NEW
Font size
WorksheetsАсема Био7 1-бөлім
Total questions: 80
Worksheet time: 40mins
Тірі ағзалардың өзара және қоршаған ортамен қарым қатынасын зерттейтін биология бөлімі?
Экология
-
Тірі ағзалардың тіршілігіне әсер ететін кез келген жағдайлар және қоршаған ортаның құрам бөліктерін атайды?
Экологиялық факторлар
-
Экологиялық факторлардың 3 тобы
абиотикалық, биотикалық және антропогендік
-
Абиотикалық факторларға жатады
атмосфера газдары, топырақ, жергілікті жер бедері, климат ерекшелігі(температура), ылғалдылық, жарық, ортаның қышқылдылығы
-
Биотикалық фактор
Тірі ағзалардың бір біріне әсер етуі
-
Антропогендік факторлар
Адамның іс әрекеті
табиғатқа әсері
-
Экваторда ылғалдылықтың жоғары болуынан және Күннің қатты қызуынан қалыптасты
Джунгли
-
Температура мен ылғалдылыққа қарағанда едәуір тұрақты көрсеткіш?
Жарық
-
Қышқыл ортада жақсы өсетін өсімдіктер?
Қылқанжапырақты-шырша, қарағай. Мәдени өсімдіктер-бидай, бақша дақылдары.
-
Биоалуантүрлілік
Белгілі бір аумақта ағзалардың неғұрлым көп түрлері кездессе, олардың бірлестігі соғырлым тұрақты, бай және экологиялық жүйе өнімді болады
-
Ұзақ уақыт бойы қатар тіршілік етіп, бір біріне өзара әсер ететін алуан түрлі ағзалардың және жансыз табиғат факторларының тұрақты жиынтығы
Экожүйе
-
Экожүйенің негізгі екі компоненті?
тірі табиғат және жансыз табиғат
-
Тұқымтоп құратын омыртқасыз жануарлар?
Ара, құмырсқа, термиттер
-
Өсімдіктер мен жануарлардың паразиттері
Өсімдіктер-жұлдызқұрт, жапырақ жегіш қоңыз, біте.
Жануарлар-бүрге, бит, маса, қандала, паразит құрттар.
-
Талғаусыз қоректенетіндер?
аю, егеуқұйрық, шошқа, шимпанзе
-
Ең күшті қоректік бәсекелестік?
Бір тұқымтоп, үйір мүшелері арасында
+
Инеліктің дернәсілдері мен ересектерінің бәсекелестікті азайту үшін қоректері бөлінеді?
дернәсілдері-тұщы су қоймасында тіршілік етіп ұсақ су жануарларымен қоректенеді.
Ересектері-ұшатын жәндіктерді жейді.
-
Басқалар жемейтін қорекпен қоректенетіндер?
Ағаш сүрегін қорытатын термиттер, жантақ жейтін түйелер
+
Қазақстан үшін эндемик түр Жалманды таныстырған
1938 жылы қазақстандық ғалым В.А. Селевин
+
Өте сирек кездесетін үй тышқанына ұқсас кішкентай аң. Ең ежелгі реликтілік түр. Оңтүстік-шығыс Қазақстанның жергілікті түрі?
Жалман
+
Ұзақ уақыт бойы қатар тіршілік етіп бір біріне өзара әсер ететін алуан түрлі тірі ағзалардың және жансыз табиғат факторларының тұрақты жиынтығы?
Экожүйе
+
Ең үлкен экожүйе?
Биосфера
-
Экожүйелердің біртіндеп, уақыт бойынша ретті ауысымы
Сукцессия
+
Бірінші реттік сукцессия пайда болуы
Әлі топырақ түзіле қоймаған жерде пайда болады
-
Бірінші реттік сукцессия кезінде топырақ түзіле қоймаған аумаққа бірінші болып өсетін өсімдіктер
Қыналар
-
Балдырлар мен саңырауқұлақ жасушаларының селбесуінен пайда болады?
Қыналар
+
Басқа ағзалар әлі тіршілік етпейтін жерде өсу қасиетіне байланысты қыналар мен бактерияларды не деп атайды?
Қоныстауды бастаушылар (пионерлер)
+
Жартас жыныстары мен тау жыныстары ненің әсерінен бұзылады?
Температураның ауытқуынан, қыналар мен бактериялардан бөлетін заттардан
+
Жартас және тау жыныстарының бұзылуынан біртіндеп түзілген жарықшақтарда бірінші пайда болатын өсімдік?
Мүк
+
Қарашірік немесе гумус дегеніміз не?
Тіршілігін жойған мүк, бактерия, қына бөліктерінің қалдықтарынан түзілетін құнарлы зат
+
Екінші реттік сукцессия?
Бұрын болған экожүйе тіршілігін жойып, енді біртіндеп қалыпқа келе бастаған жағдайда қалыптасады
-
Орманда өрт болған кезде, сел жүргенде, мұз қатқанда, су басқанда және адам іс әрекеті салдарынан жойылған экожүйенің қайта қалыптасуы?
Екінші реттік сукцессия
-
Екінші реттік сукцессия қалыптасуын бастаушы?
Тұқымдары көрші аумақтан ұшып келген өсімдік ағзаларынан және тұқымы топырақта бұзылмай қалған жергілікті түрлерден басталады
-
Тамақтану типі бойынша адам?
Талғаусыз қоректенетіндер
-
Ең алғашқы адамдардың табиғатқа әсерін қандай жануармен салыстыруға болады
Шимпанзеге жататын қазіргі заманға жататын маймылдар
-
Адамның әсер етуінен ертедегі экожүйелерде қандай жануарлар жойылып кетті?
Үлкен мүйізді бұғылар сияқты жануарлар мен зіл(мамонт)
-
Адам жасаған барлық жасанды экожүйелердің жалпы атауы?
Агроценоздар
-
Агроценоздарға жатады
Жайылым, бау-бақша, жүзімдіктер, егістіктер, фермалар, қалалар, елді мекендер, кеніштер, шахталар, теміржол, автомобиль жолы, мұнай құбыры және т.б.
-
Адамзат іс-әрекетінің экожүйеге кері әсерлері:
1. Табиғатқа өнеркәсіптік қалдықтарды тастау
2. Пайдалы қазбаларды қазып алу және тасымалдау
3. Ауыл шаруашылығы
4. Тура пайдалану-өсімдіктер мен жануарлардың жойылуы
5. Қару жарақтың жаңа түрлерін сынау
-
Адам санын 2 есеге көбейту үшін неолит дәуірі, 1900, 1960 жылдары қанша жыл қажет болды?
Неолит-2500 ж
1900-100ж
1960-35 ж
-
Н.Ә. Назарбаев "Семей ядролық полигонын жабу туралы" Жарлыққа қай жылы қол қойды?
1991 ж 29 тамызда
-
Қазақстандағы қорық ісінің тарихы қай жылы бастау алады?
1922 ж
-
Түркістан табиғат ескерткіштерін, сирек кездесетін заттар мен өнерді қорғау жөніндегі комитет құрылды?
1922ж, алғашында Қызылордада, кейін Ташкентте орналасты
-
Алғашқы қорықтар және қандай мақсатта құрылды?
Батыс Тянь-Шаньда, Ақсу Жабағалы, Қаратау тауында палеонтологиялық және Арыс массивінде дәрмене жусанды сақтау үшін
-
Қазіргі кезде Қазақстанда ерекше қорғалатын табиғи аумақтың қанша түрі бар?
9 түрі бар:
1.табиғи қорықтар
2. табиғи саябақтар
3. қорыққорлар
4. табиғат ескерткіштері
5. қорықтық зоналар
6.зоологиялық саябақтар
7.ботаникалық бақтар
8. Дендралогиялық саябақтар
-
Шаруашылық пайдаланудан толық алынған аумақ?
Қорық
-
Ерекше экологиялық, тарихи және эстетикалық құндылығы бар табиғат кешендерін сақтау үшін құрылған?
Ұлттық табиғи саябақтар
-
Қазақстанда жануарлардың сирек кездесетін жойылу алдында тұрған түрлері туралы мәселе алғаш рет талқыланды?
1973ж. Алматы
-
Алғашқы Қызыл кітаптың бірінші бөлімі қай жылы жарық көрді?
көрнекті зоолог А.А. Слуудскийдің зор егбегінің арқысында 1978 ж
-
1978ж Қызыл кітапқа омыртқалы жануарлардың қанша түрі мен түршелері енгізілді?
87 түрі:
сүтқоректілер-31
құстар-43
жорғалаушылар-8
қосмекенділер-1
балықтар-4
-
1981 жылы Қызыл кітапқа өсімдіктердің қанша түрі енгізілген?
307 түрі енгізілген.
және осы жылы екінші бөлімі басылып шықты
-
1991 жылы Қызыл кітаптың басылымына алғаш рет енгізілді
Омыртқасыз жануарлар-жәндіктер, ұлулар, құрттар, шаянтәрізділер, өрмекшітәрізділер
-
Қызыл кітаптың 3-ші басылымы қай жылы жарық көрді?
1996ж
-
Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігін сақтаудың негізгі түрлері:
3-түрі
1. Заң шығарушы база
2. Биологиялық алуантүрлілікті сақтаудың ғылыми дәйектемелерін жасау
3. Сақтау және қалпына келтіру
-
Ең қуатты, алуа түрлі, өнімді экожүйе?
Экваторлық орман
-
Ең үлкен экожүйе?
Теңіз
-
Қызыл кітаптағы жойылып бара жатқан түрлер категориясына кіретін құстар
Шүрегей, сұңқар
-
Бүкіл тірі ағзаларды сипаттайтын және топ бойынша бөлетін биология бөлімі
Жүйелеу(Систематика)
-
Заманауи жүйелеудің негізін қалаған швед ғалымы
Карл Линней
1735 ж "Табиғат шежіресі",
Қос әріп латын атауларын енгізді
-
Ең үлкен ірі жүйелеу?
Патшалық
5 патшалық бар - прокариоттар, протистер, саңырауқұлақтар, өсімдіктер, жануарлар
-
Прокариоттарға не жатады?
Бактериялар
-
Бактериялардың басты ерекшелігі?
Жасушаларында ядро жоқ. Ядроға дейінгі ағзалар. Ғаламшарымызды ең бірінші пайда болды. Бір жасушадан тұрады. Колония түзіп те тіршілік етуі мүмкін.
-
Жер бетіндегі ең кіші ағзалар?
Вирустар
-
Протистерге не жатады?
Бір жасушадан тұратын және ядросы бар барлық ағзалар жатады. Бір жасушалы ядролы эукариоттар патшалығы
-
Саңырауқұлақтар патшалығының ерекшеліктері
Жарық энергиясын пайдалана алмайды. Жануарлар сияқты дайын қорек қажет және жануарларда болатын химиялық заттар бар.
-
Саңырауқұлақтардың өсімдікке тән белгілері
Қоректік заттарды топырақтан сіңіреді, қозғалмайды, өмір бойында өседі, дене бөліктер және споралары арқылы көбейеді.
-
Өсімдіктер патшалығы
хлорофил көмегімен жарықтан энергия алады, қозғалмайды, өмір бойында өседі
-
Барлық эукариоттардың ең кіші жүйелік категориясы
Түр
-
Өсімдіктерде жүйелеудің қатары?
Патшалық - Бөлім - Класс - Қатар - Тұқымдас - Туыс - Түр
+
Жануарлардың жүйелеу қатары
Патшалық - Тип - Класс - Отряд - Тұқымдас - Туыс - Түр
-
Жануарлар мен өсімдіктердің жүйелеу категориясының айырмашылығы
Бөлім, тип, отряд
-
Жануарларды омыртқасыздар және омыртқалылар деп бөлуді алғаш рет қолданды
француз биологі Жан Батист Ламарк
-
Алғашқы нағыз көпжасушалы жануарлар
Губкалар типі
-
Ішекқуыстылардың ерекшелігі және өкілдері
Алғашқы екі қабат пайда болды: эктодерма және энтодерма
Өкілдері: маржандар, медузалар, гидралар
-
Ең алғашқы үш қабатынан тұратын және бұлшық ет жүйесі пайда болған жануарлар
Жалпақ құрттар
-
Ең алғаш рет ішкі мүшелері орналасқан дене қуысы пайда болды?
Жұмыр құрттар
-
Эволюцияда алғаш рет қан және қантамырлар жүйесі пайда болған жануарлар
Буылтық құрттар
-
Денесінде арнайы тері қатпары - мантиясы (шапанша) бар жануарлар
Ұлулар типі - ұлулар, устрициялар, сегізаяқтар, теңіз құрттары
-
Сыртқы қаңқасы қатты зат - хитиннен тұратын жануарлар. Денесі әртүрлі буылтықтарға, сегменттерге бөлінеді, аяқтары буын арқылы байланысқан бөліктерден тұрады.
Буынаяқтылар типі - шаянтәрізділер, өрмекшітәрізділер, жәндіктер
-
Омыртқа жотасы немесе желісі бар барлық жануарлар қай тип өкілдері
Желілілер
-
