WorksheetsМеталлдар мен қорытпалар
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Құрылыста жиі қолданылатын металлдар
қара және түсті
асыл және құнды
ауыр және сирек
жеңіл және
Қорытпа болып есептелетін металл
болат, шойын, жез
мыс, мырыш, никель
магний, молибден
темір, фосфор
Болат - ол
темірдің 0,1-2,14% көміртегімен қорытпасы
темірдің 20-40% көміртегімен қорытпасы
темірдің 40-60% көміртегімен қорытпасы
темірдің 6-8% көміртегімен қорытпасы
Болаттың тығыздығы, кг / м3
7850
100-150
1000-1050
1010-1500
Легирленген болаттарды алу мақсаты
болаттың сапасын арттырып, оған арнайы қасиеттер беру
морт сынғыштығын және коррозияға төзімділігін арттыру
иілімділігін арттыру және әсемдік беру
термиялық өңдеу мүмкіндігін арттыру
Болат құрамындағы көміртегінің мөлшері көбейген сайын
қаттылығы артып, иілімділігі төмендейді
беріктігі және сызықты термиялық керілу коэффициенті төмендейді
аса қатты болып, морт сынғыштығы азаяды
өңделуі жақсарады
Легирленген болаттарды алу үшін қолданылатын заттар
никель, хром, вольфрам, мыс
көміртегі, оттегі, азот
күміс, алюминий, темір, магний
кальций, магний, натрий, сурьма
Алюминийдің тығыздығы, кг / м3
2700
100-150
1000-1050
1010-1500
Алюминий қорытпаларын шойын және болатпен салыстырғанда олардың тығыздығы
2,7-2,9 есе төмен
0,27-0,3 есе жоғары
бірдей
20-30 %-ға жоғары
Алюминийдің құрылыста таза күйінде қолданылмау себебі
төмен беріктік пен жұмсақтық
жоғары икемділік
коррозияға бейімділік
жеңілдік
Дюралюминдердің ерекшеліктері
жоғары беріктілі, тығыздығы төмен, коррозияға төзімді
тығыздығы және беріктігі жоғары
жылу өткізгіштігі және беріктігі жоғары
тығыздығы, беріктігі және деформациялануы жоғары
Мысты қортпаларға жатады
жез, қола
қорғасын
болат, шойын
кремний
Жез деген - ...
мырыш пен цинктің қорытпасы
жеңіл қара металлдардың бір түрі
мырыш пен қалайының қорытпасы
мырыш пен алюминийдің қорытпасы
ЛАЖ 60-1-1 маркалауы білдіреді
жездің құрамында 60% Cu, 1 % Al, 1% Fe және 38% Zn бар
алюминиймен және темірмен легирленген болат
жеңіл алюминий конструкциялар
өрнектелген (ажурлы) линолеум
Прокат профильдерінің негізгі түрлері
қаңылтыр болат, бұрыштық профильдер, швеллер, двутаврлар, жіксіз дәнекерленген құбырлар
қаңылтыр болат, арқан арматура
жіксіз және электрмен дәнекерленген құбырлар ғана
арна, өзек арматурасы
Металл қаттылығын анықтау тәсілдері
Бриннель, Виккерс және Роквелл бойынша
Моос, Шор және Ребиндер бойынша
Виккерс немесе Абрамс бойынша
Бриннель, Суттард, Моос бойынша
Қатты денелердің сыртқы ортамен әрекеттесу кезінде оларда жүретін химиялық, электрохимиялық процестердің әсерінен туатын бүліну
коррозия
жарылу
реакция
ру
Металл бұйымдарды коррозиядан қорғаудың белсенді тәсілдері
цинктеу, легирлеу, никельдеу
сүйреп тарту, лак жағу
дуплекс-процесспен
алюминиймен, бронзамен, күйдіріп
Металдар мен олардың қорытпаларын коррозиядан пассивті қорғау тәсілдері
лактармен, бояулармен жабу
шынықтыру
металдандыру, легирлеу
сүйреп тарту
Темірбетонға арналған арматура дайындалады
болаттан
әртүрлі темір-көміртекті қорытпалардан
құрамында С2% бар темір-көміртекті қорытпалардан
темірден
Арматураның түрлері
өзек және сым
тең қырлы және тең қырлы емес
швеллерлі және жолақша
баған және таврлы
Көміртегі мөлшері арматуралық болаттың коррозияға төзімділігіне қалай әсер етеді
көміртегінің жоғарылауымен болаттың коррозияға төзімділігі артады
көміртегі құрамы әсер етпейді
көміртекті емес болаттар морт сынуға бейім
көміртегінің төмен мөлшерде болуы болаттың коррозиға төзімділігін арттырады
Бейорганикалық байланыстырғыш заттар дегеніміз - ол ...
