Giai đoạn suy thoái

Thời kỳ phục hồi và tăng trưởng

Giai đoạn ổn định

Thời kỳ cải cách

• Phát huy nguồn nhân lực lành nghề, trình độ cao và tận tụy.

• Chú trọng hiện đại hóa công nghiệp, ứng dụng khoa học - kỹ thuật.

• Duy trì kinh tế hai tầng, gồm công ty lớn có công nghệ tiên tiến và công ty nhỏ truyền thống.

• Mở rộng thị trường trong nước và đầu tư nước ngoài, sử dụng hiệu quả vốn.

Tăng cường xuất khẩu nông sản, sử dụng công nghệ truyền thống, hạn chế đầu tư nước ngoài

Tăng trưởng mạnh mẽ

Gây ra suy thoái kinh tế, dẫn đến tăng trưởng chậm

Không có ảnh hưởng

Kích thích phát triển công nghiệp

Tăng cường nhập khẩu những mặt hàng nông sản

Thực hiện chính sách kịp thời: hồi phục và đạt mức tăng trưởng 4,8% trong giai đoạn 1980 - 1989.

 Cắt giảm chi tiêu công, sa thải những lao động thiếu chuyên môn

Thực hiện chính sách bảo hộ

Tăng trưởng ổn định và ở mức cao nhất

Tăng trưởng không ổn định và ở mức thấp nhất

 Phát triển mạnh mẽ

Giảm sút nghiêm trọng

 Cải cách giáo dục, giảm tỉ lệ bỏ học ở học sinh cấp phổ thông, tăng tỉ lệ người biết chữ

 Các chương trình phục hồi, chính sách cải cách tiền tệ và tài chính, cơ cấu kinh tế.

Giảm thuế doanh nghiệp

Tăng cường xuất khẩu nông sản

Trên 6000 tỉ USD, sau Hoa Kỳ và Trung Quốc

Trên 5000 tỉ USD, sau Hoa Kỳ và Trung Quốc

Trên 4000 tỉ USD, sau Nga và Đức

 Trên 3000 tỉ USD, chỉ đứng sau Hoa Kỳ

 8%

 4%

6%

 10%

Dịch vụ, công nghiệp, nông lâm thủy sản

 Công nghiệp, thương mại, xây dựng

Dịch vụ, dầu khí, nông nghiệp

Dịch vụ, công nghiệp, xây dựng, nông lâm thủy sản, thuế

 Ngành dịch vụ

Ngành nông nghiệp

 Ngành công nghiệp

 Ngành xây dựng

Có chuyển dịch nhưng không đáng kể

Có chuyển dịch lớn

 Chuyển dịch theo hướng nông nghiệp

 Chuyển dịch theo hướng dịch vụ

Công nghiệp, xây dựng, dịch vụ

Dịch vụ, nông lâm thủy sản, công nghiệp

Xây dựng, dịch vụ, nông lâm thủy sản

Dịch vụ, công nghiệp, xây dựng, nông lâm thủy sản và thuế.

 Nguồn nhân lực nội địa

 Nguyên, nhiên liệu nhập khẩu

 Tài nguyên thiên nhiên

Khoa học công nghệ nội địa

Lao động trình độ thấp, chủ yếu là lao động trẻ

Lao động ít kinh nghiệm

Lao động trình độ cao, công nghệ hiện đại, thị trường tiêu thụ lớn

Lao động không được đào tạo

35%

 32%

25%

29%

 20%

25%

30%

35%

Quan trọng, chiếm 40% giá trị hàng công nghiệp xuất khẩu

Quan trọng nhất, chiếm 50% giá trị hàng công nghiệp xuất khẩu

Quan trọng, chiếm 30% giá trị hàng công nghiệp xuất khẩu

Ít quan trọng, chiếm 20% giá trị hàng công nghiệp xuất khẩu

Điện thoại di động, máy tính

Thiết bị y tế, hàng tiêu dùng

Ô tô, robot, chất bán dẫn, dụng cụ quang học, hóa dược phẩm

Thực phẩm, hóa chất

15%

20%

 25%

 25%

Thứ 2

Thứ 3

Thứ 4

Thứ 5

Mitsubishi và Isuzu

Subaru và Suzuki

Toyota và Honda

Nissan và Mazda

50%

55%

60%

 65%

 Người máy Asimo

 Robot dọn dẹp

Robot công nghiệp Alishan

 Robot điều khiển từ xa

 Chỉ sản xuất ti vi, máy quay phim

Phát triển với các sản phẩm điện tử tiêu dùng: ti vi, máy quay phim,máy tính, vi mạch, chất bán dẫn

Chỉ sản xuất máy tính, vi mạch, chất bán dẫn

Phát triển nhưng không đáng kể

Intel, Microsoft, Apple, BPhone

Samsung, LG, Hyundai

Hitachi, Toshiba, Sony, Mitsubishi, Electric, Canon, Casio

Huawei, ZTE, Lenovo

 1%

2%

3%

4%

Hơn 3%

 2%

1%

Hơn 5%

 Trang trại quy mô vừa nhỏ do diện tích đất hạn chế

Trang trại lớn do được chính phủ khuyến khích

Trang trại gia đình lớn do Nhật Bản có truyền thống gia đình.

