wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Zamonaviy sharoitlarda iqtisodiy ishlarni boshqarish muammolari

Total questions: 67

Worksheet time: 34mins

Name
Class
Date
1.

Bozor iqtisodiyoti sharoitida korxona faoliyatiga eng katta ta’sir ko‘rsatuvchi omil qaysi?

a)

Talab va taklif

b)

Ishchi kuchi

c)

Soliq siyosati

d)

Resurslar mavjudligi

2.

Zamonaviy iqtisodiy muammolarning asosiy sababi nimada?

a)

Resurslarning cheklanganligi

b)

Pulning ko‘pligi

c)

Ishchilarning etishmasligi

d)

Raqobatning yo‘qligi

3.

Iqtisodiy boshqaruv qarorlari nima asosida qabul qilinadi?

a)

Moliyaviy va statistik tahlil asosida

b)

Omadsizlikka qarshi

c)

Ishchilarning fikriga ko‘ra

d)

Hisobotlarga asosan

4.

Qaysi omil iqtisodiy xavflarni kamaytiradi?

a)

Diversifikatsiya

b)

Monopoliya

c)

Kredit olish

d)

Soliq to‘lovlari

5.

Raqobatbardoshlikni oshirishning eng asosiy vositasi nima?

a)

Innovatsiyalar

b)

Marketing

c)

Tashqi savdo

d)

Subsidiyalar

6.

Qaysi usul orqali boshqaruv qarorlarining samaradorligi baholanadi?

a)

KPI (asosiy ko‘rsatkichlar tizimi)

b)

Ishchilar soni

c)

Marketing hajmi

d)

Byudjet qoldig‘i

7.

Raqobatdosh bozor sharoitida korxonalar qanday yo‘ldan borishi kerak?

a)

Innovatsion va moslashuvchan

b)

Monopolistik va konservativ

c)

Qat’iy va yopiq

d)

Nazoratga asoslangan

8.

"Benchmarking" atamasi nimani anglatadi?

a)

Eng yaxshi tajribalarni solishtirish

b)

Reklama strategiyasi

c)

Kredit olish

d)

Moliyaviy hisobot

9.

Iqtisodiy tahlilda ko‘p foydalaniladigan ko‘rsatkich qaysi?

a)

Rentabellik

b)

Ishchilar soni

c)

Bozor ulushi

d)

Kredit muddati

10.

Korxonaning tashqi muhitini o‘rganish qanday vosita orqali amalga oshiriladi?

a)

PEST-tahlil

b)

SWOT

c)

KPI

d)

FIFO

11.

Moliyaviy barqarorlikni ifodalovchi asosiy ko‘rsatkich?

a)

Likvidlilik

b)

Ishlab chiqarish hajmi

c)

Ishchilar aylanishi

d)

Marketing byudjeti

12.

Innovatsion faoliyatning iqtisodiy samarasi qanday aniqlanadi?

a)

Yangi mahsulotdan olingan daromad asosida

b)

Ishchilarning fikri asosida

c)

Grantlar asosida

d)

Davlat yordami bilan

13.

Iqtisodiy muammolarni hal etish uchun birinchi navbatda nima zarur?

a)

Tahlil va rejalashtirish

b)

Kredit olish

c)

Ishchilarning rag‘bati

d)

Soliqlarni kamaytirish

14.

Temir yo‘l transportida iqtisodiy boshqaruvning asosiy maqsadi nima?

a)

Samarali harajatlar boshqaruvi va xizmatlar daromadliligini oshirish

b)

Yangi yo‘nalishlar ochish

c)

Vagonlarni almashtirish

d)

Texnik xizmat ko‘rsatish

15.

Temir yo‘l transportida eng ko‘p uchraydigan iqtisodiy muammo bu —

a)

Yuk tashishdagi rentabellikning pastligi

b)

Yo‘lovchilar sonining ko‘pligi

c)

Vagonlar sonining ortishi

d)

Signal tizimining modernizatsiyasi

16.

