Ресейдегі 1917 жылғы ақпан революциясы кезінде патшалық министрлердің тұтқындалуы және патша тақтан бас тартуынан кейін Ресейде Таврия сарайында құрылған екі орталық, қос өкімет құрамы:

Мәтіндік сұрақ. «Ол ескі самодержавие режімінен ауыр дағдарыс және әскери қирау жағдайында елдің негізгі саяси және әлеуметтік-экономикалық институттарын реформалау арқылы жаңа демократиялық жолға көшуді жүзеге асыруға тырысты. Оның қызметінде белгілі бір жетістіктер де, елеулі қателіктер де болды. Бұл үкіметтің жетістігініне демократиялық бостандықтардың толық тізімін енгізуін, республиканы жариялауын, демократиялық сайлау заңнамасын қабылдауын, саяси қылмыс үшін кесілетін өлім жазасын жоюын жатқызуға болады. Бұл үкіметтің қателіктері Ресейдің І д.ж. соғысқа қатысуын жалғастыруы, аграрлық мәселені созуы, Құрылтай жиналысына сайлауды қайта-қайта кейінге қалдыруы, соғыс аймағында әскери қылмыс үшін өлім жазасын қалпына келтіруі және әскери революциялық соттарды енгізуі болды».
Мәтінде сипатталған Ақпан революциясынан кейінгі Ресей мемлекетінің жоғарғы органы:

Мәтіндік сұрақ. «Самодержавие құлағаннан кейін Ресейде сәуір, маусым, шілде айларында үш дағдарыс орны алды. Дағдарыстардың себептері таптық қайшылықтардың күшеюі, Уақытша үкіметтің саясатына наразылық, еңбек, аграрлық және ұлттық мәселелерінің шешілмеуі болды. 1917 жылғы шілдедегі дағдарыс шешуші рөл атқарды. Үкіметке қарсы шыққандарды әскери күшпен басып тастады. 1917 жылғы 2 шілдеде (15) кадеттер буржуазиялық Уақытша үкіметтен шығып кетіп, Үкіметі дағдарысы орын алды. 1917 жылғы 8 (21) шілдеде жаңа премьер-министр сайланды».
1917 жылдың 8 (21) шілдесінде жаңадан премьер-министр болып сайланған:

1917 жылғы 28 шілде-3 тамызда (8-16 тамыз) Петроград қаласында өткен РСДЖ (б)П VI съезінде социалистік революцияға бағыт алуды ұсынған: /суретте В.Серовтың 1962 жылы салынған «Кеңес өкіметін жариялау» картинасы/

Кадетшілердің әскери диктатураны енгізуге ұмтыла бастаған екінші коалициялық үкімет құрыла бастаған уақыт:

1917 жылы тамызда (қыркүйек) Ресейде «мықты билікті» қалпына келтіру және большевиктердің билікке келуіне жол бермеу мақсатында әскери диктатураны құруға тырысқан Жоғарғы бас қолбасшы генерал-лейтенант:

Уақытша үкіметтің Ресейді республика деп жариялауы мүмкін болды:

Мәтіндік сұрақ. «Монархистер, октябристер, прогрессистер саяси аренадан шығып кетті. Меньшевиктер партиясы біртұтас емес еді, оның ішінде буржуазиямен одақтастықты және жеңіске жету үшін соғысты жалғастыру ұранын қолдаған бірнеше бағыттар мен топтар болды. Эсерлер партиясы кадеттермен бірге коалицияны қолдап, Уақытша үкіметтің құрамына кірді. Большевиктердің саяси бағыты Ресейдегі барлық басқа саяси күштерден ерекшеленді.»
Большевиктердің революциялық оқиғалар кезіндегі маңызды ұраны:

Мәтіндік сұрақ. «1917 жылы 7 қарашада (ескі санау бойынша 25 қазан) Петроградта жұмысшылар, теңізшілер мен сарбаздарың қарулы көтерілісі жеңіске жетіп, Уақытша үкімет жойылды. Кеңес өкіметі жер туралы жарлық шығарып, соғыстың аяқталуына және аннексия мен контрибуциясыз демократиялық бейбітшілік келісімге келуге шақырды. Жаңа басшылық патшалық және Уақытша үкіметтердің Англия, Франция, Италиямен және басқа да одақтастармен соғыстан кейінгі болжанған аннексиялар туралы жасасқан құпия шарттарын жариялады. Антанта елдерінің үкіметтері бейбітшілік туралы келіссөздерден үзілді-кесілді бас тартты»
1917 жылы 7 қарашада Уақытша үкімет басшылығынан кеткен төраға:

І д.ж. соғыс болып жатқан кезде Кеңестік Ресей мен Германия арасында бітімге қол қойылған жыл:

Кеңестік Ресейдің Германия, Австрия-Венгрия, Түркия, Болгария өкілдерімен кеңес делегациясының жеке келіссөздері басталған 1917 жылғы 22 желтоқсандағы келісім:

Ресейдегі Ақпан және Қазан революцияларының Қазақстанға әсерін көрсетіңіз:

Уақытша үкіметтің шешімімен қазақ даласында облыстардың комиссарлары ретінде тағайындалған тұлғаларды облыстарымен сәйкестендіріңіз:
І. Ә.Бөкейханов ІІ. Ж.Досмұхамедов ІІІ. М.Шоқай
А. Түркістан В.Торғай С.Орал

Уақытша үкімет биліктен кеткен соң Ресейдегі атқарушы билікті қолына алған Халық Комиссарлар Кеңесі (ХКК) жетекшісі:

Кеңес өкіметінің Ресейдің соғыстан шыққандығын жариялаған қаулысының атауы:

Кеңес өкіметінің шаруалардың жерге жекеменшік құқығын жариялаған қаулысы:

Кеңес өкіметінің биліктің жұмысшылар, сарбаздар және шаруалар депутаттары Кеңестеріне өтетіндігін жариялаған қаулысы:

Мәтіндік сұрақ. «1918 жылы 3 (16) қаңтарда Бүкілресейлік орталық атқару комитеті (БОАК) Қазан революциясының жетістіктерін заңнамалық түрде нығайтқан және социалистік мемлекеттің негізгі қағидалары мне міндеттерін жариялаған Жұмысшылар мен қаналушы халық құқықтары декларациясы – Кеңестік республикалардың конституциялық актісін қабылдады. Декларацияның төрт бөлімінде Кеңестік мемлекеттің саяси негіздері жасалды, мемлекеттің басты міндеті анықталды, сыртқы саясат қағидалары бекітілді және қанаушы топтарды Кеңестік мемлекетті басқарудан шеттету қажеттігі жарияланды. 1918 жылдың 10 шілдесінде большевиктер төрағасының ұсынысымен Бүкілресейлік Кеңестер Сьезімен қабылданған РКФСР Конституциясының бірінші бөлімі ретінде Декларация толығымен енгізілді» Мәтінге және тарихи біліміңізге сүйеніп, декларация жобасын жазған тұлғаны көрсетіңіз:

Контекстік сұрақ. «Ресейдегі Қазақ революциясынан кейін азамат соғысына алып келген ауыр әлеуметтік-саяси жағдай орнады. Бүкіл ел көне тәртіпті қалпына келтіруге тырысқандар және өздерін әділ жүйе үшін күресушілер есептегендерге бөлінді. Азамат соғысы тарихын 4 кезеңге бөлуге болады:
1. 1917 жылдың қазан-қараша айлары
2. 1918 жылдың қарашасы – 1919 жылдың сәуірі
3. 1919 жылдың мамыры – 1920 жылдың сәуірі
4. 1920 жылдың мамыры – 1922 жылдың қарашасы
Ресейдегі Азамат соғысының ерекшелігі оның шетел интервенциясымен тығыз байланыстылығында болды. Олар большевиктерге қарсы күштерді қару-жарақтармен қамтамасыз етіп, қаржылық және әскери-саяси қолдау көрсетті. Антибольшевиктік қозғалыстың негізгі орталықтары Ресейдегі екі ірі қала болды. Олар кадеттер, меньшевиктер мен эсерлерді біріктірді.»
1. Ресейдегі азамат соғысы кезіндегі көне тәртіпті қалпына келтіруге тырысқандар: (1-сурет)

Ресейдегі азамат соғысы кезінде өздерін әділ жүйе үшін күресушілер есептегендер: (2-сурет)

Азамат соғысының бірінші кезеңінің сипаттамасы:

Азамат соғысының екінші кезеңінің сипаттамасы:

Азамат соғысының үшінші кезеңінің сипаттамасы:

Азамат соғысының төртінші кезеңінің сипаттамасы:

Ресейдегі Азамат соғысы кезінде Ресейге интервенция жасаған мемлекеттер қатары:

Ресейдегі Азамат соғысы кезінде Ресейге интервенция жасаған мемлекеттер қатары:

Ресейдегі азамат соғысы кезіндегі антибольшевиктік қозғалыстың негізгі орталықтары болған қала (лар):

Дон және Кубаньда антибольшевиктік казактар қозғалысын басқарған генерал:

Оңтүстік Оралда антибольшевиктік казактар қозғалысын басқарған атаман:

Оңтүстік Ресей мен Солтүстік Кавказдағы ақтар қозғалысының негізін құраған еріктілер әскерінің басшысы:

1918 жылдың көктемінде Ресейге қарсы басталған неміс әскерлерінің шетел интервенциясы басталып, немістердің жаулап алған жері (лері):

1918 жылдың көктемінде Ресейге қарсы шетел интервенциясы басталған кезде Румыния әскерлерінің жаулап алған жері (лері):

1918 жылдың наурыз айында Мурманск қаласына әскери корпус кіргізген мемлекет:

1918 жылдың сәуір айында Жапондық десанттар түсірілген қала:

І д.ж. соғыс кезінде Ресейге тұтқында болған Чехословакия корпусының сарбаздары көтеріліске шыққан уақыт:

Ресейдегі революция Поволжье және Сібірдегі кеңестік биліктің құлдырауына алып келуі нәтижесінде 1918 жылдың қыркүйек айының басында Шығыс майданы әскерлерін шабуылға алып шыққан:

Азамат соғысы кезінде Шығыс майданы әскерлері шабуылға шығып және қазан-қараша айлары ішінде жауды (ақтарды) Оралдан әрі ығыстырған:

Азаматтық соғыстың бірінші кезеңінде кеңестік биліктің қалпына келген жері:

Азамат соғысы кезінде 1919 жылға қарай Кеңес билігіне өткен аймақ (тар):

Ресей аумағындағы оккупациялық бөлімдердегі революциялық әрекеттер және «Кеңестік Ресейден қолыңды тарт!» ұранымен көтерілген Еуропа мен АҚШ-тың қоғамдық қозғалыстары себеп болды:

1920 жылғы азамат соғысының қорытынды кезеңінің негізгі оқиғалары:

1920 жылы мамырда Белоруссия мен Украинаға басып кірген әскерлер:

1920 жылдың мамырында поляк бөлімін талқандап, бірақ Варшаваға бағытталған шабуылы тоқтап қалған қолбасшы (лар):

1921 жылы наруызда қол қойылған бейбітшілік келісімшарт бойынша Батыс Украина мен Батыс Белоруссияға ие болған мемлекет:

1920 жылдың қазан айының соңында П.Н.Врангель әскерлерін Қырымда жеңіп, азамат соғысын аяқтауға қол жеткізген қызыләскер қолбасшысы:

Ресей үшін азамат соғысының нәтижесі (лері):

Мәтіндік сұрақ. «Ресейдегі 1918-1921 жылдары азамат соғысы кезінде кеңестік елдерде өзіндік саясат жүргізілді. Бұл саясат экономикалық реттеудің абсолютті орталықтандырылуы, барлық өнеркәсіптің мемлекет меншігіне алынуы, көптеген ауылшаруашылық өнімдеріне мемлекеттік монополияның орнатылуы, азық-түлік салғырты, жекеменшік саудаға тыйым салу, ақша айналымын алып тоқтату, иігіліктерді бөлуді басқару, еңбек милитаризациясымен сипатталады»
Мәтінде сипатталған азамат соғысы кезіндегі саясаттың атауы:

Ресейдегі социалситік тәртіпті орнату барысында «әскери коммунизм» саясатының экономикалық және әлеуметтік-саяси салаларды қамтитын шаралар кешені (дері):

Ресейде сыртқы сауда саласында мемлекеттік монополия тәртібі енгізілген уақыт:

1919-1921 жылдар аралығындағы Кеңес өкіметі белгілеген ауылшаруашылық өнімдерін жинау жүйесі. Бұл шаруаларды артық астық пен басқа да өнімдерін мемлекетке белгіленген бағамен өткізуді міндеттеген саясаты:

«Мемлекет өз қажеттіліктерін анықтап, ауылдың мүмкіндіктерін ескермей шаруа қожалықтарына өнімдерін өткізуге мәжбүрледі. Азық-түлік салғырты нан, картоп, көкөністер және басқа да өнімдерге енгізілді. Алынған өнімдердің орнына шаруаларға түбіртек қағаз және инфляцияға байланысты құнсызданған ақша берілді. Өнімге тіркелген тұрақты баға нарықтық бағалардан 40 есе төмен болды. Шаруалар бұл саясатқа қарсы тайсалмай күресті, сондықтан бұл саясат азық-түлік жасағының көмегімен зорлық-зомбылық әдістерімен жүзеге асырылды» Мәтіндік сұрақта сипатталған әлеуметтік-экономикалық саясатты көрсетіңіз:

Әскери коммунизм кезеңіндегі азық-түлік салғыртын орындаушылар, олар негізінен жұмысшылар, жауынгерлер, теңізшілерден тұрған жасақ: /И.Владимировтың суреті/

Ресейде азамат соғысы кезінде тауар-ақша қатынастарының бұзылуына алып келген саясат:

Кеңестік Ресейде социалистік құрылысты нығайту жолында бұрынғы қанаушы таптардың өкілдері үшін еңбек міндеткерлігі (трудовая повинность) енгізілген жыл:

Кеңестік Ресейде 16 жас пен 50 жас аралығындағы барлық азаматтарды жұмыс істеуге міндеттейтін жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі енгізілген жыл: /«әскери коммунизм» саясаты «кім жұмыс істемейді, сол тамақтанбайды» қағидасына сүйенді/

Мәтіндік сұрақ. «Кеңестік Ресейдегі бұл әлеуметтік-экономикалық саясат кезеңінде бірпартиялы жүйеге көшу іске асты. Большевиктер партиясы таза саяси ұйым болудан қалып, біртіндеп мемлекеттік аппаратпен тұтасып кетті. Большевиктердің диктатурасына қарсы күрескен басқа саяси партиялар – кадеттер, меньшевиктер, эсерлер қызметіне тыйым салынды. Кейбір көрнекті қайраткерлер шетелге көшіп кетсе, басқалары қуғын-сүргінге ұшырады. Кеңестер большевиктер партиясы органдарының барлық нсұқауларын орындап отырды» Мәтінде сипатталған большевиктерге барлық ресурстарды жұмылдыруға және билікті ұстап қалуға мүмкіндік берген саясат:

Ресейді электрлендіруді көздеген VIII Бүкілресейлік Кеңестер съезі ГОЭЛРО жоспарын бекіткен жылы:

Кеңестік Ресейде таптық күрес ушыға түсуі кезінде кулактар, орта шаруалардың қолдауымен мемлекет саясатына қарсы көтерілістер ұйымдастырған аймақ (тар):

1921 жылы «Коммунистерсіз, кеңестер үшін!» ұранымен өткізілген большевиктерге қарсы көтеріліс өткен жер:

Мәтіндік сұрақ. «1921 жылдың наурыз айында РК (б)П-ның кезекті съезі өтті. Большевиктердің көшбасшысы азық-түлік салғыртын азық-түлік салығына ауыстыру туралы баяндама жасады. Ол шаруаларға салық төлеуден қалған өнімдерді өз қалауы бойынша еркін пайдалануға, нарықта сатуға рұқсат беруді ұсынды. Съезд азық-түлік салғыртын азық-түлік салығына ауыстыруға шешім қабылдады. Бұл шешім елдің «әскери коммунизм» саясатының жаңа экономикалық саясатқа» (ЖЭС) көшуінің бастамасы еді»
Мәтінде сипатталған 1921 жылғы наурыз айындағы съезд:

1921 жылы наурыз айында қабылданған жаңа экономикалық саясаттың басты жетістігі:

Кеңестік Ресейде азық-түлік салғыртының орнына шаруа отбасыларынан жиналатын нақты бекітілген азық-түліктерден тұратын заттай салықтың атауы:

Кеңестік Ресейде «әскери коммунизм» саясатынан жаңа экономикалық саясатқа (ЖЭС) көшу себептерінің қажеттілігі (тері):

Кеңестік Ресейде «әскери коммунизм» саясатынан жаңа экономикалық саясатқа (ЖЭС) көшу себептерінің қажеттілігі (тері):

Кеңестік Ресейдің мемлекет қолында әміршілдік билікті сақтай отырып, экономикаға капиталистік қатынастарды уақытша енгізу үшін 1921 жылы Кеңес үкіметі қабылдаған ерекше саясат атауы:

Кеңестік Ресейде азамат соғысы жылдарында енгізілген жаппай еңбек міндеткерлігі және еңбек мобилизациясы жойылған саясат:

Кеңестік Ресейде тұрақты ақша бірлігі – алтын немесе басқа да құндылықтармен қамтамасыз етілген червонец (он сомдық) пайда болып, ақша реформасы басталған уақыт:

КСРО-да экономика мен саясат арасындағы қарама-қайшылықтардың біртіндеп күшеюі нәтижесінде ЖЭС-тің қысқартыла бастаған уақыты:

КСРО-да экономикалық саясат қысқарып, әміршіл-әкімшіл жйүенің орнауы нәтижесінде ЖЭС-тің ресми түрде жойылған уақыты:

Контекстік сұрақ. «1918 жылдың өзінде большевиктер өздері құрған Кеңестер республикасын кеңестік республикалардың болашақ федерациясының өзегі ретінде қарастырды. Бірақ большевиктер партиясында бірыңғай көпұлтты мемлекетті құру принциптері тураы мәселесі бойынша әртүрлі көзқарастар болды. РК(б)П ОК басшысы кеңестік республикалардың автономиялы бірлестіктер құқығында РКФСР құрамына кіруі туралы жобаны дайындады. Бңрақ оның жоспарын большевиктер партиясы басшысы өткір сынға алды. Ол барлық кеңестік республикалар теңқұқықты негізде және олардың егеменді құқықтарын сақтай отырып, біртұтас мемлекеттік одаққа бірігуі керек деп санады. Әрбір республиканың мемлекеттік одақтан шығу құқығы сақталуы тиіс болды. РК(б)П ОК ұлттық-мемлекеттік жүйенің лениндік принциптерін бекітті. Жаңа мемлекет – Кеңестік Социалистік Республикалар Одағын құру актісі 1922 жылы 27 желтоқсанда жасалды. КСРО Кеңестерінің І съезі Одақ мемлекетті құру туралы келісімшарт пен Декларацияны бекітті. Жоғарғы билік органы Кеңестердің Бүкілодақтық съезі, ал съездер арасындағы кезеңде – Орталық Атқару комитеті (ОАК) болды. Жоғары атқарушы және әкімшілік орган КСРО Халық Комиссарлар Кеңесі болды. Бұл ережелер КСРО-ның қабылданған алғашқы Конституциясында белгіленді. Республикалар өз құзыреттерінің маңызды бөлігін: халықаралық қатынас, қорғаныс, шекараны қайта қарастыру, мемлекеттік қауіпсіздік, сыртқы сауда, көлік, бюджет, байланыс және ақша айналымын орталық органдарға берді. Ішкі істер, егін шаруашылығы, білім беру, әділет, әлеуметтік қамсыздандыру және денсаулық сақтау салалары одақтық республикалардың қарауында қалды. 1924 жылы 24 қаңтарда революция көсемі қайтыс болды. ІІ Бүкілресейлік Кеңестер съезі Ленинді мәңгі есте сақтау мақсатында қаулы қабылдады. Мәскеудегі Кремль қабырғасының маңында кесене салу мен оған адамдардың келіп көруіне мүмкіндік жасау қажеттігі туралы шешім шығарылды. Партия көшбасшылары арасында билік үшін күрес басталды. Бұл күресті Саяси бюроның мүшесі, РК(б)П ОК Бас хатшысы жеңіп шықты. » 1. Кеңестік республикалардың автономиялы бірлестіктер құқығында РКФСР құрамына кіруі туралы жобаны дайындаған: (2-сурет)

Барлық кеңестік республикалар теңқұқықты негізде біртұтас мемлекеттік одаққа бірігуі керек деп санаған: (1-сурет)

1922 жылы 27 желтоқсанда КСРО-ны құру туралы келісімшарт жасаған төрт республика:

КСРО Кеңестерінің І съезі өткен уақыт:

Орталық Атқару Комитетінің (ОАК) екі заң шығарушы палатасы:

Орталық Атқару комитетінің бір басқарушы органы:

КСРО-ның алғашқы Конституциясы қабылданған уақыт:

1924 жылдың 21 қаңтарында дүниеден өткен КСРО-ның алғашқы басшысы: (1-сурет)

ІІ Бүкілресейлік Кеңестер съезі Петроградтың атын қандай атауға ауыстырды? (4-сурет)

В.И.Ленин есімін тарихта қалдыру мақсатында Кремль қабырғасына салынған құрылыс: (3-сурет)

КСРО-ның алғашқы басшысы қайтыс бола салысымен билік үшін күресте жеңіп шыққан: (2-сурет)

Мәтіндік сұрақ. «1920-1930 жылдардың соңында Кеңес Одағында қоғамдық қатынастарды ұйымдастырудың тәсілін білдіретін жаңа ұғым қалыптасты. Оның сипаттамаларына мемлекеттік меншік негізінде экономикалық өмірдің қатаң орталықтандырылуы, социалистік басқару әдістерін қолдану, экономиканың тәуелділігі мен партиялық-мемлекеттік бюрократияның үстемдігі жатады» Мемлекетті басқарудың түрін көрсетіңіз:

1920-1930 жылдардағы қоғамды жаппай қадағалаудың негізі белгісі (лері):

1920-1930 жылдардағы қоғамды «социализм жауларынан» тазартып, бұл санатқа әрбір үшінші азаматты түсіріп отырған жазалаушы органдар жүйесі:

1918-1919 жылдардың соңында ақтар қозғалысы шыңына жету кезінде 1919 жылы Кеңес өкіметіне біз мезгілде шабуыл жасаған қолбасшылар: