Font size
WorksheetsМетеорология 2рк
Total questions: 100
Worksheet time: 53mins
Атмосфераның төменгі 40 км дейін қабатын зерттейтін ілім:
Аэрология.
Аэрономия.
Аэронавтика.
Аэродинамика.
Космонавтика.
Метеорологияда қолданылатын негізгі зерттеу тәсілі:
Бақылау.
Эксперимент.
Теориялық зерртеу.
Статистикалық.
Компьютерлік.
Қай меридианды дата ауысу сызығы дейді:
180 градус.
90 градус.
0 градус.
270 градус.
360 градус.
Атмосфераның 40 км -ден жоғары қабатын зерттейтін ілім:
Аэрономия.
Аэрология.
Аэронавтика.
Аэродинамика.
Космонавтитка.
Негізгі метеостанцияларда тәулігіне неше рет бақылау жүргізіледі:
8.
6.
3.
4.
2.
Аэрологиялық бақылауларда қолданылатын аспап:
Радиозонд.
Геофизикалық ракета.
Актинометр.
Гелиограф.
Әуе шары.
Метеорологияның қай саласы ауа райы болжамымен айналысады:
Актинометрия.
Тектоника.
Сейсмология.
Синоптика.
Аэрономия.
Ғарыштық метеорологияда қандай зерттеу тәсілі қолданылады:
Дистанциялық бақылау. (қашықтықтан бақылау)
Көзбен көру.
Тәжірибе.
Математикалық модельдеу.
Статистикалық.
Белгілі бір сәттегі, белгілі бір географиялық орындағы төменгі атмосфера жағдайы:
Ауа райы.
Климат.
Метеоэлемент.
Метеоқұбылыс.
Ауа температурасы.
Ауыл шаруашылық өндіріске әсер ететін ауа райын зерттейтін ілім:
Агрометеорология.
Аэрология.
Аэрономия.
Синоптика.
Авиациялық метеорология.
Динамикалық метеорология айналысатын сала:
Теориялық зерттеулер.
Ауа райы болжамы.
Авиациялық метеорология.
Агрометеорология.
Климатология.
Тропосферада ауа температурасы 100 м биіктік бойынша қалай өзгереді:
0,65 град төмендейді.
1 град төмендейді.
Өзгермейді.
Өседі.
0,65 град өседі.
Үйкеліс қабат биіктігі:
1000-1500 м.
100м.
5000 м.
10 км.
100км.
Алғаш радиозонды ойлап шығарған ғалым:
Молчанов П.А.
Гумбольдт А.
Вильд Г.И.
Савинов С.И.
Фридман А.А.
Қазіргі ғылыми метеорология қай ғасырдан басталады:
19 ғ.
17 ғ.
18 ғ.
16 ғ.
20 ғасырдан.
Тропосфера неден қызады:
Жер бетінен.
Күннен.
Мантиядан.
Жұлдыздардан.
Гейзерлерден.
Озон концентрациясы ең үлкен болатын биіктік:
25-35 км.
1-2 км.
100 км.
50 км.
80-85 км.
Атмосферадағы зарядталған бөлшектер:
Иондар.
Молекулалар.
Электрондар.
Шаң.
Конденсация өзегі.
Озон қабаты атмосфераның қай бөлігінде орналасқан:
Стратосфера.
Тропосфера.
Мезосфера.
Термосфера.
Экзосфера.
Атмосфераның таралу биіктігі:
20 000 км.
1000 км.
1000000 км.
10км.
10 000 км.
Температурасы 0 градус, теңіз деңгейіндегі 1 м3 ауаның салмағы қанша:
1293 г.
1 кг.
3 кг.
100 г.
3344 г.
Гелиограф нені өлшейді:
Күн ұзақтығын.
Күн радиациясы тұрақтылығын.
Тура радиацияны.
Жер беті сәулеленуін.
Күн активтілігін.
Балансомер нені өлшейді:
Радиациялық баланс.
Күн сәулесі.
Жылдық жауын-шашын.
Өзіндік сәулелену.
Жылулық баланс.
Жер бетінде ең жоғары альбедо қай түрге тән:
Жаңа жауған қар.
Көк шөп.
Су беті.
Қара топырақ.
Ашық құм.
Күн энергиясының толқын ұзындықтары бойынша жіктелуі қалай аталады:
Спектр.
Баланс.
Шұғыла.
Сәуле.
Жарық.
Тура радиацияның өлшеу бірлігі:
Кал/см2 мин.
Ккал.
Джоуль.
Киловатт.
Ккал/сек.
"Инсоляция " деген:
Горизонтал бетке тура радиацияның түсуі. (интенсивтігі.)