Transportdagi iqtisodiy tahlilda asosiy moliyaviy ko‘rsatkichlardan biri bu:

a)

Harajatlar rentabelligi

b)

Ishchilar soni

c)

Poyezd tezligi

d)

Poytaxtdagi bekatlar soni

17.

"Multimodal logistika" degani nima?

a)

Bir nechta transport turlarining yagona zanjirda ishlashi

b)

Bir vagon orqali yuk tashish

c)

Faqat mahalliy transport xizmatlari

d)

Ichki poezdlar harakati

18.

Temir yo‘l transportida xarajatlarni boshqarish qanday yo‘l bilan amalga oshiriladi

a)

Byudjetlash va xarajat tahlili orqali

b)

Faqat soliqlarni to‘lash orqali

c)

Faoliyatni qisqartirish orqali

d)

Poyezdlarni kamaytirish orqali

19.

"Yuk aylanmasi" atamasi nimani bildiradi?

a)

Tashilgan yuk hajmi va masofa ko‘paytmasi

b)

Faqat yuk og‘irligi

c)

Faqat yurish vaqti

d)

Poyezdlar soni

20.

Temir yo‘llarda zamonaviy boshqaruvda qanday yondashuv qo‘llaniladi?

a)

Strategik va tizimli yondashuv

b)

Eksperimental yondashuv

c)

Avtoritar uslub

d)

Faqat byudjetga asoslangan boshqaruv

21.

Yuk tashish bo‘yicha qarorlar qabul qilishda eng muhim omil qaysi?

a)

Bozor talabi va logistik xarajatlar

b)

Vagonlar rangi

c)

Mashinistlar soni

d)

Vaqt oralig‘i

22.

Qaysi faktor temir yo‘l sohasida iqtisodiy xavf tug‘diradi?

a)

Yo‘lovchi oqimining keskin kamayishi

b)

Signalizatsiya tizimining uzluksizligi

c)

Elektrovagonlar sonining ko‘pligi

d)

Boshqaruv apparatining tajribasi

23.

Temir yo‘llarda tarif siyosatining asosiy maqsadi nima?

a)

Xarajatlarni qoplab, foyda olish

b)

Xarajatlarni qoplab, foyda olish

c)

Chet ellik investorlarni jalb qilish

d)

Yuklarni kamaytirish

24.

Temir yo‘l transportida mehnat unumdorligining asosiy ko‘rsatkichi:

a)

Yuk tashish hajmi va ishchi soniga nisbati

b)

Xodimlarning ish staji

c)

Bekatlarning soni

d)

Chiptalar dizayni

25.

Qaysi chora temir yo‘l tizimida iqtisodiy muammolarni kamaytiradi?

a)

Xizmatlar diversifikatsiyasi va xususiy sektor ishtiroki

b)

Vagonlar narxini ko‘tarish

c)

Ishchilar sonini kamaytirish

d)

Tariflarni bir xil ushlab turish

26.

Temir yo’l transporti sohasidagi asosiy xavflarni qanday tasniflash mumkin?

a)

Texnik, iqtisodiy, ekologik, ijtimoiy xavflar

b)

Faqat iqtisodiy va ekologik xavflar

c)

Faqat texnik va ijtimoiy xavflar

d)

Hech qanday xavf yo‘q

27.

Temir yo‘l tarmog‘ining kengayishi iqtisodiy jihatdan nimani ta’minlaydi?

a)

Hududlararo integratsiya va investitsion faollik

b)

Soliqlarni kamaytirish

c)

Mehnat bozorida qisqarish

d)

Ishchilarni qisqartirish

28.

Temir yo‘l transportida xarajatlarni kamaytirishda eng samarali vosita bu:

a)

Raqamlashtirish va avtomatlashtirish

b)

Ishchilarni qisqartirish

c)

Tariflarni oshirish

d)

Signal tizimlarini almashtirish

29.

Temir yo‘l sohasidagi samaradorlikni belgilovchi asosiy indikator qaysi?

a)

Yuk aylanmasining umumiy hajmi

b)

Xodimlarning kiyim formasi

c)

Tezlik cheklovlari

d)

Chipta narxlari

30.

