Font size
WorksheetsКүрделі деңгейі
Total questions: 99
Worksheet time: 50mins
Қазіргі заманғы адам жатпайды:
плацентарлы класқа
хордалылар типіне
жоғары тармұнынды топқа
омыртқалылар тип тармағына
жануарлар патшалығына
Адамның пайда болуы мен даму кезеңі
Кайнозой дәуірінің антропогенді кезеңі
Кайнозой дәуірінің палеогендік кезеңі
Кайнозой дәуірінің неоген кезеңі
мезозой дәуірінің бор кезеңі
Кайнозой дәуірінің бор кезеңі
Еңбек бөлінісі алғаш рет кімде пайда болды:
неандертальдықтар
синантроптар
питекантроптар
кроманьондықтар
австралопитектер
Ағаштарда тіршілік еткен антропоидты маймылдар:
дриопитектер
орангутандар
парапитектер
гиббондар
австралопитектер
"Маймылдың адамға айналу процесіндегі еңбектің рөлі" атты еңбегін жазды:
Ф. Энгельс
Ч Дарвин
Ж. Ламарк
Ж. Кювье
К Маркс
Әртүрлі систематикалық топтарға жататын жануарларда ұқсас орта жағдайларының әсерімен дамыған ұқсас белгілердің қалыптасуы.
конвергенция
параллелизм
дивергенция
идиоадаптация
неотения
Туыстас топтарға жататын ағзаларда әртүрлі белгілердің тәуелсіз қалыптасуы:
дивергенция
параллелизм
конвергенция
идиоадаптация
неотения
Екі немесе бірнеше бастапқыда бөлінген топтардың ұқсас бағыттағы эволюциялық даму процесі
параллелизм
конвергенция
дивергенция
идиоадаптация
неотения
Конвергентті даму кезінде ағзалар арасындағы ұқсастық болады:
тек сыртқы құрылымында
ішкі және сыртқы құрылыста
тек ішкі құрылымда
ешқандай ұқсастық жоқ
анықталмаған
Акулаларда, ихтиозаврларда және киттәрізділерде ұқсас дене формаларының пайда болуы ненің мысалы
конвергентті
дивергентті
параллельді
симпатриикалық
дурыс жауабы жок
Белгілердің конвергенциясы байқалады кайсысында:
құстар мен көбелектер
мысық пен тышқан
қасқыр мен ит
ит және шіркей
мысық пен ит
Идиоадаптацияның сипаттамасы:
ортаның нақты жағдайларына бейімделулер болып табылады
одан әрі эволюция кезінде сақталады
ірі таксономиялық бірліктердің пайда болуына әкеледі
организмдердің ұйымдастырылуы мен тіршілік әрекетінің жалпы деңгейін арттырады
туыстыгы жок организмдер арасындағы ұқсастық
Ароморфоздардың сипаттамасы:
ағзалардың ұйымдастырылуы мен тіршілік әрекетінің жалпы деңгейін арттырады
ұсақ таксономиялық бірліктердің пайда болуына әкеледі
одан әрі эволюция кезінде сақталмайды
ортаның нақты жағдайларына бейімделулер болып табылады
туыстыгы жок организмдер арасындағы ұқсастық
Биологиялық регресс сипатталады:
түр дарақтарының санының азаюы, түр ареалының тарылуы
түр дарақтарының санын көбейту, түр ареалының тарылуы
түр дарақтарының санын көбейуі, түр ареалын кеңейуі
түр дарақтарының санының азаюы, түр ареалының кеңеюі
ұсақ таксономиялық бірліктердің пайда болуына әкеледі
Биологиялық прогресс сипатталады:
түр дарақтарының санын көбейуі, түр ареалын кеңейуі
түр дарақтарының санын көбейту, түр ареалының тарылуы
түр дарақтарының санының азаюы, түр ареалының тарылуы
түр дарақтарының санының азаюы, түр ареалының кеңеюі
ұсақ таксономиялық бірліктердің пайда болуына әкеледі
Дегенерацияның мысалы-
сиыр цепені (өгіз таспақұрты)ас қорыту мүшелерінің жойылуы
жылан аяғының жойылуы
аяқ-қолдың төрт жұбы
питондардағы улы бездер жойылуы
ара уының жойылуы
Персистентті формалардың ("тірі қазбалар")сақталу себебі
биологиялық тұрақтандыру
биологиялық прогресс
биологиялық регресс
табиғи сұрыптау
биологиялық тұрақсыздандыру
Жалпы құрылым деңгейінің күрделенуінсіз, тіршілік әрекеттерінің қарқындылығының артуынсыз-ақ ағзаларда әр түрлі жергілікті тіршілік жағдайларына сәйкес бейімділіктердің пайда болуы.
