WorksheetsСаяси болжам
Total questions: 15
Worksheet time: 8mins
Саяси болжам дегеніміз – бұл:
белгілі бір саяси жүйенің, оның элементтерінің өзгеретін уақытын көрсете отырып, оның болашағы жай-күйі туралы мүмкін ой-пікір айту;
белгілі бір әлеуметтік уақыт пен кеңістік шекарасындағы саяси жүйелер, оның институттары мен басқа да саяси құбылыстардағы болатын ықтимал өзгерістерді, жағдайларды түсіндіру;
негізгі мақсаттар мен міндеттерді түсіндіру;
қоғамның жалпы әлеуметтік-саяси мақсаттары мен құндылықтарының төңірегінде бірігуі, интеграциясы;
идеялдық қозғалыстардың жиынтығы.
Болжамдық қызмет нәтижесінің мазмұны:
белгілі бір саяси жүйенің, оның элементтерінің өзгеретін уақытын көрсете отырып, оның болашағы жай-күйі туралы мүмкін ой-пікір айту;
белгілі бір әлеуметтік уақыт пен кеңістік шекарасындағы саяси жүйелер, оның институттары мен басқа да саяси құбылыстардағы болатын ықтимал өзгерістерді, жағдайларды түсіндіру;
негізгі мақсаттар мен міндеттерді түсіндіру;
қоғамның жалпы әлеуметтік-саяси мақсаттары мен құндылықтарының төңірегінде бірігуі, интеграциясы;
идеялдық қозғалыстардың бір жерге топтасқан жиынтығы.
Мүмкін немесе тілекке сәйкес болашақтың, жағдайдың, шешімді сипаттауды көздейтін болжаудың аспектісі:
алдын-ала болжау (теориялық-танымдық)
алдын-ала көрсету (болжамшылық)
шашырандылық
ұзақ мерзімділік
ішкі саясистық
Болашақ мақсаттағы қызмет туралы ақпаратты қолдануды көздейтін болжау аспектісі:
алдын-ала болжау (теориялық-танымдық)
алдын-ала көрсету (болжамшылық)
шашырандылық
ұзақ мерзімділік
ішкі саясистық
Саяси басқарудың құралдарымен шешілетін болашақ мәселелерді айқындау және дәлелдеумен сипатталатын болжам түрі:
ізденушілік
шашырандылық
қысқа мерзімділік
нормативтік
сыртқы саясаттық
Алдын ала белгіленген нормалар, міндеттер, мақсаттар негізінде болашаққа жетудің әдісін де болжаудың сипатталатын болжам түрі:
ізденушілік
шашырандылық
қысқа мерзімділік
нормативтік
сыртқы саясаттық
Саяси өмірдің және оның жеке буындарының әр түрлі траекторияларының, әртүрлі байланыстарының және құрылымдық қатынастарының даму мүмкіндіктерімен байланысты саяси болжам принципі:
жүйелік
тиімділік
альтернативтік
келісушілік
Саясат бір жағынан тұтас объект ретінде қарастырылатын, екінші жағынан, дербес болжам бағыттарының жиынтығы ретінде қарастырылатын болжаудың принципі:
жүйелік
тиімділік
альтернативтік
келісушілік
үздіксіздік
Жаңа ақпаратты түсіруге байланысты болжамдық зерттемелерді үнемі дұрысап отырудың қажеттігінен шығатын болжау принципі:
жүйелік
тиімділік
альтернативтік
келісушілік
үздіксіздік
Зерттелетін болжамның дұрыстығын анықтауға бағытталған принцип:
жүйелік
верификациялық
Мағынасы ішкі және сыртқы саясаттың дамуының перспективті бағыттары бойынша сарапшылардың пікірлерінің белгілі бір келісушілігіндегі ғылыми-болжаулық зерттеулер әдісі:
эксперттік баға
идеяларды генерациялау (өндіру)
интерполяция
корреляциялық талдау
экстраполяция
Мағынасы проблемалық жағдайдың «ми шабуылы» атты шығармашылық мүмкіндігін көтеруге, бастапқы идеяларды іске асыруға, сосын оны біріктен шешуге, осы идеяларға контр-идеяларды қатыластырылуға сынға салатын әдіс:
эксперттік баға
идеяларды генерациялау
интерполяция
факторлық талдау
үлгілеу
Бар жағдайдың біртіндеп болашақ жағдайға ауысуын көрсететін логикалық тізбектелген оқиғаларды орнатуға тырысатын әдіс:
эксперттік баға
сценарийді құрастыру
экстраполяция
факторлық талдау
үлгілеу
Динамикалық қатардың перспективаға «қатысу» ауысып көрсететін болжаудың әдісі:
эксперттік баға
сценарийді құрастыру
экстраполяция
корреляциялық талдау
үлгілеу
Саяси болжаудың негізгі мақсаты:
қабылданатын саяси шешімдердің тиімділігі мен нәтижелілігін көтеру
оқиғалардың дамуының керек емес нәтижелерін болдырмау
шарасыздыққа бейімделу
нақты құбылыстың мүмкін дамуын тездету
даму бағдарламасын баяндау