 Trang trại công nghiệp do công nghiệp chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu GDP

Tăng cường lao động thủ công

Tự nhiên, truyền thống

Nhập khẩu thực phẩm

Công nghệ cao, giảm tối đa lao động

 70%

60%

 63%

65%

 Mía, lúa gạo, ngô, lúa mì

 Lúa gạo, lúa mì, đậu tương, củ cải đường

 Lúa gạo, khoai tây, cà chua, cà phê

Lúa gạo, cà phê, chè, cây cao su

30% tại Hokkaido

47% tại Kyushu

 36% tại Honshu

 52% tại Shikoku

Honshu

Shikoku

Kyushu

Hokkaido

 Không áp dụng công nghệ vì tốn kém

Chỉ sử dụng công nghệ truyền thống vì người Nhật không thích sự đổi mới

Sử dụng công nghệ lạc hậu vì Nhật Bản không chú trọng phát triển chăn nuôi

Áp dụng để tạo ra sản phẩm giá trị cao như bò sữa và bò thịt

Chỉ tập trung vào xuất khẩu

Phát triển lâu đời và quan trọng trong đời sống người dân

Không quan trọng trong đời sống người dân

Chỉ phát triển gần bờ

Hơn 5 triệu tấn, có xu hướng tăng nhanh

 Hơn 2 triệu tấn, có xu hướng giữ nguyên

Hơn 3 triệu tấn, có xu hướng giảm

Hơn 4 triệu tấn, có xu hướng thay đổi

Cá basa, cá hồi, cá ngừ, cá cơm, mực

Cá hồi, cá ngừ, cá chép, cá rô, tôm

Cá trích, cá mòi, cá ngừ, cá kiếm, bạch tuộc

Cá ngừ, cá thu, cá tuyết, cá mòi, mực

Tăng trưởng sản lượng

Thiếu lao động và cạn kiệt thủy sản

Tăng năng suất

Giảm nhu cầu tiêu thụ

Đúng

Sai

25 triệu ha, rừng ổn định, 40% là rừng rồng, trữ lượng gỗ đang tăng

 15 triệu ha, rừng nhiệt đới, 40% là rừng lá kim, trữ lượng gỗ đang giảm mạnh

 30 triệu ha, rừng cận nhiệt, 30% là rừng lá rộng, trữ lượng gỗ giữ nguyên

 35 triệu ha, rừng nhân tạo, 30% là đất trống, không có gỗ

 Khai thác và chế biến gỗ

Trồng rừng tự nhiên

Xuất khẩu gỗ

Nhập khẩu gỗ

 60%

65%

70%

75%

62%

68%

72%

78%

Thương mại, nông nghiệp, y tế

Thương mại, giao thông vận tải, du lịch, tài chính - ngân hàng

Du lịch, nông nghiệp, xây dựng

Y tế, giáo dục, thương mại

Dân số ít nên thị trường không sôi động

Dân số đông và thu nhập cao nên có nhiều cửa hàng truyền thống và tiện lợi

 Nhu cầu xuất khẩu cao nên đẩy mạnh sản xuất trong nước

Thiếu sản phẩm trong nước nên nhập khẩu từ các nước khác

Thứ 2 và thứ 3

Thứ 3 và thứ 2

 Thứ 4 và thứ 5

Thứ 5 và thứ 4

Hơn 1000 tỉ USD

Hơn 1500 tỉ USD

Hơn 2000 tỉ USD

Hơn 2500 tỉ USD

Máy móc và thiết bị y tế

Thực phẩm và trang phục

Vật liệu xây dựng, cát, công cụ xây dựng, máy móc chuyên dụng

 Động cơ, linh kiện ô tô, hóa chất, sản phẩm và linh kiện điện tử - điện thoại, máy móc, thiết bị cơ khí, tàu biển

Nhiên liệu (dầu mỏ, khí tự nhiên, than) thực phẩm, hóa chất, hàng dệt may, nguyên liệu thô

 Thực phẩm và hàng dệt may, hóa chất, động cơ ô tô

Thiết bị điện tử, dược phẩm, linh kiện điện tử

Máy móc công nghiệp, công cụ chuyên dụng, thực phẩm.

Phát triển chậm, áp dụng công nghệ truyền thống thiếu năng suất

Phát triển nhanh, chất lượng tốt, áp dụng công nghệ hiện đại

Không phát triển, chỉ phát triển lâm nghiệp và đánh bắt hải sản

Chỉ phát triển ở nông thôn nên không thu hút được nguồn vốn đầu tư nước ngoài

70%

75%

80%

85%

Tàu có tốc độ thấp và phục vụ nông thôn

Tàu cao tốc Shinkansen có tốc độ cao và kết nối các thành phố lớn

Tàu chạy chủ yếu trên đường bộ

Tàu chỉ phục vụ khu vực miền Bắc

Đường bộ quan trọng trong vận tải nội địa, chiếm 90% khối lượng vận tải, với hơn 1,2 triệu km đường bộ

 Đường bộ không quan trọng nên chỉ được xây dựng dưới 0,5 km khắp quốc gia

Đường bộ chỉ chiếm 50% khối lượng vận tải, kìm hãm sự tăng trưởng của nền kinh tế Nhật Bản

 Đường bộ chỉ phục vụ cho du lịch

Cảng Nagoya, Osaka

Cảng nhỏ ở miền Nam, một số ở miền Bắc

 Cảng lớn nhất là Osaka và Tokyo

Các cảng lớn bao gồm Kobe, Nagoya, Yokohama, Osaka và Tokyo

 Sân bay nội địa không phục vụ quốc tế

 Chỉ có sân bay Tokyo

 Sân bay Haneda, Osaka, Narita, Chubu và Kansai

Chỉ có sân bay ở Hokkaido

Chỉ có cảnh đẹp tự nhiên

Chỉ phát triển vào mùa hè

Ngành du lịch phát triển nhờ có cảnh đẹp, công trình kiến trúc độc đáo và lịch sử văn hóa lâu đời

