Dừa và Cau

Việt và Chăm

Chăm và Nam

Nam và Kra-mu-ka-vam-sa

Tứ phía: đông – tây – nam – bắc.

Ba trục: cảng – thành – trung tâm tôn giáo.

Ngũ hành: kim – mộc – thuỷ - hoả - thổ.

Theo hướng Đông - Tây.

Âu Lạc.

Đại Việt.

Lâm Ấp.

Sa Huỳnh.

Chữ Phạn.

Chữ Hán.

Chữ La-tinh.

Chữ Nôm.

Nho Giáo và Đạo giáo

Phật giáo và Hồi giáo

Hin-du giáo và Phật giáo

Thiên Chúa giáo và Hồi giáo

Kết hợp giữa văn hoá Ấn Độ với văn hoá Trung Hoa.

Kết hợp giữa văn hoá Ấn Độ với văn hoá Đại Việt.

Kết hợp giữa văn hoá Ấn Độ với văn hoá Phù Nam.

Kết hợp giữa văn hoá bản địa với văn hoá Ấn Độ.

Kinh đô của Chăm-pa.

Thương cảng của Phù Nam.

Tu viện lớn của Đông Nam Á thời cổ đại.

Đơn vị hành chính cấp địa phương của Nhà nước Văn Lang.

Thành Cổ Loa.

Tháp Bà Pô Na-ga.

Cảng thị Óc Eo.

Tháp Phổ Minh.

Chịu ảnh hưởng từ văn minh Ấn Độ.

Có nguồn gốc hoàn toàn bản địa.

Có cội nguồn từ nền văn hoá ở khu vực Nam Bộ.

Chịu ảnh hưởng từ văn minh Ấn Độ và Tây Á.

Trống đồng Đông Sơn.

Phật viện Đồng Dương.

Thánh địa Mỹ Sơn.

Đồng tiền cổ Óc Eo.

Người Chăm sống quây quần trong những nếp nhà xây bằng gỗ hoặc gạch nung, mặt trước có một hiên ở chính giữa.

Trang phục chính của người Chăm là quần áo mỏng, nhẹ do duy trì tín ngưỡng phồn thực.

Bữa ăn hằng ngày của cư dân Chăm thường chỉ có các loại hải sản mà ít có cơm, rau.

Cuộc sống của người dân Chăm-pa cực kì giàu có, sung túc.

Các tỉnh miền Bắc và một phần phía nam Trung Quốc.

Các tỉnh miền Trung và một phần cao nguyên Trường Sơn.

Các tỉnh Tây Nguyên và một phần Campuchia.

Các tỉnh phía Nam.

Mông - Dao.

Thái.

Nam Đảo.

Mường.

Chế độ phụ hệ.

Chế độ mẫu hệ.

Chế độ vua - tôi.

Chế độ quan - dân.

Tộc người và tín ngưỡng.

Tín ngưỡng và tôn giáo.

Lãnh thổ và tộc người.

Địa hình và địa bàn cư trú.

Quân chủ lập hiến.

Dân chủ đại nghị.

Dân chủ chủ nô.

Quân chủ chuyên chế.

Khu Liên.

Hùng Vương.

Thục Phán.

Lý Bí.

Nông nghiệp trồng lúa phát triển.

Thủ công nghiệp phát triển đa dạng.

Buôn bán bằng đường biển phát triển.

Công nghiệp phát triển mạnh mẽ.

cá, rau và muối.

cơm, rau và cá.

rau, thịt và cá.

thịt, cá và tiêu.

Nho giáo.

Phật giáo.

Ấn Độ giáo.

Cơ Đốc giáo.

đền tháp.

chùa chiền.

cung điện.

nhà thờ.

Lễ hội Ka-tê.

Lễ hội Khao Lề Thế Lính.

Lễ hội Oóc Om BÓc.

Lễ hội Nghinh Ông.

Là bộ phận hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tạo nên sự tách biệt trong bản sắc văn hóa Việt Nam.

Cung cấp nguồn sử liệu quý cho lịch sử thế giới.

Là cơ sở hình thành văn minh Văn Lang Âu Lạc.

Kĩ thuật làm gốm, xây đền tháp đạt trình độ cao.

Kĩ thuật đúc đồng đạt đến trình độ cao.

Kĩ thuật đóng tàu, đan lướt đạt đến trình độ cao.

Kĩ thuật trồng dâu, nuôi tằm đạt đến trình độ cao.

Thủ công nghiệp, nông nghiệp.

đánh bắt thủy hải sản.

Nông nghiệp, thương nghiệp.

đóng tàu, chế biến rượi Ô-liu.

Nhiều lâm thổ sản, khoáng sản, vịnh.

Nhiều khoáng sản, đồng bằng.