Мұз булануы.
Перпендикуляр бетке жиынтық радиацияның түсуі.
Жер беті сәулеленуі.
Жер бетінің суынуы.
"Альбедо" деген:
Шағылысқан радиация мен жиынтық радиация қатынасы.
Жиынтық радиация мен шағылысқан радиация қатынасы.
Жұтылған радиация мен жиынтық радиация қатынасы.
Келген және кеткен радиация айырмасы.
Тура және шашыранды радиация қосындысы.
Бұлтты күні қандай радиация жер бетіне келеді:
Шашыранды.
Жиынтық.
Тура.
Шағылысқан.
Жұтылған.
Қай төсеніш беттің альбедосы 80% астам:
Қар.
Қара топырақ.
Су.
Егістік.
Шалғын.
Қазақстан территориясында алғашқы метеорологиялық бақылаулар жүргізіле бастады:
Семей. Қазалы.
Степногрск. Ақтау.
Алматы. Абай.
Шымкент. Абай.
Қарағанды. Жетісай.
Метеорологияда ауа температурасын өлшеуде халықаралық және батыс елдерінде қабылданған температуралық шкала:
°С. °F.
°G. °H.
°T. °B.
°K. °R.
°A. °P.
Атмосфераның құрамы бойынша қабаттарға бөлінуі:
Гомосфера, гетеросфера.
Стартосфера, мезосфера.
Тропосфера, экзосфера.
Шекаралық қабат.
Еркін қабат.
Жер бетімен әсерлесуі бойынша атмосфера қабаттары:
Шекаралық қабат, еркін қабат.
Стартосфера, тропосфера.
Гомосфера.
Мезосфера, экзосфера.
Гетеросфера.
Күннің тура шашыранды радиациясын өлшейтін құрал:
Пиранометр, пиргелиометр.
Балансомер, актинометр.
Пиргеометр, анемометр.
Барометр, психрометр.
Гелиограф, тиранометр.
Атмосфералық қысымның өлшем бірлігі:
Мм сын.бағ. Мб.
Мм. Мм/г
Км. м\с
См. г\л.
Г/л. мм/г.
Климаттық белдеулерді аудандастырғанда Кеппен классификациясы бойынша алынған негізгі көрсеткіштер:
Ылғалдылық, ауа температурасы.
Қысым, атмосфералық фронт.
Желдің бағыты, жел өрісі.
Барикалық максимум және минимум.
Антициклон, циклон.
Стандарттық қысым мәні:
760 мм.сын.бағ. 860 мб.
940 мб.
1000 мб. 960 мб.
1003 мб.
1010 мб.
Термосфераның газдық құрамы:
Сутек, гелий.
Криптон, аргон.
Ксенон, сутек
Көмірқышқыл газы, гелий
Оттек, азот.
М.В.Ломоносов ойлап тапқан өлшеу құралдары:
Теңіз барометрі, анемометр.
Барометр-анероид, жауын-шашын өлшегіш.
Сынап барометрі.
Термомемтр, флюгер.
Эхолот.
Германия климатологя ғылымының негізін қалаушылар
Довен Г. Гумбольдт А.
Дарвин Ч. Сольберг П.
Тейсеран де Бор А.
Ассман Р. Бугаев В.
Бьеркенс В
1920 жылдары норвегиялықтар негізін қалаған метеорлогиялық білім салалары:
Ауа массалары, атмосфералық шептер.
Ылғалдылық, инженерлік гидрология.
Метеорология.
Гидрология, химиялық гидрология.
Атмосфералық радиация.
ХХ ғасырда жеке ғылым ретінде қалыптасқан метеорология салалары:
Актинометрия, агрометеорология.
Аэрология, аэрономия.
Динамикалық метеорология, инженерлік метеорология.
Гидрография.
Лимнология.
Ш.Уалиханов метеорологиялық зерттеулер жүргізген географиялық объект:
Жоңғар Алатауы
Тянь-Шань.
Алтай таулары.
Сауыр.
Ұлытау.
Күн радиациясының газдар молекулаларының жиынтығымен шашырауын:
Молекулалық шашырау, рэлейлік шашырау.
Салқындау тұмандары, булану тұмандары.
Биік будақ.
Будақ бұлттар, будақ-жаңбыр бұлты.
Биік қатпарлы.
Пайда болып қалыптасуына қарай бұлттардың жіктелінуі:
Массаіші бұлттар, шептік бұлттар.
Биік будақ.
Салқындау тұмандары, булану тұмандары.
Будақ-жаңбыр бұлты, будақ бұлттар.
Биік қатпарлы.
Қазақсстан территориясынан өтіп жатқан сағат белдеулері:
5.
2. 3.
6. 7.
4.
3. 4.
Атмосфераның сандық сипаттарына жатады:
Жауын-шашын мөлшері.
Тұман.
Көктайғақ.
Қырау.
Қылау.
Қай меридианды сағат белдеулер басы дейді:
0°. Гринвич меридианы.
180°.90°.
270°.145°.
120°.
350°.
Көз мөлшерімен нені анықтайды:
Көріну қашықтығын, бұлттылықты.
Ылғалдылықты, биіктікті
Жауын-шашаны мөлшерін.
Қысымды.
Ауа температурасын, радиацияны.
Атмосфераның жоғары қабаттарын зерттеу үшін қолданылады:
Геофизикалық зымыран, меторологиялық зымыран
Радизонд, ауа шары
Актинометр, планиметр.
Нивелир, теодолит
Тахеомтер, флюгер
Стратосфера қабатын зерттеген ғалымдар:
Тейсеран де Бор А. Ассман Р.
Бьеркенс В. Докучаев В.
Дарвин Ч. Бугэ
Гумбольдт А. Сольберг П.
Довен Г. Бугаев В.
Атмосфераның жалпы массасы:
5*1021 г 5*1015 т
5*1013 т 5*1025 т
5*1026 т 5*1040 т
5*1043 т
5*1044 т
Тропосфера қабатының негізгі қасиеттері:
Температура биіктік бойынша төмендейді, бұлттар қалыптасады.
Температура биіктік бойынша жоғарылайды, магниттік дауылдар тұрады.
Турбуленттілік жоғары, поляр шұғыласы көрінеді
Жылтырауық (перламутр) бұлттар қалыптасады, желдер болады
Күміс бұлттар кездеседі.
Стратосфера қабатының негізгі қасиеттері:
Температура биіктік бойынша жоғарылайды, жылтырауық (перламутр) бұлттар қалыптасады.
Температура биіктік бойынша төмендейді, жаңбыр жауатын бұлттар қалыптаспайды.
Турбуленттілік жоғары, шарбы бұлттар қалыптасады.
Бұлттар қалыптасады, күміс бұлттар кездеседі.
Поляр шұғыласы, магниттік дауылдар.
Толқын ұзындықтары (λ) бойынша күн радиациясы:
Ультракүлгін. Инфрақызыл. Көзге көрінетін
Шашыранды. Жиынтық.
Альбедо.
Тік.
Озон.
Негізгі климаттық белдеулерді көрсет:
Қоңыржай, полярлық, тропиктік.
Субполярлық, субарктикалық, субтропиктік.
Субарктикалық, субэкваторлық.
Субантарктикалық, субарктикалық.
Субтропиктік, субэкваторлық, субарктикалық.
Дүние жүзілік гидрометеорологиялық орталықтарды ата:
Ташкент. Новосибирск. Мельбурн.
Москва.
Вашингтон. Лондон.
Страсбург.
Париж.
Метеоқұбылыстарға не жатады:
Тұман, боран, найзағай.
Ауа райы.
Климат, жел жылдамдығы.
Синоптикалық жағдай.
Қар жамылғысының биіктігі.
ТМД территориясындағы аймақтық гидрометеоорталықтар қай қалаларда:
Москва, Ташкент, Новосибирск
Алматы, Киев, Минск
Астана, Бішкек , Ашхабад
Тбилиси, Баку, Минск
Санкт-Петербург, Барнаул, Томск
Метеорологияның дамуына үлес қосқан ғалымдар:
Ауа-райын ұзақ мерзімді болжау мәселелерін қарастырған ғалымдар:
Кац А. Багров Н. Гирс А.
Маргулес М. Иванаускас Э, Томсон П.
Бьеркенс В. Сольберг П.
Россби К. Нэпир-Шоу В.
Сольберг П. Гольцман Т, Уилбирг Р.
Динамикалық метеорологияның дамуына үлес қосқан ғалымдар:
Нэпир-Шоу В. Маргулес М. Россби К.
Кибель И. Багров Н. Гирс А.
Марчук Г. Бьеркенс В. Сольберг П.
Кац А. Багров Н. Гирс А.
Черни Ж. Савинов С. Янишевкий Ю.
Метеорологияның сандық мәселелерін қарастырған ғалымдар:
Черни Ж. Кибель И. Марчук Г.
Янишевкий Ю.
Савинов С. Давитая Ф.
Онгстрем А.
Колосков П.
Актинометрия саласына үлес қосқан ғалымдар:
Онгстрем А. Савинов С. Янишевкий Ю.
