Οι μετακινήσεις ανθρώπων από την αγροτική ύπαιθρο στα αστικά κέντρα του ελληνικού βασιλείουείχε ως μοναδικό στόχο την εγκατάσταση σε αυτά.

Το ελληνικό κράτος είχε τις προυποθέσεις για τη βιομηχανική ανάπτυξη

Τα ελληνικά εμπορικά κέντρα του εξωτερικού συνεργάστηκαν με τους εμπόρους της Ελλάδας για την επέκταση των εμπορικών τους δραστηριοτήτων.

Η Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή ευνόησε την ανάπτυξη της ελληνικής ναυτιλίας κατά την προεπαναστατική περίοδο.

Αν και η προσπάθεια για την ανάπτυξη της ατμοπλοΐας ξεκίνησε από τα μέσα του 19ου αιώνα, η οικονομική αδυναμία του νέου κράτους δεν επέτρεψε την ανάπτυξη της μόνο παρά στο τέλος του 19ου και κυρίως στις αρχές του 20ού αιώνα.

Η αξιοποίηση των εθνικών γαιών και η αναγκαιότητα του πολυτεμαχισμού τους συνδέεται με την εμφάνιση των πελατειακών σχέσεων στην Ελλάδα.

Η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου ξεκίνησε συστηματικά με την εφαρμογή νομοθεσίας το 1861 που εκχωρούσε μεταλλευτικά δικαιώματα με ευνοϊκούς όρους.

Για τις ελληνικές επαναστατικές κυβερνήσεις οι εθνικές γαίες αποτέλεσαν ένα δευτερευούσης σημασίας ζήτημα.

εθνικές γαίες ή εθνικά κτήματα ονομάζονται τα κτήματα που ανήκαν στο οθωμανικό κράτος, σε ιδρύματα ή ιδιώτες και πέρασαν στην κυριότητα του ελληνικού κράτους μετά την Επανάσταση του 1821, με νόμους που εκδόθηκαν από το επαναστατικό καθεστώς. Οι εθνικές γαίες αποτελούσαν είτε ιδιοκτησία ή είχαν παραχωρηθεί σε τρίτους με δικαίωμα νομής (εκμετάλλευσης). Ήταν μια πολύ σημαντική μορφή χρηματοδότησης της επανάστασης με τη μορφή υποθηκών για δάνεια ή με την εκποίηση τους με στόχο την εκμετάλλευση τους.

Υπολογίζεται ότι η έκταση των εθνικών κτημάτων ανέρχονταν χονδικά σε 2.000.000 έως 3.000.000 στρέμματα.

Η διανομή των εθνικών γαιών συναντούσε πολλά προβλήματα, καθώς δεν αποτελούσε γενική επιθυμία.

Στην Πελοπόννησο, ένα σημαντικό τμήμα των εθνικών γαιών, πέρασαν άμεσα στα χέρια ιδιωτών με απευθείας εξαγορά από τους Οθωμανούς ιδιοκτήτες τους, σε σχετικά χαμηλή τιμή.

Η απόκτηση μεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας ήταν στις προθέσεις των πλούσιων.

Η οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος των εθνικών γαιών αντιμετωπίστηκε με νομοθετικές ρυθμίσεις το 1870-1871.

Στόχος των νομοθετημάτων ήτα να εξασφαλιστούν κατά προτεραιότητα οι ακτήμονες χωρικοί, με την παροχή γης, απαραίτητη για την επιβίωσή τους. Δεύτερον, το κράτος προσπαθούσε να εξασφαλόισει, μέσα από τη διαδικασία της εκποίησης τα μεγαλύτερα δυνατά έσοδα. Ο δεύτερος στόχος επιτεύχθηκε κυρίως.

Σύμφωνα με τις νομοθετικές ρυθμίσεις, οι δικαιούχοι αγρότες μπορούσαν να αγοράσουν όση γη ήθελαν, με ανώτατο όριο τα 60 στρέμματα για ξηρικά εδάφη και τα 30 στρέματα για αρδευόμενα.

Από το 1870 ως το 1911 διανεμήιθηκαν 2.650.000 στρέμματα με 370.000 παραχωρητήτια. Ενώ από το 1833 μέχρι το 1870 είχαν δοθεί 600.000 στρέμματα.

Η απουσία βαρίας βιομηχανίας αύξανε το ενδιαφέρον για εκμετάλλευση τοπυ υπεδάφους.

Οι δραστηριότητες στα λατομέια αποσκοπούσαν μόνο στην εξυπηρέτηση περιορισμένων τοπικών αναγκών και όχι στις εξαγωγές υλικών.

Η Ελλάδα είχε κοιτάσματα σε μικρές ποσότητες και σε μικρή ποικιλία.

Η πιο γνωστή περιοχή μεταλλευτικής δραστηριότητας υπήρξε, όπως και στην

αρχαιότητα, το Λαύριο.

Το 1866 άρχισε εκεί τις εργασίες της μία γαλλο-ιταλική

εταιρεία (Σερπιέρι-Ρου) με στόχο την εξαγωγή μεταλλεύματος όχι μόνο από τα

υπόγεια κοιτάσματα αλλά και από τις «σκωρίες», τα υλικά που είχαν συσσωρευτεί εκεί στη διάρκεια των αιώνων εκμετάλλευσης των ορυχείων κατά την αρχαιότητα.

Από τις άλλες εκμεταλλεύσεις ξεχώριζαν εκείνες της Μήλου (σμύριδα) της Νάξου (θειάφι), και της Θήρας (θηραϊκή γη, που χρησιμοποιήθηκε ως οικοδομικό υλικό σε μεγάλα έργα).

Με την οικοδομική ανάπτυξη που γνώρισε η χώρα

μετά τη δεκαετία του 1850, εμφανίστηκαν στο προσκήνιο νέα υλικά, όπως το

μάρμαρο.

Ωστόσο, μόνο το 30% περίπου του

αντιτίμου των παραχωρούμενων γαιών πληρώθηκε τελικά στο κράτος από τους

αγοραστές της εθνικής αυτής ιδιοκτησίας

Για τις περιοχές που χαρακτηρίζονταν ως

φυτείες, ελαιόδενδρα και αμπέλια, ο μέσος όρος έκτασης των ιδιοκτησιών ήταν

σαφώς μικρότερος εκείνων που προορίζονταν για καλλιέργεια δημητριακών.

Πολλοί από τους καλλιεργητές των κτη-

μάτων αυτών είχαν δικαιώματα εκμετάλλευσης της γης από τα προεπαναστατι-

κά χρόνια.

Στη διάρκεια του 19ου αιώνα, η ελληνική ναυτιλία, παρά τις περιόδους κρίσης

που πέρασε και παρά τον ανταγωνισμό των υψηλού κόστους και τεχνικών απαι-

τήσεων ατμοπλοίων, ακολούθησε ανοδική πορεία.

Στο χώρο της έγγειας ιδιοκτησίας, το οθωμανικό δίκαιο διέφερε

σημαντικά από το βυζαντινορωμαϊκό, το οποίο υιοθέτησε το ελεύθερο ελληνικό

κράτος.