Nhiều vùng vịnh, lâm thổ sản, con sông lớn.

Nhiều đồng bằng, sông lớn, lâm thổ sản, khoáng sản

Ấn Độ.

Trung Quốc.

Phương Đông.

Phương Tây.

Việt Cổ.

Chăm.

Môn.

Lào Thơng.

nông nghiệp.

Thủ công nghiệp.

Thương nghiệp.

chế biến hải sản.

Đồng Đậu, Gò Mun.

Sa Huỳnh.

Đông Sơn.

Óc Eo.

nông nghiệp.

buôn bán.

thủ công nghiệp.

chăn nuôi, trồng trọt.

hình thành bên lưu vực của các con sông lớn.

có sự giao thoa giữa văn hóa bản địa và bên ngoài.

chịu ảnh hưởng từ nền văn hóa Trung Hoa.

lấy phát triển thương nghiệp làm kinh tế chính.

Có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển thương nghiệp.

Là quốc gia cổ phát triển hùng mạnh ở Đông Nam Á.

Chi phối nền thương mại hàng hải ở khu vực Đông Nam Á.

Sự phát triển của nông nghiệp và sản phẩm phụ nông nghiệp.

Là quốc gia phát triển trên cơ sở văn hóa Sa Huỳnh.

Là quốc gia có kinh tế thương nghiệp phát triển.

Có nền kinh tế phát triển nhất khu vực Đông Nam Á.

Là quốc gia hình thành sớm nhất trên lãnh thổ Việt Nam.

Sông Cửu Long.

Sông Thu Bồn

Sông Hồng

Sông Mã

Đồng bằng sông Hồng.

Trung du Bắc Bộ.

Nam Bộ Việt Nam.

Duyên hải Trung Bộ

Trung Hoa.

Ấn Độ.

Ai Cập.

Hy Lạp.

Văn Lang

Âu Lạc

Chăm pa

Phù Nam

Sa Huỳnh

Óc Eo

Đông Sơn

Đồng Đậu

Nông nghiệp lúa nước

Khai thác lâm thổ sản

Luyện kim, đúc đồng

Thương mại đường biển

Hoạt động buôn bán bằng đường biển đặc biệt phát triển

Bắt đầu xuất hiện sự phân hóa giữa các tầng lớp xã hội

Chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn minh Ấn Độ và Ai Cập

Nhu cầu trị thủy và chống ngoại xâm ngày càng bức thiết

Mối liên kết giữa các cộng đồng cư dân Việt cổ

Chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn minh Ấn Độ

Nhu cầu đoàn kết chống xâm lược từ Trung Quốc

Nền văn hóa Sa Huỳnh phát triển đến cực thịnh

Xã hội có sự phân hóa giữa người giàu và người nghèo

Giao lưu buôn bán với các nước phương Tây phát triển

Hoạt động thủ công nghiệp đạt trình độ phát triển cao

Công cụ lao động bằng kim khí được sử dụng phổ biến

Sự tiếp thu có chọn lọc thành tựu của văn minh Ấn Độ

Xuất hiện sự phân hóa giữa người giàu và người nghèo

Sự đoàn kết, cộng cư của các cộng đồng cư dân Việt cổ.

Những chuyển biến cơ bản trong đời sống kinh tế - xã hội.

Văn Lang

Âu Lạc

Phù Nam

Chăm - pa

Chịu ảnh hưởng từ nền văn minh Ấn Độ.

Hình thành trên cơ sở của văn hóa Óc Eo.

Lưu giữ và phát huy nền văn hóa bản địa.

Chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Ai Cập.

Ngành nông nghiệp lúa nước đóng vai trò chủ đạo

Thương nghiệp đường biển đóng vai trò chủ đạo

Chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn minh Trung Hoa

Tiếp thu có chọn lọc ảnh hưởng văn hóa bên ngoài

Tiếp nhận các luồng dân di cư từ bên ngoài    

Phát triển kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước

Phát triển các ngành khai thác lâm, thổ sản    

Giao lưu, học hỏi nền văn minh Trung Hoa

Thợ thủ công     

Nông dân công xã

Nô lệ 

Các nhà truyền giáo

Ngành nông nghiệp lúa nước đóng vai trò chủ đạo

Sự kết hợp giữa người bản địa với bộ phận di cư

Chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn minh Trung Hoa

Tiếp thu có chọn lọc ảnh hưởng văn hóa Ai Cập

Quý tộc

Tăng lữ

Quan lại

Nông dân

Thợ thủ công 

Tăng lữ  

Nô lệ

Nông dân

dân chủ cộng hòa.

dân chủ chủ nô.

quân chủ chuyên chế.

quân chủ lập hiến 

Ấn Độ

Trung Hoa

La Mã

Hi Lạp

Tiếp thu kĩ thuật làm đồng hồ, thuốc súng từ phương Tây.   

Sản phẩm thủ công nghiệp đã phục vụ cho việc xuất khẩu.

Nông nghiệp lúa nước phát triển và đóng vai trò chủ đạo.

Kĩ thuật luyện kim và đúc đồng đạt đến trình độ hoàn mĩ.

Chế tạo máy

Làm đồng hồ

Thương nghiệp biển

Chế tạo vũ khí

Óc Eo

Vân Đồn

Hải Phòng

Đà Nẵng

kĩ thuật đóng gạch đạt đến trình độ cao

Thương nghiệp đường biển phát triển

Nông nghiệp lúa nước có vai trò chủ đạo

Sản xuất nông nghiệp quy mô đồn điền

Nguồn lương thực chính

Nhà ở 

Phương tiện đi lại chủ yếu

Trang phục

Hin-đu giáo.

Hồi giáo.

Công giáo.

Nho giáo.

hình thành.

phát triển.

suy yếu.

khủng hoảng.

sự xuất hiện của tiền giấy. 

kĩ thuật đóng tàu phát triển.

vị trí địa lí thuận lợi.

liền kề với văn minh Trung Hoa.

Vương quốc phát triển hùng mạnh ở Đông Nam Á.

Quốc gia hình thành sớm nhất trên lãnh thổ Việt Nam.

Quốc gia thương mại hướng biển ở Trung Bộ Việt Nam.

Quốc gia được hình thành trên cơ sở văn hoá Sa Huỳnh.

sống trong các nhà sàn 

sớm có chữ viết riêng

không duy trì tín ngưỡng

thích dùng đồ trang sức

Chịu ảnh hưởng củavăn minh Ấn Độ. 

Chịu ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa.

Hình thành ở lưu vực các con sông.

Được hình thành ở vùng đồi núi khô cằn.

Thờ thần Dớt.

thờ thần Mặt Trời. 

thờ thần Bra - ma.

thờ thần Si - va.

Chịu ảnh hưởng của Phật giáo. 

Có nền văn học viết phát triển

Phổ biến tín ngưỡng phồn thực 

Sớm sáng tạo ra chữ viết riêng

Hình luật.

Hình thư.

Quốc triều hình luật.

Hoàng Việt luật lệ.

Triều Tiền Lý.

Triều Ngô.

Triều Lê.

Triều Nguyễn.

Quân chủ lập hiến.

Chiếm hữu nô lệ.

Dân chủ chủ nô.

Quân chủ chuyên chế.

Thời Lý.

Thời Trần.

Thời Lê sơ.

Thời Hồ.

Nhà nước coi trọng sản xuất nông nghiệp.

Nhà nước coi trọng bảo vệ độc lập dân tộc.

Cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân dân ta.

Khuyến khích nhân dân phát triển thương nghiệp.

Cục bách tác.

Quốc sử quán.

Quốc tử giám.

Hàn lâm viện.

Phố Hiến.

Thanh Hà.

Thăng Long.

Hội An.

Phát triển Thăng Long với 36 phố phường.

Xây dựng cảng Vân Đồn (Quảng Ninh).

Cho phát triển các chợ làng, chợ huyện.

Xây dựng một số địa điểm trao đổi hàng hóa ở biên giới.

Phật giáo - Đạo giáo - Nho giáo.

Phật giáo - Nho giáo - Thiên Chúa giáo.

Phật giáo - Đạo giáo - Tín ngưỡng dân gian.

Nho giáo - Phật giáo - Ấn Độ giáo.

văn học nhà nước và văn học dân gian.

văn học viết và văn học truyền miệng

văn học nhà nước và văn học tự do.

văn học dân gian và văn học viết.

Nhà Lý.

Nhà Trần.

Lê sơ.

Tây Sơn.

Nhà nước coi trọng giáo dục, khoa cử.

Ghi danh những anh hùng có công với nước.

Ghi lại tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc.

Đề cao vai trò của sản xuất nông nghiệp.

Có cội nguồn từ các nền văn minh cổ xưa trên đất nước Việt Nam.

Tiếp thu chọn lọc từ thành tựu của các nền văn minh bên ngoài.

Nho giáo là tư tưởng chính thống trong suốt các triều đại phong kiến

Trải qua quá trình đấu tranh, củng cố độc lập dân tộc của quân và dân ta.

Tách thủ công nghiệp thành một ngành độc lập.

Khuyến khích khai hoang, mở rộng diện tích đất canh tác.

Tổ chức nghi lễ cày ruộng tịch điền khuyến khích sản xuất.

Nhà nước quan tâm trị thủy, bảo vệ sức kéo nông nghiệp.

Tạo ra sản phẩm chất lượng cao để trao đổi buôn bán trong và ngoài nước.

Huy động lực lượng thợ thủ công tay nghề cao phục vụ chế tác, buôn bán.

Tạo ra sản phẩm chất lượng cao phục vụ nhu cầu của triều đình phong kiến.

Tạo ra các hình mẫu hỗ trợ thủ công nghiệp cả nước phát triển.

Văn học chữ Hán phát triển hơn văn học chữ Nôm.

Văn học chữ Nôm phát triển lấn át văn học chữ Hán.

Văn học chữ Hán và chữ Nôm suy tàn.

Phát triển văn học viết bằng chữ Quốc Ngữ.

Khuyến khích nhân tài

Vinh danh hiền tài.

Đề cao vai trò của nhà vua.

Nâng cao dân trí cho người dân.

Thể hiện sự phát triển của văn minh Đại Việt thời Lý-Trần.

Vai trò của việc tiếp thu văn hóa Ấn Độ vào Đại Việt.

Thể hiện sự sáng tạo, tiếp biến văn hóa của người Việt.

Ảnh hưởng của việc truyền bá Công giáo vào Việt Nam.

Cải thiện kỹ thuật thâm canh lúa nước.

Mở rộng diện tích canh tác bằng nhiều biện pháp.

Du nhập và cải tạo các giống cây từ bên ngoài.

Sản phẩm nông nghiệp nâng lên hàng đầu khu vực.

Có cội nguồn từ các nền văn minh lâu đời tồn tại trên đất nước Việt Nam.

Hình thành từ việc lưu truyền các kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp.

Có nguồn gốc từ việc tiếp thu hoàn toàn văn minh bên ngoài.

chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nền văn hóa Trung Hoa qua ngàn năm Bắc thuộc.

Tổ chức theo mô hình quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền.

Bộ máy nhà nước được hoàn thiện, chặt chẽ, tính chuyên chế cao.

Đặt cơ sở cho sự hoàn chỉnh bộ máy nhà nước ở giai đoạn sau.

Tổ chức còn đơn giản nhưng đã thể hiện ý thức độc lập, tự chủ.

Nâng cao năng lực cạnh tranh với các xưởng thủ công của nhà nước.

Sản xuất được chuyên môn hóa, sản phẩm có chất lượng cao hơn.

Sản phẩm mang nét độc đáo, gây dựng thành thương hiệu nổi tiếng.

Góp phần quan trọng thúc đẩy thương nghiệp phát triển.

Xuất phát từ nghề nông lúa nước nên chỉ chú trọng phát triển nông nghiệp.

Không khuyến khích thủ công nghiệp và thương nghiệp phát triển.

Chỉ đề cao vị thế của Nho giáo nhằm giữ vững kỷ cương, ổn định xã hội.

Việc phát minh khoa học-kỹ thuật không được chú trọng phát triển.

đều chia nước ta thành nhiều tỉnh để thuận lợi trong việc quản lý.

nhằm củng cố và hoàn thiện bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chế.

không lập Hoàng hậu và không phong tước Vương cho người ngoài họ.

bãi bỏ cấp trung gian, không lập Tể tướng và không lấy đỗ Trạng nguyên.

Thể hiện tinh thần quật khởi và sức lao động sáng tạo, bền bỉ của nhân dân.

Chứng minh sự phát triển vượt bậc của dân tộc Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.

Góp phần to lớn tạo nên sức mạnh dân tộc chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập.

Là nền tảng để dân tộc Việt Nam sánh ngang với các cường quốc trên thế giới

Văn minh Đại Việt phát triển đa dạng, phong phú, mang đậm tính dân tộc.

Văn minh Đại Việt phát triển đa dạng, lâu đời và có tính dân chủ.

Là sự kết hợp hoàn toàn giữa văn minh Trung Hoa và văn minh Ấn Độ.

Thiết chế chính trị của các triều đại phong kiến Đại Việt được đều mang tính dân chủ.

Giữ ổn định trật tự kỷ cương của nhà nước phong kiến.

Tạo ra sự bảo thủ, chậm cải cách trước những biến đổi xã hội.

Nguy cơ tụt hậu, đứng trước sự xâm lược của thực dân phương Tây.

Tạo điều kiện giao lưu giữa các tôn giáo làm đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn minh Đại Việt không có nguồn gốc bản địa mà du nhập từ bên ngoài vào.

là nền văn minh nông nghiệp lúa nước gắn với văn hóa làng xã.

Là nền văn minh phát triển rực rỡ nhất khu vực Đông Nam Á.

Trong kỷ nguyên Đại Việt, mọi lĩnh vực kinh tế, văn hóa đều phát triển.