NEW
Font size
Worksheets150-195
Total questions: 45
Worksheet time: 23mins
Әлеуметтік жүйелер теориясының негізін салушы:
Д. Истон;
Г. Алмонд;
Ж. Блондель
Т. Парсонс;
Г. Спиро.
Саяси жүйелер теориясының негізін салған:
Н. Макиавелли;
Д. Истон;
Т. Гоббе;
Г. Алмонд,
Е. Вятр.
«Қоғамның саяси жүйесі» ұғымына үйлес ежелгі гректің сөзі:
полис;
автаркия;
полития;
демократия;
монархия.
Саяси жүйе орындайтын саяси әлеуметтендіру қызметінің мәні:
қоғам мүшелерін саяси қызметке тарту;
саяси шешімдерді шығаратындарға талаптар қою;
талаптар мен шағымдарды жинақтап қорыту, оларға саяси платформа, мәлімдеме, бағдарлама түрін беру;
қоғам дамуының жолын, мақсатын, міндетін анықтау;
қоғамдағы адамдардың және топтардың іс-әрекеті туралы ережелер мен заңдарды өңдеу.
Саяси жүйе атқаратын мүдделер артикуляциясы қызметінің мәні:
саяси жүйенің әр түрлі бөлшектерінің өзара әрекеті;
саяси шешім шығаратындарға талаптар қою;
қоғамдағы адамдардың және топтардың іс-әрекеті туралы ережелер мен заңдарды өңдеу;
ішкі және сырқы қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
рухани және материалдық құндылықтарды бөлу.
Саяси жүйе атқаратын саяси коммуникация қызметінің мәні?
саяси жүйенің әр түрлі бөлшектерінің өзара әрекеттері;
жанжалдарды реттеу, жаза қолдану;
қоғам мүшелерін саяси қызметке тарту;
заңдар мен ережелердің орындалуын бақылау;
адамдардың және топтардың қоғамдағы іс-әрекетін реттейтін ережелер мен заңдарды өңдеу.
Саяси жүйенің институционалдық жүйешесі:
мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық-саяси ұйымдар мен қозғалыстар, БАҚ, діни ұйымдар;
саяси өмірді реттейтін құқықтық және моральдық ережелер, саяси дәстүрлер;
саяси қызметтің бағыттары мен түрлері, билікті жүзеге асырудың әдістері мен тәсілдері;
қоғамның саяси өміріне қатысушылардың саяси идеялары, көзқарастары, түсінігі, сезімдері;
өзара әрекеттің түрлері мен қарым-қатынастарының жиынтығы.
Саяси жүйенің коммуникативтік жүйешесі (подсистема):
саяси өмірді реттеуші құқықтық және моральдық нормалар, саяси дәстүрлер;
мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық-саяси қозғалыстар мен ұйымдар;
саяси жүйе аясында және одан тыс болатын өзара әрекеттің барлық түрлері;
қоғамның саяси өміріне қатысушылардың саяси идеялары, көзқарастары, түсініктері, сезімдері;
өзара әрекеттің түрлері мен қарым-қатынастарының жиынТЫҒЫ.
Саяси жүйенің функционалдық жүйешесі:
мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық-саяси қозғалыстар мен ұйымдар;
саяси өмірді реттеуші құқықтық және моральдық нормалар, саяси дәстүрлер;
саяси қызметтің формалары мен бағыттары, билікті іске асырудың әдістері мен жолдары (тәсілдері);
саяси жүйе аясында және одан тыс өзара әрекеттердің түрлі формалары;
осы қоғам үшін типтік болып, қалыптасып кеткен саяси ұғымтүсініктер үлгілерінің (стереотиптерінің) кешені.
Саяси жүйенің нормативтік жүйешесі:
мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық-саяси ұйымдар мен қозғалыстар;
саяси өмірді реттеуші құқықтық және моральдық нормалар, саяси дәстүрлер;
саяси қызметтің түрлері мен бағыттары, билікті жүзеге асырудың әдістері мен жолдары (тәсілдері);
саяси жүйе аясында және одан тыс өзара әрекеттердің түрлі формалары;
осы қоғам үшін типтік болып қалыптасып кеткен саяси үғымтүсініктер үлгілерінің (стереотиптерінің) кешені.
Төменде аталған саяси жүйелердің қайсысы олардың тұрақтылыққа немесе өзгерістерге негізделетінін сипаттайды:
жаңартылған және дәстүрлі;
ашық және жабық;
демократиялық және автократиялық;
құл иеленушілік және буржуазиялық;
консервативтік және трансформацияланушы.
