wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

ФОНЕТИКА 1-50

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Қазақ тiлiнде 8 дауысты дыбыс бар деп айтқан ғалым ?

a)

Н.И.Ильминский

b)

В.Радлов

c)

П.Мелиоранский

d)

В.Кантаринский

e)

В.Архангелский

2.

Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар

a)

-мен, -дікі, -паз, -қой

b)

–лар, -лер, -дар, -дер

c)

–ма, -ме, -ба,-бе

d)

–са, -се, -а, -е

e)

–дай, -дей, -тай, -тей

3.

Ассимияяция қандай фонетикалық құбылыс?

a)

көршілес дыбыстардың бірінің екіншісіне ықпал етіп, үндесуі

b)

ұқсас дыбыстардың әр басқа дыбысқа айналуы

c)

көршілес дыбыстардың алмасуы

d)

көршілес дыбыстардың анық айтылуы

e)

дыбыстардың түсіп қалуы

4.

Буынның анықтамасы:

a)

Буын – фонациялық ауаның кілт үзілуінен пайда болған жеке дыбыс немесе дыбыстар тобы

b)

Буын – өкпеден шыққан ауаның леппен айтылуы

c)

Буын – лексикалық немесе грамматикалық мағынасы бар сөз бөлшектері

d)

Буын – сөздің белгілі бір мағыналы бөлшегі

e)

Буын – сөздердің белгілі бір морфологиялық жікке бөлінуі

5.

Екпіннің анықтамасы:

a)

Екпін – сөз ішіндегі бір буынның басқаларға қарағанда айқынырақ ажыратылып, көтеріңкі айтылуы

b)

Екпін – ауаның экспирациялық қарқынымен күшейтіліп айтылатын сөз тізбектері

c)

Екпін – сөздер мен сөз тіркестерінің бірнеше жікке бөлініп айтылуы

d)

Екпін – сөз бен сөзді форма жағынан ажырататын фонетикалық бірлік

e)

Екпін – сөз ішіндегі буындар мен дыбыстардың бірыңғай, біркелкі айтылуы

6.

Салдырды тіл білімінде недеп атайды?

a)

көмекші тон

b)

тон

c)

үн

d)

дауыс

e)

өкпе

7.

Белгiлi бiр тiлдiң дыбыстық құрамын ондағы дыбыс заңдарын зерттейтiн фонетиканың бiр саласы.

a)

жеке фонетика

b)

жалпы фонетика

c)

фонетика

d)

сипаттама фонетика

e)

тарихи фонетика

8.

Фонема туралы iлiмнiң алғашңы негiзiн салған кiм?

a)

Бодуэн де Куртенэ

b)

А. Байтұрсынов

c)

В. Г. Белинский

d)

Ә. Жүнiсбеков

e)

С. Мырзабеков

9.

Дыбыстау мүшелерiнiң жиынтығы қалай аталады?

a)

сөйлеу аппараты

b)

дауыс шымылдығы

c)

ауыз қуысы

d)

дыбыс

e)

сөйлеу мүшелерi

10.

Жалаң дауыстылар қалай аталады?

a)

монфтонг

b)

дифтонг

c)

ашық

d)

қысаң

e)

ерiндiк

11.

«Солтүстік түркі тілдерінің фонетикасы» деген еңбектің авторы кім?

a)

В.Радлов

b)

И.Ильминский

c)

П.Мелиоринский

d)

В.Кантаринский

e)

В.Архангельский

12.

Дыбыс дегенiмiз не?

a)

естiлетiн физикалық құбылыс

b)

әрiптердiң жиынтығы

c)

табиғат заңдылығы

d)

сөздiң бастапқы буыны

e)

буын үндесуi

13.

Дыбыстың жазбаша таңбалануын:

a)

әрiп

b)

алфавит

c)

дыбыс

d)

сөз

e)

сөйлем

14.

Қазақ тiлiнде қанша әрiп бар?

a)

42

b)

33

c)

38

d)

15

e)

12

15.

Адамның сөйлеу органдары қанша бөлiктен тұрады?

a)

3

b)

2

c)

4

d)

5

e)

7

16.

Дыбыс болу үшiн қандай шарт керек?

a)

дыбыс шығаратын дене, дененiң қозғалысқа келетiн күш, қуаты, ауа толқындарының кеңiстiгi

b)

тамақ қуысы, мұрын және ауыз

c)

әрiптердiң жиынтығы

d)

тiлдiң лексикалық, грамматикалық құрылысы

e)

ойлау қабiлетi

17.

Сөз болмаған жерде не жоқ?

a)

дыбыс жүйесi

b)

буын түрлерi

c)

iлгерiндi ықпал

d)

дауысты дыбыстар

e)

қазақ тiлi

18.

Дыбыс сөздiң несi?

a)

материалы

b)

нормасы

c)

түрi

d)

фонемасы

e)

деңгейi

19.

Дыбыстарды айтуда ерекше қызмет атқаратын дыбыстау мүшелерi:

a)

дауыс шымылдығы мен тiл

b)

ауыз қуысы мен мұрын

c)

көмей

d)

тiл

e)

өкпе

20.

Тыныс мүшелерi қаншаға бөлiнедi:

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

e)

7

21.

Дыбыстау мүшелерiнiң бiр бөлiгi жылжымалы келедi, олар:

a)

актив мүшелерi

b)

қуыс мүшелерi

c)

пассив мүшелерi

d)

ассимиляция

e)

дифтонг

22.

Қазақ тiлiнiң дыбыстық жүйесi, оның iшiнде дауыстыларды зерттеген және алғаш пiкiр айтқандар:

a)

П.И. Ильминский, В.В. Радлов

b)

П.И. Ильминский, Ш. Уалиханов

c)

П.М.Мильоранский, Ы. Алтынсарин

d)

В.В. Радлов, А.құнанбаев

e)

Ш. Уалиханов, М. Сералин

23.

Тіл дыбыстарын жасайтын күш:

a)

Фонациялық ауа

b)

Вокализм

c)

Тартылыс күші

d)

Интонация

e)

Акцентуация

24.

Алфавит ненi бiлдiредi:

a)

дыбыстардың белгiлi бiр тәртiпке салынған жиынтығы

b)

сөздердiң дұрыс айтылу нормасы

c)

сөздердiң дұрыс жазылуы

d)

дыбысты жазудағы таңба

e)

дыбысты айқындайды

25.

Тіл дыбыстары дегеніміз:

a)

Адамның дыбыстау мүшелерінің қызметі арқылы шығатын, бір-бірінен сапалық жағынан ажыратылған, әлеуметтік мәні бар дыбыстар

b)

Бір зат пен екінші заттың соқтығысуынан пайда болған физикалық құбылыстар

c)

Табиғаттағы құлаққа естілетін үн

d)

Сөйлеудің қағаз бетіне түскен бейнесі

e)

Белгілі бір сөзді белгілеу үшін алынған таңбалару

26.

У дыбысы қай сөзде дауысты дыбыс:

a)

атқару

b)

бауыр

c)

аялдау

d)

дауыл

e)

лаулау

27.

Тiлiмiзде қанша дауыссыз бар:

a)

25

b)

27

c)

23

d)

28

e)

20

28.

Тiлдiң өмiр сүрiп тұрған дәуiрiндегi дыбыстың жүйесiн қарастыратын фонетиканың түрi:

a)

сипаттамалы

b)

салыстырмалы

c)

салғастырмалы

d)

тарихи

e)

грамматика

29.

Қазақ тiлiнде 17 дауыссыз фонема бар деген ғалым:

a)

Ә. Жүнiсбеков

b)

Қ. Жұбанов

c)

Х. Қасенов

d)

А. Байтұрсынов

e)

Н. Уалиев

30.

Қазақ тілінде дауыссыз дыбыс 20 деп айтқан ғалым

a)

В.В. Радлов

b)

П.И. Ильминский

c)

С.Кенесбаев

d)

Н.Сауранбаев

e)

Ж.Аралбаев

31.

Дауысты дыбысты тап

a)

а, ә, о

b)

б, ш, к

c)

с, ш, д

d)

м, қ, ж

e)

н, ң, с

32.

Қазақ тіліндегі «Ә» дыбысын фонема емес деп кім айтқан ғалым

a)

П.И. Ильминский

b)

В.В. Радлов

c)

А.Трентьев

d)

В.Кантаренский

e)

А.Арханельский

33.

Фонетиканың теориялық мәні неде?

a)

тілдегі дыбыстық ұқсастықтарды анықтау

b)

ана тілі дыбыстарын дұрыс айта білу

c)

алфавит жасау

d)

сөз тіркестерін анықтау

e)

сөйлем түрлерін анықтау

34.

Орыс тiлiнен енген сөзде қолданылатын дыбыс

a)

я

b)

ш

c)

и

d)

у

e)

ғ

35.

Қай дауысты дыбыс жiңiшке, езулiк

a)

ә

b)

ұ

c)

а

d)

i

e)

ы

36.

Бiрыңғай ерiндiк дауысты қатысқан сөз

a)

бұлбұл

b)

барымта

c)

барбиыңқы

d)

бұқтыр

e)

болжалдық

37.

Бiрыңғай қатаң дауссыз дыбыстары бар сөз

a)

қасық

b)

жылқы

c)

өзен

d)

қымыз

e)

күміс

38.

Әрі жуан, әрі қысаң дауысты дыбысты анықтаңыз.

a)

ы

b)

ө

c)

ү

d)

о

e)

а

39.

Дыбыстық өзгеріске ұшырап біріккен сөздерді табыңыз.

a)

биыл

b)

ҚазҰУ

c)

жазғы

d)

Астана

e)

қоңырқай

40.

Қазақ тілі консонантизмнің саны 21 деп айтқан ғалым

a)

П.Мелиоранский

b)

В.Контаринский

c)

В.Радлов

d)

В.Арханельский

e)

Х.Жұбанов

41.

Қатаң дауыссыз дыбыстан тұратын сөз

a)

аштық

b)

аспан

c)

баспа

d)

балық

e)

әскери

42.

Тіл ортасы К, Г, тіл арты Қ, Ғ дыбыстарын көмей дыбыстары деп айтқан ғалым

a)

П.Мелиоранский

b)

И.Ланитев

c)

Н.Созантов

d)

Н.Катанов

e)

Х.Жұбанов

43.

Ұяң дауыссыздан құралған сөзді тап

a)

жабағы

b)

бөлме

c)

жетiк

d)

жолдас

e)

бұлбұл

44.

Қатаң дауыссыздан тұратын сөз

a)

патша

b)

уағыз

c)

пияз

d)

сақна

e)

шабыт

45.

Үндi дауыссыз дыбыстан тұратын сөз

a)

Ұлан

b)

уағыз

c)

аққу

d)

күзетшi

e)

масақ

46.

Ашық дауыстыдан тұратын сөз

a)

бәйшешек

b)

әңгiме

c)

былғары

d)

жүрек

e)

жолбарыс

47.

Ұяң дауыссыз дыбыстан тұратын сөз

a)

жезде

b)

ғажап

c)

ғұлама

d)

бағбан

e)

заман

48.

Дыбыстық өзгеріске ұшыраған біріккен сөзді табыңыз.

a)

әкел

b)

құстай

c)

ақылгөй

d)

лажсыздан

e)

көкшіл

49.

Езулiк дауыстыдан жасалған сөз

a)

әсемпаз

b)

орын

c)

үндеме

d)

құлақ

e)

күндіз

50.

в, ф, ч, ц әрпі қандай сөздерде жазылады?

a)

тек орыс тілінен енген сөздердің барлық буындарында

b)

бірыңғай жіңішке сөздерде

c)

сөз соңында жазылмайды

d)

қазақтың байырғы сөздерінде

e)

жуан буынды сөздер тіркесінде келеді.