Германия футболшыларының жеңіске жетуіне ықпал еткен факторды көрсетіңіз

Қай сөйлемде мәтін авторының эмоциясы байқалады?

Мәтіндегі «айы оңынан туды» тіркесінің мағынасы қандай?

Мәтінге журнал айдарының қандай тақырыбы сәйкес келеді?

Фастфуд деген не?  Сөзбе-сөз аударғанда «жылдам дайындалатын ас» деген мағынаны білдіреді. Көшедегі шаурма,хот-дог, бургер тәрізді азыққа қоса, чипсы сияқты ұсақ-түйек тағамдар да фастфуд өніміне жатады.Фастфуд сататын дүкендердің әдемі жарнамалары көздің жауын алып, адамның тәбетін ашады. Әсіресе, балаларды мұндай тамақтарға үйретпеген жөн. Мамандардың айтуынша, фастфудпен тамақтануға мүлдем болмайды. Олардың құрамында май мен конфервант көп, ал витамин мүлдем жоқ. Фастфудты көп тұтыну адамды психологиялық және химиялық жағынан тәуелділікке әкелуі мүмкін. Өйткені аталған өнімге оның дәмін күшейтетін арнайы дәмдеуіштер қосылады екен. Сондықтан тұтынушыларды өзіне тартып тұрады. Фастфудқа үйір жандар асқазан жарасы, созылмалы гастрит, өттің толуы, ұйқы безінің қаьбынуы, жүрек –қан тамырлары аурулары, семіздік, қан қысымы, сусамыр ауруларына шалдығуы мүмкін. Сондықтан көшеде даярланатын тағамдарды таңдап, талғап жеген дұрыс. «Ауру-астан» деген мақалды дана халқымыз бекер айтпаған болу керек.

Не себепті адамдар тез дайындалатыын тағамдарды тұтынады?

«Ауру –астан» мақалының мағынасын түсіндіріңіз

Кәсіби салалық сөздер қатарын белгілеңіз:

2-абзацтың 1-абзацқа қатынасын көрсетіңіз 

1-абзацтағы ойды...

Мәтіннің құрылымын анықтаңыз:

Ең биік және ең жуан ағаштар

            Африка саваннасында өсетін баобаб  ағашы жер жүзінде ең жуан ағаш болуымен қатар, ең ұзақ жасайтын ағаш деп саналады. Биіктігі 18-25 метр болатын баобабтар 4-5мың жыл бойы өсіп тұрады, ал діңнің жуандығы 25 метрге дейін жетеді. Оның қабығынан ау, қап тоқуға келетін берік жіп иіріледі, жапырағын көкөніс ретінде жейді, жемісін тамақ ретінде пайдаланумен қатар, неше түрлі шырын-сусын жасайды. Діңінің қуысын тіпті уақытша тұрақ-баспана ретінде пайдаланады.

Жер жүзіндегі ең биік ағаш-секвайя ағашы. Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауында өсетін бұл ағаштың биіктігін 100 метрден асады дейді. Диаметрі он метрге дейін жететін бұл ағаштар да 3-4 мың жыл жасайды.Діңінің орта тұсына дейін бұтағы болмайтын, тіп-тік  секвойя ағаштарының сүрегі су астындағы құрылыстарда кеңінен қолданылады.

Сұрақ 1 

Мәтінді оқыңыз және сұраққа жауап беріңіз

Секвойя  қандай ағаш?

Мәтінді оқыңыз және сұраққа жауап беріңіз

Ағаштарды басқаша қалай атауға болады?

Мәтін мазмұнына сәйкес тұқымдардың дұрыс-бұрыстығын анықтаңыз:

1/ Кисең-киім, жесең-тамақ, тұрсаң-үй болатынағаш ыстық құрлықта өседі

2/Әлемдегі ең биік ағаш ұзындығымен ғана емес, ылғалға төзімділігімен де ерекшеленеді.

Қарамен берілген сөзді қай сөздермен алмастыруға болады?

Оның қабығынан ау, қап тоқуға келетін берік жіп тіріледі.

Аққулы көлде

            Жаз. Жер жүзі көгеріп, жасыл ала жібекке оранып құлпырады. Көл жағасында жасыл ала қамыстар көк жібекке тіккен жасыл ала өрнекті кесте сияқты.

            Көлдің жағасы кілем жайнағандай балбыраған кез еді. Көл ортасында айнадай жалтыраған кең жойқында аппақ аққулар сыланып, ақырын әсем жүзіп көлбеңдейді. Ұзын сұлу мойындарын иіп, аппақ денесін күміс суға төсеп, әсем, нәзік, сұлу үнмен сыңқылдап жүзген күміс сызығынан сылдырлатып, меруерт, гауһар моншақ тізіледі.

            Шулаған сан жетпес шағалалар. Көлді айнала қорыған  қара ала қанат, әдемі айдарлы, сақ құлақ қызғыштар. Көкке шығып, зыр қағып безектеп сұңқылдаған ұзын аяқ, біз тұмсық тауқұдіреттер, тағы да толып жатқан неше түрлі құстар көл басын сұлу күйлі думан қып жатты.

Сұрақ:

            Әңгіменің мазмұны бойынша атаулардың дұрыс ретін көрсетіңіз:

Мәтіннің мазмұндық жүйесін құрайтын тірек сөздерді белгілеңіз:

Мәтінге сәйкес келетін мақалды тұжырымдаңыз:

Мәтіндегі ауыспалы мағыналы тіркесті көрсетіңіз:

1. Аулада таяуда пайда болған қара ала ит балаларға әбден үйренісіп алған. Балалар да Ақтөске аз уақытта бауыр басып алды.

2. Мағжан бүгін сабақтан шыға сала достарына:

-Күн суытып келеді. Ақтөске үйшік жасап берейік,-деді.

Мұны достары қолдай кетті.

Балалар іске кірісті. Мағжан қоқыс жақтан ескі шкаф тауып алды.

-Мына шетін бекітсек, үйшік болып шыға келеді,-деді.

Мен шеге, балға алып келейін,-деп Нұрзат үйіне жүгіріп кетті.

3. Әне-міне дегенше үйшік те дайын болды. Еңбек сабағында үйренген нәрселерінің көп көмегі тиді. Балалар үйшікті ауладағы ағаштың түбіне орнатты. Жылы болсын деп Алмат әкелген құрақ көрпешені еденіне төседі. Бағанадан қастарында айналшықтап жүрген Ақтөс жаңа қонысына қуанып, құйрығын бұлғаңдатып қояды. Балалар да жасаған істеріне мәз болып, ит пен үйшікке сүйсіне қарай берді.

Сұрақ 9

Екі мәтіндегі тііршілік иелерінің адамдарға алғысы қай абзацтарда айтылады?

Мәтіннің мазмұндық жүйесін құрайтын трек сөздерді белгілеңіз