GAMBUH : Aja nganti kebanjur, barang polah ingkang nora jujur, yen kebanjur kojur sayekti ta becik, becik ngupayaa iku, pitutur ingkang sayektos.

2. "Aja nganti kebanjur, barang polah ingkang nora jujur" tegese... .

Wacan kanggo nomer 3: Ning dhasar kancil, nek kepepet kaya ngene iki malah pikirane bisa mletik. "Sabar... sabar sabar...pak baya... sabar". Kancil wiwit muter mikire. "Aku iki jan jane diutus karo Kanjeng Nabi Sulaiman. Kanjeng Nabi arep maringi rejeki marang kaum baya kabeh. Lha aku terus diutus kon kudu ngetung ana pira baya sing ana neng kali iki", kancil crita karo ngatur ambegan ben ora ketok ndredheg arep diuntal baya.

3. Manut pethikan crita ing dhuwur Kancil iku duweni sifat... .

Wacan kanggo nomer 4 : KIDANG KENCANA

Kidang kang lagi golek pangan ana ing alas, nurut-nurut milih gegodhongan kang bisa dipangan, nganti tekan sacedhake Sinta kang lagi lelungguhan. Kidang ora wedi, malah-malah kaya-kaya ngajak dedolanan. Kidang kang ulese emas iku malah kaya mbebeda, nyedhak-nyedhak Sinta nanging yen arep dicekel mlayu. Kahanan ngono kuwi kang ndadekake Sinta kepranan karo kidang kuwi, wusana nyuwun marang Rama Wijaya supaya dicekelake.

4. Manut wacan ing dhuwur kang katon aneh ing crita iki yaiku... .

1.Dadi bocah mbok aja sok muna muni sakepenake dhewe, mundhak ora apik

2.Bocah kembar sakloron iku arane Kartana-Kartini

3.Wis bola bali dikandhani kok ora ngerti, jane mudheng apa ora ta?

4.Akeh mahasiswa-mahasiswi sing padha jejagongan ing plataran kampus PEM Akamigas Cepu

5. Ukara ing ndhuwur kang migunakake tembung yogyaswara yaiku ukara nomer... .

Wong urip kuwi kudu enthengan tangan supaya disenengi sapa wae.

6. Tembung enthengan tangan tegese... .

Adhiku mangan sega goreng sapiring.

7. Perangan gatra wasesa ing ukara iki yaiku... .

Mripate Sapardi aboh sakepel amarga dijotos kancaku.

8.Tegese ater-ater sa- ana ing tembung sakepel yaiku... .

PANGKUR : Sekar pangkur kang winarna, lelabuhan kang kanggo wngaurip, ala lan becik puniku, prayoga kawruhana, adat waton puniku dipunkadulu, miwah ingkang tata krama, den kaesthi siyang ratri.

9. Tembang Pangkur ing dhuwur iku nyritakake manawa wong urip kudu ngerteni bab... .

ASAL USULE CEPU

Sawise Bupati Harya Penangsang gugur Sultan Hadiwijawa utusan marang putra-putrahe supaya ndandani Jipang lan ngedegake maneh kraton ing Jipang Panolan Putra putrane meu vaiku Pangeran Benawa lan para kadange. Dening Sultan Palang putrane mau diparingi Pusaka Pajang kang rada akeh cacahe banjur diwadhahi genthong Pusaka pusaka mau banjur katalali Wulu domba pancal Panggung Ora suwe ana ing Jipang Panolan pusaka-pusaka mau ilang Mula Pangeran Benawa ngutus para kadange pangeran mau ngupadi pusaka nganti ketemu. Wulu Domba Pancal Panggung mau kadhusta dening Modin Kuncen kang kabantu dening Modin Ngoken utusan Kabupaten Rajegwesi (saiki Bojonegoro).

10. Wulu Domba Pancal Panggung mau kadhusta dening Modin Kuncen kong kabantu dening Modiy Ngoken utusan Kabupaten Rajegwesi (saiki Bojonegoro). Tembung kadhusta tegese... .

