WorksheetsҚазақстан тарихы бойынша тест
Total questions: 58
Worksheet time: 29mins
Көне Отырар қаласының батыс жағында 3 км жерде, Сырдрия өзеніне жақын орналасқан кесене:
Қожа Ахмет Йасауи кесенесі.
Дәуітбек кесенесі.
Жошы хан кесенесі.
Арыстан баб кесенесі.
Көккесене.
Төменарық кентінің солтүстік-батысында 8 км жерде орналасқан бір күмбезді кесене:
Рабиға Сұлтан Бегімнің кесенесі.
Дәуітбек кесенесі.
Жошы хан кесенесі.
Арыстан баб кесенесі.
Көккесене.
Рабиға Сұлтан Бегімнің басына қойылған құлпытас табылған:
Ахмет Йасауи күмбезінің ішінен.
Айша бибі кесенесінен.
Арыстан баб кесенесінен.
Алаша хан кесенесінен.
Қарахан кесенесінен.
XVI – XVII ғасырларда Қазақ хандығы негізгі екі әлеуметтік топқа бөлінді:
Феодалдар және қарапайым адамдар.
Сұлтандар және байлар.
Егіншілер және малшылар.
Ақсүйектер мен қарасүйектер.
Билер мен батырлар.
Дешті Қыпшақ үшін «сауда аймағы» болған қала:
Йасы.
Сығанақ.
Созақ.
Сарайшық.
Қызыл-Тура.
Әмір Темір Қожа Ахмет Йасауи кесенесін салуға бұйрық берген жыл:
1391 ж.
1394 ж.
1397 ж.
1399 ж.
1402 ж.
XV – XVII ғасырларда Алтын Орда, Ақ Орда дәуірінде ресми әдеби тіл ретінде қолданылған тіл:
Керей тілі.
Дулат-үйсін тілі.
Қыпшақ тілі.
Кердері тілі.
Ұйғыр тілі.
XIV – XV ғғ. сәулет өнерінде қалыптаса бастаған жаңа үлгі:
Терракота.
Мұнара салу.
Мәрмәр қол
Қыпшақ тілі.
Керей тілі.
Дулат-үйсін тілі.
Қыпшақ тілі.
Кердері тілі.
Ұйғыр тілі.
XIV – XV ғғ. сәулет өнерінде қалыптаса бастаған жаңа үлгі:
Терракота.
Мұнара салу.
Мәрмәр қолдану.
Күмбез-шатыр жүйесі.
Су құбырларын қабырға ішімен жүргізу.
Қабырға сыртын әсемдеу ісінде қазақтың дәстүрлі ою-өрнегі (таңдай, жүрекше) кең қолданылған кесене:
Мырзарабат сардобасы.
Алаша хан кесенесі.
Білеулі ғимараты.
Қарахан кесенесі.
Сақ, сармат, үйсін тайпаларының келбеттері андроновтықтарға ұқсас екендігін айтқан антрополог ғалым:
А.Төлеубаев
Қ.Ақышев
Б.Е.Көмеков
О.Смағұлов
Ә.Марғұлан
Қазақтың халық болып қалыптасу барысын бұзған:
Араб шапқыншылығы.
Жоңғар шапқыншылығы.
Әмір Темірдің басқыншылық жорықтары.
Монғол шапқыншылығы.
Белгілі бір тарихи аймақта құрылған хандықтың әлі халықтық дәрежеге жетпеген тұрғындарының атауы:
Этнос.
Этносаяси қауымдастық.
Этногенез.
Рулық қауым.
Тайпалық бірлестік.
Үйсіндер өрбіген ежелгі қазақ халқының этносаяси қауымдастық аймағы:
Сарыарқа.
Сыр бойы.
Жетісу.
Алтай.
Маңғыстау.
Өзбек ұлысында XV ғасырда үш халықтың болғандығын, оның ішінде ең көбі және ержүректері қазақтар екенін жазған тарихшы:
Махмұд Қашқари.
Рашид ад-дин.
Қадырғали Жалаири.
Өзбек ұлысында XV ғасырда үш халықтың болғандығын, оның ішінде ең көбі және ержүректері қазақтар екенін жазған тарихшы:
Махмұд Қашқари.
Рашид ад-дин.
Қадырғали Жалаири.
Рузбихан.
Әл-Мәрвази.
Екі этникалық топтың: қыпшақ тайпалар одағы мен үйсіндер одағының бірігуі нәтижесінде құрылған халық:
Өзбек.
Қырғыз.
Қазақ.
Түркмен.
Татар.
XV ғасырдың алғашқы кезінен қыпшақ, жалайыр, арғын, қоңырат, дулат, маңғыт, т.б. қазақ және өзбек рулары мен тайпаларының өкілдері өмір сүрген аймақ:
Алмалық аймағы.
Тараз аймағы.
Ертіс өңірі.
Түркістан аймағы.
Жайық бойы.
Ежелгі Сібір тайпалары тілдеріндегі «қазақ» сөзінің мағынасы:
«Еркін», «тәуелсіз», «күшті» .
«Мықты», «берік», «алып».