Chỉ thu hút khách từ châu Âu

Ngành du lịch trong nước phát triển và thu hút khách, tạo doanh thu lớn

Ngành du lịch trong nước không có khách

Ngành du lịch trong nước không có khách

Ngành du lịch trong nước đang suy giảm

Tăng từ 5 triệu lên 20 triệu

Tăng từ 10 triệu lên 50 triệu

 Tăng từ 8 triệu lên 25 triệu

Tăng từ 6 triệu lên 31,8 triệu

 71,1%

84,1%

80%

 95,3%

Phát triển yếu và không có vốn đầu tư ra nước ngoài. Ngoài ra, Nhật Bản còn giữ vai trò quan trọng trong nhóm kinh tế G20

 Chỉ phát triển ở các thành phố nhỏ nên không thu hút đầu tư nước ngoài

Không có vai trò quan trọng

 Ngành phát triển mạnh mẽ với vốn đầu tư ra nước ngoài lớn. Ngoài ra, Nhật Bản cũng là một nhà tài trợ vốn ODA lớn

Là đảo có diện tích nhỏ nhất và dân số đông nhất

Là đảo có diện tích lớn nhất và dân số đông nhất

Là đảo có diện tích lớn nhất nhưng dân số thấp

Là đảo không có người sinh sống

 Tokyo, Yokohama, Nagoya, Kyoto, Osaka và Kobe

 Chỉ có Tokyo và Osaka

Các thành phố nhỏ không quan trọng

Chỉ có thành phố ven biển

 Khí hậu nóng quanh năm

Khí hậu lạnh quanh năm

Khí hậu cận nhiệt đới

Khí hậu đa dạng

Đường bờ biển ngắn

Đường bờ biển không có vịnh

Đường bờ biển dài với nhiều vịnh

Đường bờ biển chỉ phục vụ cho tàu cá

Cơ sở hạ tầng kém phát triển

Chỉ có cơ sở hạ tầng ở Tokyo

Cơ sở hạ tầng hiện đại

Không có cơ sở hạ tầng

Chủ yếu là  ngành nông nghiệp với các hoạt động chủ yếu như trồng trọt và chăn nuôi

 Các ngành công nghiệp quan trọng bao gồm hóa chất, điện tử - tin học, hóa dầu và đóng tàu

Ngành giao thông vận tải với nhiều tuyến đường cao tốc kết nối nhiều thành phố

Ngành dịch vụ không quan trọng nên không được chú trọng phát triển

Phân bố ngẫu nhiên, không có quy hoạch rõ ràng

Các thành phố lớn phân bố ở phía nam đảo dọc theo biển Thái Bình Dương

 Tất cả đều nằm ở miền Bắc

 Phân bố chỉ ở miền Trung

 Phát triển mạnh ở phía nam của đảo Honshu

Không có nông nghiệp

Phát triển mạnh ở phía bắc của đảo Honshu

Chỉ phát triển ở thành phố lớn

 Chỉ có lúa gạo, cà phê, trái cây sấy, chè

Chỉ có rau quả và nông sản ít giá trị

Không sản xuất nông sản

Lúa gạo, chè, đậu tương, hoa quả và chăn nuôi bò

 Không có dịch vụ

 Chỉ có dịch vụ du lịch

Du lịch, thương mại, tài chính, và giao thông vận tải

Ngành dịch vụ phục vụ cho nông nghiệp

ng chỉ chiếm 10% diện tích

Không có rừng

Có diện tích rừng lớn, chiếm ¼ đất nông nghiệp

Có diện tích rừng nhỏ, không đáng kể

Khí hậu nhiệt đới

Khí hậu 4 mùa rõ rệt

Khí hậu chỉ có mùa hè

Khí hậu lạnh quanh năm

Vùng biển có ngư trường lớn

Vùng biển chỉ phục vụ cho du lịch

Vùng biển không quan trọng

Không có ngư trường

Hokkaido có mật độ dân số cao nhất trong cả nước

Hokkaido có mật độ dân số thấp nhất trong cả nước

Hokkaido không có dân cư

Hokkaido có mật độ dân số trung bình

Ngành công nghiệp nặng gồm khai thác kim loại, thép

Ngành công nghiệp gồm khai thác - chế biến gỗ, sản xuất giấy, thực phẩm, khai thác than và luyện kim đen

Không có ngành công nghiệp

Ngành công nghiệp chỉ phát triển ở miền Nam

Nagoya và Fukuoka

Tokyo và Osaka

Tokyo và Osaka

Sapporo và Muroran

Hokkaido đứng đầu về sản lượng trái cây

Hokkaido đứng đầu về sản xuất thủy sản

Hokkaido đứng đầu về sản lượng lúa mì, đậu tương, củ cải và thịt bò

 Không có sản phẩm đặc trưng

Phát triển nhờ vào các suối nước nóng, công viên quốc gia và các hoạt động thể thao mùa đông

Văn hóa truyện tranh anime, tính tình con người hiền hòa

Chỉ phát triển vào mùa hè

Phát triển nhờ vào thực phẩm địa phương đặc sắc

Kyushu nằm xa các quốc gia châu Á

 Kyushu gần các quốc gia châu Á

Kyushu không tiếp giáp với nước nào

 Kyushu nằm ở giữa Đại Tây Dương

 Khí hậu ôn đới, ôn hòa quanh năm

Khí hậu lạnh quanh năm, có lúc chưa đến 5 độ C

 Khí hậu cận nhiệt đới với lượng mưa lớn

Khí hậu khô hạn gây cản trở cho đời sống và sản xuất

Đất nông nghiệp rất màu mỡ

Đất chỉ dành cho chăn nuôi

Đất khô cằn, không phù hợp cho nông nghiệp

Đất chủ yếu là đồi núi

Sông băng

Núi lửa hoạt động mạnh

Hoang mạc

Đầm lầy

Ngành công nghiệp nhẹ

 Ngành công nghiệp thực phẩm, xuất khẩu rong biển, hải sản đóng hộp, hoa quả tươi

 Ngành công nghiệp điện tử với lực lượng lao động có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm

Ngành công nghiệp nặng, bao gồm sản xuất ô tô, hóa chất và sản xuất kim loại

 Sapporo và Muroran

 Osaka và Kobe

Fukuoka, Nagasaki và Oita

 Tokyo và Yokohama

Chè, lúa gạo, thuốc lá, đậu tương và cây ăn quả

 Chỉ sản xuất trái cây

Không có sản phẩm nông nghiệp

Chỉ sản xuất ngũ cốc

Ngành thương mại không có sự phát triển do không có điều kiện thuận lợi

Ngành thương mại phát triển mạnh, Kyushu là cửa ngõ quan trọng trong giao thương quốc tế

Ngành thương mại chỉ phục vụ cho khu vực nội địa, là phương tiện phát triển nội thương

Ngành thương mại chỉ phát triển vào mùa hè

Cảng Nagasaki

  Cảng Osaka

Cảng Tokyo

Cảng Yokohama

Đường bờ biển ngắn

Đường bờ biển không có vịnh

Đường bờ biển chỉ phục vụ cho tàu cá

Đường bờ biển với phong cảnh đẹp

Khí hậu cận nhiệt đới

Khí hậu ôn đới

Khí hậu lạnh

Khí hậu khô hạn

Không có lịch sử đặc trưng

Có lịch sử lâu đời với nhiều công trình cổ kính và lễ hội truyền thống

Shikoku chỉ mới hình thành gần đây

Lịch sử chủ yếu tập trung vào nông nghiệp

Quy mô công nghiệp lớn

Công nghiệp phát triển mạnh

Chỉ có ngành dịch vụ

Quy mô công nghiệp không lớn

Công nghiệp nặng

Công nghiệp thực phẩm và hóa chất

 Ngành công nghiệp điện tử

Ngành sản xuất ô tô

Thành phố Sapporo

Thành phố Kochi

Thành phố Tokyo

Thành phố Osaka

Chỉ phát triển vào mùa hè

Không có ảnh hưởng

Thu hút khách du lịch

Chỉ thu hút khách từ châu Âu

Cơ cấu dân số trẻ, có trình độ khoa học - kĩ thuật, với tỉ suất tăng dân đang tăng nhanh

Dân số đồng đều, đang trong giai đoạn vàng và được ước tính sẽ dừng sau vài năm

Cơ cấu dân số già, với tỉ suất tăng dân ở mức âm, gây sức ép về vấn đề thiếu lao động và tăng phí an sinh xã hội

Dân số đang tăng nhanh, ảnh hưởng đến các vấn đề xã hội như tệ nạn, cơ sở hạ tầng, thất nghiệp,...

Giảm số lượng lao động, chỉ tuyển lao động trẻ có chuyên môn vững chắc

Chỉ tuyển dụng lao động địa phương, hạn chế lao động nước ngoài

 Không có biện pháp nào

Tự động hóa sản xuất và sử dụng lao động nước ngoài từ các nước châu Á

Dân cư chủ yếu ở nông thôn như ở Kobe, Kanta, Nagoya; đảo Hokkaido có mật độ cao nhất cả nước.

Dân cư phân bố chủ yếu ở các thành phố và vùng ven biển, như Tokyo, Osaka và Nagoya; đảo Hokkaido có mật độ là 66 người/km²

Không có sự phân bố rõ ràng

 Chỉ tập trung ở miền Bắc, phần còn lại thưa thớt và không phù hợp phát triển kinh tế

Mức độ đô thị hóa thấp, với 22% dân số sống ở thành thị, tăng không ổn định vào cuối những năm 1950 và giữ mức độ đó cho đến hiện nay

Chỉ có 50% dân đô thị, còn lại sống ở những nơi vắng vẻ, hoang vu

 Mức độ đô thị hóa cao, với 92% dân số sống ở thành thị, tăng nhanh vào cuối những năm 1950 nhưng hiện nay tăng chậm

 Đô thị hóa không có sự phát triển nên cần được chú trọng hơn

383 người/km²

338 người/km²

 342 người/km²

 324 người/km²

Chỉ có Tokyo, chiếm 90% dân số

Nhiều đô thị nối liền tạo thành các vùng đô thị như Kanto - Chukyo - Kinki, chiếm 60% dân số

Không có vùng đô thị lớn, chỉ có các tiểu đô thị như Osaka, Kobe,...

Chỉ có một vùng đô thị ở miền Bắc

Không có văn hóa đặc sắc, chỉ tập trung vào nông nghiệp

Chỉ có văn hóa truyện tranh

Văn hóa đa dạng với bề dày lịch sử hào hùng, ẩm thực phong phú.

Văn hóa lâu đời với trà đạo, thư pháp, và đấu vật Sumo, trang phục Kimono, ẩm thực, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh

Chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên, điều kiện thuận lợi về vị trí địa lí

Không có yếu tố nào cụ thể

Con người chăm chỉ, tinh thần tập thể, ý thức tự giác và kỉ luật trong công việc cùng với nền giáo dục phát triển

Dựa vào du lịch, văn hóa lâu đời cùng với phong cảnh hữu tình và văn hóa anime

Chưa đến 50% người biết chữ, tỉ lệ bỏ học ở cấp phổ thông cao nhất ở châu Á 

Rất phát triển, với xấp xỉ 100% người biết chữ, 50% học sinh phổ thông tiếp tục học lên đại học

Không được coi trọng

 Chỉ có giáo dục nghề nghiệp, không đào tạo các kiến thức về đời sống, xã hội.

Tỉ lệ cao

Tỉ lệ thấp

Tỉ lệ cao nhất thế giới

Tỉ lệ bình thường

 Tuổi thọ thấp do điều kiện sống kém, thường xuyên ăn đồ sống và tiếp xúc với lượng khí thải từ các nhà máy công nghiệp

Tuổi thọ trung bình cao do mức sống cao: HDI và GNI cao, y tế phát triển với chế độ bảo hiểm y tế bắt buộc

 Tuổi thọ không thay đổi, thuộc mức trung bình trên thế giới

Tuổi thọ chỉ phụ thuộc vào dinh dưỡng

Chế độ bảo hiểm y tế không bắt buộc

Không có yếu tố nào

Chế độ bảo hiểm y tế bắt buộc, mức sống cao và ý thức của người dân.

Chỉ phụ thuộc vào bác sĩ

Đông Nam Á

Đông Á

Nam Á

Bắc Á

10 triệu km²

7,2 triệu km²

9,6 triệu km²

 8 triệu km²

10 độ Bắc đến 50 độ Bắc, 70 độ Đông đến 130 độ Đông

 20 độ Bắc đến 53 độ Bắc, 73 độ Đông đến 135 độ Đông

 13 độ Bắc đến 60 độ Bắc, 85 độ Đông đến 145 độ Đông

25 độ Bắc đến 55 độ Bắc, độ Đông 75 đến 130 độ Đông

10 nước

12 nước

14 nước

16 nước

Hơn 15.000 km

 Hơn 21.000 km

Hơn 27.000 km

Hơn 33.000 km

 Địa hình đồng bằng

Địa hình hồ

Địa hình trũng

Địa hình núi cao

Biển Bắc

Biển Hoa Đông và Hoàng Hải

Biển Đỏ

Biển Thái Bình Dương

 Mở ra Ấn Độ Dương, tạo điều kiện phát triển kinh tế biển với các quốc gia châu Âu

 Mở ra Đại Tây Dương, là cầu nối giữa Trung Quốc và thế giới

 Mở ra Biển Bering

Mở ra Thái Bình Dương, tạo điều kiện phát triển kinh tế biển, giao lưu kinh tế - văn hóa - xã hội với Đông Á và Đông Nam Á.

Các nước châu Âu

Các nước Đông Á như Hàn Quốc và Nhật Bản và các nước Đông Nam Á

Chỉ với các nước châu Mỹ

Không có hợp tác quốc tế

 Địa hình bằng phẳng, gồm thung lũng, thảo nguyên, chủ yếu dùng cho chăn nuôi

Địa hình chủ yếu là đồi núi

 Địa hình rất đa dạng, gồm đồng bằng, bồn địa, cao nguyên và núi cao

Địa hình chỉ có biển

Cao dần từ đông sang tây

Thấp dần từ đông sang tây

Chỉ cao ở miền Đông

Không có sự thay đổi

Một miền

Hai miền: miền Đông và miền Tây

Ba miền: miền Đông, miền Tây và miền Bắc

Bốn miền: miền Đông, miền Tây, miền Bắc và miền Nam

Có đồng bằng châu thổ rộng lớn, gồm đồng bằng Đông Bắc, Hoa Bắc, Hoa Trung và Hoa Nam với tổng diện tích 1 triệu km²; đất phù sa màu mỡ do được sông lớn bồi tụ, dân đông và nông nghiệp trù phú

Không có đất nông nghiệp, chỉ có thảo nguyên chăn nuôi: thảo nguyên Longli, Tân Cương, Alpine với diện tích chiếm 20% diện tích đất, tập trung lượng dân không quá đông

 Chủ yếu là rừng núi, tập trung nhiều dân tộc thiểu số, không thuận tiện phát triển kinh tế và giao thương với khu vực biên giới do địa hình hiểm trở

 Chỉ có bờ biển, tập trung đông đúc cư, thuận lợi đánh bắt thủy hải sản, phát triển du lịch biển, có nhiều cảng biển lớn và là cửa ngõ giao thương quan trọng của Trung Quốc.

Đồi núi thấp, thuận lợi cho trồng cây công nghiệp, cây ăn quả và chăn nuôi

Địa hình bằng phẳng, thuận lợi cho chăn nuôi cừu, bò.

Núi cao và hiểm trở, gây khó khăn trong việc di chuyển giữa các khu vực

Không có cây cối, hệ sinh thái thiếu sự đa dạng.