ASAL USULE CEPU

Sawise Bupati Harya Penangsang gugur Sultan Hadiwijawa utusan marang putra-putrahe supaya ndandani Jipang lan ngedegake maneh kraton ing Jipang Panolan Putra putrane meu vaiku Pangeran Benawa lan para kadange. Dening Sultan Palang putrane mau diparingi Pusaka Pajang kang rada akeh cacahe banjur diwadhahi genthong Pusaka pusaka mau banjur katalali Wulu domba pancal Panggung Ora suwe ana ing Jipang Panolan pusaka-pusaka mau ilang Mula Pangeran Benawa ngutus para kadange pangeran mau ngupadi pusaka nganti ketemu. Wulu Domba Pancal Panggung mau kadhusta dening Modin Kuncen kang kabantu dening Modin Ngoken utusan Kabupaten Rajegwesi (saiki Bojonegoro).

11. Pusaka Pajang kang cacahe rada akeh iku mau sabanjure diselehake ana ing... .

12. Ing jaman penjajahan mungsuh Walanda, para pejuwang Kamardikan padha perang riganti

direwangi tatune arang kranjang. Tatune arang kranjang tegese tatune... .

13. Saben malem Jumat Kliwon ing desaku katon sepi banget. Jumat Kliwon iku basa kawine Sukra Kasih. Dene yen Sabtu Legi basa kawine... .

14. KINANTHI

Dadiya lakunireku,

cegah dhahar lawan guling.

lawan aja sukan-sukan,

anganggoa sawatawis,

ala watake wong suka,

nyuda prayitnaning batin.

Ing ngisor iki kalebu isining tembang Kinanthi ing dhuwur yaiku... .

15. 1.Yen pinuju wayah sore akeh bocah padha seneng dolanan menek klapa.

2.Mbak Maimun lagi nyunduki daging amerga arep nggawe sate ayam

3.Le, ayo ndang padha mangan awan, mengko mundhak keleson!

4.Ing mangsa ketiga akeh wong padha ndhudhulk lemah kanggo nggawe sumur.

Ukara-ukarą ing dhuwur kang kalebu rura basa yaiku ukara nomer...

16. Anggone mergawe ing Kutha Sala yen kaeting suwene wis dasa warsa. Tembung dasa iku kalebu tembung wilangan kawi kang tegese... .

17. 1.Mbah Sarmonah mbunteli dhele tempe

2. Adhiku pinter nggambar kewan

3. Sarmini nyapu latar ngarep omah

4. Lawuh daginge dipangan kucing ireng.

Ukara ukara ing dhuwur kang kalebu ukara tanggap yaiku nomer... .

18. Bagus Wisesa iku pancen bocah kang manut tur bagus rupane. Mula pantes yen dadi atmajane Bapak Purwanto.

Tembung atmaja iku padha karo yoga kang tegese... .

19. "Merga untune Simbah lara mula dheweke ora gelem mangan

Manut unggah-ungguhe, ukara iki kurang trep. Mula yen diowahi nganggo basa ngoko alus

dadi... .

20. Ibu "Ndhuk, apa kowe ngerti ana ngendi Bapakmu?

Jeni "Inggih, Buk. Kalawau Bapak numpak montor badhe dhateng griyane Pak Lurah."

Ibu woalah, tindak ta. Ya wis yen ngono."

Jeni: "Inggih, Buk."

Ukarane Jeni ing pacelathon ndhuwur iku kurang trep, mula yen diowahi nganggo basa krama alus dadi....

21. 1. Sampeyan yoganipun rak namung kalih ta?

2. Nggih, Lik. Kula kancanipun Parjo, putra panjenengan.

3. Sampeyan sadeyan teng peken pundi mawon, Lik?

4. Menawi makaten panjenengan asring tindakan, nggih?

Ukara-ukara ing dhuwur kang nggunakake basa krama lugu yaiku ukara nomer....

22. Siti "Bu, menapa leres sampeyan ngundang aku?"

Ibu "lya, kae tilikana sajake ana pegawe pos mrenel Siti: "Inggih, leres Bu. Menika serat saking Pak Lik ing Bandung.

Basane Siti ing pacelathon ndhuwur iku kurang trep, kudune...

23. BUKALAH BUKU WASITA "UNGU" HALAMAN 52 (PRA SUMATIF), SOAL AKSARA JAWA NOMER 23.

Kemudian salin jawaban yang menurutmu benar dengan meng-klik opsi di bawah ini... .

24. BUKALAH BUKU WASITA "UNGU" HALAMAN 52 (PRA SUMATIF), SOAL AKSARA JAWA NOMER 24.

Kemudian salin jawaban yang menurutmu benar dengan meng-klik opsi di bawah ini... .

