คำถามที่ 1.1 ในสถานการณ์การระบาดของโรคอุบัติใหม่ รัฐบาลจำเป็นต้องตัดสินใจเลือกชนิดของวัคซีนเพื่อจัดหาให้กับประชาชน คุณในฐานะที่ปรึกษาด้านสาธารณสุข ควรแนะนำให้รัฐบาลประเมินและใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์อย่างไรเพื่อให้การตัดสินใจนั้นมีประสิทธิภาพและน่าเชื่อถือที่สุด

คำถามที่ 3.1

สถานการณ์: คุณครูพานักเรียนไปทัศนศึกษาที่คลองแห่งหนึ่งซึ่งเคยอุดมสมบูรณ์ไปด้วยปลาพื้นเมืองหลายชนิด เช่น ปลาสลิด ปลาหมอไทย และปลาตะเพียน แต่เมื่อไม่นานมานี้มีรายงานว่าประชากรปลาพื้นเมืองลดลงอย่างน่าเป็นใจหาย และพบปลาหมอคางดำเป็นจำนวนมาก นักวิทยาศาสตร์ได้ตั้งข้อสังเกตว่ามีการเปลี่ยนแปลงของพืชน้ำบางชนิดและลักษณะของตะกอนดินใต้น้ำด้วย

คำถาม: จากสถานการณ์ข้างต้น นักเรียนจะอธิบายถึงความเชื่อมโยงของปรากฏการณ์การลดลงของปลาพื้นเมือง และการพบปลาหมอคางดำจำนวนมากกับผลกระทบต่อระบบนิเวศของคลองได้อย่างไร?

คำถามที่ 3.2

สถานการณ์: กรมประมงได้ออกประกาศเตือนให้ประชาชนไม่นำสัตว์น้ำต่างถิ่น รวมถึงปลาหมอคางดำ ไปปล่อยลงในแหล่งน้ำธรรมชาติ และจัดกิจกรรมให้ความรู้แก่ชุมชนประมงในพื้นที่ชายฝั่งและปากแม่น้ำถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการแพร่ระบาดของปลาชนิดนี้ นอกจากนี้ ยังส่งเสริมให้ชาวประมงจับปลาหมอคางดำขึ้นมาใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ เช่น การแปรรูปเป็นอาหารสัตว์

คำถาม: จากแนวทางการดำเนินการของกรมประมงข้างต้น นักเรียนคิดว่ากลยุทธ์ใดที่เน้น "การป้องกัน" การแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำในระยะยาว และทำไมกลยุทธ์นั้นจึงมีความสำคัญที่สุด?

คำถามที่ 3.3

สถานการณ์: ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา พื้นที่ชุ่มน้ำแห่งหนึ่งซึ่งเคยเป็นแหล่งวางไข่และอนุบาลลูกปลาพื้นเมืองที่สำคัญ ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำอย่างรุนแรง ทำให้จำนวนปลาพื้นเมืองและสัตว์น้ำขนาดเล็กอื่นๆ ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ชาวบ้านในพื้นที่สังเกตว่าน้ำในคลองเริ่มขุ่นขึ้น และมีตะกอนมากขึ้นในช่วงที่ปลาหมอคางดำมีปริมาณสูงสุด องค์กรอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้เข้ามาสำรวจและพบว่าระบบนิเวศโดยรวมเริ่มเสื่อมโทรมลง

คำถาม: นักเรียนจะอธิบายผลกระทบระยะยาวที่อาจเกิดขึ้นกับพื้นที่ชุ่มน้ำแห่งนี้ หากไม่มีการจัดการควบคุมประชากรปลาหมอคางดำอย่างมีประสิทธิภาพ?

คำถามที่ 4.1

จากสถานการณ์ไมโครพลาสติกในน้ำดื่มของข้อมูลทั้ง 3 แหล่ง นักเรียนคิดว่าข้อมูลจากแหล่งใดมีความน่าเชื่อถือมากที่สุด

คำถามที่ 4.3

จากสถานการณ์ดังกล่าว ข้อสรุปและการกระทำใดของมานี ที่แสดงถึงการใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เพื่อการตัดสินใจได้ดีที่สุด?

คำถามที่ 5.1

ให้นักเรียนประเมินข้อสรุปต่อไปนี้ว่ามีความถูกต้องสมเหตุสมผลหรือไม่

"การค้นพบโครงกระดูกช้างแมมมอธในไซบีเรียครั้งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากการขุดค้นโดยบังเอิญ และ ชิ้นส่วนที่พบอยู่ในสภาพสมบูรณ์ทั้งหมด"

คำถามที่ 5.2

ให้นักเรียนประเมินข้อสรุปต่อไปนี้ว่ามีความถูกต้องสมเหตุสมผลหรือไม่

"นักวิทยาศาสตร์คาดว่าแมมมอธบางตัวอาจยังคงมีชีวิตอยู่หลังยุคน้ำแข็ง และ ย้ายถิ่นฐานไปอยู่ในแถบอะแลสกาและเกาะนอกชายฝั่งไซบีเรีย"

คำถามที่ 5.3

ให้นักเรียนประเมินข้อสรุปต่อไปนี้ว่ามีความถูกต้องสมเหตุสมผลหรือไม่

"อุณหภูมิที่สูงขึ้นในไซบีเรียทำให้พบซากแมมมอธมากขึ้น แต่ เป็นภัยต่อสิ่งแวดล้อมเพราะปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพิ่ม"

คำถามที่ 5.4

ให้นักเรียนประเมินข้อสรุปต่อไปนี้ว่ามีความถูกต้องสมเหตุสมผลหรือไม่

"โครงกระดูกแมมมอธที่พบประกอบด้วยกะโหลกศีรษะ กรามล่าง ซี่โครง และกระดูกขา และ นักวิทยาศาสตร์สามารถระบุสาเหตุการตายได้ชัดเจนแล้ว"

คำถามที่ 7.2

ณภัทรได้ข้อสรุปจากการอ่านรายงานฉบับนี้ว่า ประเทศไทยจำเป็นจะต้องเพิ่มการสำรองน้ำให้มากขึ้นเพราะฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล

ข้อมูลใดสนับสนุนข้อสรุปของณภัทร

คำถามที่ 7.3

เหตุการณ์ใดต่อไปนี้มีโอกาสจะเกิดขึ้น หากปริมาณฝนตกสะสมลงมามากกว่าเดิม 30% ทั่วทั้งประเทศไทย