«Көшпелі», «отырықшы».
«Жауынгер», «сарбаз», «әскер».
«Бөрі», «қыран».
«Қазақ» атауы ІХ-Х ғасырларда әлеуметтік мағынада қолданылды:
Сібірде.
Шығыс Дешті Қыпшақта.
Батыс Жетісуда.
Мәуараннахрда.
Хорасанда.
Сырдарияның орта бойындағы оғыздар мен қыпшақтардың арасындағы өзара байланыс басталды:
X ғасырда.
XIII ғасырда.
XV ғасырда.
ІX ғасырда.
XI ғасырда.
«Қазақ» сөзі этникалық мағынаға ие бола бастады:
Х ғасырдан бастап.
XІІ ғасырдан бастап.
XIV ғасырдан бастап.
XV ғасырдан бастап.
XVI ғасырдан бастап.
қ» сөзі этникалық мағынаға ие бола бастады:
Х ғасырдан бастап.
XІІ ғасырдан бастап.
XIV ғасырдан бастап.
XV ғасырдан бастап.
XVI ғасырдан бастап.
IX – X ғасырлар аралығында алғаш рет айтылған қазақ халқының ұраны:
Тәңір
Алаш
Аруақ
Үйсін
Алшын
«Үш жүз» аңызы бойынша қазақ ру-тайпаларының өз ен-таңбаларын қалдырған жер:
Тектұрмас.
Қозыбасы.
Таңбалы Нұра.
Қошқарбасы.
Тамғалы.
Қазақ мемлекеті құрылғаннан кейінгі кезде қазақ халқының жүзге бөліну себебі:
Топтасып өмір сүру үшін.
Қоныстануына байланысты туды.
Шаруашылық ерекшеліктерінен.
Өз жерін қорғау қажеттілігінен туған.
Ортақ дін ұстануынан.
Қазақ жүздерінің құрылу себебін жазған ғалым:
Шоқан Уәлиханов.
Николай Баскаков.
Әлкей Марғұлан.
Ыбырай Алтынсарин.
Абай Құнанбайұлы.
Қазақ халқының саяси бытыраңқылығын жойып мемлекет етіп құрған:
Керей мен Жәнібек сұлтандары.
Ұрұс пен Барақ хандары.
Моғол ханы Есен-бұға.
Қасым мен Хақназар хандар.
Мұхаммед Шайбани.
Керей мен Жәнібек сұлтандар бөлініп кеткен хандық:
Әбілхайыр хандығы.
Сібір хандығы.
Моғолстан.
Алтын Орда.
Ноғай Ордасы.
Керей мен Жәнібекті құшақ жая қарсы алған Моғолстан ханы:
Абд ар-Рашид.
Жүніс.
Ілияс-Қожа.
Уәйіс.
Есен-бұға.
Керей мен Жәнібекті құшақ жая қарсы алған Моғолстан ханы:
Абд ар-Рашид.
Жүніс.
Ілияс-Қожа.
Уәйіс.
Есен-бұға.
XV ғ. екінші жартысында Жетісудағы Қазақ хандығының құрамындағы көшпелі тайпалардың саны:
100 мың адам.
500 мың адам.
400 мың адам.
300 мың адам.
200 мың адам.
ХІІІ ғ. басында «қазақ» сөзіне «еркін», «кезбе» деген түсіндірме берілген еңбек:
«Тарих-и Рашиди».
«Араб-қыпшақ» сөздігінде.
«Оғызнама» поэмасында.
«Алаша хан» аңызында.
«Үш жүз» аңызында.
Қазақ хандығының алғашқы кезде алып жатқан жері:
Орталық Қазақстан.
Арал маңы.
Шығыс Қазақстан.
Маңғыстау.
Батыс Жетісу.
«Әбілқайыр ұлысының шаңырағы шайқалды. Ірі-ірі шиеленістер басталды. Оның үлкен бөлігі Керей хан мен Жәнібек ханға көшіп кетті...Қазақ сұлтандары хижраның 870 жылдары (1465-1466) билей бастады» деген мәлімет келтірілген тарихи шығарма:
«Шыңғыснама».
«Тарих-и Рашиди».
«Жами ат-тауарих».
«Түрік шежіресі».
«Тарих-и Абулхайр-хани».
Кейбір шежірелерде алғашқы кезде «қазақ» атауының орнына қолданылған сөз:
Қыпшақ.
Теле.
Үйсін.
Алаш.
Түрік.
Қазақ хандығының құрылуы жайында айтқан тарихшы:
Мұхаммед Хайдар Дулати.
Махмұд Қашқари.
Әл-Фараби.
Әл-Марвази.
Жүсіп Баласағұни.
Мұхаммед Хайдар Дулати.
Әл-Марвази.
Әл-Фараби.
Жүсіп Баласағұни.
Мұхаммед Хайдар Дулати. (Верно)
Махмұд Қашқари.
XVI ғасырдың басында Орта Азияда Мұхаммед Шайбаниден жеңіліс тапқан әулет:
Жошы әулеті.
Шағатай әулеті.
Орда-Ежен әулеті.
Темір әулеті. (Верно)
Аштархани әулеті.
XV ғасырдың 70 жылдарында қазақ хандарының басып алған жерлері:
Сібір хандығының жерін.
Ферғана өлкесі.
Сырдария мен Қаратау өңірі. (Верно)
Астрахан жерін.
Мауараннахрды.
XV ғасырдың соңына қарай Қазақ хандығының құрамында қалған қалалар:
Созақ, Сығанақ. (Верно)
Сайрам, Ташкент.
Отырар, Аркөк.
Шаш, Ашнас.
Йасы, Бозкент.
XV ғасырдың аяғында Қазақ хандығының күш-қуатын, саяси беделін нығайтып, әлемге танытқан:
Ұлытау баурайындағы қалалар.
Ертіс бойындағы қалалар.
Сыр бойындағы қалалар. (Верно)
Жетісу қалалары.
Еділ бойындағы қалалар.
Монғолдардың жаулап алуына байланысты қазақ жеріндегі халық болып қалыптасу үрдесі кешеуілдеді:
50-100 жылға.
100-130 жылға.
150-200 жылға. (Верно)
250-300 жылға.
350-380 жылға.
Қазақ халқының этникалық жағынан қалыптасуында басты рөл атқарған:
Ақ Орда тайпалары. (Верно)
Моңғолдар.
Мауараннахр тұрғындары.
Сібір халықтары.
Ноғай Ордасының тайпалары.
Моғол хандығында үйсіндер деген атау уақытша аталмай, оның орнына аталған тайпалар:
(a)
Моғол хандығында үйсіндер деген атау уақытша аталмай, оның орнына аталған тайпалар:
Қыпшақтар
Маңғыттар
Дулаттар
Наймандар
Керейлер
XIV ғасырдың аяғы мен XV ғасырдың бірінші жартысында қазақ деген этносаяси қауымдастықтың болғанын жазған:
Махмұд Қашқари.
Рашид ад-дин.
Қадырғали Жалаири.
Рузбихан.
Әл-Мәрвази.
Қазақтың халық болып құрылуын жеделдеткен екі этникалық топ:
Қыпшақ тайпалар одағы, үйсін тайпалар одағы.
Керей тайпалар одағы, найман тайпалар одағы.
Қаңлы тайпалар одағы, дулат тайпалар одағы.
Жалайыр тайпалар одағы, үйсін тайпалар одағы.
Маңғыт тайпалар одағы, қыпшақ тайпалар одағы.
Жәнібек, Керей хандармен бірігіп көшкен ру-тайпалар алғашқы кезде қалай аталды?
«Қазақтар».
«Ноғайлар».
«Өзбек-қазақтар».
«Қыпшақтар».
«Өзбектер».
XIII ғасырдың басында жасалған мәмлүктік Египет мемлекетінің «араб-қыпшақ» сөздігінде «қазақ» сөзіне берілген түсіндірме:
«мықты», «еркін».
«еркін», «кезбе».
«батыр», «күшті».
«алып», «берік».
«дарабоз», «жауынгер».
«Қазақ» сөзінің ХІІІ ғасырдағы хорасан түркімендері арасында этникалық сипатта қолданылғаны жайында айтқан тарихшы:
О.Смағұлов.
А.Қ.Ақышев.
Ә.Х.Марғұлан.
Б.Е.Көмеков.
Ә.Т.Төлеубаев.
ХІІІ ғасырдағы хорасан түркімендері арасында этникалық сипатта қолданылғаны жайында айтқан тарихшы:
О.Смағұлов.
А.Қ.Ақышев.
Ә.Х.Марғұлан.
Б.Е.Көмеков.
Ә.Т.Төлеубаев.
Көне түрік дәуірінде пайда болған «қазақ» сөзінің ХІІІ ғасырға дейін қолданып келген мағынасы:
«Ержүрек адамдар».
«Жауынгерлер».
«Қолөнершілер».
«Еркін адамдар».
«Егіншілер».
«Қазақ» атауы біржола этникалық сипатқа ие болды.
XIV ғасырдың бірінші жартысында.
XIII ғасырдың аяғында.
XIV ғасырдың ортасында.
XV ғасырдың екінші жартысында.
XVI ғасырдың басында.
Қазақ халқының, жүздерінің пайда болуы туралы айтылған аңыз:
«Жоямерген».
«Шыңғыснама».
«Оғызнама».
«Алаша хан».
«Қобланды батыр».
Талас-тартыс болған жағдайда үш жүз өкілдері осы араға келіп, мәселелерін шешті:
Қошқарбасы.
Тамғалы.
Таңбалы Нұра.
Тектұрмас.
Қозыбасы.
«Қазақ жүздерінің құрылу себебі, олар (қазақтар) көшіп-қонып жүрген жерлерінде өз құқықтарын қорғау үшін одақтар құрған. Ол одақ – қазақ жүздері»-деп жазған қазақтың тұнғыш ағартушы ғалымы:
А.Алпысбаев.
Ш.Уәлиханов.
Ш.Құдайбердиев.
Б.Е.Көмеков.
Ә.Х.Марғұлан.