25. BUKALAH BUKU WASITA "UNGU" HALAMAN 52 (PRA SUMATIF), SOAL AKSARA JAWA NOMER 25.

Kemudian salin jawaban yang menurutmu benar dengan meng-klik opsi di bawah ini... .

26. BUKALAH BUKU WASITA "UNGU" HALAMAN 52 (PRA SUMATIF), SOAL AKSARA JAWA NOMER 26.

Kemudian salin jawaban yang menurutmu benar dengan meng-klik opsi di bawah ini... .

27. Bu Triman: "Ora les, Le. Kok ora nyang sekolahan?"

Sujono: "Ora,... males! Males sekolah!"

Pak Triman: "Lho, lho... cah bagus kok males sekolah. Ya isin karo jenengmu ta, Sujono!"

Sujono: "Mbuh..."

Bu Triman : "Kowe ngerti ra, Le tegese Sujono?"

Sujono: "Mbuh... ra ruh!"

Bu Triman: "Su iku tegese linuwih, su iku apik. Dene jonoiku tegese wong. Dadi Sujono iku tegese wong sing linuwih utawa wong sing apik."

Adhedhasar pethikan pacelathon ing dhuwur, watake Sujono yaiku... .

28.Pak Danu dadi repot lan susah atine amarga putrane sing lulus SMK ora gelem nerusake kuliah malah kenceng tekade arep dadi TKI ing negara manca. Prasasat ora kena dipenggak kekarepone.

Pratelan iki cocog karo paribasan kang unine... .

29.Pak Karta iku anggone ngopeni putra-putrane sajake ora padha. Kara putrane sing disenengi, sakabehing panjaluke bakal dituruti. Nanging bareng kara putrane sing rada digethingi pelite ora karuwan.

Pratelan iki cocog karo bebasan... .

30.Bocah-bocah padha nggarap PR Basa Jawa kajaba Laksono. Ukara iki nganggo gatra katrangan... .

31.Kabupaten Blora iku madeg ing tahun 1749.

Tahun 1749 yen ditulis nganggo sengkalan unine... .

32. 1. Topan ndandani sepedha pancal

2. Kewan kang sikile papat kae

3. Purwanti nyirami kembang mawar abang kae

4. Bocah wadon kang ireng manis kae

Ukara ing dhuwur kang kalebu ukara elip (ora ganep) yaiku ukara nomer... .

33.Ukara ing ngisor iki kang kalebu ukara ganep yaiku...

34. Sardi tiba saka sepedha montor raine nganti babak....

Ganepane tembung kang kacithak kandel supaya dadi tembung saroja yaiku... .

35. Yen nggawa gelas sing ngati-ati amerga gampang pecah.

Tembung gelas yen dikerata basa dadi... .

36. Bocah enom iku kudu sregep nyambut gawe kareben uripe mbesuk bisa mulya.

Tembung enom minangka sasmitane tembang macapat... .

37. DHANDHANGGULA : Pamedhare wasitaning ati, Cumanthaka aniru pujangga, Dhahat mudha ing batine, Nanging kedah ginunggung, Datan wruh yen akeh ngesemi, Ameksa angrumpaka, Basa kang kalantur, Tutur kang katula-tula, Tinalaten rinuruh kalawan ririh, Mrih padhanging sasmita.

Manut tembang Dhandhanggula ing dhuwur, tembung tutur nduweni teges... .

38.DURMA : Mapan ana sesiku telung prakara, nanging gedhe pribadi, paniki lilira, ingkang telung prakara, aja nggunggung sireki, kalawan aja, nacat kepati-pati.

Bab piwulang sing dikarepake ing tembang Durma ing dhuwur, supaya manungsa ora ngenggoni watak lan sipat... .

39.1. Mangana wiwit mau, wetenge Mas Bejo ya isih krasa lesu.

2. Ardi, nganggoa jaket ben ora kadhemen!

3. Aja maneh tukua buku, sarupiyah wae ora duwe.

4. Ndang mangana sega saiki, Wahyu!

Ukara-ukara ing dhuwur kang migunakake rimbag sambawa yaiku ukara nomer... .

40.Ing ngisor iki kalebu ukara kang nganggo rimbag hagnya yaiku... .