Font size
Worksheets50-62
Total questions: 58
Worksheet time: 44mins
Оқу қызметін ұйымдастыру формалары:
жаппай
топтық
даралау
жұптық
жалпылау
Математиканы оқытудағы бірізділік
қарапайымнан күрделіге
белгісізден белгіліге
ауырдан жеңілге
пайымдаудан түсінуге
белгіліден белгісізге
Таным әдістері:
ойлау
оқыту
аналогия
жалпылау
абстрациялау
Математикалық есептердің білім берушілік қызметі:
оқушыларды математикалық әрекетке үйрету
элементар арифметикалық амалдарды меңгерту
оқушылардың математикалық білімі мен тәжірибесін кеңейту
есептердің шарттапрын дұрыс жазу
әртүрлі проблемалық жағдайларға ыңғайлану білігін үйрету
Математикалық есептердің мәтініне сәйкес есеп құрылымындағы ойлау қызметінің объектісі ретінде қарастыруға болатын компонент:
шарты
негізделуі
қолданылатын теоремалар
қортындысы және шешімі
қолданылатын формулалары
Заманауи әдістемелік және психологиялық әдебиеттерде есептер классификация-сын сипатамалық талаптар бойынша бөлеміз:
есептелуіне
геометриялық түрленуіне
салынуына
дәлелдеуіне
векторлығына
Есептер классификациясы қызметтік ерекшелігі бойынша:
дамытушылық функциялы есептер
дидактикалық функциялы есептер
ынталандырушылық функциялы есептер
танымдық функциялы есептер
есептеу есептері
Әдістемелік және психологиялық әдебиеттерде проблемалық өлшеміне бойынша есептерді жіктейміз:
проблемалығына
ізденушілігіне
стандартығына, білім берушілігіне
бақылау-бағалау
дәлелденуіне
Оқыту қызметі компоненті бойынша есептер жіктелуі:
есептелуіне
ұйымдастырушылық-әсерлілігіне
бағыттаушылығына
бақылау-бағалаушылығына
дәлелдеуіне
Есептер түзгіштерінің арасындағы байланыстар сипаттамасы бойынша есептер жіктелуі:
алгебралық
геометриялық
алгоритмдік
жартылай алгоритмдік
эвристикалық
Тілдік ерекшелігі бойынша есептер жіктелуі:
жазбаша есептер
салу есептері
алгебралық
геометриялық есептер
арифметикалық
Шығарылу тәсілдері бойынша есептердің жіктелуі:
салу есептері
координаттық есептер
геометриялық түрлендіру есептері
векторларға берілген есептер
геометриялық есептер
Профессор В. М. Брадистің есептерді шығаруға қоятын міндетті талаптары:
негізделуі
аяқталушылық сипаты
символдық нақтылығы
шартының қарапайымдылығы
қатесіздігі
5-6 сынып есептерін шешу негізгі тәсілдермен жүзеге асады:
арифметикалық
алгебралық
біріктірілген
аналитикалық
геометриялық
Есептер оқыту құралы қызметін атқарады:
математикадан білім беру үрдісін және әдістемелік жүйені үйретеді
оқушылардың ойлауын дамытуды репродуктивтік операциялармен шектейді
математикалық қызметті үйретеді
білім,білік,дағы қалыптастырады
нақты құбылысты моделдеуді оқытады
Есептер функциясы және оның мәні
оқыту
дидактикалық
танымдық
динамикалық
теориялық
Есептер мазмұны және оны шешу әдістерінің бағыты:
теориялық біліммен қаруландыру
білік қалыптастыру
дағдыны бекіту
шығармашылық ойлауды дамыту
тұлғалалық үйлесімділік
Тек жаңа берілген теориялық білімді бекіту есептері:
шығару дағдысын бекітуге арналған есептер
математикалық түсініктер мен оның анықтамаларын меңгертуге арналған есептер
шығармашылық ойлауға арналған есептер
білік қалыптастыруға арналған есептер
аксиомалар мен теоремалерды түсінуге арналған есптер
Метематикалық есептерді шығару барысында оқушыларда ойлаудың ерекше мәнері қалыптасады:
нақты- логикалық желісін сақтау
ойлау сатыларын реттей білу және символикалық дәлдік
талдаудың формалды-логикалық желісін сақтау
ойды жеткізу
нақты- аналитикалық желісін сақтау
Өзіндік жұмыстар түрлері жіктеледі:
материалдың мазмұндалу әдісі бойынша
жұмыстың ақпараттану сипаты бойынша
оқу қызметі бойынша
шығармашылық элементі бойынша
дидактикалқ мақсатты бойынша
Өзіндік жұмыстарды қойылған мақсатына байланысты бөлуге болады:
қайталаушылық және коррекциялық
білімділік және қайталаушылық
коррекциялық және білімділік
жаттығушылық және бекітушілік
шығармашылық және дамытушылық
Өзіндік жұмыста оқушылар біртіндеп өзіндік жұмыс істеу әдістерін меңгереді:
жұмыс мақсатын айқын түсіну және оны орындау
топтық жұмыс
ұжымдық жұмыс
тексеру
қатесін түзеу
Өзіндік жұмыстар нәтижесінде оқушыларда қалыптасады:
жекетұлғалық қызмет мәнері және шығармашылық
оқушылардың білім деңгейі және өзбетінше жұмыс жасау
практикалық және стандартты емес амалдар
стандартты амалдар және өзбетінше жұмыс жасау
стандартты емес амалдар
Математика сабағындағы өзіндік жұмыс ерекшеліктері:
жаңа материалдарды меңгерту үшін ұйымдастырылатын жұмыстар
білімді қайталау және бекіту үшін ұйымдастырылатын жұмыстар
білімді қолдану және білік қалыптастру үшін ұйымдаствлатын жұмыстар
оқушылардың өздері ұйымдастырған жұмыстар
алынған білімді өзбетінше тексеру мақсатындағы жұмыстар
Жаңа білімді бекітуге арналған оқушылардың өзіндік жұмыстарын сипаты бойынша бөлуге болады
стандартты
стандартты емес
шығармашыл
еске түсіргіштік
жаттықтырушылық
Ю.М.Колягин математикадан өзіндік жұмыс түрлерін төмендегідей бөледі:
негізгі сынып оқушыларымен жұмыс
қызықты есептерді шешу
бағдарламалық материалдарды меңгеруде үлгермеушілермен жұмыс
математикаға қызығушылығы жоғары оқушылармен жұмыс
математикаға қызығушылығын арттыру үшін оқушылармен жұмыс
Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың ерекшеліктерінің негізгі сипаттамасы:
қарастырылған тақырыптың көп уақыт алмауы
сабақ тақырыбын еркін таңдау
оқушылардың үлгерімінің әртүрлілігі
оқушылардың хабарлама мен баяндамаларының қысқаша болуы
қызықты материал көлемінің көптігі
Математикадан сыныптан тыс жұмыстардан оқушылар түсінеді:
сабақтан тыс уақытта мұғаліммен бірге жүйелі сабақ міндетті емес
математикадан мұғалім мен оқушының міндетті сабағы
математикаға қызығушылығы бар оқушылармен жұмыс
математика сабақтарына өз еркімен қатысу
білімін көтеруг бағытталған практикалық ашық сабақ
Еркін шұғылданысқа тән сипаттама
серіктілік ұстанымы
үлкен өзбетіншілік
оқушылардың жас төмендігі
таным қызметін өзіндік басқарушылық
шұғылданысқа сағат санының бөлінуі
Ерікті шұғылданатын сабақтарды ұйымдастыру мақсаты:
оқушының бос уақытын пайдалану
жаңа материалды меңгеру
оқушылардың ой-өрісін кеңейту
сабаққа белсенді танымдық қызмет қалыптастыру
математикалық ойлауды дамыту
Интербелсенді оқытудың негізі:
ата-аналар тәжірибесі
өз тәжірибесі
оқу құралдары
тәжірибелі ұстаздар тәжірибесі
сыныптастар тәжірибесі
Инновациялық технологияға жататындар
прожектор
интерактивті тақта
фигуралар модельдері
компьютермен жұмыс
мультимедийнелі кабинеттер
Оқу-әдістемелік материалдардың электрондық нұсқасына жататындар
компьютерлік презентациялар
электрондық сөздік және оқулықтар
компьютерлер
программалық тренажерлар
интерактивтік тақта
Түсініктің негізгі құраушылары болып табылады
мазмұн
мазмұн және термин
термин және символ
мазмұн және көлем
көлем
Түсінік түрлері көлемге қатысты бөлінеді:
Бірмәнді
Қиылысатын
Қосылуға қатысты табылатын
Перпендикуляр
Аралас
Б.М.Теплов анықтамасы бойынша қабілет дегеніміз:
Адамды өзгелерден ерекшелендіретін дара психологиялық ерекшеліктер
Жүйке жүйесінің тума қасиеттерінен туындайтын адамның жеке өзгешеліктерінің бірі
Қандай да бір немесе көптеген әрекеттердің табысты орындалуына қатысы бар дербес ерекшеліктер
«Қабілет» түсінігі белгілі адамда қалыптасқан дағдылармен немесе іскерлікпен сәйкес келмейді
Тума қабілеттерден туындайтын адамның іс-әрекеті
Қазіргі кездегі қабілеттің барлық нұсқаларын жинаса мынадай негізгі үш типке бөлуге болады:
Барлық психикалық процестер мен жағдайлардың жиынтығы
Қабілет сананың белгілі бір іс-әрекетке бағытталуы
Іс-әрекеттің сан алуан түрлерін табысты орындауды қамтамасыз ететін іскерлік пен дағдылар
Адамның өзінің психикасы мен қылықтарын саналы басқару қабілетінен көрінетін қасиет
Біліммен, іскерлікпен және дағдымен сәйкес келмейтін, тек қана олардың тәжірибеде тиімді пайдалануына негізделген
Әдетте қабілет деңгейлерінің мынадай түрлері қарастырылады
Репродуктивті өнімсіз
Реконструктивті
Шығармашылық
Арнаулы
Қызығушылық
Адам қабілетінің даму деңгейлері:
Зеректік
Бейімділік
Талант
Дарындылық
Данышпандық
Қабілеттің бағыттылығы:
Жалпы
Шығармашылық
Арнаулы
Икемділік
Практикалық
Мектеп оқушыларына қоғамдық жұмыстар жүктелгенде мынадай қабілеттеріне мән беріледі:
Ұйымдастырушылық
Орындаушылық
Талант
Музыкалық
Суретшілік
Данышпандық қасиет:
Адамның ақыл-ойы мен іс-әрекетінің ең жоғары дәрежеге көтерілуі
Адамның белгілі бір іске деген айрықша қабілеттілігі
Адамның нақты бір істі нәтижелі орындауға қабілетінің біршама жағымды
қасиеттерінің өзара байланысуы түрде үндесуі
Қабілеттің физиологиялық негізі
Іс-әрекеттің қоғам мүддесімен тығыз байланыстылығы
Дарындылықтың сипаттары:
Адамның нақты бір істі нәтижелі орындаудағы қабілетінің біршама жағымды қасиеттерінің өзара байланысты үндесуі
Адамның жалпы және арнайы қабілеттерінің жинақталып, ерекше нәтижелерге қол жеткізуі
Нышанның ықпалымен қалыптасқан түрі
Ақыл-ойы мен іс-әрекетінің жоғары дәрежеге көтерілуі
Адамның дарындылығы жүйке қызметінің тума типіне байланысты
Талант:
Бір әрекетті шығармашылықпен орындау қабілеті
Ақыл-ойы мен іс-әрекетінің жоғары дәрежеге көтерілуі
Қабілеттің физиологиялық негізі
Еңбек сүйгіштікпен тығыз байланысты
Әрекет негізінде айқындалып дамиды
Психологияда қабілет мәселелерімен айналысқан ғалымдар:
Э.Кречмер
Б.М.Теплов
В.Д.Небылицин
А.Н. Леонтьев
У.Шелдон
Арнайы қабілет түрлері:
Музыкалық, техникалық
Іскерлік
Математикалық, лингвистикалық
Көркем-шығармашылық, спорттық
Икемділік
Қабілеттер түрлері
Білім
Жалпы
Арнайы
Іскерлік
Практикалық іске қабілеттілік
Адамның қабілеті интеллектке тығыз байланысты. М.И.Акимовтың, Э.А. Голубьевтың пікірі бойынша интеллект негізі:
Мінез
Қабілет
Ақыл ой белсенділігі
Өзін-өзі реттеу
Жұмысқа қабілеттілік
Оқуға қабілеттіліктің бұзылуы ғылымда былай аталады
Дислексия
Афазия
Дисграфия
Дискалькулия
Дипровация
Келесілердің болмауы қабілеттің дамуын тежейді:
Білім
Икемділік
Іскерлік
Зейін
Дағды
Қабілет туралы бір-біріне қайшы келетін көптеген теориялар қалыптасты, соның ішіндегі негізгілері:
Б.Скиннер
Б.М.Теплов
И.П.Павлов
К.К.Платонов
В.Д.Шадриков
«Қабілет конусынның» үш деңгейі:
Нышан
Жалпы
Арнайы
Бағыттылық
Психикалық дара ерекшеліктер
Геометрия негіздерінің көптеген курстарындағы алғашқы түсініктер қатарына жататындар:
Жазықтық
Нүкте
Түзу
Сәуле
Параллель түзулер
Геометриялық түсінік тараулары:
Үшбұрыш
Параллелограмм
Ромб
Квадрат
Нүкте
Дәлелдеуге кіретін негізгі элементтер
Шарт
Тезис
Аргумент
Шешу
Қорытынды
Дәлелдеудің тікелей әдістеріне кіретін тәсілдер
Талдау шарттарын өзгерту
Талдау қорытындысын өзгерту
Шарттарды жіктеу әдісі
Жоққа шығару әдісі
Талдаудың бірде шарттын, бірде қорытындысын тізбектей түрлендіру әдісі
Дәлелдеуді іздеудің жанама әдістері
«Қарсыластық» әдісі
Талдау шарттарын өзгерту
Талдау қорытындысын өзгерту
Бөлшектеу әдісі немесе шарттарын бөлу әдісі
Теріске шығару әдісі
Аксиомаларға қойылатын талаптар
Қарама-қайшылық емес
Нақтылық
Тығыздық
Тәуелсіздік
Логикалық
