้าหญิงบุญรอดซึ่งพระองค์มีฝีมือด้านการปรุงเครื่องเสวย

เพราะแสดงให้เห็นความหลากหลายของอาหารชาววังที่สืบทอดมายาวนาน

เพราะแสดงฝีมือในการปรุงเครื่องเสวยประทานให้กับหญิงอันเป็นที่รักของพระองค์

ผลจากเจ้าลอยแก้ว   บอกความแล้วจากจำเป็น

รังไรโรยด้วยแป้ง   เหมือนนกแกล้งทำรังรวง

ลำเจียกชื่อขนม   นึกโฉมฉมหอมชวยโชย

ผลชิดแช่อิ่มอบ   หอมตลบล้ำเหลือหวาน

รสรักยักลำนำ   ประดิษฐ์ทำขนมเทียน

ทับทิมพริ้มตาตรู   ใส่จานดูดุจเม็ดพลอย

มัศกอดกอดอย่างไร   น่าสงสัยใคร่ขอถาม

ผลเกดพิเศษสด   โอชารสเลิศล้ำปาง

เป็นเรื่องที่มีเค้าโครงมาจากปัญญาสชาดก

เป็นเรื่องแปลจากพงศาวดารจีนเป็นภาษาสยาม

เป็นเรื่องแปลและเรียบเรียงขึ้นเป็นแบบร้อยแก้ว

เป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

จีนทั้งปวงก็สรรเสริญว่า กามะนี้นี้มิใช่มนุษย์ดุจเทพยดาก็ว่าได้

เสนาบดีทั้งปวงจึงกราบทูลว่า กษัตริย์ที่จะมีทแกล้วทหารขี่ม้าสันทัดนั้นมีอยู่แต่กรุงรัตนปุระอังวะกับกรุงหงสาวดี

ถ้าจะสู้กันอยู่ฉะนี้เห็นจะเอาชัยชนะยาก ด้วยม้ากามะนีก็ยังมิถอยกำลัง จำจะลวงให้ม้ากามะนีหย่อนกำลังลงจงได้จึงจะทำถนัด

เสนาบดีทั้งปวงแลเห็นสมิงพระรามขี่ม้ามาแต่ไกล ก็ร้องอื้ออึงขึ้นว่า สมิงพระรามกลับมาแล้วเหมือนคำผู้คุมทูลจริงทุกประการ

ความมีน้ำใจต่อพระเจ้ากรุงหงสาวดี

ความจงรักภักดีต่อพระเจ้ากรุงหงสาวดี

ความรักที่มีต่อข้าทหารในกรุงรัตนบุระอังวะ

ความจงรักภักดีที่มีต่อพระเจ้ามณเฑียรทองมากกว่าพระเจ้าหงสาวดี

เป็นสงครามที่ไม่มีการต่อสู้แข่งขัน

เป็นสงครามที่ราษฎรร่วมมือกันต่อสู้

เป็นสงครามที่พระมหากษัตริย์รับผิดชอบเรื่องการรบเพียงผู้เดียว

เป็นสงครามที่รบกันในทางแข่งขัน ฝ่ายใดชนะการแข่งขันก็เป็นฝ่ายชนะไป

วานรได้แก้ว

ฉลาดแกมโกง

เสียชีพอย่าเสียสัตย์

มือถือสาก ปากถือศีล

ก็ร้องอื้ออึงขึ้นว่า สมิงพระรามกลับมาแล้วเหมือนคำผู้คุมทูลจริงทุกประการ

นี่จะได้ผัวมอญต่างภาษาเป็นเพียงนายทหาร อุปมาดังหงส์ตกลงในฝูงกา ราชสีห์เข้าปนกับหมู่เสือ

ซึ่งลูกเปรียบชาติกาเขาเหมือนกานั้นก็ชอบอยู่ แต่เขาประกอบศิลปะศาสตร์วิชาการเป็นทหารมีฝีมือหาผู้เสมอมิได้ ก็เปรียบเหมือนกาขาวมิใช่กาดำ

เพราะพระธิดาของเรางามเป็นเสน่ห์อยู่ทั่วกาย ซึ่งข้าพเจ้าคิดทำดังนี้เปรียบประดุจนางเมขลาเทพธิดาล่อแก้วให้รามสูรเห็น รามสูรหรือจะไม่รักแก้ว

สติปัญญาเป็นสิ่งที่มีคุณค่าและนำไปสู่ความสำเร็จ

บุคคลพึงรักษาสัตย์เพื่อให้เป็นที่สรรเสริญยกย่อง

ความซื่อสัตย์เป็นคุณธรรมประจำตนของบุคคลผู้ประเสริฐ

ความมีน้ำใจช่วยให้ทุกคนรอบตัวประสบความเจริญก้าวหน้า

บอกเล่าความเป็นมาของกลุ่มชนของตนเอง

มุ่งเน้นการนำไปปรุงแต่งเป็นวรรณคดีราชสำนัก

ปรากฏตำนานเฉพาะพื้นที่ที่มีผู้คนอ่านออกเขียนได้เท่านั้น

เน้นความบันเทิงสนุกสนานในการนำไปใช้เพื่อการแสดงเท่านั้น

เพลงชาน้อง เรื่องพระรถ-เมรี

ลำเรื่องต่อกลอนเรื่อง สินไซ

ภาพวาดฝาผนังเรื่อง คันธกุมาร

รูปปั้นพระลอ พระเพื่อนพระแพง

นิทานมุกตลก

นิทานวีรบุรุษ

นิทานเทพนิยาย

นิทานเข้าแบบ

อุสาบารส                   ท้าวก่ำกาดำ

พระร่วง           สามกษัตริย์

พญาคันคาก                ท้าวแสนปม

ตำนานพระปฐมเจดีย์      ขุนบรม

๑ ๒ ๔ ๓ ๕

๒ ๓ ๔ ๑ ๕

๓  ๔ ๑ ๒ ๕

๕ ๒ ๔ ๑ ๓

ประเพณีพิธีกรรมของชุมชนชาวเลในภาคใต้ริมชายฝั่ง

วัฒนธรรมด้านอาหารการกินของชุมชนชาวจีนแผ่นดินใหญ่

ความสัมพันธ์ทางเชื้อชาติและวัฒนธรรมกับชาวจีนและชาวมุสลิม

รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมของชาวมุสลิมทางภาคใต้ของประเทศไทย

ความร่วมมือระหว่างผู้นำสร้างความมั่นคงในการปกครองรัฐ

สภาพทางภูมิศาสตร์ไม่เป็นอุปสรรคในการก่อสร้างบ้านเมือง

สัมพันธไมตรีระหว่างรัฐไม่จำเป็นสำหรับรัฐที่อุดมสมบูรณ์

ความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติเป็นปัจจัยให้รัฐมีความเจริญรุ่งเรือง

มีที่มาจาก สุวัณณสังขชาดก ในปัญญาสชาดก

มีตำนานอธิบายสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับจังหวัดนนทบุรี

มีฉบับพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

มีความใกล้ชิดดังที่ปราฏเป็นเพลงกล่อมเด็ก ปริศนาคำทายต่าง ๆ

เป็นร้อยกรองไม่ใช่ร้อยแก้ว

ไม่ปรากฏว่าผู้แต่งดั้งเดิมคือใคร

เล่าสืบต่อกันมาแบบปากต่อปาก

ใช้ถ้อยคำภาษาพูดธรรมดาหรือภาษาถิ่น