сумен араластырғанда иленетін масса түзіп және уақыт өткен сайын бірте-бірте қатайып, тасқа айналатын ұнтақ заттар
сумен араластырғанда иленетін масса түзетін түйіршікті заттар
меншікті беті жоғары ұсақ дисперсиялы заттар
әктасы мен саздың ұсақ дисперсиялы күйіндегі қосындысы
Ауада қатаятын байланыстырғыштарға жатады
гипс байланыстырғышы, магнезиалды байланыстырғыштар, еритін (сұйық шыны)
портландцемент, глиноземді цемент
әк-құмды байланыстырғыш, гипсоцемент-пуццоланды байланыстырғыш
фосфор-қожды байланыстырғыш, күлді байланыстырғыш
Құрылыстық гипстің химиялық формуласы қандай?
CaSO4 0.5H2O
CaCO3
CaSO4 CaO SO3
CaO
Құрылыстық гипсті алу реакциясы қандай?
CaSO4 2H2O CaSO4 0.5H2O 1.5H2O
CaCO3 CaO CO2
CaSO4 CaO SO3
MgCO3 MgO CO2
Гипс тасын күйдіргенде жүретін процесс қандай?
дегидратация
балқу
бірігу
клинкерлік минералдардың пайда болуы
Төменгі температурада күйдіріліп алынатын гипс байланыстырғышын алу үшін табиғи гипс тасын өңдеу температурасы, 0 С қандай?
110-180
80-120
300-350
150-280
Жоғарғы температурада күйдіріліп алынатын гипс байланыстырғышын алу үшін табиғи гипс тасын өңдеу температурасы, 0 С қандай?
600-900
100-190
900-1200
500-600
Қатайғанда шөкпейтін минералды байланыстырғыш қандай?
құрылыс гипсі
портландцемент
тез қатаятын цемент
саз
Гипс байланыстырғыштарының маркалары қандай?
Г-2 - Г-25
Г-10 - Г-20
М2 - М25
G-2 - G-20
Гипс байланыстырғыштарын қолдануға болады?
бөлмелердің ішкі өңдеу жұмыстарында, құрғақ араласпалар өндірісінде
керамикалық бұйымдар өндірісінде
кірпіштерді қалауғанда
темірбетон конструкциялары өндірісінде
Вик аспабын не үшін пайдаланады?
гипс байланыстырғышы мен цементтің қатаю мерзімін анықтау үшін
гипс пен цементтің ұнтақтың дәрежесін анықтауға
гипс және цемент тастарының сығым беріктігін анықтау үшін
ерітінділер мен бетон
Суттард вискозиметрін пайдаланады
гипс қамырының қалыпты қоюлығын анықтау үшін
гипс пен цементтің ұнтақтың дәрежесін анықтауға
подвижности растворов и бетонов
ерітінділер мен бетондардың жылжымалылығын анықтауда
Гипсокартон парақша - ол
шыныталшықпен арматураланған және екі жағынан картонмен қапталған құрылыс гипсінен дайындалған парақшалы әрлеулік материал
картонды құрылыс гипсі ерітіндісімен сіңдіру жолымен дайындалған парақшалы әрлеулік материал
құрылыс гипсінен, түтілген целлюлоза макулатурасынан және қоспалардан дайындалатын парақшалы әрлеулік материал
құрылыс гипсінен дайындалған екі пластинаны біріктіру негізінде жасалған герметикалық жабық бұйымдар
Ауа әгін алуға болады
карбонатты кальций-магнийлі тау жыныстарын 900 -12000С температурада күйдіріп
мергельді біріккенше күйдіру арқылы
карбонатты және сульфатты тау жыныстарын 500-6000С температурада күйдіріп
сульфатты тау жыныстарын 180-2000С температурада күйдіріп
Қайнатпа-әк - ол
СаО
CaCO3
Ca(ОН)2
Ca(НСО3)2
Әкті күйдіруге арналған пештер
шахталы және айналмалы
шахталы және вагранкалық
туннелді және айналмалы
айналмалы және вагранкалық
Ауа әгінің негізгі пайдалану саласы
силикат бұйымдар дайындау
бояулар құрамына қолдану
құрылыс ерітінділерінің құрамында
акустикалық материалдар дайындау
Күйдіргіш (каустикалық) доломит алуға болатын шикізат
MgCO3
CaCO3
CaCO3 MgCO3
CaSO4 2H2O
Натрий Na2O(SiO2)n және (немесе) калий K2O(SiO2)n силикаттарының сілтілі сулы ерітіндісі
ангидрит
сілтілі ерітінді
сода
сұйық шыны
Гидравликалық байланыстырғышқа жатады
гидравликалық әк, портландцемент
гидратты әк, күйдіргіш (каустикалық) доломит
сұйық шыны, ангидрит
