NEW
Font size
WorksheetsҚазақ диалектологиясы 51-100
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Аскәді (асқабақ) ас және кәде сөздерінің бірігуінен жасалған кәде сөзі қай тілдің сөзі
Түркімен, Ташкент
Атырау, Шымкент
Маңғыстау, Ақтау
Түркімен, Маңғыстау
«Дилектология» ғылымымен шұғылдану қай жылдан басталды
1970ж
1930ж
1940ж
1950ж
Т.Бокиннің сөздігінде Оңтүстік говорларға тән кездесетін сөздер
мәстемір, бостан
тұма, тана
келе жақ, бережақ
тойынша, тана
“Жар” сөзі қай обылыстарда “үйдің қабырғасы” деген мағынаны береді
Алматы,Жетісай
Орал, Гуреев
Шымкент Сарыағаш
Ақтау, Атырау
Туыстық атауларға байланысты сөздер
Бұл сөз Батыс Қазақстан өлкелерінде кездеседі
Оңтустік Қазақстан
Солтустік Қазақстан
Бұл сөз Шығыс Қазақстан өлкелерінде кездеседі
Үріптес, Ағайындас туыстас қай аумаққа тән сөздер?
Астана
Гурев, Манғыстау
Алматы
Шымкент
«Қылдыбақыр» сөзінің мағынасы Қарағанды сөйленісінде мағынасы
ыдыс
шелек
шәугім
кесе
Маядан шөп суырып алатын құрал. Қостанайда қалай аталады.
Сүңгуір
Жұтпа
Қармақ
Шотағаш
Ұсақ малды қай облыста “жандық” деп атайды
Орал, Қарақалпақ қазақтары
Алматы қазақтары
Отырар
Семей
Арғымақтан туған қазан ат,
Шабуыл салса нанғысыз
Ауырдан туған жанпоз бар
Нарға жүгін салғысыз (Махамбет)
Жанпоз сөзінің беретін мағынасы:
Кердері түйенің бір түрі
Түйенің жаманы
Нар мен ару ананың арасынан шыққан асыл тұқымды түйе
Нардың нашар түрі
Балуандардың киімін Монғол қазақтары не деп атайды?
Бөйтік
Зодық
Жорап
Мақталы шапан
Астарсыз жұқа шапанды Шымкент қазақтары не деп атайды?
Тай жақы
Жалбай
Жадағай
Бөстек
Солтүстік шығыс диалектісінде көсемшенің мақсаты теориясын жасайтын –ғалы, -гелі жұрнағы қалай болады
–қайы, -кейі
–ғаны, -гені
–ғалы, -гелі
–ғайы, -гейі
Қалайшаң, былайшаң, солайшаң деп қайсы диалектілерде қолданыста бар?
Оңтүстік шығыс
Солтүстік шығыс
Алматы
Шымкент
Әдеби тілде норма болып қалыптасқан-сыз, -сіз жіктік жалғаумен қатар Батыс
аймақтарында қолданылатын түрі
сыңыз/-сіңіз
сын-сін
сың-сің
сызыңыз-сізіңіз
Сын-қимыл үстеулері диалектология бойынша нешеге бөлінеді.
алтыға
4-ке
сегізге
7-ге
Говорларда көбірек кездесетін шылаулар
Септеулік, жалғаулық
шылаулар
демеулік, септеулік
септеулік, демеулік
Тұғын тұлғалы етістікті көп қолданылатын аймақ
Оңтүстік аудандар
Батыс аудандар
Шығыс аудандар
Солтүстік аудандар
Духи, одекалонды Батыста қалай айтады?
тістеуік
иіссу
духи, одеколон
әтір
Говорлық лексикадағы сөздерді говорлардың ара қатысына және белгілі бір сөздің бір говорда кездесіп, екінші говорда кездеспеуіне қарай нешеге бөлінеді?
төртке
екіге
беске
үшке
Бұл топқа енетін сөздер әр түрлі говорларда бір нәрсені, затты, құбылысты немесе белгілі бір ұғымды түрліше атаудан пайда болған диалект.
Сәйкесті диалектизмдер
Историзмдік диалектілер
Архайзмдік диалектілер
Сәйкессіздік диалектизмдер
Қазақ говорларындағы кірме сөздер
қияр, бәдірең
бияз, мияз
төшелкі, арба
төшелкі, мәйкі, пірнәбес, пөзір
Өбек тілінен енген сөздер
шеккі, тегірмеш
Жүдә, ауқат
нөгер, дәліз
белкүрек, күмәгі
Сөздің таралу шегін (изогласын) анықтайтын карта
диалектологиялық жаргон
диалектологиялық сөздік
диалектологиялық говор
диалектологиялық атлас
“Жуа ” сөзі қай аймаққа тән?
Пияз, Солтүстік Қазақстан
Құдағай, Солтүстік Қазақстан
Шанымды, Талдықорған
Шану, Жамбыл
«Біздің жаққа келулі бәрің қашып
Үш тағаннан қалың құм төрін асып», - «келулі» сөзінің мағынасы
баратын
Келген
келетін
барған
–мыш, -міш жұрнағы қай облыста сақталып қалған ?
Қостанай
Алматы
Жамбыл
Шымкент
Моңғолия қазақтарының тіліндегі әудие, одар, ұрдық сөздерінің мағынасы
әулие, ұлдар, ұршық
әулие, олар, ұрлық
ау, ұлар, ұршық
әуіз, олар, ұршық
Әдеби тілге ене алмайтын сөздер
говорлар, диалектілер
жаргон, арго
арханизм, историзм
наречие, говор
Жалпы халыққа бірдей түсінікті бола беретін, белгілі кәсіппен шұғылданатын адамдардың арасында ғана айтылатын, соларға түсінікті сөздер мен сөз тіркестері қалай аталады?
лексикондар
кәсіби сөздер
диалектілер
терминдер
Көп мағыналы сөздер қандай мағынада қолданылады
бір говорда бір рет қолданылады
бір мағынада, екінші говорда басқа мағында, қарама-қарсы мағынада
говорда тіптен мағына жоқ болады
бір говорда көп қолданылады
Әдеби архаизм дегеніміз не
диалектілік сыңары бар, сирек қолданылған сөз
барлық вариантта қолданылады
тек бір вариантта пайда болады
диалектілік сыңары жоқ, жаппай қолданылатын сөз
Батыс аймақтарда кемпірауызды қалай атайды
шанышқы
бұранда
атауыз
тістеуік
Бұйрық райдың қосымшалары
ғалы, -келі
шық, -шік, -дыр, -дір
ғын, -гін, -қын, -кін
лы, -лі, -ды, -ді
Әдеби-диалектілік дублеттер басқа дублеттерден айырмашылығы қандай
белгілі бір грамматикалық таралу шегі
айырмашылығы жоқ
белгілі бір морфологиялық шегі болады
белгілі бір изогластық таралу шегі болады
Омонимдер қандай сөздерден құралады
барлық сөздерден
әдеби сөздерден
қосымша сөздерден
тілдік сөздерден
Диалектік лексика немен өзара байланысты
барлығымен байланысты
фонетика лексикасымен
әдеби тіл лексикасымен
дыбыс лексикасымен
Морфологияның негізгі тұлғалық ерекшелігі
есім
етістік
мезгілдік
есімдік
мен, -бен, -пен жалғауы қай септіктікі
атау
табыс
көмектес
барыс
“Бір диалектілік тұлға жайында” мақаланың авторы
І. Есенберлин
А.Байтұрсынов
С. Омарбеков
С. Мұқанов
Үстеу мағынасына қарай нешеге
бөлінеді
2
5
8
6
Қос сөздерді төмендегі қатардан көрсет
ағайын-туысқан
өте алас
аскәді
жал
Қазақ говорларында қос сөздер саны көп пе
жоқ
аз
шамалы-ақ
көп
Аманжолов қандай диалектіні 19 салаға бөлді
қазақ диалектісін
шығыс диалектісінің лексикалық ерекшелігі
орта азия диалектісін
батыс диалектісінің лексикалық ерекшелігі
“Қаза” қандай мағына білдіреді
ешқандай мағына білдіреді
аудың бір түрі
теңіздегі арық
мұз оятын құрал
Кәсіби сөздер қалай жасалып қалыптасты
ұлт тілдерінің әсерімен
қазақ тілдерінің әсерімен
украин тілдерінің әсерімен
халық тілдерінің әсерімен
Бірігу арқылы жасалған сөздерді тап
қоржын
қабадақ
қоянаяқ
қолтық
Говорларда қай тілдердің элементтері жиі ұшырайды
украин, иран
орыс, қазақ
араб, иран
парсы, араб
Диалектологиялық сөздіктің маңызы қандай
теориялық, тәжірибелік
маңызы жоқ
танымдық, көркемдік
теориялық, таблицалық
Сөздікте ең алдымен не беріледі
орфографиялық сөз
реестрлік сөз
диалектологиялық сөз
шылау сөз