идиоадаптация
ценогенез
ароморфоз
дегенерация
катагенез
Сүтқоректілердің бір бөлігінің теңіз тіршілігіне кері ауысуы (дельфиндер мен киттер) қай үрдіске мысал бола алады:
идиоадаптация
дегенерация
регресс
ароморфоз
катагенез
Мезозой дәуіріндегі өсімдіктер әлеміндегі негізгі ароморфоз:
жабықтұқымдылар өсімдіктерінің пайда болуы және таралуы
папоротниктер санының азаюы
өсімдіктердің құрлыққа шығуы
гимоспермдердің үстемдігі
плаун өсімдіктерінің үстемдігі
Қамбала балықтарының су түбіндегі тіршілікке бейімделуі мысал бола алады:
идиоадаптация
дегенерация
регресс
ароморфоз
катагенез
Өсімдіктердегі ароморфоздың мысалы:
Қосарлы ұрықтанудың пайда болуы
жапырақтың түсуі
гүл шоғыры алуан түрлілігі
әртүрлі тозаңдандыру агенттеріне бейімделуі
плаун өсімдіктерінің Үстемдігі
Өсімдіктердегі автотрофты қоректенуі мысал бола алады:
ароморфоз
дегенерация
регресс
идиоадаптация
катагенез
Белгілердің конвергенциясы қай топта байқалады:
акулалар мен дельфиндер
қасқыр мен түлкі
тышқан мен қоян
жұлдызқұрт мен сауысқан
мысық пен тышқан
Полиплоидия негізінде жаңа түрлердің пайда болу жағдайлары келесі түртүзілістің мысалы болып табылады:
симпатрикалық
аллопатриялық
географиялық
дизруптивті
экологиялық
Дауыл кезінде көбінесе ұзын және қысқа қанаттары бар құстар өліп, қанаттарының орташа мөлшері бар сақталуы қай сұрыптаудың мысалы болып табылады:
тұрақтандырушы
қозғаушы
дизруптивті
жыныстық
экологиялық
Оқшаулану түртүзілістің маңызды факторы болып табылады, өйткені ол келесі үрдістің себебі:
популяцияның генофондының өзгеруі
популяцияның гендік қорын сақтау
популяцияның таралуы
ата-тегі белгілеріне оралу
популяцияның қоныстануына
Көбелектердегі өнеркәсіптік меланизм қай сұрыптаудың мысалы болып табылады:
қозғаушы
тұрақтандырушы
дизруптивті
жыныстық
экологиялық
Жыныстық сұрыптау дегеніміз:
қарама-қарсы жыныстар арасындағы белсенді қатынастар
популяцияларда фенотиптер мен генотиптер бойынша ерекшеленетін дарақтардың пайда болуы
аз өзгеретін өмір сүру жағдайларында реакцияның орташа нормасы бар организмдердің Үстемдігі
реакцияның орташа нормасынан ауытқитын организмдердің тіршілік етуі
орташа нормадан ауытқитын реакция
Қоңыр аюдың анабиозы ненің мысалы бола алады:
ортаның қолайсыз жағдайларымен күрес
түраралық күрес
түрішілік күрес
идиоадаптация
аромор
Ұзынаяқты жануарларға ұзақ мойын. тән, бұл келесі өзгергіштіктің мысалы:
коррелятивті
мутациялық
комбинативтік
фенотиптік
генотиптік
Шашақ теңіз жылқысының балдырға ұқсастығы келесі бейімделудің мысалы болып табылады:
мимикрия
Жасырын рең.
Бүркеніш реңі.
Сақтандырғыш рең.
Қорғаныш рең.
Эволюцияны дәлеледеуге К.М.Бэр қандай үлес қосты?
Ұрықтардың ұқсастық заңын ашты;
Эпигенеза концепциясын тағайындады
үштік параллелизм әдісін құрды
География әдісін тағайындады.
Қорғаныш рең.
Популяця
Қарапайым эволюциялық бірлік
Қарапайым эволюциялық фактор
Қарапайым эволюциялық оқшаулану
Қарапайым эволюциялық материал
Эволюциялық бейімделу.
Мәдени караөрік (P.domestica) - бұл қай түрөзгерістің нәтижесі?
Гибридогендік
Аллопатрикалық
Симпатртикалық- автополиплоидия
Cимпатрикалық-аллополиплоидия
симпатрикалық
Макроэволюция барысында біртектес мүшелер және органоидтар құрлымдарының санының азаюы
олигомеризация
полимеризация
анаболия
гетеробатмия
девиация
Қазіргі заманғы эволюциялық ілім тіршіліктің пайда болуы туралы гипотезаға негізделеді?
абиогенді
құдыретті күш
биогенді
панспермияға
дұрыс жауабы жоқ
Репродуктивті оқшаулануды анықтайтын түр критериіі:
физиологиялық
морфологиялық
географиялық
генетикалық
этологиялық
Қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар мен сүтқоректілердің аяқ-қол сүйектері мысал бола алады:
гомологиялық мушелер
рудименттер
аналогтык мушелер
атаизм
регрессивті мушелер
Синтетикалық эволюция теориясын жақтаушылардың пікірінше, эволюцияның ең кіші бірлігі:
популяция
тұқымдас
дара
түр
класс
Сүтқоректілердің бір бөлігінің теңіз тіршілігіне кері ауысуы (дельфиндер мен киттер)
идиоадаптация
параллелизм
регресс
ароморфоз
ұқсастық
Жыныстық сұрыптау
көбею кезеңінде бір жыныстағы даралар арасында болатын табиғи сұрыптау
гендік кешендерді дифференциалды жаңғырту
басым түрде бір жыныстағы дарақтардың популяциясында басым көбею
азық-түлік пен аумақ үшін әр түрлі жыныстағы жеке тұлғалардың бәсекелестігіне байланысты табиғи сұрыптау
реакцияның орташа нормасы ажыратылған организмдердің тіршілік етуі
Қандай көзқарас эволюция үрдісін ұрықтың механикалық, сандық өзгерісі деген
Преформизм
Креационизм
панспермия
Трансформизм
Идиоадаптация сипаттамасы
қоршаған ортаның нақты жағдайларына бейімделу болып табылады
түр дарақтарының санының азаюы, түр ареалының тарылуы
ірі таксономиялық бірліктердің пайда болуына әкеледі
организмдердің ұйымдастырылуы мен тіршілік әрекетінің жалпы деңгейін арттырады
қоршаған ортаның белгісіз жағдайларына бейімделу болып табылады
Жеке мүшелердің гипертрофиясына байланысты ағзаның қоршаған ортамен қарым-қатынасының бұзылуына әкелетін филогенетикалық даму түрі
гиперморфоз
ароморфоз
суперморфоз
идиоадаптация
гипоморфоз
Ағзаның қарапайымдалуына әкелетін филогенетикалық даму жолы:
гипоморфоз
ароморфоз
суперморфоз
идиадаптация
гиперморфоз
Қоршаған орта жағдайларының әсерінен туыстығы бар формалардағы белгілердің ажырауы аталады:
конвергенция
микроэволюция
дивергенция
ерекшелік
анаболия
Қоршаған орта жағдайларының ұқсастығының әсерінен тіршілік формаларында ұқсас белгілердің пайда болуы
дивергенция
конвергенция
микроэволюция
ерекшелік
анаболия
Тіршілік деңгейінің сапалы өзгеруіне әкеледі
ароморфоз
параллелизм
регресс
идиоадаптация
катагенез
Бейімделу мәні бар, бірақ тіршілік деңгейін сапалы жаңа деңгейіге әкелмкйтін жеке сипаттағы өзгеріс:
идиоадаптация
параллелизм
регресс
ароморфоз
катагенез
Қосмекенділерде эволюциясы үрдісінде үш камералы жүректің,, қан айналымының екі шеңберінің пайда болуы ненің мысалы болып табылады:
ароморфоз
параллелизм
регресс
идиоадаптация
катагенез
Идиоадаптацияның мысалы:
вегетативтік мүшелердің өзгеруі
тұқымның қалыптасуы
спорофитті жетілдіру
споралардың екі түрін (ірі және ұсақ) дамыту
жемістердің пайда болуы
Өсімдіктердегі ароморфоздың мысалы:
Қосарлы ұрықтанудың пайда болуы
жапырақтың түсуі
соцветиялардың алуан түрлілігі
әртүрлі тозаңдандыру агенттеріне бейімделу
вегетативтік ағзалардың түрін өзгерту
Өсімдіктерде автотрофты қоректенуі мысал бола алады:
ароморфоз
параллелизм
регресс
идиоадаптация
катагенез
Полиплоидия және қашықтан будандастыру негізінде жаңа түрлердің пайда болуы мысалы болып табылады:
симпатрикалық
аллопатриялық
географиялық
экологиялық
дизруптивті
Жер тарихындағы ең көне кезең- дәуір:
протерозой
архей
палеозой
мезозой
кайнозой
Эволюция процесінде пайда болған этологиялық бейімделудің мысалы:
көбеюге байланысты рәсімдері
ұрпақтарына қамқорлық
қорғаныш бояуы
дене температурасын тұрақты ұстап тұру
еркектер мен ұрғашылардың копулятивтік органдарының құрылысындағы сәйкестік
Көбелектердегі өнеркәсіптік меланизм-бұл сұрыптау
қозғаушы
тұрақтандырушы
дизруптивті
жыныстық
топтық
Тұрақтандырушы сұрыптаудың рөлі:
түрдің генетикалық құрылымы мен ұйымдастырылуының тұрақтылығы қамтамасыз етіледі
генетикалық құрылымның өзгеруі және түрдің ұйымдастырылуын қайта құру
жыныстар арасындағы кездесу жеңілдейді, әйелдің жыныстық циклі ынталандырылады
өзгеретін жағдайларда және полиморфизмде өмір сүру
түрдің ұйымдастырылуын тиісті түрде өзгерту және түрішілік дифференциация мүмкіндігі
Тұрақтандырушы сұрыптау
тіршілік жағдайында орташа реакция нормасы бар организмдердің үстемдігі
популяцияларда фенотиптер мен генотиптер бойынша ерекшеленетін дарақтардың пайда болуы
ішкі дифференциация мен полиморфизмге әкеледі
қарама-қарсы жыныстар арасындағы белсенді қатынастар
реакцияның орташа нормасы ажыратылған организмдердің тіршілік етуі
Эволюция үшін мутациялық өзгергіштіктің мәні келесідей:
табиғи және қолдан сұрыптауға арналған материал болып табылады
бұл қоршаған орта жағдайларына, ұрпақтардың өмір сүруіне және сақталуына бейімделу
популяцияда іріктеу үшін материал ретінде қызмет ететін жаңа тұқым қуалайтын өзгерістердің таралуы
өзара байланысты белгілердің тұрақтылығын, жүйе ретінде организмнің тұтастығын қамтамасыз етеді
бір түрдің әр түрлі жынысындағы жеке тұлғалардың тамақ пен аумақ үшін бәсекелестігі
Өсімдіктердің арамшөптермен тежелуі:
түраралық күрес
ішкі күрес
қоршаған орта жағдайларымен күрес
биологиялық прогресс
орташа нормасымен организмдердің тіршілік етуі
Кейбір улы емес жыландардың улы жыландарға ұқсайтындығы келесі бейімделудің мысалы болып табылады:
мимикрия
қорғаныш
бүркемелеу
сақтандырғыш
тұрақтандырушы
Эукариоттық жасуша бастапқы прокариоттық жасуша арқылы пайда болды деген болжам гипотеза аталады:
аутогендік
биопоэза
симбиотикалық
этернизм
автолиза
Алғашқы фотосинтетикалық организмдер
цианобактериялар
бір клеткалы балдырлар
наэробты бактериялар
бактериофагтар
Вирустар
Жердегі алғашқы автотрофты организмдер:
анаэробты бактериялар
вирустар
аэробты бактериялар
бір клеткалы организмдер
бір клеткалы балдырлар
Тіршілік бастапқы су мұхитындағы оттегі жоқ жағдайда пайда болды органикалық заттар молекулаларының өзін-өзі ұйымдастыруы деген болжам деп аталады:
Опарин - Халдан гипотезасы
панспермия гипотезасы
этернизм гипотезасы
креационизм
трансформизм:
Гомологиялық органдардың сипаттамасына жатпайды:
ұқсас функцияны атқару
ортақ шығу тегі
ұқсас құрылымы
ұқсас орналасу орны
бейімделу
Бауырымен жорғалаушылар мен құстар арасындағы өтпелі форма:
археоптерикс
құйрықты ұшатын кесіртке
ихтиозавр
стегоцефалия
эогиппус
Географиялық түртүзіліс:
популяцияны географиялық оқшаулануы арқылы жаңа түрдің пайда болуы
популяцияның таралу аймағында жаңа тіршілік ету ортасын игеру арқылы жаңа түрдің пайда болуы
кейбір түрлер ұзақ тарихи дамудың нәтижесінде жойылып кеткен, басқалары олар өмір сүру жағдайларына бейімделді және өзгермеді,
тарихи даму процесінде табиғи сұрыпталудың әсерінен жаңа түрлердің пайда болуы
түрдің ареалы аумағында популяцияның жаңа тіршілік таралу аймағын игеру арқылы жаңа пайда болуы
Экологиялык түртүзіліс:
түрдің ареалы аумағында популяцияның жаңа тіршілік таралу аймағын игеру арқылы жаңа пайда болуы
популяцияның таралу аймағында жаңа тіршілік ету ортасын игеру арқылы жаңа түрдің пайда болуы
кейбір түрлер ұзақ тарихи дамудың нәтижесінде жойылып кеткен, басқалары олар өмір сүру жағдайларына бейімделді және өзгермеді,
тарихи даму процесінде табиғи сұрыпталудың әсерінен жаңа түрлердің пайда болуы
популяцияны географиялық оқшаулануы арқылы жаңа түрдің пайда болуы
Дивергенцияның нәтижесі:
гомологтік мүшелер
атавизмдер
рудименттер
аналогтық мүшелер
мимикрия
Конвергенция нәтижесі:
аналогтық мүшелер
атавизмдер
рудименттер
гомологтік мүшелер
мимикрия
Паразиттік жалпақ құрттардың денесінде қожайынының денесіне беку үшін сорғыштар мен ілгектердің болуы
идиоадаптация
атавизмдер
ароморфоз
дегенерациялар
регенарация
Паразиттік жалпақ құрттардың көп ұрпақ қалдыруы
ароморфоз
атавизмдер
дегенерациялар
идиоадаптация
регенарация
Өсімдіктердегі идиоадаптация:
жәндіктермен тозаңданатын өсімдіктердегі күлтесінің ашық түсі
гүлдердің пайда болуы
қосарлы ұрықтану
тұқыммен көбейту
мимикриясы
Оқшаулану ықпал етеді:
популяцияның генофондының өзгеруіне
жекелеген түрлердің гетерозиготалығына
популяциялардың қоныстануына
популяцияның генофондын сақталуына
популяцияның генофондын тұрақтылығына
Түрдің негізгі маңызды критерийі:
критерийлердің ешқайсысы
анатомиялық-морфологиялық
репродуктивті
физиолгиялық
генетикалық
Түрдің физиологиялық критерийі анықтайды:
барлық тіршілік үрдістерінің ұқсастығын
бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі құрылымының ұқсастығы н
ақуыздар мен басқа да органикалық заттарды түзу қабілетін
белгілі бір орта жағдайларына бейімделуді
барлық тіршілік үрдістерінің айырмашылығын
Түрдің биохимиялық критерийі анықтайды:
ақуыздар мен басқа да органикалық заттарды түзу қабілетін
бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі құрылымының ұқсастығы н
барлық тіршілік үрдістерінің ұқсастығын
белгілі бір орта жағдайларына бейімделуді
барлық тіршілік үрдістерінің айырмашылығын
Түрдің экологиялық критерийі анықтайды:
белгілі бір орта жағдайларына бейімделуді
бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі құрылымының ұқсастығы н
барлық тіршілік үрдістерінің ұқсастығын
ақуыздар мен басқа да органикалық заттарды түзу қабілетін
барлық тіршілік үр
Мутациялық өзгергіштікке қарағанда модификациялық өзгергіштік:
бейімделу сипатына ие
тіршілік ету ортасына сәйкес емес
жеке сипатқа ие
тұқым қуалайды
белгілі бір орта жағдайларына бейімделуі
Түрдің морфологиялық критерийі анықтайды:
түр дараларының сыртқы және ішкі құрылымындағы ұқсастығы
бір түрдегі даралардың сыртқы және ішкі құрылымының ұқсастығы н
барлық тіршілік үрдістерінің ұқсастығын
ақуыздар мен басқа да органикалық заттарды түзу қабілетін
белгілі бір орта жағдайларына бейімделуді
Оқшаулаундың мәні
сирек кездесетін аллельдердің жиілігін айтарлықтай арттырады
популяцияны сыртқы факторлардың зиянды әсерінен қорғайды
жаңа мутациялардың пайда болу жылдамдығын арттырады
зиянды мутациялардың тасымалдаушыларын жояды
түр дараларының сыртқы және ішкі құрылымындағы ұқсастығы
Мәдени өсімдіктердің популяциясы аталады:
сұрып
тұқым
түрі
клон
штамм
Гендік дрейф-бұл:
популяциядағы аллель концентрациясының кездейсоқ өзгеруі
бір түрдің жеке популяциялары арасындағы гендік алмасу
еркін будандасуға кез-келген кедергілердің пайда болуы
жеке даралардың популяциядан популяцияға ауысуы
з
Гендік дрейф:
бағытталмаған
болжамды
бағытталған
кездейсоқ емес
зерттелмеген
Бөріқарақат(барбарис) пен долана(боярышник) тікенектері мысал бола алады:
аналогтық мүшелер
атавизмдер
рудименттер
гомологтік мүшелер
мимикрия
Көпжасушалылықтың пайда болуы мысал бола алады:
ароморфоз
дивергенция
дегенерация
идиоадаптация
атавизм
Жыныстық процестің пайда болуы мысал бола алады:
ароморфоз
дивергенция
дегенерация
идиоадаптация
атавизм
Идиоадаптация қай таксономиялық бірліктің пайда болуына ықпал етеді:
түр
класс
патшалық
тип
класс тармағы
Түрдің генетикалық критерийінің салыстырмалылығы түсіндіріледі:
әр түрлі түрлердің хромосомалар санының сәйкес келуі
қосарлы түрлердің болуы
әр түрлі түрлердің ареалдарының сәйкес келуі
аталықтар мен аналықтардың айырмашылығы
бір түрдің жеке популяциялары арасындағы гендік алмасу
Түрдің морфологиялық критерийінің салыстырмалылығы түсіндіріледі:
қосарлы түрлердің болуы
әр түрлі түрлердің хромосомалар санының сәйкес келуі
әр түрлі түрлердің ареалдарының сәйкес келуі
аталықтар мен аналықтар
Адамдның рудиментарлы мүшесі:
аппендикс
мишық
жүрек
тік ішек
тоқ ішек
Эволюция, синтетикалық эволюция теориясының жақтаушыларының пікірінше:
бағытталған
болжамды
секірмелі
болжау мүмкін емес
бағытталмаған
Түрді сипаттау үшін қолдану керек:
барлық критерийлердің жиынтығы
тек морфологиялық критерий
тек физиологиялық критерий
тек генетикалық критерий
тек морфологиялық критерий
Аяқ-қолдары мен мойыы ұзын батпақты құстардың әрқашан тұмсығы мен тілі де ұзын болады,ол келесі өзгергіштіктің мысалы болып табылады: ~
корреляциялық
модификациялық
комбинативті
мутациялық
бейорганикалық
Тұқым қуалаушылықтың корпускулалық табиғаты туралы тамаша айтқан ғалым
П. Мопертюи
Джон Рей
Г. Бюффон
Лейбниц
К. Линней
Табиғи сұрыптау келесі белгілерді сақтайды:
адамға пайдалы
түрге зиянды
түрге пайдалы
адамға бейтарап
белгісіз