эстрих-гипс, ангидриттік цемент
Гидравликалық әкті алу үшін әктастың құрамындағы саздың мөлшері
6-20%
6%-дан төмен
20%-дан жоғары
50%-ға жуық
Портландцемент алу үшін реттегіш қоспалар қосылған әк және сазды жентектеп күйдірілген қоспасы
клинкер
фритта
силикат-кесек
шихта
Портландцемент алынады
клинкерге ұнтақ гипс тасын қосып ұнтақтап майдалау арқылы
шихтаға ұнтақ гипс байланыстырғышын қосып ұнтақтап майдалау арқылы
портландцементтік клинкер мен әкті бірге ұнтақтап
кварц құмы және доломитті бірге күйдіріп
Портландцемент клинкерін алу үшін шикізат түрлері
әктастар және саздар
күл, қож, саз
саз және жартысулы гипс
әктас және кварц құмы
Портландцемент клинкерін күйдіру температурасы, 0 С
1450
3000
250
800
Минералдық қоспаларсыз цементтің шынайы тығыздығы, кг / м3
3,05-3,15
3,0-5,0
1,5-3,0
0,5-3,15
Қоспасыз портландцементтің су тұтынушылығы
28%-дан жоғары
22-28%
22% -дан төмен
белгісіз
Цемент тасының қатаюы қамтамасыз етіледі
онда судың болуының арқасында
ккүйдіру нәтижесінде
кептіру процесі
балқу кезінде
Портландцементтің маркалық беріктігін анықтау үшін қатаю мерзімдері
28 тәулік
28 сағат
10 сағат
3 тәулік
Цемент маркасын анықтайтын негізгі көрсеткіш
иілім және сығым беріктігі
қатаю мерзімі
клинкердің минералдық құрамы
цементтің ұнтақтық дәрежесі
Портландцемент клинкері құрамындағы цемент беріктігін қамтамасыз ететін минералдар
алит, белит
селит, бейделлит
хомит, бентонит
полевой шпат
Бетон конструкцияларын қалпына келтіру және авариялық жұмыстар үшін пайдалану тиімді
ұлғаятын цемент
қожды цемент
ангидритті цементы
пуццоланды портландцемент
Гидротехникалық құрылыс, жерасты имаратарда қолдануға тиімді цемент
сульфатқа төзімді, пуццоланды
пластификацияланған, ангидритті
гипсоцементнопуццоланды
быстросхватывающийсяжылдам қатаятын
Глиноземді цемент тиімді
авариялық, шұғыл, қысқы жұмыстарда
ылғалды ортада және суда жұмыс істейтін объектілерді салуда
құрама темірбетон конструкцияларын дайындауда
әрлеу ерітінділерін дайындауда
Бетон дегеніміз
белгілі пропорциямен алынған байланыстырғыш, ұсақ және (немесе) ірі толтырғыштар, су және химиялық қоспадан тұратын мұқият дайындалған араласпаның қатаю нәтижесінде алынған жасанды тас материал
цемент, шығыршық тас және қиыршық тастан тұратын араласпаны мұқият араластыру нәтижесінде алынатын материалдар
байланыстырғыш және толтырғыштардан тұратын араласпаны мұқият араластыру нәтижесінде алынатын материал
байланыстырғыш, ұсақ толтырғыштар және судан мұқият дайындалған араласпа негізіндегі материал
Қиыршық тас (гравий) пен шағыл (щебень) тастың айырмашылығы
түйірлерінің пішіні мен бет құрылысында
түйірлерінің өлшемдерінде
фракциялық құрамында
зиянды қоспалардың болуында
Бетонның ірі толтырғыштарының өлшемдері, мм
5…80
0,14...5
2…50
10…30
Бетонның ұсақ толтырғыштарының (құмның) өлшемдері, мм
0,14-5,0
0,14-ден ұсақ
5,0-10,0
40-қа дейін
Бетон жұмыстарына қиыршық тасты (щебень) алады
тау жыныстарын ұсақтау және елеу арқылы
өзендердегі тау жыныстарын жуу және елеу жолымен
тау жыныстарын жарып және елеп
химиялық заттардың тау жыныстарын әсерімен, артынша елеу арқылы
Бетон толтырғыштары талаптарға сай болуы керек
ең аз түйіршік аралық қуыс, кедір-бұдыр бет, беріктігін төмендететін қоспалардың болмауы
максималды беріктік, минималды кеуектілік, с��з қоспаларының болмауы
минималды масса, беріктік, қара түс
минималды мөлшер, жоғары бері
Байланыстырғыш түріне қарай бетондардың түрлері
силикат бетон, гипсбетон, цемент бетон, қожды бетон және т.б.