Temir yo‘l orqali yuk tashish bilan avtomobil transporti o‘rtasidagi asosiy farq:

a)

Temir yo‘l uzoq masofalarga arzonroq

b)

Avtomobil tezroq

c)

Temir yo‘l har doim ishonchli emas

d)

Yukni qadoqlash kerak emas

31.

Temir yo‘l iqtisodiy faoliyatida qaysi muammo tez-tez uchraydi?

a)

Bo‘sh yuk vagonlarining aylanishi

b)

Poyezdlar sonining ko‘pligi

c)

Chipta terminali yetarli

d)

Vaqtinchalik to‘xtashlar yo‘qligi

32.

Temir yo‘l stansiyalarining iqtisodiy samaradorligi qanday baholanadi?

a)

Yuk va yo‘lovchi oqimiga nisbatan daromad orqali

b)

Rejalashtirilgan joylashuviga ko‘ra

c)

Sanoat korxonalariga yaqinligiga ko‘ra

d)

Bekat atrofidagi do‘konlar soniga ko‘ra

33.

Temir yo‘l tarmog‘ining iqtisodiy quvvati qanday aniqlanadi?

a)

Yil davomida tashilgan yuk hajmi va yo‘lovchilar soni bilan

b)

Ishchilar yoshiga qarab

c)

Stansiya dizayniga qarab

d)

Yo‘l uzunligiga qarab

34.

Risk tushunchasi qanday tariflanadi?

a)

Noaniqlik sharoitida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan salbiy holatlar yig‘indisi

b)

Faqat iqtisodiy yo‘qotishlar bilan bog‘liq xavflar

c)

Transport harakatlanishini kechiktiruvchi omillar majmui

d)

Barcha xavfsizlik choralari qo‘llanilgandan keyin ham yuzaga keladigan holatlar

35.

Temir yo‘l transportida risklarning asosiy turlari qaysilar?

a)

Operatsion, moliyaviy, ekologik, texnologik, huquqiy

b)

Faqat tabiiy ofatlar bilan bog‘liq xavflar

c)

Xodimlarning ish haqi bilan bog‘liq muammolar

d)

Lokomotivlar va vagonlarning texnik nosozligi

36.

Temir yo‘l xodimlarining iqtisodiy boshqaruvdagi roli nimada?

a)

Jarayonlarni bajarish, hisobot yuritish va takliflar berish

b)

Faqat yukni kuzatish

c)

Texnik xizmat ko‘rsatish

d)

Vaqtni belgilash

37.

Risklarni baholashda qanday usullar qo‘llaniladi?

a)

Ekspert tahlili, statistik tahlil, simulyatsiya va modellashtirish

b)

Faqat buxgalteriya hisobotlari asosida

c)

Hukumat qarorlariga asoslanib risklarni oldindan belgilash

d)

Transport harakatlanishini kuzatish orqali

38.

Temir yo‘l transporti raqobatdoshligini oshirish uchun nima kerak?

a)

Xizmatlar sifati, tezligi va moslashuvchanlik

b)

Tariflarni doimiy ko‘tarish

c)

Xodimlar sonini ko‘paytirish

d)

Qatnovlarni kamaytirish

39.

Risklarni kamaytirishning eng samarali vositalari qaysilar?

a)

Sug‘urtalash, texnik nazorat, xodimlarni malakasini oshirish

b)

Faqat sug‘urtalash

c)

Bojxona tekshiruvlarini kuchaytirish

d)

Faqat texnik nazorat tizimlarini modernizatsiya qilish

40.

Temir yo‘l transportida IT texnologiyalar qanday maqsadda joriy qilinmoqda?

a)

Logistika jarayonlarini optimallashtirish uchun

b)

Ko‘ngilochar tizim uchun

c)

Kassa apparatlarini bezash uchun

d)

Vaqtni sekinlashtirish uchun

41.

