Phân tích

Tập trung

Mã hoá

Nhắc lại

Hệ thống 2 (slow thinking)

Hệ thống 1 (fast thinking)

Trí nhớ cảm giác

Trí nhớ dài hạn

Kinh nghiệm gây xáo trộn

Hành động có kế hoạch

Tự khám phá

Giao tiếp phản biện

1–2 giây

15-30 giây

5 phút

Không giới hạn

Âm thanh, lời nói

Cảm xúc

Hình ảnh và không gian

Từ vựng

Giúp ghi nhớ bằng thao tác tay

Phân biệt màu sắc

Lưu giữ thông tin hình ảnh

Lưu giữ và nhẩm lại âm thanh

Trí nhớ cảm giác

Mã hoá tự động

Bộ điều khiển phát âm

Hệ thống 1 (fast thinking)

Trí nhớ làm việc xử lý thông tin ngắn hạn

Trí nhớ dài hạn không cần mã hoá

Trí nhớ dài hạn có dung lượng hạn chế

Trí nhớ làm việc lưu trữ thông tin lâu hơn

Yêu cầu sự chú ý cao độ

Không thể áp dụng cho kỹ năng vận động

Chỉ có ở người lớn

Diễn ra không có ý định rõ ràng

Ghi chép tỉ mỉ

Học tập vô thức qua thực hành

Thảo luận nhóm

Học thuộc lòng

Cognitive mapping (bản đồ nhận thức)

Active recall

Truy hồi ngẫu nhiên

Học vô thức

Visual Sketchpad – vì không xử lý tốt số liệu

Phonological Loop – vì không giữ được ngôn ngữ trong thời gian ngắn

Central Executive – vì không điều phối hai thành phần trên

Visual Sketchpad – vì hình ảnh và chữ bị nhầm lẫn

Tăng thời gian đọc bài

Cho học sinh nghe lại bài giảng nhiều lần

Dùng thêm sơ đồ, bản đồ tư duy, hình ảnh minh họa

Hạn chế dùng hình ảnh để không làm nhiễu thông tin

Học sinh ghi nhớ tốt hơn nhờ lặp lại thông tin

Giúp đồng thời kích hoạt hai vùng trí nhớ

Tăng khả năng mã hóa vào trí nhớ dài hạn

Gây ra hiện tượng quá tải vùng lặp âm vị

Là một chỉ số đáng tin cậy về trí thông minh hoặc khả năng nhận thức của người học

Ảnh hưởng đến sự hiểu biết và tiếp thu thông tin mới của người học

Nên được xác định trước khi dạy học sinh

Được liên kết một cách có ý nghĩa với thông tin và kiến thức mới trong quá trình học

Học tập chủ động liên quan đến việc “suy nghĩ để học”.

Học tập chủ động liên quan đến quá trình xử lý chủ động giữa trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn.

Học tập chủ động hiệu quả nhất khi có các bài tập thực hành

Học tập chủ động giúp học sinh liên kết kiến thức mới với kiến thức đã có.

Sự tập trung có giới hạn về khả năng lưu trữ dung lượng.

Có một "rào cản" trong việc chuyển thông tin từ trí nhớ cảm giác sang trí nhớ ngắn hạn.

Sự tập trung có chọn lọc là khi chúng ta tập trung có ý thức vào một điều gì đó.

Khi học sinh tập trung cao độ, các em sẽ tạo ra những ký ức bền vững.

Tập trung sự chú ý của người học vào nhiệm vụ trước mắt

Giúp việc học tập chủ động hơn

Tạo động lực cho người học

Làm cho trí nhớ làm việc hoạt động hiệu quả hơn

Điều chúng ta học được không phải là từ những trải nghiệm, mà từ việc suy ngẫm về những trải nghiệm đó.

Việc tạo ra trí nhớ đòi hỏi nỗ lực và cần sự suy nghĩ.

Trí nhớ được hình thành từ “cuộc đối thoại” giữa trí nhớ làm việc và trí nhớ dài hạn.

Trí nhớ được tạo ra từ thông tin lưu trữ trong trí nhớ làm việc mà không bị quên.

Là công cụ lưu giữ thông tin vào trí nhớ dài hạn

Là cách kiểm tra kiến thức cuối cùng

Giúp tăng động lực học tập

Chỉ nên dùng sau khi học xong

Trí nhớ phụ thuộc vào số lần lặp lại thông tin

Trí nhớ là kết quả của sự tập trung trong thời gian dài

Chúng ta nhớ những gì mình thấy thú vị

Chúng ta nhớ điều gì mình đã suy nghĩ sâu sắc về nó

Một thiên về âm thanh, một thiên về hình ảnh

Một dùng cho học ngôn ngữ, một dùng cho khoa học

Một liên kết thông tin mới với kiến thức cũ, một chỉ lặp lại cơ học

Một áp dụng cho nhóm học sinh lớn tuổi

Nhẩm đi nhẩm lại số điện thoại

So sánh một khái niệm với khái niệm cũ đã biết

Giải thích từ mới bằng chính từ ngữ của mình

Viết câu ví dụ cho từ vựng

Khuyến khích học sinh làm bài tập thụ động mà không cần suy nghĩ nhiều

Cung cấp thời gian học tập dồn dập, để nhanh chóng chuyển qua các nhiệm vụ khác

Chia nhỏ thông tin thành các nhóm nhỏ (chunking)

Sử dụng sơ đồ tổ chức thông tin (concept maps)

Từ trí nhớ cảm giác → trí nhớ dài hạn

Từ trí nhớ cảm giác → trí nhớ làm việc

Từ trí nhớ dài hạn → hành vi biểu hiện

Từ trí nhớ làm việc → trí nhớ dài hạn

Sử dụng phương pháp "Elaborative rehearsal" (Nhẩm lại ý nghĩa)

Dạy cho học sinh những kỹ thuật lặp lại đơn giản để ghi nhớ thông tin

Tạo cơ hội cho học sinh phản hồi, thảo luận nhóm về bài học

Khuyến khích học sinh sử dụng trí nhớ cảm giác để ghi nhớ chi tiết

Đặt câu hỏi mở yêu cầu học sinh phải giải thích ý tưởng chính của bài học

Thực hiện bài kiểm tra trắc nghiệm sau mỗi phần bài giảng

Chỉ yêu cầu học sinh ghi nhớ từ khóa mà không cần giải thích

Khuyến khích học sinh thảo luận nhóm về các vấn đề được giảng dạy

Khả năng ghi nhớ ngắn hạn

Hiệu quả học tập và động lực của học sinh

Tốc độ đọc hiểu

Khả năng làm bài logic

Học sinh luôn làm đúng nhờ học thuộc

Học sinh chăm chỉ nhưng chưa đạt chuẩn

Học sinh đạt điểm cao nhưng lười biếng

Học sinh giỏi nhưng thiếu thử thách

Đánh giá học sinh dựa trên điểm số

Khen thưởng học sinh dựa trên kết quả cuối cùng

Tránh đặt yêu cầu cao để không làm học sinh thất vọng

Đưa ra thử thách vừa sức và khuyến khích nỗ lực có định hướng

Nhấn mạnh rằng các nhiệm vụ, mục tiêu là các thử thách không dễ để đạt được

Chấm điểm mọi hoạt động để đánh giá và hỗ trợ học sinh

Tránh không nhắc tới các lỗi sai của học sinh khi thực hiện nhiệm vụ để duy trì sự tự tin của học sinh

Nhấn mạnh mỗi tiết học đều là một cơ hội học tập

Sử dụng từ "chưa được"/"chưa thể" thay cho từ "không được"/"không thể"

Tư duy cố định

Tư duy phát triển

Tư duy kết hợp

Tư duy học thụ động

Chấp nhận rủi ro

Sự ngăn nắp

Chấp nhận thử thách

Học hỏi từ các bài đánh giá mẫu

Chủ động đặt câu hỏi

Được chiều chuộng quá mức khi còn nhỏ

Không có nhiều tương tác với bạn bè

Sự chỉ trích và phán xét trong môi trường học tập

Tiếp xúc với quá nhiều phương tiện điện tử khi còn nhỏ

Không nhận được đủ sự quan tâm của bố mẹ

Phạm vi xử lý ngôn ngữ

Phạm vi xử lý hình ảnh

Phạm vi vận động tinh

Cả 3 đáp án trên

Trí nhớ làm việc (working memory)

Trí nhớ ngắn hạn (short-term memory)

Trí nhớ dài hạn (long-term memory)

Cả 3 loại trí nhớ

Tải độ khó và Tải không hữu ích

Tải hữu ích và Tải độ khó

Tải không hữu ích và Tải hữu ích

Không có tải nào xuất hiện

Những yếu tố gây sao nhãng hoặc phân tâm trong môi trường học tập của người học

Dung lượng của trí nhớ dài hạn (long-term memory capacity)

Trí nhớ làm việc (working memory) khi xử lý thông tin trong não bộ

Mức độ phức tạp và độ khó của một nhiệm vụ nhận thức

Nghe điện thoại trong lúc đang chạy bộ

Thực hiện ca mổ rồi chuyển sang trả lời điện thoại khẩn

Vừa đan khăn len vừa xem TV

Vừa đọc sách vừa nghe nhạc

Tốc độ phát âm giảm

Tải không hữu ích (ineffective load) giảm

Tốc độ đọc giảm

Bộ nhớ làm việc (working memory) giảm

Luôn gọi điện trực tiếp cho giáo viên để giải quyết vấn đề nhanh chóng

Thiết lập quy định rõ ràng về việc đi học muộn

Xây dựng mối quan hệ tích cực và có ý nghĩa giữa giáo viên và học sinh

Gửi thư thông báo cho phụ huynh về tình hình học tập của học sinh

Kinh nghiệm gián tiếp

Kinh nghiệm về sự thành thạo

Thuyết phục xã hội

Phần thưởng tiền bạc

Động cơ tích cực và tiêu cực

Động cơ sinh lý và nhận thức

Động cơ nội sinh và động cơ ngoại sinh

Động cơ hiệu quả và không hiệu quả

Ngay sau khi buổi học kết thúc

Khi tài liệu đã bị quên đi phần lớn nhưng không phải tất cả

Khi tài liệu đã bị quên hoàn toàn

Thời điểm ôn lại không quan trọng miễn là được ôn thường xuyên

Nó giúp học sinh tập trung vào một khái niệm duy nhất

Nó giảm bớt việc phải lặp lại các bài tập

Nó làm cho học sinh ghi nhớ tốt hơn từng khái niệm riêng lẻ

Nó khuyến khích học sinh so sánh các khái niệm tương tự nhau

Tổng lượng kiến thức đã có cần thiết để hoàn thành một nhiệm vụ tư duy

Tổng lượng hoạt động tinh thần chiếm dụng trí nhớ làm việc tại bất kỳ thời điểm nào

Được xác định bởi giáo viên chứ không phải người học

Bị ảnh hưởng đáng kể bởi các yếu tố gây mất tập trung và các sự kiện làm thay đổi sự chú ý

Tăng lên bởi độ khó của nhiệm vụ tư duy mà người học thực hiện

Các yếu tố gây phân tâm được giảm thiểu và người học có thể tập trung

Trí nhớ làm việc được tập trung vào nhiệm vụ học hiện tại

Sự chú ý được tập trung vào việc truy hồi thông tin từ trí nhớ dài hạn

Một nhiệm vụ tư duy phù hợp với trình độ kỹ năng và kiến thức nền tảng của người học

Thường xuyên tự kiểm tra mức độ tập trung và sự chú ý của mình

Ngủ đủ giấc và cố gắng duy trì trạng thái tinh thần thoải mái

Làm bài tập về nhà với bạn học

Học trong môi trường yên tĩnh, đủ ánh sáng và không bị phân tâm

Học với nhạc nền yêu thích

Nó liên quan đến việc thực hiện hai hoặc nhiều nhiệm vụ nhận thức có tính thách thức cùng lúc

Nó đòi hỏi việc chuyển đổi giữa các nhiệm vụ trừ khi một trong những nhiệm vụ đã trở nên tự động hóa

Nó có thể được quản lý hiệu quả hơn nếu sự chuyển đổi nhiệm vụ được kiểm soát bởi người học

Với sự luyện tập và tập trung, nó không mất thêm thời gian

Liên quan đến thay đổi mục tiêu và quy tắc khi chuyển đổi giữa các nhiệm vụ

Không hiệu quả về thời gian do hệ quả của việc chuyển đổi giữa các nhiệm vụ

Nên tránh đối với những nhiệm vụ mà chất lượng hiệu suất quan trọng

Với luyện tập lặp đi lặp lại, hệ quả của việc chuyển đổi giữa các nhiệm vụ sẽ được loại bỏ

Nhận được phần thưởng cho công việc tốt và nỗ lực kiên trì

• Phát triển cảm giác độc lập và tự chủ

Liên kết những gì đang học với ý nghĩa và mục đích cá nhân

Cảm giác thành tựu qua thành công và phát triển sự thành thạo

Tiến bộ trong kỹ năng viết của em rất ấn tượng—em thực sự giỏi trong việc tiếp thu và áp dụng phản hồi!

Em là một trong những học sinh giỏi môn khoa học nhất mà cô từng dạy!

Nỗ lực của em rất đáng khen—em luôn khám phá những chiến lược mới!

Làm tốt lắm—bài làm của em đúng như cô mong đợi!

Cô rất ấn tượng với sự chăm chỉ và cách em suy nghĩ về những lỗi sai của mình!

• Phần thưởng thường làm giảm động lực đối với những nhiệm vụ mà học sinh đã thích làm

Tác dụng của phần thưởng có thể giảm hoặc mất đi khi ngừng sử dụng

Phần thưởng có thể khiến học sinh cảm thấy bị kiểm soát hoặc thao túng

Phần thưởng không hiệu quả đối với các nhiệm vụ nhàm chán hoặc buồn tẻ

Tối đa hóa hiệu suất và dung lượng của trí nhớ làm việc

Sửa đổi và tái tổ chức trí nhớ trong quá trình hồi tưởng

• Giúp người học tạo ra các tín hiệu truy hồi nội sinh để truy cập thông tin sau này

Tương đối dễ thực hiện nên yêu cầu ít động lực hơn

Xác định lỗ hổng trong kiến thức và kỹ năng của học sinh

Thường xảy ra trong các bối cảnh khác nhau, cung cấp nhiều khả năng tạo tín hiệu truy hồi hơn

Liên kết kiến thức mới với kiến thức đã có của học sinh hiệu quả hơn

Hiệu quả hơn cho học tập ngắn hạn hơn là học tập dài hạn

• Ít khó khăn hơn vì được phân bổ theo thời gian nên dễ thực hiện hơn

Truy hồi thông tin có gợi ý (cued recall) có thể tích hợp vào việc bắc giàn giáo (scaffolding)

Bắc giàn giáo không sử dụng cho cả lớp mà chỉ cho từng cá nhân học sinh

Bắc giàn giáo giúp tạo ra môi trường học tập thân thiện cho học sinh

Đưa ra gợi ý là một cách bắc giàn giáo (scaffolding)

Sự tham gia của học sinh

Đánh giá tổng kết

Phản hồi

Xác định khoảng cách

Một tập hợp các bài kiểm tra được thực hiện vào cuối một chương

Chia nhỏ các mục tiêu học tập thành các mục tiêu phụ nhỏ hơn, dễ quản lý hơn

Đánh giá cuối cùng về thành tích của học sinh

Quá trình chấm điểm học sinh

• Phản hồi đánh giá chỉ tập trung vào điểm số, trong khi phản hồi mô tả cung cấp các chiến lược cải thiện chi tiết.

Phản hồi đánh giá mang tính chủ quan, trong khi phản hồi mô tả mang tính khách quan.

Phản hồi đánh giá chỉ được sử dụng vào cuối dự án, trong khi phản hồi mô tả diễn ra trong suốt quá trình.

• Phản hồi đánh giá chi tiết hơn phản hồi mô tả.

• Xác định các lỗi cụ thể và đưa ra hướng dẫn rõ ràng để cải thiện.

Chỉ phản hồi về tổng quan sản phẩm, thay vì các khía cạnh cụ thể.

• Chỉ tập trung vào việc chấm điểm mà không đưa ra phản hồi.

Đưa ra các lời khen ngợi chung chung để nâng cao tinh thần của học sinh.

• TCTC là những tuyên bố chung về những gì học sinh sẽ học.

• TCTC bắt nguồn từ các cuộc thảo luận trong lớp học và phản hồi của học sinh.

• TCTC nêu rõ những gì học sinh phải làm để chứng minh sự hiểu biết.

• TCTC là không bắt buộc, và không cần thiết cho việc lập kế hoạch bài học.

• Thông tin về thành tích của học sinh được sử dụng để thúc đẩy việc học của các em và cải thiện hiệu quả của giáo viên

Thông tin về thành tích của học sinh được sử dụng để đo lường mức độ hiệu quả của trường trong việc chuẩn bị cho học sinh của mình

Thông tin dưới dạng điểm số hoặc một số chỉ số đánh giá liên quan

Thông tin về mức độ hiệu quả của giáo viên trong việc đánh giá học sinh của mình

Đánh giá đồng đẳng

Tự đánh giá

Đánh giá từ bên ngoài

Không có đáp án nào phía trên đúng

Mở và chấp nhận thực tế cũng như cảm giác rằng mình có thể là một "kẻ giả mạo"

• Cam kết với một phương pháp tiếp cận nhân văn trong giảng dạy và học tập

Luôn xem xét 3 lăng kính: trải nghiệm cá nhân, góc nhìn của học sinh và quan điểm của đồng nghiệp

• Tất cả các đáp án trên

• HS được cung cấp các mệnh đề và được yêu cầu xác định những lỗi sai trong đó.

HS sắp xếp và tổ chức lại các khái niệm và vẽ các đường liên kết để thể hiện mối liên hệ giữa các khái niệm.

HS dành 1 phút cuối giờ viết cảm nhận và suy ngẫm về khái niệm then chốt nhất mà mình đã học trong ngày hôm đó.

HS cùng đưa ra đáp án khi GV đưa ra câu hỏi chung cho cả lớp.

Xem xét ý nghĩa và mục đích của kiến thức đã học.

Đặt câu hỏi "như thế nào" và "tại sao".

Ghi nhớ dòng những nội dung then chốt trong sách.

Tạo ra những phép so sánh liên hệ giữa những gì mới học và kiến thức cũ.

Nhận được gợi ý về chữ cái đầu tiên của từ mới mà bạn vừa mới học ngày hôm qua

Nhớ lại tên của một món ăn nước ngoài mà bạn mới thường thức vào tuần trước khi một người bạn hỏi bạn về món đó

Nghe một bài hát làm bạn nhớ đến một người

Nghe nhạc Mozart vào đầu giờ học sau khi vừa mới học về Mozart và các tác phẩm của ông trong buổi trước

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Thực hành ngắt quãng (spaced practice) giúp học sinh dễ dàng truy hồi thông tin (retrieve) hơn khi cần sau này.

Thực hành ngắt quãng (spaced practice) tạo ra những ký ức bền vững trong thời gian dài.

So với học nhồi (massed practice), thực hành ngắt quãng (spaced practice) giúp cải thiện kết quả ngay sau khi học.

So với học nhồi (massed practice), thực hành ngắt quãng (spaced practice) cho phép học sinh sử dụng và áp dụng kiến thức ở nhiều lĩnh vực tốt hơn.

Tăng cường trí nhớ và phân tích chiến lược

Giải quyết vấn đề và tư duy phản biện

Kiến thức về nhận thức và sự điều chỉnh nhận thức

Phát triển nhận thức và sự phản tư

• Nó rút ngắn thời gian cần thiết để học sinh hoàn thành bài tập.

• Nó giúp học sinh thấy được lượng nội dung mà các em cần ghi nhớ.

• Nó khuyến khích học sinh phụ thuộc nhiều hơn vào các giải thích của giáo viên.

Nó cho thấy cách tham gia vào quá trình suy nghĩ cho một nhiệm vụ và cách tự điều chỉnh hiệu quả.

• Khuyến khích chia sẻ theo cách nhanh chóng với các gợi ý và phản hồi có bấm giờ.

• Tạo điều kiện cho học sinh tham gia thảo luận nhóm mà không có cấu trúc.

Yêu cầu học sinh lắng nghe suy ngẫm của giáo viên.

• Cho phép học sinh tự viết về một chủ đề.

Đảm bảo tất cả học sinh đều sử dụng các tiêu chí đánh giá khi viết và thực hiện các dự án.

Yêu cầu học sinh xem lại bài làm dựa trên phản hồi.

Cung cấp cơ hội để học sinh suy ngẫm cả trong và ngoài lớp học.

Cho phép học sinh hợp tác với bạn học thông qua đánh giá đồng đẳng (peer-assessment).

Yêu cầu học sinh tự đánh giá (self-assess) bài làm bằng cách đặt câu hỏi “Tôi cần phải sửa phần nào?”

Liên quan đến tự đánh giá về hiệu suất của bản thân.

Được thúc đẩy thông qua sự hợp tác và đánh giá lẫn nhau (peer-assessment).

Đòi hỏi người học phải tạo ra đối thoại nội tâm bằng các câu hỏi.

• Chỉ xảy ra ở học sinh lớn—trung học cơ sở và trung học phổ thông—nhưng không ở tiểu học.

• Giúp tạo động lực cho người học nỗ lực hơn

• Có thể cho thấy rằng quá trình xử lý nhận thức đang diễn ra

Gây phản tác dụng trong quá trình học

Có thể dẫn đến học tập có ý nghĩa

Mục tiêu học tập và tiêu chí thành công được học sinh biết đến

• Học sinh phải làm điều gì đó với phản hồi sau khi nhận được

Có thời gian để học sinh xử lý phản hồi

Điểm số là một phần của phản hồi để học sinh biết chất lượng bài làm của mình

Nó thường kích hoạt thông tin liên quan đến kí ức đó để việc truy hồi sau này dễ dàng hơn.

Truy hồi kí ức giúp chứng được củng cố tốt hơn trong trí nhớ dài hạn.

Truy hồi kí ức khiến ta tò mò hơn về các kí ức liên quan khác.

Nó thường tạo ra các con đường dẫn truy hồi thứ cấp để dễ dàng truy hồi sau này.

Thực hành truy hồi thông tin giúp học sinh hình thành tư duy phát triển (growth mindset).

Tạo thẻ từ vựng và nói to định nghĩa của từng từ trước khi lật thẻ để xem câu trả lời đúng.

Tạo thẻ từ vựng và nói to định nghĩa của từng từ trước khi lật thẻ để xem câu trả lời đúng.

Đọc ghi chú nhiều lần để chuẩn bị cho bài kiểm tra.

Giải thích cho một người bạn về các điểm chính của một bài đọc mà không nhìn vào nó.

Đọc lại các đoạn đã được đánh dấu trong một bài đọc trước đó.

Một giáo viên khoa học chính trị chia lớp thành 2 nhóm. Mỗi nhóm học về cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2008 từ góc nhìn của một nhóm lợi ích chuyên biệt khác nhau. Sau một tuần, các nhóm tiếp tục học về cuộc bầu cử, nhưng từ góc nhìn của nhóm lợi ích chuyên biệt khác.

Một buổi hội thảo đào tạo nghề nghiệp được chia thành 3 buổi mỗi tuần: buổi đầu tiên tập trung vào kỹ thuật quản lý, buổi thứ hai tập trung vào đạo đức nghề nghiệp, và buổi thứ ba tập trung vào tiêu chí đánh giá. Sau 3 buổi này, nhân viên được kiểm tra những nội dung đã học trước khi bắt đầu công việc của mình.

Trong hai tuần đầu tiên của lớp học, giáo viên khoa học dạy về tế bào thực vật, sau đó về tế bào động vật và tế bào vi khuẩn. Tuần tiếp theo, cô trở lại dạy về tế bào động vật, tế bào vi khuẩn, rồi tế bào thực vật.

Một giáo viên sử chuyên ngành lịch sử học nghệ thuật dành nửa học ki tập trung vào trường phái Hậu Ấn Tượng của Pháp, và nửa học ki còn lại tập trung vào trường phái Biểu hiện Trừu tượng của Mỹ. Vào cuối học ki, sinh viên làm bài kiểm tra cuối kì.

Tạo thời gian trong lớp để học sinh suy nghĩ về mục đích của việc học.

Cho phép học sinh hợp tác với nhau thông qua việc đánh giá lẫn nhau (peer assessment).

Yêu cầu học sinh tự đánh giá bài làm của mình bằng cách tham khảo các tiêu chí thành công trong lớp.

Yêu cầu học sinh sửa lại bài làm sau khi xem xét phản hồi từ giáo viên.

Cung cấp cho học sinh nhiều loại phản hồi chi tiết.