Осман империясында 1826 жылғы жүзеге асырылған әскери және мемлекетті басқару реформалары қатары:

Осман империясында 1839-1870 жылдары Танзимат реформаларын жүзеге асырған ІІ Махмұттың сенімді адамы:

Танзимат сөзінің мағынасы:

Танзимат реформаларының бірінші кезеңі қамтыған жылдар:

Танзимат реформаларының екінші кезеңі:

Танзимат реформаларының үзіліп қалуына әсер еткен тарихи оқиға:

Мұстафа Решид жетекшілігімен жасалған жаңа реформаның жоспары бойынша Танзимат реформасының негізгі мақсаты:

1839 жылдың қараша айында сұлтанның жазғы сарайы Гюльхане алдында халыққа жарияланған құжат:

1839 жылы Гюльхане сарайы алдында жарияланған құжаттың үш негізгі жаңарту мақсаты:

Мәтіндік сұрақ. «Ең алдымен әкімшілік салсында бірқатар реформалық шаралар жүргізілді. Жергілікті жерлерде мұсылман емес тұрғындардың қатысуымен кеңесші ұйымдар – меджлистер құрылды, сот саласында бірқатар жаңа заңдар қабылданды және зайырлы білім беретін мектептер ашылды, жер қатынастары мен экономиканы дамыту бойынша өзгерістер енгізілді. Танзимат реформасының империя халқының түрік не мұсылман емес халықтарына қатысты бағдарламасы билеуші топтар тарапынан қатты наразылыққа ұшырады. Бұл реформалық әрекеттер билеуші топтың наразылығын тудырды. Дәстүрлі қоғамның үрдістерін бұзып, елді еуропалық үлгімен реформалауға олар мүлдем наразы болды»
Танзимат реформаларына қатты қарсылық танытқан топ:

1853-1856 жылдардағы соғыстың шығуына себеп болған себептердің бірі:

Мәтіндік сұрақ. «Танзиматтың бірінші кезеңінде әкімшілік, мемлекеттік басқару, экономика мен мәдениет саласында бірқатар шаралар іске асырылды. Бірақ реформалардың түпкі нәтижесі қала мен ауылдағы халықтың жағдайына елеулі өзгеріс әкеле алған жоқ. Шетелдіктердің мемлекет ісіне араласуына да шектеу қойылмады. Сұлтан үкіметі жүргізген Танзиматтың бірінші кезеңіндегі реформалары мемлекетті күшейте алмады. Шетелдіктердің Осман империясының ісіне араласуы ғана елді толық күйреуден уақытша сақтап қалды»
Танзимат реформасының бірінші кезеңі қамтыған жылдары:

1853-1856 жылдарда үзіліп қалған Танзимат реформаларын жалғастыруға түріктердің мәжбүр болу себебі:

Сұлтан үкіметінің шетелдіктерге жекеменшікке жер және қозғалмайтын мүлік алуға рұқсат берген жылы:

Мәтіндік сұрақ. «Шетелдіктерге жекеменшікке жер және қозғалмайтын мүлік алуға рұқсат беру нәтижесінде империяның экономикасына шетелдік қаржының көптеп келуіне жол ашылды. Сұлтан үкіметі реформаны толық жүзеге асыру үшін бірнеше рет шетел державаларынан несие алуға мәжбүр болды. ХІХ ғасырдың екінші жартысында түрік үкіметі империяны нығайту мақсатында ұлттық қозғалыстарға бірқатар жеңілдіктер жасады. Мұсылман емес халықтар – армяндар, болгарлар, гректер, румындар, сербтер, яғни империя халқының 40 пайызын құрап отырған тұрғындарға мемлекет алдында теңдік құқығы берілді делінді. Бұл жаңа саясаттың негізінде сұлтанның билігіне бағынышты халықтың бәріне жаңа атау берілді және олардың бәрі теңқұқықты деп жарияланды»
Империядағы барлық халықтардың жаңаша аталуын анықтаңыз:

1856 жылы Осман империясының тарихында алғаш рет барлық азаматтардың құқығы заң алдында бірдей екендігін манифестінде жариялаған сұлтан:

Осман империясы тарихындағы 1856 жылғы манифестке сай қабылданған өзгерістер:

Контекстік сұрақ. Реформа жекеменшік жер иелену құқығын беру арқылы кәсіпкерлік пен сауданың дамуына жол ашты, бірақ оның пайдасын қалалықтар көрді. Осман империясындағы қалалардың тұрғындар, негізінен, мұсылман емес халықтар тұратын. Түріктерге негізінен реформа пайдалы болған жоқ, қайта олардың төлейтін түрлі салықтарының өсуіне әкелді. Жерге жекеменшіктің енгізілуі шаруаларды жерді мұрагерлікпен пайдалану құқығынан айырды. Өйткен жерді жекеменшікке шаруа ала алмайтын. Жаңа жер иесіне шаруаны отырған жерінен қуып шығуға құқық берілді. Қоғамда реформалық әрекеттерді одан әрі тереңдетуді қоштаған либералдық топтар болды». Осман империясында қалаларда тұратын мұсылман емес халықтар:

Осман империясында ауылдық жерде тұрғандар:

Реформалар нәтижесінде жерді жекеменшікке иемденгендер:

Осман империясында реформаларды жалғастыруды жақтаған либералдық топ өкілдері:

1865 жылы құрылған жасырын «Жаңа османдар» ұйымының жетекшісі:

1876 жылы «Жаңа османдар» либералдар ұйымының күшімен тақтан түсірілген сұлтан:

1876 жылы сұлтандық билікке келген Осман империясының сұлтаны:

Осман империясының тағына келуден бұрын конституцияны, екі палаталы парламентті бекітіп, азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарын жариялаған:

Осман империясындағы Конституция бойынша мемлекеттік тіл мен мемлекеттік дін:

Осман империясындағы сұлтанның Конституцияны жоюға сылтау болған 1877-1878 жж тарихи оқиға:

1877-1878 жж соғыста Осман империясының жеңілуіне байланысты «жаңа османдарға» қарсы шығып, парламентті таратуға, конституцияны жоюға кіріскен сұлтан:

Осман империясында 1878 жылы ақпанда парламентті таратып, елді жеке өзі билейтінін жария еткен сұлтан:

Осман империясында сұлтан билігіне қарсы шыққан армяндардың бас көтеруін басуға Кіші Азияның шығыс бөлігіне жазалау отряды жіберген жыл:

«Жаңа османдардың» Осман империясын қайта құру әрекеттерінің сәтсіз аяқталуына себеп болған сұлтан:

Осман империясының тарихында билеген кезеңі зюлим (езу, қанау, зұлымдық) деп аталған сұлтан:

ХІХ ғ ортасында Осман империясы отарлап отырған халықтардың тағдырына байланысты шиеленістің тарихта аталуы:

ХІХ ғ Таяу Шығыс нарығына үстемдік ету мақсатымен саяси бәсекелестік жүргізген мемлекеттер:

1850 жылдан бері христиандардың Иерусалим мен Вифлеемдегі «қасиетті жерлерді» қорғауда католик және православие шіркеулері келіспеушіліктерінің басында тұрған бәсекелес мемлекеттер:

Қырым соғысы мен Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстың басталуына сылтау болған:

Осман империясының құрамындағы барлық православиелік халықтарға «қасиетті жерлердегі» православие шіркеуінің мәртебесін және орыстардың ықпалын мойындауды Түркиядан талап еткен (ультиматум) Ресей патшасы:

Түрік сұлтанына қысым көрсетіп, «қасиетті жерлердегі» католик шіркеуінің мәртебесін мойындауды талап еткен мемлекет:

«Қырым соғысында» Осман империясы жағында Ресейге қарсы соғысқан мемлекет (тер):

«Орыс патшасы Осман империясының одақтасы болған елдермен тіл табыса алмайтындығына көз жеткізген соң, түрік сұлтанына қысым көрсете бастады. Ресей патшасы Стамбұлға орыс елшілігін жіберді. Елшілік түрік сұлтанына үзілді-кесілді талап қойып, «қасиетті жерлердегі» православие шіркеуінің мәртебесін қамтамасыз етуді және сұлтан билігіндегі православие дініндегілерді орыс патшасының қамқорлығына алуына көндірмек бөлді. Сұлтан үкіметі орыс патшасының бұл талаптарын орындаудан бас тартты. Патша өкіметі түріктер үшін Еуропалық мемлекеттер Ресеймен шиеленіске бармайды деген қате түсінікпен Түркиямен соғысуға бел буды» 1. Осман империясына елшілерін жіберіп талап қойған Ресей императоры:

Ресей императорының Стамбұлға өз талаптарын қойып, елші жіберген жылы:

Ресей мен Түріктер (Осман империясы) арасындағы Қырым соғысы жылдары:

Қара теңіздегі түрік флотын талқандаған орыс флотының қолбасшы адмиралы:

Қара теңіздегі жеңілістен кейін түрік әскерлері талқандалған жер:

Батыс державаларының орыстарға қарсы соғысып жатқан түріктерге көмектесу себебін көрсетіңіз:

Батыс державалардың Қара теңізге әскери көмектерін аттандырып, Осман империясымен Ресейге қарсы бағытталған одақтық келісімге қол қойған жылы:

Осман империясының Батыстық одақтастары соққы берген Ресейдің Қара теңіз флотындағы негізгі тірегі: /суретте/

Қырым соғысындағы ерекше шайқастардың бірі болған қай қаланың қорғанысы болатын?

Қырым соғысында Батыс державаларынан жеңілген мемлекет:

Түркия мен Ресей арасындағы соғысты тоқтатуға тырысып, тараптар арасында бейбіт бітім келіссөздерін бастаған мемлекет:

Қырым соғысындағы соғысушы мемлекеттердің Парижде бейбіт бітім келісімне қойған жылы:

Қырым соғысы нәтижесінде Ресейдің Түркияға қайтарған жері:

Қырым соғыс нәтижесінде Батыстық державалардың «бейтараптандыруға» келіскен теңізі:

Қырым соғысы нәтижесінде сұлтанның билігі сақталған Балқан түбегіндегі аймақ (тар):

Париж трактаты шеңберінде Осман империясының тұтастығы мен тәуелсіздігіне кепілдік берген мемлекеттер:

Осман империясы Қырым соғысынан келген зардаптары жою үшін Түркия қандай елдерден өте көп несие алды:

Осман империясының Батыс Еуропа елдерінің алдында қарызын өтей (төлей) алмайтындығын мойындаған жылы:

ХІХ ғ соңғы ширегінде Осман империясының айырылған иеліктері: e\ Македония f\ Грекия g\ Фракия

ХІХ ғ соңында Балқан түбегіндегі түрік билігінде қалған славян тұрғындары тәуелсіздігін алса, Закавказьеде ықпалы күшейген мемлекет:

ХІХ ғасыр соңында Осман империясынан Англияның тартып алған Солтүстік-Шығыс Африкадағы аумағы:

ХІХ ғасырдың соңында Осман империясының аумағынан бөлініп, Франция құрамына өткен Солтүстік Африкадағы жерлер:

ХІХ ғ соңында Осман империясының иелігінен Франция бақылауына өткен Таяу Шығыс елдері:

ХІХ ғ аяғында Осман империясынан бөліп алып, Парсы шығанағы мен Қосөзен аймағында үстемдік етуге тырысқан мемлекет:

ХІХ ғ Осман империясының әлсірегенін пайдаланып, Австро Венгрияның басып кірген аумағы (тары):

Осман империясы толық күйрейтін болса, Ресей империясы славян мемлекеттері мен Қара теңіз бұғаздарын өз бақылауына алады деп қауіптенген мемлекеттер: (осы мемлекеттер ХІХ ғ соңы мен ХХ ғ б «Шығыс мәселесін шешті»)

ХІХ ғ соңында Германиямен тығыз байланыс орнатуға бет бұрған Осман империясының сұлтаны:

1888 жылы Германия билігіне келіп, Германияны Осман империясымен жақындатқан император:

Өзін «мұсылмандардың қолдаушысымын» деп мәлімдеген Герман императоры:

ХІХ ғасыр соңында әлсіреген осман әскерін қайта құруға тапсырма алған ел офицерлері:

Осман империясына әскери маңызы зор Бағдатты Парсы шығанағымен жалғастыруы тиіс деп жоспарланған магистраль:

Әскерлерін Еуропадан Таяу Шығысқа әкелуіне мүмкіндік беріп, Англия, Франция, Ресей отарлық иеліктеріне қауіп төндіруді көздеген мемлекет:

ХІХ ғ 50-60 жылдары ағартушылық сипатта қадамдар жасай отырып, түрік тілінің дамуына, оны әдеби тіл дәрежесіне көтерілуіне үлес қосқан ұйым:

Стамбұлда «Бірлік және прогресс» (Иттихад ве теракки) партиясы құрылған жыл:

Стамбұлда құрылған «Бірлік және прогресс» ұйымының жақын арадағы мақсаты:

«Бірлік және прогресс» ұйымы ел экономикасын көтерумен қатар, қоғамды жан-жақты жаңартуды көздеп, өздерін атады: