Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

228-316

Total questions: 89

Worksheet time: 45mins

Name
Class
Date
1.

Үндестік заңына бағынбайтын сөзді көрсетіңіз:

a)

жеңімпаз

b)

жүйрік

c)

арманшыл

d)

бәсекені

e)

атақты

2.

Үндестік заңына бағынбайтын сөзді көрсетіңіз:

a)

сөзуар

b)

парақор

c)

арманшыл

d)

бәсекені

e)

атағы

3.

Үндестік заңына бағынбайтын сөзді көрсетіңіз:

a)

ақбөкен

b)

күзен

c)

құралай

d)

аққу

e)

шымшық

4.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшасы бар сөзді көрсетіңіз:

a)

ағашпен

b)

талапты

c)

үйде

d)

аққуға

e)

жайлауда

5.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшаны табыңыз:

a)

-мен;-пен

b)

-да;-де

c)

-ша;-ше

d)

-ыс;-іс

e)

-мыс;-міс

6.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшасы бар сөзді көрсетіңіз:

a)

қаланікі

b)

талапты

c)

көшеде

d)

аққуға

e)

ауылыма

7.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшаны табыңыз:

a)

-бен;-бенен

b)

-нда;-нде

c)

-шақ;-шек

d)

-ып;-іп

e)

-мақ;-мек

8.

Үндестік заңына бағынбайтын жұрнақты табыңыз:

a)

-нікі;-дікі

b)

-нда;-нде

c)

-қа;-ке

d)

-ның;-нің

e)

-а;-е

9.

Екпін түспейтін етістіктің формалары:

a)

-ма;-ме

b)

-ып;-іп

c)

-қан;-кен

d)

-ыс;-іс

e)

-қалы;-келі

10.

Буын үндестігі немесе:

a)

сингармонизм

b)

лингвальды аттаракция

c)

лабиальды аттаракция

d)

лабиалдану

e)

үндесу заңы

11.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшаны табыңыз:

a)

-күнем

b)

-лар

c)

-лау

d)

-ты

e)

-дың

12.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшаны табыңыз:

a)

-қор

b)

-лар

c)

-шыл

d)

-ты

e)

-дей

13.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшаны табыңыз:

a)

-паз

b)

-лар

c)

-аң

d)

-ды

e)

-ең

14.

Үндестік заңына бағынбайтын күрделі сөз:

a)

көкқұтан

b)

қосаяқ

c)

жолбарыс

d)

қарақұрт

e)

тасбақа

15.

Үндестік заңына бағынатын қосымша:

a)

-ды

b)

-мен

c)

-паз

d)

-хана

e)

-кер

16.

Үндестік заңына бағынбайтын сөз:

a)

көкжал

b)

асқазан

c)

атжалман

d)

құрбақа

e)

аяққап

17.

Үндестік заңына бағынбайтын сөз:

a)

көкарна

b)

асқазан

c)

әбзел

d)

құрбақа

e)

шыныаяқ

18.

Дыбыстық жүйе мәселелерін қарастырған орыс түркітанушы ғалымдары:

a)

Н.Ильминский, В.Радлов

b)

В.Фердинанд, Ф.Боост

c)

Е.Земская, П.Грайс

d)

П.Лафарг, Е.Колпаков

e)

И.Кант, Ч.Пирс

19.

Дыбыстық жүйе мәселелерін қарастырған орыс түркітанушы ғалымдары:

a)

Н.Кононов, П.Мелиоранский

b)

Л.Теньер, В.Солнцев

c)

Л.Щерба,П.Грайс

d)

П.Лафарг, Е.Колпаков

e)

Н.Хомский, И.Кант

20.

Байырғы сөздерде кездеспейтін, жасанды тіркестер:

a)

шәлкес тіркестер

b)

дыбыстар тіркесі

c)

қайталама дыбыстар тіркесі

d)

дыбыстар үндесімі

e)

жасанды тіркестер

21.

Тілдегі дыбыстардың тарихи қалыптасқан орны:

a)

дыбыстар тіркесі

b)

шәлкес тіркестер

c)

қайталама дыбыстар тіркесі

d)

дыбыстар үндесімі

e)

жасанды тіркестер

22.

Бір дыбыстың екі рет қайталанып қолданылуы:

a)

қайталама дыбытар тіркесі

b)

шәлкес тіркестер

c)

дыбыстар тіркесі

d)

дыбыстар үндесімі

e)

жасанды тіркестер

23.

«Материалы к изучению киргизского наречия» (- К., 1860) еңбегінің авторы:

a)

Н.Ильминский

b)

П.Мелиоранский

c)

В.Катаринский

d)

В.Лаптев

e)

В.Радлов

24.

«Краткая грамматика казах-киргизского языка. (Ч.1. Спб. 1894.) еңбегінің авторы:

a)

П.Мелиоранский

b)

Н.Ильминский

c)

В.Катаринский

d)

В.Лаптев

e)

В.Радлов

25.

Солтүстік түркі тілдерінің фонетикасы(-Л.,1882) еңбегінің авторы:

a)
В.Радлов
b)

Мелиоранский

c)

Павлов

d)

Ильминский

26.

Сингармонизмді «екінші сөзбен дыбыстар гармониясы» деп, барлық дыбыстардың үйлесіп айтылуы туралы алғашқы пікір айтқан ғалым:

a)

Х.Досмұхамедов

b)

А.Байтұрсынов

c)

Қ.Жұбанов

d)

Б.Қалиев

e)

Ә.Жүнісбеков

27.

Динамикалық немесе:

a)

тегеурінді екпін

b)

әуездік екпін

c)

сандық екпін

d)

мөлшер екпін

e)

тондық екпін

28.

Музыкалық немесе:

a)

әуезді екпін

b)

тегеурінді екпін

c)

тондық екпін

d)

сандық екпін

e)

мөлшер екпін

29.

Бес жігіт /Ықпал түрі:

a)

тоғыспалы

b)

кейінді

c)

ілгерінді

d)

сандық

e)

мөлшерлі

30.

Жаз кезі/ Ықпал түрі:

a)

ілгерінді

b)

кейінді

c)

тоғыспалы

d)

ықпал жоқ

e)

буын үндестігіне бағынған

31.

Танк-танкі, фонд-фонды// Бұлар:

a)

эпитеза

b)

элизия

c)

эпентеза

d)

протеза

e)

синкопа

32.

жұд(ы)рық, дәр (і)гер//Бұлар:

a)

редукция

b)

метатеза

c)

диэреза

d)

синкопа

e)

гаплология

33.

Түркі (қазақ) тілінде сөз екпіні жоқ деген пікірді ұстанатын ғалым:

a)

Ә.Жүнісбеков

b)

А.Байтұрсынов

c)

Б.Қалиев

d)

С.Мырзабеков

e)

І.Кеңесбаев

34.

Екпіннің сөз ішіндегі буындар мен буын құрайтын дыбыстарды біріктіру қызметі:

a)

кульминатив

b)

делимитатив

c)

сигнификатив

d)

экспрессив

e)

трансформативтік

35.

Екпіннің сөздің көңіл-күй, эмоциялы өңмен айтылуын қамтамасыз ету қызметі:

a)

экспрессив

b)

делимитатив

c)

сигнификатив

d)

кульминатив

e)

трансформативтік

36.

Екпіннің грамматикалық формалар мен лексикалық мағынаны ажырату қызметі:

a)

сигнификатив

b)

делимитатив

c)

кульминатив

d)

экспрессив

e)

трансформативтік

37.

Екпіннің сөйлеу ағымындағы сөздер шегін ажырату қызметі:

a)

сигнификатив

b)

кульминатив

c)

трансформативтік

d)

экспрессив

e)

делимитатив

38.

«Қазақ фонетикасы бойынша этюдтер (-А., 1988.) еңбегінің авторы:

a)

Ж.Аралбаев

b)

Н.Ильминский

c)

І.Кеңесбаев

d)

С.Аманжолов

e)

С.Мырзабеков

39.

Сөздің құрамындағы жеке дыбысты, дыбыстар тіркесін айтпау, үнемдеу:

a)

дыбыстық үнем

b)

дыбыстық құбылыс

c)

фонетикалық құбылыс

d)

алмасу заңдары

e)

дыбыс өзгерістері

40.

«Қазақ-қырғыз тілдеріндегі сингармонизм (1924) еңбегінің авторы:

a)

Х.Досмұхамедов

b)

Қ.Жұбанов

c)

І.Кеңесбаев

d)

С.Аманжолов

e)

С.Мырзабеков

41.

Дыбыс жүйесі мәселелерін зерттеген ғалым:

a)

Х.Досмұхамедов

b)

Т.Сайрамбаев

c)

Ж.Жакупов

d)

З.Ерназарова

e)

Т.Ермекова

42.

Дыбыстық жүйе мәселелерін қарастырмаған ғалым:

a)

Т.Сайрамбаев

b)

Ә.Қайдаров

c)

М.Жүсіпұлы

d)

А.Айғабылов

e)

Ж.Аралбаев

43.

«Сингармонизм в казахском языке (-А., 1980) еңбегінің авторы:

a)

А.Джунисбеков

b)

Қ.Жұбанов

c)

І.Кеңесбаев

d)

С.Аманжолов

e)

С.Мырзабеков

44.

Сөз басында орын алатын дыбыстық құбылыстар:

a)

протеза

b)

эпентеза

c)

апакопа

d)

синкопа

e)

гаплология

45.

Сөз ортасында орын алатын дыбыстық құбылыстар:

a)

эпентеза

b)

гаплология

c)

апакопа

d)

элизия

e)

протеза

46.

Сөз соңында орын алатын дыбыстық құбылыстар:

a)

эпитеза

b)

эпентеза

c)

редукция

d)

метатеза

e)

протеза

47.

«Фонациялық ауаның қарқынымен кілт үзіліп шыққан бір немесе бірнеше дыбыс тобын буын дейміз» Буынға берілген анықтама авторы:

a)

І.Кеңесбаев

b)

Ж.Аралбаев

c)

Қ.Жұбанов

d)

А.Байтқрсынов

e)

С.Мырзабеков

48.

«Сөзді дыбыстардың қалпын бұзбай, бөлшектегенде пайда болатын дыбыс үйірлері» Буынға берілген анықтаманың авторы:

a)

Қ.Жұбанов

b)

А.Байтұрсынов

c)

М.Жүсіпов

d)

Х.Досмұхамедов

e)

Ж.Аралбаев

49.

Кейбір белгілері жағынана өзара бірдей немесе біршама жуық элементтердің қайталануы:

a)

ырғақ

b)

бунақ

c)

буын

d)

екпін

e)

тасымал

50.

Интонация компоненттері:

a)

барлығы

b)

әуен

c)

пауза

d)

қарқын

e)

тембр

51.

Интонация компоненттері:

a)

әуен

b)

салдыр

c)

тон

d)

обертон

e)

вокалдану

52.

Интонация компоненттері:

a)

пауза

b)

тон

c)

салдыр

d)

обертон

e)

локалдану

53.

Фонеманың сөйлеу үстінде кездесетін әр түрлі реңктері

a)

аллофон

b)

аллоним

c)

алломорф

d)

аллографа

e)

морфема

54.

Негізгі белгілері ортақ дыбыстардың бір-біріне қарама-қарсы қатар түзуі:

a)

дыбыстардың корреляциясы

b)

дыбыстардың үндесуі

c)

дыбыстардың алмасуы

d)

игерулі өзгерістер

e)

фонетикалық заңдылықтар

55.

Дауыстылардың коррелятивтік белгілері:

a)

жуан-жіңішкелігі

b)

ашық-қысаңдығы

c)

ерін-езу әуезділігі

d)

қатаң-ұяңдығы

e)

жуысыңқы-тоғысыңқы

56.

Дауыссыздардың коррелятивтік белгілері:

a)

қысаң-ұяңдығы

b)

ашық-қысаңдығы

c)

ерін-езу әуезділігі

d)

жуан-жіңішкелігі

e)

жуысыңқы-тоғысыңқы

57.

Дыбыстау мүшелерінің жиынтығы:

a)

дыбыстау аппараты

b)

тыныс мүшелері

c)

тамақ мүшелері

d)

мұрын қуысы мүшелері

e)

ауыз қуысы мүшелері

58.

Сөйлемдегі нақты бір сөзді оқшаулап, ерекше әуенмен бөліп айтуға байланысты екпін:

a)

логикалық екпін

b)

дыбыс екпіні

c)

сөз екпіні

d)

тіркес екпіні

e)

жылжымалы екпін

59.

Екпін түрі: еңбек ет, сап-сары, Абай үйі

a)

тіркес екпіні

b)

сөз екпіні

c)

ой екпіні

d)

дыбыс екпіні

e)

екпінсіз айтылады

60.

Екпін түрі: қонақ үй, жүз шақты, қолма-қол

a)

тіркес екпіні

b)

сөз екпіні

c)

ой екпіні

d)

дыбыс екпіні

e)

екпінсіз айтылады

61.

Екпін түрі: көк ала, білім үшін

a)

тіркес екпіні

b)

сөз екпіні

c)

ой екпіні

d)

дыбыс екпіні

e)

екпінсіз айтылады

62.

Вьетнам, корей, қытай тілдеріне тән екпін түрі:

a)

музыкалық

b)

мөлшер

c)

лебізді

d)

эмфазалық

e)

фразалық

63.

Сөйлем ішінде бір сөздің бір дыбысын ерекше көтеріп, құбылтып айту арқылы жасалатын екпін түрі:

a)

эмфазалық екпін

b)

фразалық екпін

c)

тұрақты екпін

d)

жылжымалы екпін

e)

логикалық екпін

64.

Славян тілдеріне тән екпін түрі:

a)

лебізді

b)

мөлшер

c)

әуезді

d)

эмфазалық

e)

фразалық

65.

Түркі тілдеріне тән екпін түрі:

a)

лебізді

b)

мөлшер

c)

музыкалық

d)

эмфазалық

e)

фразалық

66.

Үндіеуропа тілдеріне тән екпін түрі:

a)

лебізді

b)

мөлшер

c)

музыкалық

d)

эмфазалық

e)

фразалық

67.

Жалпы тіл білімінде дисиллаб терминімен аталады:

a)

2 буынды сөз

b)

3 буынды сөз

c)

1 буынды сөз

d)

көп буынды сөз

e)

буынға бөлінбейтін сөз

68.

Бір буында үш дауысты дыбыстың тіркесіп келуі:

a)

трифтонг

b)

монофтонг

c)

дифтонг

d)

дисиллаб

e)

трисиллаб

69.

Жалпы тіл білімінде трисиллаб терминімен аталады:

a)

3 буынды сөз

b)

2 буынды сөз

c)

1 буынды сөз

d)

көп буынды сөз

e)

буынға бөлінбейтін сөз

70.

Әжептәуір сөзіндегі тасымал тәсілі қанша?

a)

2

b)

3

c)

1

d)

4

e)

тасымалданбайды

71.

Қанағаттанарлық сөзінде қанша тасымал тәсілі бар?

a)

6

b)

5

c)

4

d)

7

e)

3

72.

Тілдің артқы жағының белсенді қызметі арқылы, яғни оның қатты таңдайға тиюі арқылы жасалады:

a)

тіл арты дауыссыздары

b)

тіл алды дауыссыздары

c)

тіл ортасы дауыссыздары

d)

жуан дауыстылар

e)

ашық дауыстылар

73.

Өкпеден шыққан ауаның екпінімен сөйлеу мүшелерінің жымдасып барып, кілт үзіліп ашылуы арқылы жасалатын дауыссыздар:

a)

шұғыл

b)

ызың

c)

діріл

d)

тіл

e)

көмей

74.

Дыбыстау мүшелерінің жуысып, ауаның сүзіліп шығуынан жасалатын дауыссыз дыбыстар:

a)

ызың

b)

шұғыл

c)

тіл

d)

ерін

e)

діріл

75.

Тіл ұшының дірілінен жасалады:

a)

діріл

b)

шұғыл

c)

ызың

d)

қос ерін

e)

көмей

76.

Палаталь немесе:

a)

жіңішке дауысты

b)

жуан дауысты

c)

тіл алды дыбысы

d)

тіл ортасы дыбысы

e)

көмей дыбысы

77.

Гуттураль немесе:

a)

жуан дауысты

b)

шұғыл

c)

ызың

d)

қос ерін

e)

жіңішке дауысты

78.

Екпін түспейтін жалғау түрі:

a)

жіктік жалғау

b)

септік жалғау

c)

тәуелдік жалғау

d)

көптік жалғау

e)

сөз тудырушы қосымшалар

79.

Екпін түспейтін қосымша:

a)

ша, ше

b)

лы, лі

c)

дар, дер

d)

хана, уар

e)

шы,ші

80.

Түркі (қазақ) тілі дыбыс жүйесін сингармофонологиялық бағытта зерттеген ғалым:

a)

Ә.Жүнісбеков

b)

А.Байтұрсынов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Б.Қапалбеков

81.

Сингармонизм заңдылығын түркі (қазақ) тіліндегі негізгі просодиялық доминант деп таныған ғалым:

a)

Ә.Жүнісбеков

b)

А.Байтұрсынов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Б.Қапалбеков

82.

і негізгі просодиялық доминант деп таныған ғалым:

a)

Ә.Жүнісбеков

b)

А.Байтұрсынов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Б.Қапалбеков

83.

«Қазақ тілі-буыншыл тіл. Тілде жуан, жіңішке болатын жеке дыбыс емес, буын» деп тұжырым жасаған ғалым:

a)

Қ.Жұбанов

b)

А.Байтұрсынов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Б.Қапалбеков

84.

«Сингармонизм дауыстыларға байланысты буын үндестігі, дауыссыздарға байланысты дыбыс үндестігі»- деп көрсеткен ғалым:

a)

І.Кеңесбаев

b)

А.Байтұрсынов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Б.Сағындықұлы

85.

Сөз құрамында бір сингармотембрмен келіп, сөз мағынасын өзгерту қызметін атқарады:

a)

сингармофонемалар

b)

буындар

c)

екпін

d)

фонемалар

e)

дауысты дыбыстар

86.

Буын типологиясын жан-жақты зерттеген алғашқы ғалым:

a)

Қ.Жұбанов

b)

А.Байтұрсынов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Ә.Жүнісбеков

87.

Тіл білімі тарихында тұңғыш рет сингармофонологиялық алфавит пен сингармофонологиялық орфографияны жасаған ғалым:

a)

А.Байтұрсынов

b)

Қ.Жұбанов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Ә.Жүнісбеков

88.

Түркі әлемінде тұңғыш рет жуан-жіңішке сингармокорреляцияны анықтап, жұпталған сингармокоррелятивтік дыбыстар санын нақты белгілеген ғалым:

a)

А.Байтұрсынов

b)

Қ.Жұбанов

c)

Х.Досмұхамедов

d)

Б.Қалиев

e)

Ә.Жүнісбеков

89.

Екпін түрі: қызмет қыл, Абай үйі  

a)

Тіркес екпіні

b)

Ой екпіні

c)

Сөз екпіні

d)

Екпінсіз