Саяси мәдениет типіне байланысты саяси жүйелердің қандай түрлері ажыратылады?
дамушы және кертартпа;
ашық және жабық
демократиялық және автократиялық
командалық және сайысқа (жарысқа) түсу;
ағылшын-американдық, континенталды-еуропалық, индустрияландыруға дейінгі (жартылай индустрияланған), тоталитарлық.
Биліктің шоғырлануына және бөлінісіне қарай саяси жүйелер мынандай болып жіктеледі:
сайысқа түсетін және әлеуметтік табыстыратын;
жаңартылған және дәстүрлі;
демократиялық және автократиялық
орталықтандырылған және орталықтандырылмаған;
дамушы және кертартпа.
Саяси режимнің сипатына қарай саяси жүйелер мынандай болып бөлінеді:
ашық және жабық;
авторитарлық, тоталитарлық, демократиялық;
сайысқа түсетін және әлеуметтік табыстыратын;
дамушы және кертартпа;
төтенше және дистрибутивтік.
Әлеуметтік-экономикалық құрылым формациясы мен сипатының типіне сәйкес саяси жүйелер мынандай болады:
ашық және жабық;
авторитарлық, тоталитарлық, демократиялық
орталықтандырылған және орталықтандырылмаған
дамушы және кертартпа;
құл иеленушілік, феодалдық, буржуазиялық, социалистік.
Саяси ұйымдасқан қоғамды анықтау үшін «мемлекет» терминін алғаш қолданған кім?
Т. Гоббс;
Д. Локк,
Н. Макиавелли;
Ж. Боден;
Д. Дидро.
Платонның пікірі бойынша атаққұмарлар билік ететін мемлекеттің түрі:
теократия;
охлократия;
тимократия;
агиократия;
изократия.
Әр түрлі саяси ілімдерде ең жақсылар билік ететін мемлекеттің түрі:
аристократия;
геронтократия;
меритократия;
феминократия;
юрократия.
Аристотель бойынша көпшілік билейтін идеалды мемле кеттің түрі:
автократия;
технократия
маникратия;
полития;
ноократия.
Мемлекеттің құдайдың қалауымен құрылғанын түсіндіретін тұжырымдама:
теократиялық;
келісім-шарттық;
психологиялық;
әлеуметтік-экономикалық;
патриархалдық.
Мемлекеттің шығуын басқарушы мен азаматтардың арасындағы келісімнен деп түсіндіретін тұжырымдама:
органикалық;
күштеу теориясы;
келісім-шарттық;
теократиялық;
патриархалдық;
Мемлекеттің пайда болуын адам даналығы тудыратындығы идеясымен түсіндіретін түжырымдама:
психологиялық;
антропологиялық
патриархалдық;
әлеуметтік-экономикалық;
келісім-шарттық.
Мемлекеттің пайда болуын рулардың тайпаға, тайпалардың одан да үлкен қауымдастыққа, олардын одан әрі мемлекетке дейін бірігуінен деп түсіндіретін түжырымдама:
келісім-шарттық;
психологиялық
теократиялық;
әлеуметтік-экономикалық
патриархалдық
Мемлекеттің пайда болуын қоғамдық еңбек бөлінісі, әлеу меттік және мүліктік жіктелу, өндірістің дамуымен түсіндіретін түжырымдама:
күштеу теориясы;
әлеуметтік-экономикалық;
теократиялық;
органикалық;
келісім-шарттық.
Жоғарғы мемлекеттік билік жеке мемлекет басшысының қолына (толық немесе жартылай) шоғырланған мемлекеттердегі басқарудың түрі:
монархия;
республика;
федерация;
конфедерация;
диархия.
Қай елдерде абсолюттік монархия орын алған:
Дания, Австрия, Швейцария;
Сауд Аравиясы, Катар, Оман, БАЭ;
Жапония, Испания, Оңтүстік Корея;
Ұлыбритания, Австралия, Канада;
Бразилия, Аргентина, Чили.
Мемлекеттің түрі ретінде президенттік республика алғаш рет қай елде енгізілді?
Франция;
АҚШ
Германия;
Италия;
Австрия.
Бірнеше егеменді мемлекеттік құрылымдар бір одақтық мемлекетке бірігетін мемлекеттік құрылыс формасы:
унитарлық мемлекет;
конфедерация;
монархия;
республика;
федерация
Мемлекет территориясы құрамында федеративтік беліктер болмайтын, оның орнына, ел (мемлекет) әкімшілік-аймақтық бөліктерге бөлінетін құрылыс формасы:
унитарлық мемлекет;
уния;
монархия;
республика;
достастық.