Địa hình đồng bằng

Địa hình hiểm trở với dãy núi (Himalaya), sơn nguyên (Tây Tạng) và bồn địa lớn (Tarim) 

Địa hình chỉ có biển

Địa hình bằng phẳng

 Đất đai màu mỡ

Đất đai chủ yếu khô cằn, gồm đất hoang mạc và bán hoang mạc

Đất rất ẩm ướt

Không có đất nông nghiệp

Thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, nhất là sản xuất những mặt hàng nông sản để xuất khẩu sang các nước Đông Á

Không ảnh hưởng gì

Không thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, nhưng lại phát triển nghề rừng và chăn nuôi gia súc nhờ vào đồng cỏ

Chỉ phát triển nghề rừng, nhất là khai thác gỗ. Tuy nhiên điều này đặt ra vấn đề về việc khai thác nguồn tài nhiên rừng hiệu quả Trung Quốc

Phần lớn là khí hậu nhiệt đới, riêng phía nam có khí hậu ôn đới

Phần lớn là khí hậu cận nhiệt đới, riêng phía nam có khí hậu sa mạc

Phần lớn là khí hậu ôn đới, riêng phía nam có khí hậu cận nhiệt

Phần lớn là khí hậu sa mạc, riêng phía nam có khi hậu cận nhiệt

 Theo chiều cao

Theo chiều đông - tây và phân hóa theo đai cao

Theo mùa

 Không có sự phân hóa

Khí hậu gió mùa, lượng mưa từ 750 mm đến 2.000 mm, chủ yếu vào mùa hè, thay đôi theo chiều bắc - nam với phía bắc thấp hơn phía nam

Khí hậu gió mùa, lượng mưa từ 800 mm đến 2.050 mm, chủ yếu vào mùa đông, thay đôi theo chiều nam- bắc với phía bắc cao hơn phía nam

Khí hậu gió mùa, lượng mưa từ 750 mm đến 2.000 mm, chủ yếu vào mùa hè, thay đôi theo chiều đông- tây với phía đông thấp hơn phía tây

Khí hậu gió mùa, lượng mưa từ 500 mm đến 1.750 mm, chủ yếu vào mùa hè, thay đôi theo chiều tây - đông với phía đông thấp hơn phía tây

Khí hậu cận nhiệt đới, lượng mưa tương đối nhiều, chênh lệch nhiệt độ, lượng mưa giữa ngày và đêm, giữa các mùa không đáng kể

Khí hậu ôn đới

 Khí hậu lục địa khắc nghiệt, lượng mưa ít (có nơi dưới 100 mm/năm), nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm, giữa các mùa khá lớn

 Khí hậu nhiệt đới

Khí hậu sa mạc, hình thành trên đồng bằng trũng, không thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt, phân bố ít dân cư

Khí hậu núi cao, hình thành trên sơn nguyên và núi cao từ 2.000 - 3.000 m, với mùa đông rất lạnh và băng tuyết bao phủ, còn mùa hạ thì mát và thời tiết thay đổi.

Khí hậu ôn đới, mùa hạ rất nóng còn mùa đông rất lạnh

Khí hậu cận nhiệt đới

Khí hậu miền Đông ôn hòa hơn, thuận lợi cho sinh hoạt và sản xuất

Khí hậu miền Tây tốt hơn

Khí hậu miền Đông lạnh hơn

Không có sự khác biệt

Bắt nguồn từ đồng bằng và chảy ra biển

Bắt nguồn từ núi phía tây và chảy ra biển phía đông

Chỉ có một con sông

Không có sông lớn

Giá trị thủy điện

 Không có giá trị

Chỉ dùng để tưới tiêu

Chỉ phục vụ cho giao thông

Có giá trị thủy lợi, cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và phát triển giao thông, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản

Chỉ phục vụ cho du lịch

Chỉ dùng để đánh bắt thủy sản

 Không có giá trị

Chỉ có một hồ

Hồ nhân tạo

Không có hồ tự nhiên

Nhiều hồ tự nhiên nổi bật như hồ Động Đình (Hồ Nam) và Thái Hồ (Giang Tô), tạo cảnh đẹp và có giá trị thủy lợi cũng như phát triển du lịch địa phương.

 Không có vai trò

Phát triển thủy lợi và du lịch địa phương, tạo cảnh quan thiên nhiên đẹp mắt

Chỉ phát triển cho nghề cá

Chỉ phục vụ cho sinh hoạt

Tài nguyên rừng ở Trung Quốc rất đa dạng, với nhiều động, thực vật quý hiếm

Tài nguyên rừng chủ yếu là rừng trồng

Tài nguyên rừng không phong phú

Tài nguyên rừng chỉ có ở miền Bắc

 Phân hóa theo chiều bắc - nam và đông - tây, từ rừng cận nhiệt đới ẩm ở phía nam đến rừng lá rộng và rừng lá kim ở phía bắc. Ở phía tây có thảo nguyên, hoang mạc và bán hoang mạc.

Chỉ có rừng lá kim ở phía Bắc, từ rừng cận nhiệt đới ẩm ở phía bắc đến rừng lá rộng và rừng lá kim ở phía nam. Ở phía đông có thảo nguyên, hoang mạc và bán hoang mạc.

 Không có sự phân hóa

Phân hóa chỉ theo chiều đông - tây

Tăng do việc trồng và bảo vệ rừng được coi trọng

Giảm do khai thác không hợp lí

Không thay đổi

Giảm do ô nhiễm

 Rừng cận nhiệt đới ẩm và rừng lá rộng

Rừng lá rộng và rừng lá kim ở miền Bắc, rừng cận nhiệt đới ẩm ở miền Nam

Chỉ có rừng lá kim

Rừng chỉ có ở miền Tây

 Để tăng diện tích rừng và bảo vệ đa dạng sinh học, cải thiện môi trường sống

 Không quan trọng

Chỉ để phục vụ cho du lịch

 Để khai thác gỗ

Trữ lượng khoáng sản thấp

Trữ lượng khoáng sản hàng đầu và có giá trị lớn trong công nghiệp, gồm than, dầu mỏ, khí tự nhiên và quảng sặt

Chỉ có một loại khoáng sản như kim cương, photphat, đá vôi, quặng sắt, khí tự nhiên

Không có khoáng sản phi kim loại

Khoảng 3 tỉ tấn

Khoảng 4 tỉ tấn

Khoảng 5 tỉ tấn

 Khoảng 6 tỉ tấn

Chỉ có đồng, vàng, thép

Nhiều mỏ kim loại màu phong phú như đồng, chì, kẽm, bô-xít, thiếc, von-phram

Chỉ có khoáng sản phi kim loại

 Không có khoáng sản khác

 Mỏ muối kali, photphat, graphit, nhiều vùng núi đá vôi

Chỉ có graphit

Không có khoáng sản phi kim loại

Chỉ có đá vôi

Vùng biển hẹp

Vùng biển rộng, mở ra Thái Bình Dương

Vùng biển rộng, mở ra Ấn Độ Dương

Chỉ có một bờ biển

Rất phong phú với trên 20.000 loài và nhiều ngư trường rộng lớn

Không có tài nguyên biển, ngư trường có quy mô vừa phải

 Chỉ có một số loài

Tài nguyên biển đang cạn kiệt

Không có lợi thế nào

Chỉ có các bãi biển, nhưng việc khai thác tiềm năng vẫn chưa được chú trọng

 Dọc bờ biển có nhiều vịnh có thể xây dựng hải cảng, thuận lợi cho phát triển giao thông vận tải biển

Bờ biển thấp và không ổn định, thường có thiên tai, gây thiệt hại cho ngư dân

Không có tiềm năng

Có nhiều tiềm năng về dầu mỏ và khí tự nhiên

Tiềm năng thấp

Chỉ có khí tự nhiên

1,24 tỉ người

 1,43 tỉ người

1,53 tỉ người

1,84 tỉ người

0,5%, do chính sách tự do, điều này ảnh hưởng cơ cấu dân số theo độ tuổi

0,39%, do chính sách dân số, điều này ảnh hưởng cơ cấu dân số theo giới tính

 1%, do tăng trưởng kinh tế, điều này ảnh hưởng cơ cấu dân số theo tầng lớp 

 0,1%, do giảm sinh, điều này ảnh hưởng cơ cấu dân số theo giới tính

250 người/km

200 người/km²

150 người/km²

 100 người/km²

Miền Đông chiếm 70% dân số

Miền Tây đông dân hơn , có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế 

Miền Đông chiếm ½ diện tích lãnh thổ nhưng tập trung 90% dân cư, miền Tây thưa dân, có nơi dưới 10 người/km2

Phân bố đồng đều

Không có ảnh hưởng

Ảnh hưởng đến nông nghiệp, chăn nuôi, đánh bắt thủy hải sản

Chỉ ảnh hưởng đến môi trường, tài nguyên biển

Ảnh hưởng đến khai thác tài nguyên, sử dụng lao động, việc làm, cơ sở hạ tầng và môi trường

54 dân tộc, dân tộc Kinh chiếm trên 80%

. 56 dân tộc, dân tộc Hán chiếm trên 90%

 58 dân tộc, dân tộc Mãn chiếm đa số

60 dân tộc, dân tộc Hồi chiếm trên 70%

Sống ở thành phố lớn, góp phần phát triển kinh tế

 Sống ở núi và biên giới, góp phần đa dạng hóa văn hóa và phát triển du lịch

 Sống ở nông thôn, không có vai trò

 Sống ở miền Tây, không có ảnh hưởng

Tỉ lệ dân thành thị giảm dần

Tỉ lệ dân thành thị ổn định, với 40 thành phố trên 4 triệu dân

Tỉ lệ dân thành thị tăng nhanh, với 41 thành phố có trên 3 triệu dân

Tỉ lệ dân thành thị chỉ tăng ở miền Bắc

Thượng Hải (gần 27 triệu dân) và Bắc Kinh (gần 20 triệu dân)

Thượng Hải (trên 27 triệu dân) và Bắc Kinh (trên 20 triệu dân)

Thượng Hải (trên 27 triệu dân) và Thâm Quyến (gần 18 triệu dân)

Bắc Kinh (trên 20 triệu dân) và Thiên Tân (gần 14 triệu dân)

Văn hóa Trung Quốc mới phát triển

 Văn hóa chỉ tập trung vào ẩm thực

Văn hóa Trung Quốc lâu đời và phát triển rực rỡ, với nhiều di sản được UNESCO công nhận

Không có di sản văn hóa nổi bật

 Giáo dục không được đầu tư

 Chỉ tập trung vào giáo dục đại học

 Giáo dục chỉ dành cho thành phố lớn

Giáo dục được đầu tư phát triển mạnh mẽ, với tỉ lệ người biết chữ từ 15 tuổi trở lên đạt trên 96%

 Người lao động không được đào tạo, năng suất thấp, kìm hãm sự phát triển kinh tế.

Chỉ có lao động tay nghề thấp, không được đào tạo bài bản

Không có sự nâng cao tay nghề, ưa chuộng nghề truyền thống

 Người lao động được nâng cao tay nghề và trình độ khoa học - kỹ thuật để phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập thế giới, điều này là nhờ sự chú trọng phát triển khoa học - công nghệ và cải cách tiền lương

Chất lượng cuộc sống không thay đổi

Chất lượng cuộc sống chỉ cao ở thành phố lớn

Chất lượng cuộc sống được nâng cao với chỉ số HDI và GNI đạt mức cao

Không có chỉ số nào liên quan

Không có tác động nào đáng kể

Tác động tiêu cực đến nông nghiệp, làm giảm doanh thu, vốn đầu tư nước ngoài

. Chỉ ảnh hưởng đến miền Bắc, nơi có nhiều dân tộc thiểu số cư trú

Chính sách công nghiệp hóa nông thôn đã thay đổi bộ mặt làng xã, xây dựng nông thôn mới, làm phong phú thị trường hàng hóa và phát triển xã hội

Không có di sản nào

Nhiều di sản văn hóa và tự nhiên được UNESCO công nhận: Cung điện Mùa hè, Đền thờ của trời, Tranh khắc trên đá Dazu, Núi Vũ Di

Nhiều di sản văn hóa và tự nhiên được UNESCO công nhận: Phật Quốc Tự và Thạch Quật Âm, Điện Thờ Jongmyo, Pháo đài Hwaseong ở Suwon,...

Nhiều di sản văn hóa và tự nhiên được UNESCO công nhận: Đền Seiganto-ji, Thành Himeji, Mộ cổ Mozu-Furuichi

1949, bắt đầu chiến lược cải cách ruộng đất, cải tạo công thương và quốc hữu hóa tư liệu sản xuất

1950, chỉ có cải cách nông nghiệp, cải cách tiền lương, xây dựng thị trường xã hội chủ nghĩa

1945, không có chính sách cụ thể

1955, chỉ tập trung vào công nghiệp, nhất là các ngành công nghiệp nhẹ, nông nghiệp và chăn nuôi vẫn được tập trung phát triển

 Chính sách 4 hiện đại hóa: công nghiệp, nông nghiệp, khoa học - kỹ thuật, và quốc phòng 

Chỉ cải cách nông nghiệp

Cải cách chỉ ở miền Đông

 Không có cải cách nào

Chỉ tăng cường vốn và phát triển dịch vụ kinh tế

Tập trung phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại, tiên tiến

Chỉ tập trung vào xuất khẩu các mặt hàng nông sản truyền thống

Vận hành nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tăng cường vốn, mở rộng quyền tự chủ cho doanh nghiệp, đẩy mạnh khoa học - kỹ thuật, phát triển dịch vụ kinh tế

Quy mô GDP giảm

Quy mô GDP tăng nhanh và liên tục, đạt 14.688 tỷ USD, đứng thứ hai sau Hoa Kỳ, cơ cấu GDP chuyển dịch theo hướng hiện đại

Không có sự thay đổi nào

GDP chỉ tăng ở miền Bắc

Là một trong những nước thu hút FDI hàng đầu thế giới

Không thu hút được FDI

Chỉ thu hút FDI từ châu Âu

Không quan tâm đến FDI

Kinh tế Trung Quốc chỉ phát triển trong nước

Chỉ phát triển trong lĩnh vực nông nghiệp

Không có vị thế trên thế giới

Trung Quốc đã trở thành một cường quốc về kinh tế, vị thế tăng trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, khoa học - công nghệ, văn hóa, đối ngoại - quốc phòng

Trên đảo Hokkaido

Ven biển, chủ yếu trên đảo Honshu

Ở miền núi

 Ở các thành phố nhỏ

 Tokyo, Yokohama, Nagoya, Osaka, và Kobe

Chỉ có Tokyo

Osaka và Nagoya

Hokkaido và Okinawa

Chỉ có lúa gạo

 Ngô và khoai tây

Lúa gạo, chè, đậu tương và rau quả

 Chè và cà phê

Tỉ trọng giảm do không phát triển

Không thay đổi

Tỉ trọng giảm dần theo thời gian

Tỉ trọng tăng do được chú trọng phát triển

Hoàng Hà, Trường Giang, Tây Giang, và nhiều sông khác

 Chỉ có Trường Giang

Sông Hồng và sông Mê Kông

Hoàng Hà và sông Đà

 Ngành công nghệ và kỹ thuật

Ngành sản xuất thực phẩm

Ngành dệt may

Ngành xây dựng

5%

8%

10%

12%

5 triệu ô tô, chiếm 5% xe toàn cầu

8 triệu ô tô, chiếm 10% xe toàn cầu

10 triệu ô tô, chiếm 15% xe toàn cầu

7 triệu ô tô, chiếm 8% xe toàn cầu

Sử dụng công nghệ lạc hậu

 Chỉ sản xuất robot đơn giản

Áp dụng công nghệ hiện đại: rô-bốt thông minh, ứng dụng AI hỗ trợ sản xuất

Không áp dụng công nghệ mới

Châu Mỹ

Châu Âu

Châu Phi

Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc, Thái Lan

Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Australia, Saudi Arabia, Thái Lan

Chỉ có Hàn Quốc và Thái Lan

Châu Âu và Bắc Mỹ

 Châu Á và châu Phi

Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines

Chỉ có Trung Quốc

Các nước châu Âu

Chỉ có Hàn Quốc và Thái Lan

Hàng đầu thế giới

Hàng đầu

Kém phát triển

Chỉ tốt ở thành phố lớn