Воейков А. Багров Н. Гирс А.
Давитая Ф. Черни Ж. Марчук Г.
Колосков П. Давитая Ф. Колосков П.
Марчук Г. Бьеркенс В. Сольберг П.
Агрометеорология саласының дамуына үлес қосқан ғалымдар:
Давитая Ф. Воейков А. Колосков П.
Онгстрем А.
Савинов С. Черни Ж.
Марчук Г.
Янишевкий Ю.
Метеорлогияның салалары:
Аэрология, аэрономия, агрометеорология.
Лимнология, гляциология.
Химиялық гидрология.
Физикалық гидрология.
Инженерлік гидрология.
Күннің құрылымы:
Ядро, фотосфера, хромосфера.
Мантия. Ішкі ядро. Сыртқы ядро.
Ядро, плазма, сутек.
Жоғары мантия, жер қыртысы.
Төменгі мантия, жабын қабыт.
Радиация классификациясы:
Шашыранды радиация, тік радиация, жиынтық радиация.
Инфрақызыл.
Ультракүлігн.
Көзге көрінбейтін, көзге көрінетін.
Альбедо.
«Ақ түн» құбылысы болғанда қай радиация байқалады:
Шашыранды.
Жиынтық.
Тура.
Шағылысқан.
Жұтылған.
Жер шарындағы ең төмен ауа температурасы қай жерде белгіленген:
Мирный станциясы (Антарктида).
Гренландия.
Оймякон (Якутия).
Арктика.
Солтүстік полюс.
Шар-пилоттар қай биіктікке дейін көтеріледі:
20-30 км.
Мезосфера.
Тропопауза.
70 км.
100 км.
Күн сәулесі жер бетіне қанша уақытта жетеді:
8 мин.
3 мин.
5 мин.
1 мин.
15 мин.
Қазақстан мына климат облысында орналасқан:
Қоңыржай күрт континентті.
Қоңыржай муссондық.
Қоңыржай континентті.
Қоңыржай теңіздік.
Субтропикті.
2 сағат ішінде жер шары неше градусқа айналады:
30.
5.
10.
15.
1.
Ауа райын болжайтын маман:
Синоптик.
Геолог.
Актинометр.
Сейсмолог.
Аэролог.
Әуе көлігі қозғалысын қамтамасыз ететін метеорология саласы:
Авиациялық метеорология.
Аэрология.
Аэрономия.
Агрометеорология.
Синоптика.
Алғаш биіктік белдеу климатын сипаттаған ғалым:
Гумбольдт А.
Вильд Г.И.
Молчанов П.А.
Савинов С.И.
Фридман А.А.
Метеорологиялық бақылаулар қандай уақыт бойынша жүргізіледі:
Гринвич.
Белдеулік.
Орта күн.
Декреттік.
Жергілікті.
Қанша уақытта Жер 80 градус 8 минут бұрышқа айналады:
5 сағ 20 мин 32 сек.
5 сағ 24 мин 8 сек.
6 сағ 20 мин 32 сек.
5 сағ 20 мин 8 сек.
5 сағ 5 мин 32 сек.
Метеостанциялар жұмыс істеу бағдарламасы бойынша қанша дәрежеге бөлінеді?
3.
2.
5.
1.
4.
І-ші дәрежелі метеостанцияларда қандай метеоэлементтер өлшенеді ?
Бірнеше
Көп мәрте
Екірет
Жалғыз
Тек ауа температурасы
І-ші дәрежелі метеостанциялардың ерекшелігі:
Ғылыми-зерттеушілік жұмыстар атқарылады. Метеоөлшемдер өңделіп, талданады.
Бір-бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ.
Адам тұрақты қоныстанбаған аймақтарда орналысады.
Оларда метеообсервоториялар деп атайды.
Жұмыс қысқартылған бағдарламамен жүргізіледі.
ІІ, ІІІ-дәрежелі метеостанциялардың ерекшелігі:
Жұмыс қысқартылған бағдарламамен жүргізіледі.
Ғылыми-зертеушілік жұмыстар атқарылады.
Бір-бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ.
Адам тұрақты қоныстанбаған аймақтарда орналысады.
Оларда метеообсервоториялар деп атайды.
Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым туралы не білеміз ?
Бірінші конгресі 1873 ж. болды.
Метеорологиялық ақпараттарды тұтынушыға жеткізеді.
Алғашқы конгресі 1950ж. болды.
Ақпараттарды өңдеуді жүзеге асырады.
Бақылаулық ақпарат алу міндетін атқарады.
Алғашқы жазылған метеорологиялық оқу құралы:
«Метеорология» кітабы.