Ортақ мемлекет құрушы бөліктер, өз егемендіктерін сақтай отырып, өз өкілділігінің бір бөлігін мемлекеттік бірлестіктің өзге де мүшелерімен іс-қызметті үйлестіру мақсатында ерікті түрде биліктің орталық органдары мен басқармаларына беретін мемлекетаралық құрылым формасы:
туыстық;
конфедерация;
одақ;
республика;
федерация.
Азаматтық қоғам бүл:
мемлекеттен дербес және тәуелсіз қоғамдық институттар мен қатынастардың жүйесі;
мемлекеттік органдар мен қатынастардың жүйесі;
мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдар;
партиялық жүйе;
сайлаушылардың ассоциациялары.
Антикалық дәуірде «азаматтық қоғам» түсінігі қалай түжырымдалды?
азаматтық ұжымның мемлекетпен қосылуы;
жеке меншікке қол сұқпау идеясы;
жеке бастамалардың қоғамға бағынуына негізделіп құрылған қоғам;
азаматтардың құқықтық қорғалуы;
саяси плюрализм.
«Азаматтық қоғам» ұғымы қай кезеңде шықты?
орта ғасырларда;
антикалық дәуірде;
жана заманда;
Ренессанс дәуірінде;
қазіргі кезеңде.
Азаматтық қоғамның пісіп-жетілуімен басталған және оның мемлекеттік институттармен арасындағы айырмашылықтарымен айқындалатын кезең:
ортағасырлық;
ағартушылық дәуір;
жаңа заман;
қайта өрлеу дәуірі;
қазіргі кезең.
Жаңа заманның қай ойшылы қоғам мемлекеттен бұрын болған, ол «табиғатында» бар деген пікір айтты?
Ж. -Ж. Руссо;
О. Конт;
Т. Гоббс
И. Бентам;
Д. Локк.
Мемлекетке қарсы тұрған азаматтық қоғам тақырыбы өзекті болып табылатын «Адам құқығы» атты белгілі эссенің авторы кім?
Т. Ходжескин;
Ж. Э. Сиэйс;
Т. Пейн;
И. Бентам;
О. Конт.
Қай ойшылдың еңбегінде жеке құқық, отбасы, тұтас алғанда азаматтық қоғамға қатысты мемлекет бір мезгілде сыртқы қажеттілік пен имманенттік мақсат ретінде алға шығады?
Ф. Ницше;
Г. Гегель
И. Кант;
И. Бентам;
Дж. Милль.
Қандай теория мемлекеттің детерминделуін азаматтық қоғамның дамуымен түсіндіреді?
либерализм;
консерватизм;
анархизм;
марксизм;
социал-реформизм.
Саяси билікті конституциялық тәртіп бойынша жүзеге асырумен сипатталатын саяси режим қалыптасқан мемлекеттің түрі:
зайырлы;
әлеуметтік;
құқықтық;
әскери (полицейлік);
тоталитарлық.
Б. д. д. VI ғасырдағы қай ежелгі грек билеушісі барлық азаматтарға бірдей зан билігі туралы айтқан?
Перикл;
Солон;
Фемистокл;
Гераклит
Поликрат.
ХVII-XIX ғасырлардағы қай ілімде құқықтық мемле кет тұжырымдамасы жасалды?
либерализм
консерватизм;
утопиялық социализм;
анархизм;
социал-реформизм.
Төменде көрсетілген белгілердің қайсысы құқықты мемлекетке қатысты?
адам құқығының мемлекеттік заңдардан басым, жоғары тұруы;
әлеуметтік қауіпсіздік
азаматтардың материалдық және мәдени әл-ауқатын көте ру, қамтамасыз ету;
біртутас көпшілік партия билігінің монополизациясы;
мемлекеттің бұқаралық ақпарат құралдарына монополиясы
Қандай саяси дәстүрлер жақтаушылары билікті шектейтін құқықтар азаматтық қоғам ішінде пісіп-жетілетін қатынастармен айқындалады деп есептейді:
«жеке құқық»;
«зандық позитивизм»;
«табиғи құқық»;
нормативтік;
либералдық дәстүр
Қандай дәстүрдің жақтаушылары құқықтың негізгі көзі, шығарушы ретінде (сонымен өзін шектейтін) мемлекеттің өзін айтады?
буржуазиялық аралас;
зандық позитивизм;
бәсекелестік
тергеуші
либералдық дәстүр
Көппартиялықты, билік бөлінісін, жария оппозицияның болуын, көпшіліктің басымдығы принципін мойындауды білдіретін саясат саласындағы ілім:
пассионарлық;
пацифизм;
этатизм;
тоталитаризм;
плюрализм (көппікірлік).