перлитбетон, қожбетон
жолдық, ыстыққа шыдамды бетон
көбікбетон, газобетон
Байланыстырғыш зат ретінде әк қолданылатын бетон түрі
силикатты
полимербетон
цементті
гипсбетон
Тағайындалуы бойынша бетондар бөлінеді
конструкциялық және арнайы
ұялы, газобетон, көбікбетон
аса жеңіл, жеңіл, ауыр және аса ауыр, беріктігі жоғары
жылу оқшаулағыш жылу- және гидрооқшаулағыш, суға төзімді және суға төзімді емес
Арнайы бетондардың түрлері
жылу оқшаулағыш, гидротехникалық, жолдық, химиялық- және ыстыққа төзімді, декоративтік, радиациялық сәулеленуден қорғайтын
фосфатты, қожды, гипсті, цементті, полимерлі
аса жеңіл, жеңіл, ауыр, аса ауыр
ұяшықты, кеуектелген, ірі кеуекті
Радиациялық сәулеленуден қорғау үшін пайдаланылатын бетон
гидратты, баритті
ыстыққа төзімді
полимербетондар
қышқылға төзімді
Ыстыққа шыдамды бетондарды алуға болады
глиноземді цементтен, базальт толтырғышынан
портландцементтен, гранит толтырғышынан
гипс байланыстырғышынан немесе әктен, кварц құмынан
әк-кремнезем байланыстырғышынан, гранит толтырғышынан
Ыстыққа төзімді ұялы бетондардың шыдау температурасы, 0 С
700
400
1000
200
Тығыздығына байланысты бетондар бөлінеді
өте жеңіл, жеңіл, ауыр, аса ауыр
тығыз және кеуекті
тұтас және қуысты
жеңіл және ауыр
Ауыр бетон өндірісінде байланыстырғыш ретінде қолданылады
портландцемент және оның түрлері
гипс және оның түрлері
органикалық асфальт байланыстырғышы
әк және әкқожды байланыстырғыш заттар
Ауыр бетон дегеніміз
цементті байланыстырғыш негізіндегі тығыз ірі және ұсақ толтырғышты тығыз бетон
органикалық байланыстырғыш негізіндегі ірі және ұсақ толтырғышты тығыз бетон
цемент байланыстырғышты және ірі толтырғышты бетон
цементті байланыстырғыш негізіндегі тығыз ірі және ұсақ толтырғышты кеуекті бетон
Ауыр бетонның тығыздығы бойынша маркалары
D2000-D2500
М100-М500
F80-F120
W20-W80
Ауыр бетонның беріктілігі бойынша маркалары
М50…800
М150…500
М300…1000
М1000…5000
Ауыр бетонның аязға төзімділігі бойынша маркалары
F25…1000
F0,1…0,5
F300…1500
F10…35
Ауыр бетонның орташа тығыздығы, кг / м3
2000-2500
2500
500-1200
1200-1800
Ауыр бетон үшін толтырғыш ретінде қолданылатын тау жыныстары
гранит, диорит, габбро, базальт
гранит, пемза, туф, құм тас
мрамор, диатомит, кварцит
трепел, магнезит, керамзит
Бетон араласпасының жайылымдылығын Абрамс конусымен анықтайды және бағалайды
жылжымалылығы немесе қатаңдығы бойынша
тұтқырлығы немесе илемділігі бойынша
судың және цементтің мөлшері бойынша
араластыру және қалыптану жеңілдігі бойынша
Бетон араласпасының жылжымалылығын арттырады
пластификаторлармен
бейорганикалық қышқыл тұздарымен
илемді масса дайындаумен
минералды, белсенді қоспалар қосумен
Цемент бетоны қатаяды
толтырғыштарды біріктіретін цемент тасының түзілуі арқасында
байланыстырғыш пен толтырғыш арасындағы өзара әрекеттесу есебінен
кебуінің арқасында
судың байланыстырғыш және толтырғышпен әрекеттесу есебінен
Бетонның қатаюын тездетеді
химиялық қоспа қосу, жылу-ылғалмен өндеу
нығыздау, кептіру