«Климатология» кітабы.
«Климатология негіздері» кітабы.
«Ауа райын болжау әдістері»
«Гидрометеорология практикумы»
Алғашқы метеорологиялық аспаптардың авторлары:
Галилей, галилей және оның шәкірттері.
Страбон.
Гипократ.
Докучаев
Менделеев
Алғашқы термометрді ойлап шығарды:
Галилей. 1597 ж.
Паскаль, 1643 ж.
Ньютон, 1701 ж.
Цельсий, 1742 ж.
Торричелли, 1644 ж.
Алғашқы барометрді ойлап шығарды:
Торричели.1643 ж.
Галилей. 1567 ж.
Торричели.1675 ж.
Бугэ. 1545ж.
Кац. 1789ж.
Қазақ гидрометеорологиялық қызметінің бірыңғай басқармасы:
Алғашқы басқарған О.Жандосов.1933 ж. құрылды.
Алғашқы басқарған Қ.И.Сәтбаев, 1920 ж. құрылды
Басқарма 1945 ж. құрылды, алғашқы басшысы - Ш. Уәлиханов
1950 ж. құрылған, алғашқы басқарған - К. Сатпаев
Алғаш рет 1930 ж. құрылды, басқарғ
Атмосферадағы су буының көлемі:
Полюсте 0,1 %, биіктеген сайын төмендейді.
0,033%-ға жуық, биіктеген сайын артады.
Төменгі атмосферада аз.
Артуына фотосинтез үдерісінің әсері аз.
Жанартаулар атқылағанда артады.
Жер бетінен атмосфераға көтерілетін түрлі сұйық және қатты бөлшектерді жаратылысы бойынша бөледі:
Ғарыштық қалдықтар, табиғи, антропогендік.
Газ, бу, шаң
Органикалық, бейорганикалық, химиялық
Сұйық, қатты, аралас
Биологиялық, физикалық, химиялық
Атмосферадағы озон газы:
Төменгі атмосферада найзағай үрдерістері негізінде пайда болады. Жоғары атмосферада3 0,1 мк қысқа радиацияның оттегі молекулаларына әсер етуінен пайда болады.
Төменгі атмосферада жауын-шашын негізінде пайда болады.
Атмосферада3 0,1 мк қысқа радиацияның оттегі молекулаларына
0,25мкм әсерінен
Атмосферадағы аэрозольдер:
Өте жеңіл, қалқыған жағдайдағы қатты және сұйық күйдегі заттар. Атмосферадағы оның жалпы салмағы 108 т.
Жер бетінің әрбір 5 см3-дегі ауа массасы бағанында орта шамамен 118−109 бөлшектері бар.
Өте ауыр, қалқыған жағдайдағы қатты және сұйық күйдегі заттар.
Жер бетінің әрбір 1 см3-дегі ауа массасы бағанында орта шамамен 108−109 бөлшектері бар.
Атмосферадағы иондар:
Атмосферадағы үнемі электрлі зарядталған молекулалар. Радиотолқындарды жақсы шағылыстырып, кері қайтарады.
Радиотолқындарды онша емес шағылыстырып, кері қайтарады.
Зарядталмаған молекулалар.
Кері қайтаратын иондар.
Берілген теңдеу PV=RT , немесе P=ρRT бұл -
Клайперон-Менделеев теңдеуі.
Газ жағдайының теңдеуі.
Бабине теңдеуі.
Атмосфера статистикасының негізгі теңдеуі.
Қысымның вертикалды градиент теңдеуі.
Берілген теңдеу- ρ=RTP , бұл:
Газ жағдайының теңдеуі.
Бабине теңдеуі.
Булану серпімділігі.
Клайперон-Менделеев теңдеуі.
Қысымның вертикалды градиент теңдеуі.
Берілген теңдеу - H=z2−z1=16000 p2+p1p1−p2(1+αt) , бұл:
Бабине теңдеуі.
Клайперон-Менделеев теңдеуі.
Газ жағдайының теңдеуі.
Атмосфера статистикасының негізгі теңдеуі.
Қысымның вертикалды градиент теңдеуі.
Жылтырауық (перламутр) бұлттар атмосфераның қай қабатында байқалады ?
Стратосфера.
Тропосфера.
Тропопауза.
Мезосфера.
Экзосфера.
Ауа температурасы биіктік бойынша кемуін (биіктік градиенті ɣ=0 немесе «+» мәнге ие) тоқтатып, өте екпінді струялық ағыстар соғатын атмосфера қабаты
Тропопауза.
Мезопауза.
Стратопауза.
Озон.
Тропосфера.
