wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

समासस्य ज्ञानम्

Total questions: 20

Worksheet time: 10mins

Name
Class
Date
1.

समासस्य परिभाषा किम्?

a)

समासः एकस्मिन् वाक्ये द्वौ वा अधिकौ पदानि संक्षिप्तं रूपेण एकं पदं निर्मीयते।

b)

समासः वाक्यस्य अर्थं न परिवर्तयति।

c)

समासस्य उपयोगः केवलं कविता लेखनं अस्ति।

d)

समासः केवलं एकपदं निर्मीयते।

2.

समासस्य मुख्यं प्रकाराः कः?

a)

उपसर्ग

b)

अव्ययीभाव, तत्पुरुष, कर्मधारय, द्वन्द्व

c)

संधि

d)

प्रत्यय

3.

द्वन्द्वसमासस्य उदाहरणं ददातु।

a)

हनुमानलक्ष्मणौ

b)

रामकृष्णौ

c)

रामलक्ष्मणौ

d)

सीतारामौ

4.

कर्मधारयसमासस्य विशेषताः कः?

a)

कर्मधारयसमासस्य विशेषता विशेषणं च विशेष्यं च एकस्मिन् पदे समाहितं करोति।

b)

कर्मधारयसमासस्य विशेषता केवल एकस्मिन् पदे विशेष्यं समाहितं करोति।

c)

कर्मधारयसमासस्य विशेषता केवल विशेषणं समाहितं करोति।

d)

कर्मधारयसमासस्य विशेषता विशेष्यं च विशेषणं भिन्नपदेषु अस्ति।

5.

अविभक्तसमासस्य परिभाषा किम्?

a)

अविभक्तसमास वह समास है जिसमें केवल एक शब्द होता है।

b)

अविभक्तसमास वह समास है जिसमें विभक्ति का प्रयोग होता है।

c)

अविभक्तसमास वह समास है जिसमें शब्दों का मिलकर एक नया अर्थ बनता है, बिना किसी विभक्ति के।

d)

अविभक्तसमास वह समास है जिसमें शब्दों का अर्थ नहीं बदलता।

6.

समासस्य उपयोगः कस्य हेतुं अस्ति?

a)

विस्तृतता, जटिलता, अस्पष्टता वर्धयितुं।

b)

सामान्य ज्ञान, तात्त्विकता, तात्कालिकता वर्धयितुं।

c)

विवरण, अनावश्यकता, कठिनाई वर्धयितुं।

d)

संक्षेपणं, स्पष्टता, सौंदर्यं वर्धयितुं।

7.

संयुक्तसमासस्य उदाहरणं ददातु।

a)

राजकुमार

b)

राजमाता

c)

राजपुत्र

d)

राजगृह

8.

समासस्य नियमाः कः?

a)

सप्तपद, चतुर्विध, त्रिविध, द्विगुण।

b)

कर्मधारय, अव्ययीभाव, उपसर्ग, प्रत्यय।

c)

तत्पुरुष, अव्ययीभाव, उपसर्ग, समास।

d)

समासस्य नियमाः चतुर्विधानि - तत्पुरुष, कर्मधारय, अव्ययीभाव, द्वन्द्व।

9.

समासस्य विशेषताः किम्?

a)

समासस्य विशेषताः तस्य प्रकाराः, उपयोगः, तथा अर्थवृद्धिः।

b)

समासस्य अर्थवृद्धिः न अस्ति।

c)

समासस्य उपयोगः केवल संस्कृतम् अस्ति।

d)

समासस्य विशेषताः केवल एकः प्रकारः अस्ति।

10.

कर्मधारयसमासस्य उदाहरणं ददातु।

a)

गृहकार्यः

b)

गृहपुस्तकः

c)

गृहपाठः

d)

गृहवृत्तिः

11.

अविभक्तसमासस्य उपयोगः कः?

a)

विशेषणार्थे उपयुक्तः नास्ति।

b)

अविभक्तसमासस्य उपयोगः केवलं क्रियार्थे अस्ति।

c)

अविभक्तसमासस्य उपयोगः केवलं संज्ञार्थे अस्ति।

d)

विशेषणार्थे उपयुक्तः अस्ति।

12.

द्वन्द्वसमासस्य विशेषताः किम्?

a)

द्वन्द्वसमास में समान महत्व की संज्ञाओं का समावेश होता है।

b)

द्वन्द्वसमास में केवल एक संज्ञा होती है।

c)

द्वन्द्वसमास में भिन्न महत्व की संज्ञाएँ होती हैं।

d)

द्वन्द्वसमास का उपयोग केवल क्रियाओं के लिए होता है।

13.

संयुक्तसमासस्य परिभाषा किम्?

a)

संयुक्तसमास वह समास है जिसमें केवल एक शब्द होता है।

b)

संयुक्तसमास वह समास है जिसमें केवल विशेषण होते हैं।

c)

संयुक्तसमास वह समास है जिसमें दो या दो से अधिक शब्दों का संयोजन होता है।

d)

संयुक्तसमास वह समास है जिसमें केवल क्रियाएँ होती हैं।

14.

समासस्य उपविभागाः कः?

a)

तत्पुरुष, कर्मधारय, अव्ययीभाव

b)

विभक्ति

c)

संधि

d)

प्रत्यय

15.

समासस्य उपयोगस्य लाभाः कः?

a)

अस्पष्टता

b)

अवशिष्टता

c)

विस्तृतता

d)

समासस्य उपयोगस्य लाभाः संक्षिप्तता, स्पष्टता च।

16.

समासस्य नियमाः कस्य हेतुं आवश्यकाः?

a)

समासस्य नियमाः केवलं भाषाशास्त्रस्य हेतुं आवश्यकाः।

b)

समासस्य नियमाः केवलं व्याकरणस्य हेतुं आवश्यकाः।

c)

समासस्य नियमाः केवलं लेखनस्य हेतुं आवश्यकाः।

d)

समासस्य नियमाः वाक्यस्य स्पष्टता, संक्षिप्तता, च अर्थस्य सम्प्रेषणाय आवश्यकाः।

17.

समासस्य उदाहरणानि किमर्थं उपयुज्यन्ते?

a)

समासस्य अर्थं स्पष्टं कर्तुं च प्रयोगं सुलभं कर्तुं।

b)

समासस्य प्रयोगं कठिनं कर्तुं

c)

समासस्य अर्थं अस्पष्टं कर्तुं

d)

समासस्य उदाहरणानि उपयुज्यन्ते न

18.

समासस्य प्रकाराणां विशेषताः कः?

a)

द्विविधः: तत्पुरुष, द्वन्द्व

b)

चतुर्विधाः: तत्पुरुष, कर्मधारय, अव्ययीभाव, द्वन्द्व

c)

एकविधः: कर्मधारय

d)

पञ्चविधाः: अव्ययीभाव

19.

कर्मधारयसमासस्य उपयोगः कस्य हेतुं अस्ति?

a)

कर्मधारयसमासस्य उपयोगः केवलं क्रियार्थकं दर्शयितुं अस्ति।

b)

कर्मधारयसमासस्य उपयोगः विशेषणार्थकं दर्शयितुं अस्ति।

c)

कर्मधारयसमासस्य उपयोगः केवलं संज्ञार्थकं दर्शयितुं अस्ति।

d)

कर्मधारयसमासस्य उपयोगः विशेषणार्थकं न दर्शयितुं अस्ति।

20.

अविभक्तसमासस्य उदाहरणं ददातु।

a)

वेदान्तसूत्रम्

b)

उपनिषदः

c)

रामायणम्

d)

महाभारतम्