"Ханның намысы - халық намысы" деген тұстағы Нұралының әрекеті -

Сам құмынан шыққан Шөмішті Табынның бас батырын белгілеңіз:

Сырымның тек аса жауапты істерге ғана жұмсайтын, жанынан аса көп шығармайтын аталас інісі:

"Еліміздің бостандығы мен тәуелсіздігі жолындағы күрес тақырыбы енді қазіргі тарихи романның жаңа беттерінің сүбелі бөлігін

құрап отыр. Қазіргі тарихи романның өткенге сұрау салуы бұрынғыдан батылырақ, ауқымдырақ. Бұлжымас принципі – шындық. Әр дәуірдің күнгейі мен теріскейін қаз қалпында көрсете білу".

Үзінді авторы:

Сырым батыр талай ауылды ойрандаған қай атаманды Хиуаға құлдыққа сатып жібереді?

Орыс-түрік соғысында көзге түскен генерал, Пугачев көтерілісіне қатысқандарды қан қақсатып қырған, әйел патшаның Жайық бойына жіберген жандаралы(жанды алар):

Көзімен көргендердің айтуына қарағанда, сол кезде жас шамасы қырықтың үстіне шығып кеткен, әйтсе де, сақал-мұртын үнемі тап-таза қылып қырып жүретіндіктен, шанаш беті көзаязданып, қатпар-қатпар боп тұратын, қапсағай бойлы, қайыстай қатып қалған кісі:

"Стакан, стакан" деп естілетін ұран тиесілі руды белгіле:

Сырым батырдың руы

Жасы алпысты алқымдаған, Нұралы ханның туған інісі, Жетірудың ұлысбасысы:

Қазақ әдебиеттанушысы А.Байтұрсынұлы романды қалай атаған?

Халық тағдыры таразыға түскен қиын кезеңді сипаттайтын шығарманы белгілеңіз:

Ханталапай бағытталған ханды белгілеңіз:

Бұл жерде ел ұрандасқан, айқайласқан...

Бұл жерге жау аяғын байқай басқан!

Ерліктің етегінен ұстап тұрып,

Еркіндік сонда алғаш тәй-тәй басқан –

жоғарыдағы үзінді романның қай бөлігіне жатады?

"Тар кезең" романының эпиграфын жазған авторды белгіле:

Көшпелі елдің басынан бақ-дәреже тайғандығын жақсы білген кейіпкерді белгілеңіз:

Андыздаған патша әскерімен 3 жыл соғысса да түк бітіре алмаған батырды белгілеңіз:

"Тар кезең" романының идеясымен ұқсас келетін романды белгіле:

Роман бойынша айтқанда, қазақтың парасатты халық екенін мойындаған отарлаушы елдің

адамы :

"Сырбаз суреткер тырнақалды туындыларымен аузы дуалы ағаларын елең еткізіп, әдебиет есігін еркін аттады. Прозашының қарымды қаламынан туған әңгіме­ хикаяттары – ешқандай шашауы жоқ, бас­-аяғы жинақы, жарау аттай жұтынып тұрған көркем дүниелер. Ұзақ жыл иін қандырып жазған «Тар кезең» романы да қазақ әдебиетінің қазынасына қосылған сүбелі еңбек".

Үзінді авторы:

"Қажығали Сырым туралы он мыңдаған қалың құжаттармен көп алысқан... Қажығали Сырым тарихын бейнелеуде өз жолын тапқан. Романның жаңалығы да осында. Сырым бейнесінің сонылығы да осында. Біз құжаттағы Сырымды да, ел аузындағы Сырымды да емес, басқа Сырымды, орыс отаршылығы мен алысқан саяси күрескер, сұңғыла дипломат Сырымды көріп, шөліккен сусынымызды қандырғандаймыз. Және «Тар кезеңнің» проза жанры тоқырап, жақсы шығармалардан үміт үзілген кезде шаң бергенін ояңсыған қабырғаны жауып, жоғымызды толтырғандай болды емес пе? «Тар кезең» әдебиетіміздің шаң­-тозаңнан сілкініп, қайта өрлеуінің басы болғай еді деп тілеймін".