Temir yo‘l iqtisodiyotida davlat ishtirokining asosiy sababi:

a)

Strategik ahamiyatga ega tarmoq sifatida qo‘llab-quvvatlash

b)

Daromad ko‘paytirish uchun

c)

Ishchilarni ko‘paytirish uchun

d)

Xususiylashtirishni tezlashtirish uchun

42.

Huquqiy risklar deganda nima tushuniladi?

a)

Transport sohasidagi qonunbuzarliklar, litsenziyalash jarayonidagi muammolar

b)

Faqat sud jarayonlari bilan bog‘liq xavflar

c)

Yuridik shaxslarning moliyaviy majburiyatlari

d)

Xodimlarning mehnat shartlarini buzilishi

43.

Temir yo‘l infratuzilmasini modernizatsiya qilishda asosiy iqtisodiy to‘siq nima?

a)

Moliyaviy mablag‘larning yetishmasligi

b)

Xodimlar qarshiligi

c)

Vagonlar soni

d)

Raqobatning kuchayishi

44.

Temir yo‘l transportida bozor segmentatsiyasi qanday amalga oshiriladi?

a)

Yuk va yo‘lovchi yo‘nalishlari, mijoz turlari asosida

b)

Yo‘lovchilar yoshi bo‘yicha

c)

Vaqt oralig‘i asosida

d)

Raqobatchilar soni asosida

45.

Temir yo‘l sohasida iqtisodiy samarasizlikni keltirib chiqaruvchi sabab:

a)

Noto‘g‘ri tarif siyosati va resurslar noto‘g‘ri taqsimoti

b)

Ishchilar intizomi

c)

Tez yuruvchi poezdlar

d)

Harakat jadvalining bo‘shligi

46.

Temir yo‘l transporti orqali daromadlarni ko‘paytirishning eng samarali yo‘li nima?

a)

Xizmatlar ko‘lamini kengaytirish va raqamli tizimlar joriy etish

b)

Lokomotivlar sonini kamaytirish

c)

Yagona tarif joriy qilish

d)

Xarajatlarni yashirish

47.

Talab termini nimani anglatadi?

a)

Iste’molchilarning u yoki bu tovar yoki xizmatlarni sotib olishga bo‘lgan xoxishi va imkoniyatlari

b)

Ishlab chiqaruvchilar sotishga tayyor bo‘lgan, aniq qiymatga ega bo‘lgan tovarlar to‘plami

c)

Iste’mol qilinayotgan tovar va xizmatlar

48.

Taklif termini nimani anglatadi?

a)

Ishlab chikaruvchining tovarlarini sotish xohishi

b)

Ishlab chiqarilgan tovarni aniq bir narxda sotish

c)

Ishlab chiqaruvchini ishlab chikarish quvvati va tovar hajmini ko‘rsatishi

d)

Barcha yuqoridagilar

49.

Agar tovarga talab o‘zgarmas bo‘lib, takliflar susaysa, bozor narxi qanday o‘zgaradi?

a)

Narxi pasayadi

b)

Narxi o‘zgarmaydi

c)

Narxi oshadi

d)

Taklifga proporsinal narxda o‘zgaradi

50.

Agar takliflar o‘zgarmas bo‘lib, tovarga talab ortsa tovarning bozor narxi qanday o‘zgaradi?

a)

Narxi arzonlashadi

b)

Narxi oshadi

c)

Narxi o‘zgarmaydi

d)

Taklifga proporsional narxda o‘zgaradi

51.

Agar raqobatdosh ishlab chiqaruvchilarning ortishi nimaga olib keladi?

a)

Ishlab chiqarishni pasayishga

b)

Ishlab chiqarish darajasini o‘zgarmasligini saqlashga

c)

Ishlab chiqarish darajasini ortishiga

d)

Ishlab chiqarishni noeffektivligidan kasodga olib keladi

52.

Ammortizatsiya me’yori qanday aniqlanadi?

a)

Boshlang‘ich-narxi xizmat ko‘rsatish muddatiga bo‘linadi

b)

100 % ni xizmat ko‘rsatish muddatiga bo‘linadi

c)

Kiritilgan sarmoyaning narxi tannarxni oqlash muddatiga bo‘linadi

d)

Acosiy fondlar narxini ishlar hajmiga bo‘linadi

53.

Yillik amortizatsiya ajratmalari  kanday aniqlanadi?

a)

Qoldiq  narxi xizmat ko‘rsatish muddatiga bo‘linadi

b)

Asosiy fondlar narxini kapital  kiritish meyoriy o‘zini oqlash muddatiga ko‘paytiriladi

c)

Birlamchi balans narxini, ammortizaiiya me’yoriga (kvotiga) kupaytiriladi

d)

Ammortizatsiya me’yorini ish xajmiga ko‘paytiriladi

54.

Joriy tahlil deb nimani tushunasiz?

a)

Oy, kavrtal va yil yakuni bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

b)

Kunlik, smenalik va o‘n kunlik bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

c)

Yig‘ma hisobotlar bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

d)

Korxonalararo taqqoslama tahlilni

55.

Tezkor tahlil deb nimani tushunasiz?

a)

Xalq xo‘jaligi bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

b)

Xalq xo‘jaligini tarmoqlari bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

c)

Kunlik, smenalik va o‘n kunlik ish yakuni bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

d)

Yillik ish yakuni bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

56.

Istiqbolli tahlil deb nimani tushunasiz?

a)

Yillik ish yakuni bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

b)

3 yillik, 5 yillik va 10 yillik ish faoliyati bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

c)

Oylik, kvartallik va yillik ish yakuni bo‘yicha o‘tkaziladigan tahlilni

57.

Moliyaviy va boshqaruv tahlil metodlarini asosi nima?

a)

Xujjatlashtirish

b)

Balanslashtirish

c)

Dialektik usul

d)

Taqqoslash usuli

58.

Moliyaviy va boshqaruv tahlil fanining usuliga ta’rif bering

a)

Xo‘jalik jarayonlarini o‘rganish, korxona faoliyati natijalariga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash

b)

Xo‘jalik jarayonlarini o‘rganishda dialektik yondoshish, erishilgan natijalarga ta’sir etuvchi omillarni o‘lchash va umumlashtirish

c)

Xo‘jalik jarayonlariga ta’sir etuvchi ob’ektiv va sub’ektiv

omillarni o‘rganishda ilmiy yondoshish

d)

Korxona faoliyati rejalarini o‘rganish, baho berish, xo‘jalik faoliyati natijalariga ta’sir etuvchi omillarni bir-biriga bog‘liq ravishda o‘rganish, o‘lchash va umumlashtirish

59.

Moliyaviy va boshqaruv tahlilning axborot manbalariga nimalar kiradi?

a)

Hisobga oluvchi schetlar

b)

Mahsulotlar tannarxi

c)

Buxgalteriya hisobi ma’lumotlari, tezkor hisob va hisobot,  statistik hisob va hisobot

d)

Korxona mablag‘lari

60.

Asosiy fondlardan foydalanishning samaradorlik darajasi qanday aniqlanadi?

a)

Asosiy fondlarning o‘rtacha yillik qiymati tovar mahsuloti hajmiga bo‘linadi

b)

Asosiy fondlarning o‘rtacha yillik qiymati foyda miqdoriga bo‘linadi

c)

Tovar mahsuloti hajmi asosiy fondlarning o‘rtacha yillik qiymatiga bo‘linadi

d)

Tovar mahsuloti hajmi 100 ga ko‘paytirilib, asosiy fondlarning o‘rtacha yillik qiymati hajmiga bo‘linadi

61.

Tovar mahsuloti rejasi bajarilishi qanday aniqlanadi?

a)

Hisobot davridagi tovar mahsuloti hajmi o‘tgan yilgi tovar aylanish hajmiga bo‘linadi

b)

Hisobot davridagi tovar mahsuloti hajmi 100 ga ko‘paytirilib, rejadagi tovar mahsuloti hajmiga bo‘linadi

c)

Rejadagi tovar mahsuloti hajmi 100 ga ko‘paytirilib, hisobot davridagi tovar mahsuloti hajmiga bo‘linadi

d)

Rejadagi tovar mahsuloti hajmi hisobot davridagi tovar mahsuloti hajmiga bo‘linadi

62.