пластификатор қосу, гидроизоляциялау
гидрофобизатор қосу, жылуоқшаулағыш материалмен қорғау
Бетон класы деген - бұл
оның беріктігінің 0,95-ке дейін кепілдікпен қамтамасыз етілуінің нормалық мәні
бетонның максималды беріктігінің нормаланған мәні
бетон тығыздығының 95% дәлдігін сипаттау
бетонның коррозияға төзімділігін 95% қамтамасыз етудің шамалық мәні
B3,5-нан B80-ге дейінгі сандармен белгіленеді, мұндағы сан мегапаскальмен беріктіктікті көрсетеді
сығым беріктігінің көрсеткіші бойынша бетон класы
бетонның тығыздығы бойынша маркасы
Бриннельмен анықталатын бетон қаттылығының мәні
бетонның жылуөткізгыштігі бойынша маркасы
Бетон беріктілігінің негізгі заңы бойынша бетонның беріктілігі байланысты
цемент активтілігіне, цемен-су қатынасына, толтырғыш сапасына
цемент пен судың шығынына, толтырғыш ірілігіне
толтырғыштың шығынына және түріне, цемент беріктілігіне
ірі немесе ұсақ толтырғыш түріне
Жоғары беріктілі бетонның маркалары
М600-1000
М500-ге дейін
М300-ден жоғары
М50-100
Ауыр бетонның жылуөткізгіштігі керамикалық кірпішпен салыстырғанда
1,5-2 есе жоғары
1,5-2 есе төмен
бірдей
20%-ға жоғары
Бетонның ұзақмерзімділігін сипаттайтын қасиеттері
суға төзімділік, аязға төзімділік
беріктілік, кеуектілік
қаттылық, ыстыққа төзімділік
сызатқа төзімділік, тығыздық
Бетонның суөткізбегіштігін арттырады
гидрофобтық-пластификациялағыш қоспаларды қолдану
бейорганикалық қышқылдар
бірнеше мәрте кезекпен булау-мұздату
гидрофилизатор қоспаларын пайдалану есебінен
Бетон жақсы қарсыласады
сығымдауға
созуға
қиюға
майыстыруға
Бетонның F50 білдіреді
бетонның 50 цикл бойы кезекпен тоңазу және еруі бойынша аязға төзімділік маркасын
бетонның сығым беріктілігінің шегі
форс-мажорлық жағдайлар
бетонның 50 цикл тоңазуы нәтижесінде 50% салмағының жойылуын
Бетондағы М200 білдіреді
бетонның сығым беріктілігі бойынша маркасын
бетонның суөткізбегіштік бойынша маркасын
бетонның шөгу көлемін
бетонның ісіну көлемін
Ауыр бетон маркасын анықтау мерзімі, тәулік
28
3
1
7
Аса ауыр бетондардың орташа тығыздығы, кг / м3
2500-ден жоғары
2500-ден төмен
500-1200
1200-1800
Бетонның қасиеттерін анықтауға арналған стандартты үлгі-кубтардың өлшемдері, см
15x15x15
16x16x16
7,07x7,07x7,07
2x2x2
формуласы бойынша анықтаймыз
бетонның 28 тәуліктегі жуық беріктігін
28 үлгінің беріктігінің орташа мәні
28х28х28 өлшемді бетон үлгінің беріктігі
фқажеттісумөлшерін
Бетон құрамын анықтайды
1000 л-ге
сыйымдылығы 12 л бетонараластырғыш көлеміне
өлшемдері 10x10x10 см үш кубик-үлгілерге жетерліктей көлемде
1 шелек мөлшеріндегі көлемге
Суөткізбегіштігі бойынша ауыр бетондардың маркалары
W2...W20
В1...В13
D2000-D2500 , D2000-D2500
W2...W12 және В6...В10
Цемент бетонын жылу-ылғалмен өңдеудің максималды температурасы, 0 С
80-100
175-200
100-120
50-75
Бетонды жылу-ылғалмен өңделген бетонның беріктігі маркасының неше %-ын құрайды?
65-75
100
30
50-75
Қатты бетон араласпасы үшін толтырғыштардың жылжу коэффициентінің шектік мәні
1,05-1,15
2-4
1,5-2,5
0,05-1
