WorksheetsPKOG
Total questions: 37
Worksheet time: 21mins
jest jednym z bardziej zróżnicowanych obszarów pod względem geomorfologii oraz rodzajów siedlisk. Znajduje się tu unikat w skali całego kraju – Pustynia Błędowska oraz liczne wapienne formy skałkowe, a także bardzo cenne ekosystemy leśne, głównie buczyny
PK Orlich Gniazd
Popradzki PK
PK Dolinki Krakowskie
PK Tyniecko-Bielański
Park Krajobrazowy Orlich Gniazd położony jest na terenie dwóch województw: ........... i .................
śląskiego
małopolskiego
świętokrzyskiego
podkarpackiego
Na obszarze Małopolski jego powierzchnia wynosi 12 842,20 ha. Na terenie Parku znajdują się następujące gminy: Bolesław, Klucze, Olkusz, Trzyciąż i Wolbrom.
Bolesław, Klucze, Olkusz, Trzyciąż i Wolbrom
Bolesław, Klucze, Olkusz, Trzyciąż, Płaza i Wolbrom
Bolesław, Klucze, Olkusz, Trzyciąż Chrzanów i Wolbrom
Bolesław, Olkusz, Trzyciąż i Wolbrom
Park powstał w 1981 roku (na terenie dzisiejszego województwa śląskiego w 1980 roku), a swoją nazwę zawdzięcza znajdującym się na jego terenie ................................................................
Ich usytuowanie na niedostępnych, wapiennych wzgórzach porównywane jest do orlich gniazd.
średniowiecznym zamkom
ruinom kościołów
grodów średniowiecznych
licznym zabytkom
Pod względem geologicznym obszar Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd budują prawie płasko zalegające utwory powstałe w erze mezozoicznej. Na zachód od Olkusza są to osady triasowe, natomiast na wschód głównie jurajskie. Osady triasowe reprezentowane są między innymi przez dolomity kruszconośne, wśród których znajdują się złoża ................., ............................ oraz podrzędnie .....................
cynku
ołowiu
srebra
żelaza
złoża cynku, ołowiu oraz podrzędnie srebra są wydobywane w kopalniach w okolicach ......................., a historia ich eksploatacji sięga średniowiecza.
Olkusza
Klucz
Katowic
Wolbromia
Część większych obniżeń i dolin w skałach triasowych zajmują osady piaszczyste. Są one związane z plejstoceńskim okresem zlodowaceń, kiedy to w czasie topienia się lądolodu, dostarczane były na ten teren duże ilości piasków i żwirów. Osady te to podstawa istnienia ........................
Pustyni Błędowskiej
Rezerwatu Pazurek
Skałek Błędowskich
Obszar Parku leży na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, a w niewielkim, zachodnim fragmencie na Wyżynie Śląskiej. Charakteryzuje się dość zróżnicowaną rzeźbą terenu. W zachodniej części występuje stosunkowo płaskie obniżenie, w którym znajduje się piaszczysty obszar Pustyni Błędowskiej. Pozostały teren to łagodne wzgórza, gdzieniegdzie o nieco ostrzejszym charakterze, szczególnie na północy i w rejonie rezerwatu przyrody ..................
„Pazurek”
"Grzebyk"
Dolina Wodąca
Biała Przemsza
Przez Park przepływa rzeka ........................................, początkowo meandrując przez las, a następnie przecinając ze wschodu na zachód Pustynię Błędowską. Tym samym łączą się w tym miejscu dwa różne ekosystemy przyrodnicze – pustynny i nadrzeczny
Biała Przemsza
Wisła
Warta
Czarna Przemsza
W wielu miejscach występują ciekawe formy skałkowe – ................................ . Zbudowane są one z biało-szarych, górnojurajskich wapieni skalistych. Obszar Parku obfituje również w różnorodne formy krasowe, w szczególności jaskinie. Najciekawszymi z nich są z pewnością: Jaskinia na Biśniku, Jaskinia Błotna czy Jaskinia na Świniuszce. Stanowią one nie tylko obiekty o charakterze geologicznym, ale również o bardzo dużym znaczeniu archeologicznym.
ostańce
zlepieńce
krasowce
jaskinie
Krasowienie to proces chemiczny, polegający na rozpuszczaniu w skałach wapiennych węglanu wapnia przez wodę opadową i zawartym w niej dwutlenkiem węgla
prawda
fałsz
Gdzieniegdzie występują siedliska grądowe, a w miejscach bardziej oświetlonych ciepłolubna buczyna storczykowa, z udziałem charakterystycznych dla niej gatunków z rodziny storczykowatych. Rośnie tu m.in. ...........................................................................
kruszczyk rdzawoczerwony i szerokolistny
buławnik czerwony
gnieźnik leśny
żłobik koralowy
Na uwagę zasługuje występowanie w rezerwacie przyrody „.........................." bogatej populacji obuwika pospolitego, dla ochrony której rezerwat ten został utworzony.
Michałowiec
Pazurek
Orle Gniazdo
Wartymi uwagi przedstawicielami ssaków są nietoperze, będące symbolem całej Jury i podlegające prawnej ochronie. Tą grupę zwierząt reprezentują między innymi: nocek wąsatek, nocek orzęsiony, nocek duży, gacek brunatny.
prawda
fałsz
Zdjęcie przedstawia
Zamek w Rabsztynie – ruiny zamku wybudowanego w XIV wieku, częściowo odrestaurowane.
Zamek w Bydlinie – niedawno odrestaurowane ruiny średniowiecznego zamku obronnego, wzniesionego pod koniec XIV wieku.
..................................... to jedna z najwyższych form ochrony prawnej, którą obejmuje się wyjątkowo cenne przyrodniczo obszary. Należy pamiętać, że poruszać się w nim można tylko po wyznaczonych szlakach turystycznych lub ścieżkach dydaktycznych.
rezerwat przyrody
park krajobrazowy
• Data utworzenia: 2008 r. • Powierzchnia: 187,91 ha Rezerwat przyrody położony na wschód od miejscowości Klucze, o charakterze leśnym z elementami przyrody nieożywionej. Na jego te10 Ruiny Zamku w Bydlinie renie występują zbiorowiska leśne z żyzną buczyną sudecką, buczyną storczykową, kwaśną buczyną niżową, a także liczne stanowiska rzadkich i chronionych gatunków roślin. Znajdują się tu również wapienne ostańce skalne.
rezerwat Pazurek
rezerwat Michałowiec
Data utworzenia: 1959 r. • Powierzchnia: 12,12 ha Rezerwat przyrody o typie florystycznym. Na jego terenie, oprócz kwaśnej buczyny niżowej, występuje naturalny fragment ciepłolubnej buczyny storczykowej z cennymi gatunkami roślin w runie. Na uwagę zasługuje przede wszystkim bardzo bogate stanowisko obuwika pospolitego – główny cel ochrony tego rezerwatu przyrody.
rezerwat Pazurek
rezerwat Michałowiec
Największą liczbę .................................na terenie Parku stanowią wapienne formy skałkowe. Znajdują się one przede wszystkim w rejonie Syborowej Góry, Pomorzańskich Skałek, miejscowości Klucze oraz Doliny Wodącej. Chronione są również pojedyncze, okazałe drzewa (np. lipa drobnolistna, klon jesionolistny, tulipanowiec amerykański), rosnące w parku otaczającym dwór w Porębie Dzierżnej. Tą formą ochrony prawnej objęte jest także źródło przy Czarnym Lesie.
pomników przyrody
rezerwatów przyrody
parków krajobrazowych
Data utworzenia: 1995 r. Powierzchnia: 683,91 ha (515,87 ha w woj. małopolskim) Użytek ekologiczny obejmuje piaszczyste tereny z pozostałościami śródlądowych piasków wydmowych. Znajdują się tu interesujące formy morfologiczne, rzadkie i chronione gatunki fauny oraz flory oraz zbiorowiska muraw napiaskowych.
Pustynia Błędowska
Rezerwat Pazurek
Rezerwat Michałowiec
Obszar Natura 2000 Jaroszowiec Specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 584,81 ha, obejmujący trzy izolowane enklawy: rejon Januszkowej Góry, teren rezerwatu przyrody „Pazurek” oraz rejon Stołowej Góry. Chronione są w nim głównie duże powierzchnie lasu bukowego (buczyna sudecka, storczykowa i niżowa) oraz liczne, wapienne ostańce skalne. Obszar Natura 2000 Ostoja Środkowojurajska
Obszar Natura 2000 Jaroszowiec
Obszar Natura 2000 Ostoja Środkowojurajska
Obszar Natura 2000 Michałowiec
Specjalny obszar ochrony siedlisk położony na granicy województwa małopolskiego i śląskiego, pomiędzy Ryczowem, Ogrodzieńcem, Rodakami i Strzegową. Zajmuje powierzchnię 5 767,55 ha, z czego 1 704,38 ha znajduje się w województwie małopolskim. W jego skład wchodzą łagodne wzniesienia, poprzecinane licznymi dolinami, porośnięte głównie zbiorowiskami buczyny sudeckiej oraz jaworzyny górskiej. Znajdują się w nim również liczne formy skałkowe i związane z nimi zbiorowiska muraw naskalnych i kserotermicznych. W skałach wapiennych częste są jaskinie z bogatą szatą naciekową, w których zimują nietoperze.
Obszar Natura 2000 Jaroszowiec
Obszar Natura 2000 Ostoja Środkowojurajska
Obszar Natura 2000 Michałowiec
Obszar Natura 2000 Pustynia Błędowska
Niewielki, specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 20,35 ha, obejmujący rezerwat przyrody „Michałowiec”. Na jego terenie występuje przede wszystkim ciepłolubna buczyna storczykowa oraz buczyna niżowa. Znajduje się w nim jedno z najbogatszych w Polsce stanowisk zagrożonego gatunku storczyka – obuwika pospolitego
Obszar Natura 2000 Jaroszowiec
Obszar Natura 2000 Ostoja Środkowojurajska
Obszar Natura 2000 Michałowiec
Obszar Natura 2000 Pustynia Błędowska
Specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 1 963,90 ha, z czego 1 696,88 ha w województwie małopolskim. Obejmuje teren Pustyni Błędowskiej oraz leśne tereny nad rzeką Biała Przemsza. Jest to śródlądowy obszar występowania piasków z interesującymi formami eolicznymi, na których rozwinęły się siedliska muraw napiaskowych i wydm śródlądowych z murawami szczotlichowymi.
Obszar Natura 2000 Jaroszowiec
Obszar Natura 2000 Ostoja Środkowojurajska
Obszar Natura 2000 Michałowiec
Obszar Natura 2000 Pustynia Błędowska
leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Krakowsko-Częstochowskiej. Teren ten o powierzchni około 30 km2 (z czego aktualnie około 7 km2 to obszar otwartych piasków) składa się z dwóch części przedzielonych doliną Białej Przemszy
Pustynia Błędowska
PK Orlich Gniazd
Do powstania Pustyni Błędowskiej przyczyniły się zarówno siły natury jak i działalność człowieka.
prawda
fałsz
W plejstocenie (2,5 mln – 11 tys. lat temu), podczas epoki lodowcowej, istniejące na tym terenie doliny wypełniane były stopniowo przez osady fluwioglacjalne (lodowcowe), głównie piaszczysto-żwirowe. Utworzyła się w ten sposób płaska, piaszczysta powierzchnia, na której w holocenie (około 10 tys. lat temu) zaczęła pojawiać się roślinność, początkowo typowo napiaskowa, a w późniejszym czasie o charakterze leśnym. Począwszy od średniowiecza, w związku z dużym zapotrzebowaniem na drewno w pobliskich, olkuskich kopalniach i hutach, istniejący tu las był intensywnie wycinany. Tak po raz drugi narodziła się Pustynia i zaczęły postępować procesy eoliczne (przewiewanie piasku).
prawda
fałsz
Po II wojnie światowej teren znów porósł lasem, co częściowo było wynikiem celowego zalesiania. Niedawno uznano to za błąd i ponownie wylesiono część Pustyni po obu stronach rzeki Białej Przemszy. Na Pustyni, dzięki licznym procesom eolicznym, tworzy się wiele form deflacyjno-akumulacyjnych, między innymi: ...................................................................
wydmy podłużne
wydmy poprzeczne
zmarszczki piaszczyste (ripplemarki)
pola deflacyjne
Ciekawostką jest, że teren Pustyni przez wiele lat był obiektem ćwiczeń wojska. Z pewnością ćwiczyły tu Legiony Polskie podczas I wojny światowej, a w czasie II wojny światowej niemieckie oddziały lotnicze. Do dnia dzisiejszego w jej północnej części znajduje się poligon wojskowy. Najlepszymi punktami z widokiem na Pustynię są: ............................. oraz wzgórze ..............................
wzgórze Czubatka w Kluczach
wzgórze Dąbrówka w Chechle
wzgórze Pazurek
wzgórze Bydlin
Pomorzańskie Skałki to grupa skałek położonych na częściowo zalesionym wzgórzu, na północ od Olkusza. Formy te zbudowane są z biało-szarych wapieni górnojurajskich. Charakteryzują się też dużą odpornością na erozję, dzięki czemu w wielu miejscach zachowały się jako izolowane formy ostańcowe. Różnorodne są ich kształty – ambony skalne, baszty, grodziska, bramy. Prawdopodobnie właśnie od wyglądu wzięły się ich ciekawe nazwy: ..................................................... Wszystkie istniejące tu skałki objęte są ochroną prawną w postaci pomników przyrody nieożywionej.
Brama
Baszta
Foka
Rozłupana
Na terenie Pustyni Błędowskiej obserwowano ponoć zjawisko mirażu – fatamorgany
prawda
fałsz
Ruiny zamku w Rabsztynie posłużyły za scenerię w filmie „Karol. Człowiek, który został papieżem”.
prawda
fałsz
Ten położony w otulinie Parku obiekt jest jednym z najcenniejszych zabytków tego terenu. Niewielki, jednonawowy, drewniany kościółek pw. św. Marka został wzniesiony prawdopodobnie około 1601 roku i do dziś przetrwał bez większych zmian. Przy jego budowie nie używano gwoździ. Dach świątyni pokryty jest gontem, a na jego szczycie usytuowana jest barokowa wieżyczka
kościół w Rodakach
kościoł w Bydlinie
kościół w Kluczach
kościół w Wolbromiu
Do produktów lokalnych z PK Olich Gniazd należą:
Czar Pustyni
Jagnięcina z owcy olkuskiej
Chleb jurajski
sernik jurajski
Na terenie Parku znajdują się liczne oznakowane szlaki turystyczne PTTK. Przebiega tędy między innymi „Szlak Orlich Gniazd”, liczący ponad ....... km, łączący średniowieczne warownie pomiędzy Krakowem, a Częstochową.
160 km
16 km
10 km
150 km
na zdjęciu jest
(a)
ruiny tego zamku znajdują sie w
Bydlinie
Rabsztynie