Moliyaviy tahilga ta’rif bering.

a)

Korxona xo‘jalik faoliyatini o‘rganishga qaratilgan iqtisodiyotning mikroiqtisod jarajasini o‘rganishga qaratilgan tahlildir

b)

Xo‘jalik yurituvchi sub’ekt faoliyatini makon va zamon nuqtai nazaridan barcha tuzilmalari bilan birga batafsil tahlil qilishdir

c)

Xo‘jalik yurituvchi sub’ekt moliyaviy natijalari va moliyaviy holatini o‘rganishga qaratilgan tahlildir

d)

Xo‘jalik faoliyatida natija va omillar o‘rtasidagi bog‘liqlik funksional bog‘liq bo‘lmagan sharoitda, ularning bog‘liqligini o‘rganishga qaratilgan tahlildir

63.

Boshqaruv tahliliga ta’rif bering

a)

Korxona rahbariyati, egasi va mutaxassislari tomoindan ichki imkoniyatlarni ishga solish va samaradorlikni oshirish maqsadida qilinadigan tahlildir

b)

Xo‘jalik faoliyatida natija va omillar o‘rtasidagi bog‘liqlik funksional bog‘liq bo‘lmagan sharoitda, ularning bog‘liqligini o‘rganishga qaratilgan tahlildir

c)

Xo‘jalik yurituvchi sub’ekt faoliyatini makon va zamon nuqtai nazaridan barcha tuzilmalari bilan birga batafsil tahlil qilishdir

d)

Xo‘jalik faoliyati natijasiga ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash va ularning ta’sirini hisoblash usullarini majmuasini o‘zida aks ettiradigan tahlildir

64.

Sotishdan olingan sof tushum qanday aniqlanadi?

a)

Mahsulot sotishdan tushgan yalpi tushumdan ishlab chiqarish tannarxi ayriladi

b)

Mahsulot sotishdan tushgan yalpi tushumdan qo‘shilgan qiymat solig‘i va aksiz soligi ayriladi

c)

Mahsulot sotishdan tushgan yalpi tushumga qo‘shilgan qiymat solig‘i qo‘shilib, ishlab chiqarish tannarxi ayriladi

d)

Mahsulot sotishdan tushgan yalpi tushumga qo‘shilgan qiymat solig‘i va aksiz solig‘i qo‘shiladi

65.

Sof foyda qanday aniqlanadi?

a)

Soliq to‘lagunga qadar umumiy moliyaviy natijadan boshqa soliq va ajratmalar ayriladi.

b)

Soliq to‘lagunga qadar umumiy moliyaviy natijaga boshqa soliq va ajratmalar qo‘shiladi

c)

Soliq to‘lagunga qadar umumiy moliyaviy natijadan daromad solig‘i ayriladi

d)

Soliq to‘lagunga qadar umumiy moliyaviy natijaga boshqa soliq va ajratmalar ko‘paytiriladi

66.

Yalpi foyda qanday aniqlanadi?

a)

Sotishdan olingan sof tushumga ishlab chiqarish tannarxi qo‘shiladi.

b)

Sotishdan olingan sof tushum 100 ga ko‘paytirilib, ishlab chiqarish tannarxiga bo‘linadi.

c)

Sotishdan olingan sof tushumdan ishlab chiqarish tannarxi ayriladi.

d)

Sotishdan olingan sof tushum 100 ga bo‘linib, ishlab chiqarish tannarxiga ko‘paytiriladi

67.

Mehnat unumdorligiga ta’rif bering

a)

Vaqt birligi (soat,oy,yil) ichida ishchilar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori yoki bir mahsulot birligini ishlab chiqarishga ketgan vaqt birligi.

b)

Ish vaqtidan samarali foydalanish.

c)

Mehnatni ilmiy tarzda tashkil etishni yaxshilash.

d)

Ilg‘or ishlab chiqarish tajribalaridan foydalanish.