Basa Ngoko Alus digunakake nalika guneman karo . . . .

kula saweg (mangan) bapak saweg (mangan)

Kula dikon simbah tumbas gendhis. tembung dikon benere yaiku ....

Omahe budhe wonten Semarang. tembung omahe benere ....

Ashila dereng saged turu. tembung turu benere yaiku .....

Basa kang tembunge ngoko kabeh diarani ...

Menyang sapa wae ngoko alus digunakake?

Kula badhe.....dhateng Pak Guru.

Ing wayah sore srengenge....ing sisih kulon.

" Nalika ketemu wong sepisan kudu mbungkukake awak lan manthuk, ngucap salam, salaman yen lanang padha lanang utawa wadon padha wadon ukara."

ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa

jenis ragam basa manut panggonane sing trep manut unggah ungguh yaiku ...

" Wonten ing pasrawungan saben dinten tiyang Jawi anggadahi pranatan ingkang mligi, ingkang kawastanan tata krama".

ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa ...

Ibu : Bapak wis ... ?

Bapak : Wis, ngenteni ibu kesuwen, dak kira durung kondur.

Ibu : Lagi wae pak, kanca-kanca ngajak, mampir daleme Bu Wira

Bapak : Lo, Bu Wira wis kondur ta?

Tembung kang mathuk kanggo njanggkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ...

Ibu : Aja kesusu turu, shalat Isya dhisik Rina!

Rina : Inggih bu, kula sampun shalat. Menawi Ibu sayah, mangga sare rumiyin.

Punggelan teks kasebut, ibu migunakake basa ngoko, dene Rina migunakake basa ...

Dipun sekecakaken anggenipun..., kula ugi nembe kemawon ....

Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....

Wong sing dijak wawancara priyayine luwih tuwa, basa sing digunakake apike ...

Unggah-ungguh Basa Jawa dibedakake dadi 4 tataran, yaiku ....

"Nduk, wis sarapan apa durung? Ndang sarapan sik. Iki ana sega goreng senengane sampeyan." Pitakone ibu marang Rika.

"Kula sampun dhahar niki wau buk. Sampun kula incipi sekul gorengipun. Hmm ueca temen." Wangsulane Rika.

---------------------------------

Kepiye tanggapanmu babagan unggah-ungguh basa sing dinggo ing pethikan pacelathon ing dhuwur?

"Halo pak. Yak apa kabare sampeyan?" Pitakone Dedi nalika ketemu karo gurune.

"Ya sehat. Nanging, masa karo gurune slay temen kaya ngono. Sampeyan kurang unggah-ungguhe, le."

---------------

Pitakone Dedi ing dhuwur ora trep karo unggah-ungguh basa. Ukara sing leres nalika nakokake kabar marang gurune yaiku......

Rian lan Adit iku kanca saumuran, nalika lagi omong-omongan Rian nakokake tugas sing diwenehi dening pak Robi. Ukara sing trep kanggo nakokake tugase yaiku?

Ibuk : wes mangan le?

anak : ................................

wangsulan sing trep yaiku?

Krama Inggil mangan :

Mengko sore, bapak arep tindak menyang toko buku Gramedia. Ukara kuwi kalebu tataran basa . . . .

Panjenengan badhe tindak pundi? Ukara kuwi kalebu tataran unggah-ungguh basa...

Menawa matur marang wong tuwa, becike ....

“... ya, aku wis kokwenehi ngerti babagan tata krama mara tamu,” pangucape Bagas.

Tembung kang trep kanggo nggenepi ukara ing ndhuwur yaiku ....

Menawa kowe arep mlebu omah, kudu ....

Menawa ana priyayi sepuh nembe padha lenggahan, banjur kowe arep liwat ngarepe, becike matur ....

Wacan kang isine nyritakake kedadean nganti runtut saka wiwitan nganti pungkasan , diarani teks ...

Wacanen kanthi satiti!

Dina senin wingi Sofa dolanan layangan mbi Rudi lan Wawan. Cah telu iku dolanaan layangan ana ing ratan. Saking senenge dolanan, ujug-ujug ana mobil sing lewat banter. Bocah telu iku ameh ketabrak. Nanging sopir mobile untung wae iso mandekake mobile kanthi cepet. Sahingga cah telu iku ora ana sing ketabrak. Bocah telu iku langsung diseneni pak sopire. Dikandani nek dolanan layangan ora oleh nang ratan.

Sapa sing dolanan layangan nang ratan ?

Surya teka ing sekolah esuk banget, amarga wayahe piket kelas. Dheweke banjur mlebu kelas, njupuk sapu kanggo nyapu kelase. durung suwe olehe nyapu, kancane, sari, Dimas, lan Dina pada teka. saiki bareng-bareng padha ngresiki kelase.

Miturut jenise wacan ing ndhuwur kalebu teks...

Lampu neyon madhangi. Tumpukan buku temata. Ana bocah lungguh ngadhepi bukune ing kono. Lagi nulis. Sisih tengene ana laci. Piranti garisan, spidhol, lan liyane didodok kono. Ana tempelan jadwal pelajaran.

Paragraf iku nggambarake …………

Srengenge isih panas-panase, watara antara jam 2 awan. Karepe ngono Rudi arep ngumbulake layangan. Pamitan ibune, mesti wae ora diparengake. Sing apik kuwi ngumbulake layangan yen wis rada iyup. Kira-kira jam setengah papat. Hawane ora pati ya panas. Nanging Rudi nduwen alasaan yen sore-sore angine wes ora pati banter maneh.

Saka wacan ing nduwur iku, paragane yaiku ... .

Saka gambar ing nduwur iku yen digawe teks narasi yaiku ... .

Sing ora klebu latar ing teks narasi yaiku...

Salah siji titikan wacan narasi kaya ing ngisor iki, kejaba …

Ing ngisor iki, kang termasuk struktur teks narasi yaiku ...

Bubar sholat subuh, srengenge ing sisihwetan durung mlethek. Tuladha ukara titikan teks narasi bagean .........

Kang ora kalebu perangane teks narasi yaiku ....

Perangan teks narasi kang ngemot pemecahan konflik, yaiku ...

Wacana kasebut kalebu perangan teks narasi ....

Sawijining jinis sastra Jawa kang disusun kanthi migunakake basa kang endah lan tembung-tembung kias diarani ....

Geguritan yen ana ing Bahasa Indonesia padha karo . . .

Nalika maca geguritan kudu nggatekake wirama kang tegese . . .

Nalika maca sawijining geguritan kudu nggatekake wirasa kang tegese . . .

Irah-irahe geguritan ing nduwur yaiku . . .

Geguritan iku diwaca kanthi ... .

Maca geguritan kudu nggatekake mobah mosike pasuryan kang trep karo isine geguritan sing lagi diwaca. Mobah mosike pasuryan iku diarani ... .

Apa sing diarani "larik" ing geguritan yaiku . . . .

Apa sing diarani "bait" ing geguritan yaiku . . . .

Wong sing nulis geguritan diarani . . . .

Unsur instrinsik geguritan kang ngemot pesen utawa piwulang yaiku . . . .

Gegurutan uga diarani puisi jawa . . . .