Үзінді авторы:

"Қажығали Мұханбетқалиұлы бұл тақырыпты зерттеп жазуға арналған жиырма жылдан астам

уақытында талай мұрағаттарда болып, құнды деректер жинағаны бірден сезіледі.

Романның өзгешелігі – қазақ тарихының қилы дәуірін жан­жақты суреттеуінде. Сырым батыр

басты кейіпкер болғанымен, ол – бостандық шайқасындағы арпалыста халықтың рөлін көрсетудегі

дәнекер ғана".

Үзінді авторы:

"Батыс Қазақстан облысы – әуелден дарынды перзенттерге бай облыс. Мен осы өңірдің төл перзенті, даңқты Сырым батыр туралы көп жазған адаммын. Сырым осы өңірдің туына айналған тұлға деп ойлаймын".

Үзіндідегі пікір авторы:

"Мұндай жақсы қасиет эпикалық романның таза сахара суретін бейнелеуіне де қатысты. Бұл ретте, ең алдымен, даланың еркін өскен адамдарының бояуы қанық образдарын: отарлық езгіге қарсы шыққан Сырым Датұлы секілді көтеріліс көсемі мен оның төңірегіндегі белгілі би-батырлар, рубасы ақсақал-қарасақалдардың жанды бейнелерін автордың айқын көрсете алғандығын айтып отырмын. Екіншіден, езілген халықтың мұңы мен мұқтаждығын жоқтаған Сырым секілді азаматтың Ұлы Далада хандық биліктің күні озғанын, ендігі жерде империямен қарым-қатынас бұрынғыдан мүлде басқаша жүргізілуі керек екенін; сөйтіп, халық тағдыры бұдан былай "Халық кеңесінде" шешіліп, енді бір ханның айтуы емес, ел ағаларының шешімі бойынша патша әкімшілігінің алдына мәселе қойылып, оны орындата білу керектігін ұғынғандықты еске салып отырмын. Дала демократиясының ұғынғандықты еске салып отырмын. Дала демократиясының бастау көзі осында жатыр".

Үзіндідегі пікір авторы:

Қ.Мұханбетқалиұлының 2004 жылы жарық көрген жинағы:

Қазақ қоғамының өскелең кезеңдеріндегі ахуалы Қ.Мұханбетқалиұлының қай әңгімелерінде қалтқысыз бейнеленеді?

Қырқыншы, елуінші жылдардың қытымыр қармауынан құтылып, еркіндіктің дәмін тата бастаған қоғам өкілдерінің мінез-құлқындағы жағымсыз өзгерістер, адамдардың арақатынасындағы адал достықтың бақастық пен арамдықтың шырмауына түсуі жазушы Қ.Мұханбетқалиұлының қай прозалық шығармаларында айқын сезіледі?

Тәуелсіздік жылдарында жазылған атақты батыр, әділ би, қажымас қайраткер

Сырым Датұлы туралы баяндалған елеулі еңбегі - «Тар кезең» тарихи романы

қай жылы оқырмандарына жол тартты?

«Тар кезең» романының идеясы – Ресейдің отарлау саясатындағы озбырлықтардың (атақоныстардан, жайылымдардан еріксіз айыру, жазықсыз ауылдарды шауып, адамдарды өлтіру, тонау, барымталау, өзішілік басқару жүйесіне тыйым салу т.б) етек алуына халықтық қарсыласу қуатын таныту. Жазушының «Тар кезең» тарихи романына арқау болған сюжеттік-композициялық желілердегі қақтығыстар, қазіргі «Қазақстан тарихының» жаңаша жазылған тарихнамалық-дерекнамалық

деректі тұжырымдары негізінде жазылғандығымен ерекшеленеді» - деген пікірді білдіруші:

"Тар кезең" романын жазуға қанша жыл уақыт кеткен?

Қажығали Мұханбетқалиұлы өмірінің 1/4 бөлігін жазуға арнаған роман:

Қажығали Мұханбетқалиұлының мақалалар жинағын белгілеңіз:

1942 жылы 8 желтоқсан Ақтөбе облысы, Байғанин ауданы, Қызылбұлақ ауылында дүниеге келген жазушы: