wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Көмір0008

Total questions: 90

Worksheet time: 48mins

Name
Class
Date
1.

Көмірсулардың жалпы химиялық формуласына жақын жазылуы:

a)

R–COOH

b)

CₙH₂ₙ

c)

Cₙ(H₂O)ₙ

d)

R–NH₂

2.

Көмірсуларды сандық құрамы бойынша негізгі топтарға бөлу:

a)

Аминқышқылдар, липидтер, нуклеотидтер

b)

Моносахаридтер, дисахаридтер, полисахаридтер

c)

Пентоза, гексоза, тетрозалар

d)

Көмірсулар, қанттар, талшықтар

3.

Моносахарид молекулалары өзара қандай байланыспен жалғасады?

a)

Пептидтік

b)

Дисульфидтік

c)

Гликозидтік

d)

Фосфодиэфирлік

4.

Дисахарид түзілуі кезінде не бөлінеді?

a)

CO₂ молекуласы

b)

Су молекуласы

c)

Аммиак молекуласы

d)

Оттек молекуласы

5.

Моносахаридтер – бұл:

a)

Полимерлі ақуыздар

b)

Қарапайым қанттар

c)

Қанықпаған липидтер

d)

Нуклеин қышқылдары

6.

Тетрозалар қай процесте аралық өнім ретінде пайда болады?

a)

Тыныс алу

b)

Фотосинтез

c)

Бөліну

d)

Плазмолиз

7.

Пентозаға жататын көмірсулар:

a)

Глюкоза, фруктоза

b)

Рибоза, дезоксирибоза

c)

Сахароза, мальтоза

d)

Крахмал, гликоген

8.

Рибоза қай биомолекуланың құрамына кіреді?

a)

ДНҚ

b)

РНҚ

c)

Гемоглобин

d)

Хлорофилл

9.

Дезоксирибоза қандай полимер құрамында кездеседі?

a)

РНҚ

b)

Гликоген

c)

ДНҚ

d)

Целлюлоза

10.

Гексозаға мысал:

a)

Рибоза

b)

Дезоксирибоза

c)

D-глюкоза

d)

Сахароза

11.

Глюкозаға берілген атау:

a)

Құмшекер

b)

Жүзім қанты

c)

Сүт қанты

d)

Бал қанты

12.

Қандағы глюкозаның тыныш күйдегі шамасы (скриндегі дерек):

a)

10–20 мг/дл

b)

80–120 мг/дл (≈3,5–5,6 ммоль/л)

c)

200–300 мг/дл

d)

1–2 мг/дл

13.

Фруктозаға тән сипаттама:

a)

Сүтте кездеседі

b)

Жеміс қанты, балда

14.

Глюкозаның тыныш күйдегі шамасы (скриндегі дерек):

a)

10–20 мг/дл

b)

80–120 мг/дл (≈3,5–5,6 ммоль/л)

c)

200–300 мг/дл

d)

1–2 мг/дл

15.

Фруктозаға тән сипаттама:

a)

Сүтте кездеседі

b)

Жеміс қанты, балда болады

c)

Тек бауырда жиналады

d)

Целлюлоза құрамына кіреді

16.

Дисахаридтерге жатпайды:

a)

Сахароза

b)

Лактоза

c)

Рибоза

d)

Мальтоза

17.

Сахарозаның құрамы:

a)

Глюкоза + галактоза

b)

Глюкоза + фруктоза

c)

Глюкоза + глюкоза

d)

Рибоза + дезоксирибоза

18.

Сахароза көп жиналатын өсімдіктер:

a)

Картоп, күріш

b)

Жүзім, алма

c)

Қант қызылшасы, қант қамысы

d)

Бұршақ, соя

19.

Қант қызылшасы тамырындағы сахароза мөлшері (скрин бойынша):

a)

5–10%

b)

27%-ке дейін

c)

40–50%

d)

1–3%

20.

Қант қамысындағы сахароза мөлшері (скрин бойынша):

a)

2–5%

b)

20%-ке дейін

c)

35–45%

d)

60%

21.

Лактозаның құрамы:

a)

Глюкоза + фруктоза

b)

Глюкоза + галактоза

c)

Фруктоза + галактоза

d)

Глюкоза + рибоза

22.

Лактоза қайда кездеседі?

a)

Балда

b)

Өсімдік шырынында

c)

Сүтте

d)

Қант қамысында

23.

Мальтозаның құрамы:

a)

Глюкоза + глюкоза

b)

Глюкоза + фруктоза

c)

Глюкоза + галактоза

d)

Рибоза + дезоксирибоза

24.

Мальтоза қай процестің өнімдерінің бірі ретінде аталған?

a)

Целлюлозаның ыдырауы

b)

Крахмалдың гидролизі

c)

Инуллиннің синтезі

d)

Пентозафосфат жолы

25.

Полисахаридтердің екі ірі қызметтік тобы:

a)

Жеміс және сүт қанттары

b)

Қор жиналатын және құрылымдық

c)

Пентоза және гексоза

d)

Қышқылды және сілтілі

26.

Қор жиналатын полисахаридтердің мысалдары:

4 lines
27.

Қызметтік тобы:

a)

Жеміс және сүт қанттары

b)

Қор жиналатын және құрылымдық

c)

Пентоза және гексоза

d)

Қышқылды және сілтілі

28.

Қор жиналатын полисахаридтердің мысалдары:

a)

Целлюлоза, хитин

b)

Крахмал, гликоген (инсулин мәтінде айтылмайды — ИНУЛИН)

c)

Пектин, лигнин

d)

Рибоза, ДНҚ

29.

Құрылымдық полисахарид (скрин):

a)

Целлюлоза

b)

Мальтоза

c)

Сахароза

d)

Глюкоза

30.

«Гомополисахаридтерге аса маңыздысы» деп көрсетілген топ:

a)

Крахмал, целлюлоза, гликоген, пектиндік заттар

b)

Сахароза, лактоза, мальтоза

c)

Фруктоза, рибоза

d)

Барлық дисахаридтер

31.

Крахмал – бұл:

a)

Жануарлардағы қор полисахариді

b)

Өсімдіктердегі қор полисахариді

c)

Құрылымдық қаңқа

d)

Моносахарид

32.

Крахмал өсімдікте қайда жиналады (скрин мәтіні):

a)

Тек жапырақ қабықшасында

b)

Дәндерде, түйнектерде, тамыржемісте, жапырақта

c)

Тек гүлде

d)

Тек қабықта

33.

Бидай дәніндегі крахмал мөлшері (скрин):

a)

25%

b)

75%

c)

10%

d)

50%

34.

Күріш дәніндегі крахмал мөлшері (скрин):

a)

25%

b)

80%

c)

5%

d)

40%

35.

Картоп түйнегіндегі крахмал мөлшері (скрин):

a)

≈25%

b)

5%

c)

60%

d)

80%

36.

Крахмал жасушада қандай түрде кездеседі?

a)

Фибрилла

b)

Ұсақ дәншік/дән (түйіршік) түрінде

c)

Еркін газ күйінде

d)

Тек ерітінді

37.

Крахмал гидролизі нәтижесінде:

a)

Лактоза пайда болады

b)

Алдымен мальтоза, кейін глюкоза түзіледі

c)

Рибоза түзіледі

d)

Фруктоза түзіледі

38.

Целлюлоза қай жерде негізгі құрылымдық материал ретінде берілген?

a)

Хлоропласт мембранасы

b)

Өсімдік жасуша қабырғасы

c)

Жануар сүйе

39.

Целлюлоза қай жерде негізгі құрылымдық материал ретінде берілген?

a)

Хлоропласт мембранасы

b)

Өсімдік жасуша қабырғасы

c)

Жануар сүйегі

d)

Жасуша ядросы

40.

Целлюлозаның гликозидтік байланысының түрі (скрин):

a)

α-1,4-байланыс

b)

β-гликозидтік байланыс (β-1,4)

c)

1,6-байланыс

d)

Пептидтік байланыс

41.

Адам асқорыту жүйесі целлюлозаны неге қорыта алмайды?

a)

Қышқылы жоғары болғандықтан

b)

Асқазан және ішек сөлдерінде β-гликозидтік байланыстарды үзе алатын фермент жоқ

c)

Целлюлоза суда ерімейді

d)

Целлюлоза уытты

42.

Целлюлозаның ағза үшін маңызы (скрин):

a)

Негізгі энергия көзі

b)

Ішек перистальтикасын күшейтіп, нәжістің шығарылуына көмектеседі

c)

Инсулин секрециясын арттырады

d)

Қан ұюын жылдамдатады

43.

Пектиндік заттардың негізгі көздері ретінде көрсетілгендері:

a)

Жаңғақ, какао

b)

Алма, цитрус жемістері; қызылша, сәбіз; қырыққабат

c)

Жүгері, күріш

d)

Балық өнімдері

44.

Пектин молекуласының негізі:

a)

Глюкозаның қалдықтары

b)

D-галактурон қышқылының қалдықтары

c)

Рибозаның қалдықтары

d)

Май қышқылдары

45.

Пектинде моносахарид қалдықтары қандай байланыспен жалғасады?

a)

Пептидтік

b)

1,4-гликозидтік

c)

Дисульфидтік

d)

Фосфодиэфирлік

46.

Пектиннің ішектегі басты әсері (скрин):

a)

Қышқылды арттырады

b)

Микрофлораның шіру әрекетін бәсеңдетеді, зиянды/токсиндік заттарды сыртқа шығаруға жәрдемдеседі

c)

Крахмал синтезін күшейтеді

d)

Қан ұюын төмендетеді

47.

Инулин – бұл:

(a)  

48.

Инулин – бұл:

a)

Ақуыз

b)

Липид

c)

Полисахарид

d)

Дисахарид

49.

Инулин қандай мономер қалдықтарынан тұрады (скрин)?

a)

Глюкоза

b)

Фруктоза

c)

Галактоза

d)

Рибоза

50.

Инулинде фруктоза қалдықтары қалай байланысқан?

a)

β-гликозидтік (β-2)

b)

α-1,4

c)

1,6

d)

Пептидтік

51.

Инулиннің кездесетін жерлері ретінде көрсетілгені:

a)

Қант қамысы сабағы

b)

Кейбір өсімдіктердің түйнек/тамырларында (мысалы, цикорий, т.б.)

c)

Сүт безінде

d)

Бидай дәнінде

52.

Инулиннің тұрмыстық маңызы жайлы мәтіннен алынатын тұжырым:

a)

Ақуыз синтезінің тікелей өнімі

b)

Қор көмірсуы ретінде жиналуы мүмкін

c)

Жасуша қабырғасының негізгі материалы

d)

Оттек тасымалдаушысы

53.

Гликоген – бұл:

a)

Өсімдікке тән құрылымдық полисахарид

b)

Адам мен жануарларда жиналатын күрделі көмірсу (қор полисахариді)

c)

Дисахарид

d)

Пентоза

54.

Гликоген ең көп қайда жиналады деп аталған?

a)

Хлоропластарда

b)

Бауырда, сондай-ақ бұлшықетте

c)

Ядро қабығында

d)

Ксилемада

55.

Бауырдағы гликогеннің физиологиялық рөлі туралы скриндегі түйін:

a)

Пектин синтезін реттейді

b)

Аралықта қандағы глюкоза деңгейін ұстап тұруға қатысады

c)

Фотосинтез қарқынын арттырады

d)

Су тасымалын күшейтеді

56.

Көмірсулардың биологиялық қызметіне жатпайды (берілген мәтін аясында):

a)

Энергетикалық

b)

Құрылымдық

c)

Қор жинау

d)

Оттек тасыма

57.

Көмірсулардың биологиялық қызметіне жатпайды (берілген мәтін аясында):

a)

Энергетикалық

b)

Құрылымдық

c)

Қор жинау

d)

Оттек тасымалдау (қан пигменті)

58.

Моносахаридтерді жіктеу критерийі (скрин):

a)

Түсі

b)

Көміртек атомдарының саны (тетроза, пентоза, гексоза)

c)

Ерітінді түсі

d)

Дәмі

59.

«Жүзім қанты» атауы берілген көмірсу:

a)

Фруктоза

b)

Глюкоза

c)

Рибоза

d)

Лактоза

60.

«Сүт қанты» атауы берілген көмірсу:

a)

Мальтоза

b)

Сахароза

c)

Лактоза

d)

Крахмал

61.

«Құмшекер» (үйде қолданылатын қант) көбіне:

a)

Глюкоза

b)

Сахароза

c)

Мальтоза

d)

Лактоза

62.

Фруктоза қайда көп кездеседі деп аталған?

a)

Сүтте

b)

Жемістерде және балда

c)

Бидай ұнында

d)

Бұлшықетте

63.

Крахмалдың биологиялық маңызы:

a)

Қанға оттек тасымалдау

b)

Өсімдікте энергия қоры

c)

Жасуша қабырғасын құру

d)

Ақуыз синтезі

64.

Целлюлозаның тағамдағы функциясына қатысты дұрыс:

a)

Толық қорытылады

b)

Ас қорытуға механикалық көмек береді (нәжістің шығуына, перистальтикаға әсер етеді)

c)

Глюкозаны азайтады

d)

Липид синтезін арттырады

65.

Пектиннің уыттарды шығару қасиеті әсіресе қай заттарға қатысты айтылған?

a)

Ауыр газдарға

b)

Токсиндік заттарға (соның ішінде кей уыттар)

c)

Ауыр изотоптарға

d)

Протеиндерге

66.

Дисахарид түзу реакциясы типі:

a)

Тотығу

b)

Қалпына келу

c)

Конденсация (судың бөлінуімен)

d)

Полимерлену радикалы

67.

Көмірсулардың «коргальт-сақтаушы» түрі ретінде полисахарид:

a)

Пектин

b)

Крахмал немесе глик

68.

ид түзу реакциясы типі:

a)

Тотығу

b)

Қалпына келу

c)

Конденсация (судың бөлінуімен)

d)

Полимерлену радикалы

69.

Көмірсулардың «коргальт-сақтаушы» түрі ретінде полисахарид:

a)

Пектин

b)

Крахмал немесе гликоген

c)

Целлюлоза

d)

Рибоза

70.

Целлюлозаның байланысы α емес, β болуына байланысты не байқалады?

a)

Адам ферменттері үзе алмайды

b)

Су тез қосады

c)

Тез тотығады

d)

Дисахарид түзеді

71.

Пентозалар ішінде атаулары берілген екеуі:

a)

Глюкоза, галактоза

b)

Рибоза, дезоксирибоза

c)

Сахароза, мальтоза

d)

Крахмал, гликоген

72.

Сахарозаның табиғи өндірістік көзі ретінде аталған екеуі:

a)

Картоп, бидай

b)

Қант қызылшасы, қант қамысы

c)

Жүгері, күріш

d)

Банан, алма

73.

«Бал қанты» деп жиі аталатын моносахарид:

a)

Лактоза

b)

Фруктоза

c)

Мальтоза

d)

Рибоза

74.

Көмірсулар схемасында «қорытылу-ыдырау өнімдері» ретінде көрсетілген топ:

a)

Глюкоза

b)

Крахмал

c)

Пектин

d)

ДНҚ

75.

Целлюлозаға байланысты дұрыс жұп:

a)

Қор полисахарид – бауырда

b)

Дисахарид – қантта

c)

Құрылымдық полисахарид – өсімдік қабырғасы

d)

Моносахарид – жемістерде

76.

Гликоген көбейетін ұлпа:

a)

Қырыққабат жапырағы

b)

Бауыр мен бұлшықет

c)

Хлоропласт

d)

Ксилема

77.

Пектиннің химиялық негізі ретінде атап өтілген қышқыл:

a)

Сүт қышқылы

b)

Пируват

c)

D-галактурон қышқылы

d)

Май қышқылдары

78.

Пектиннің байланыс типі ретінде көрсетілгені:

a)

1,4-гликозидтік

b)

Эфирлік

c)

Пептидтік

d)

Фосфодиэфирлік

79.

Инулиннің құрылымдық бірлігі:

a)

Рибоза

b)

Фруктоза қалдықтары

c)

Глюкоза қалдықтары

d)

Галак

80.

Пектиннің байланыс типі ретінде көрсетілгені:

a)

1,4-гликозидтік

b)

Эфирлік

c)

Пептидтік

d)

Фосфодиэфирлік

81.

Инулиннің құрылымдық бірлігі:

a)

Рибоза

b)

Фруктоза қалдықтары

c)

Глюкоза қалдықтары

d)

Галактоза

82.

Инулиннің байланыс типі:

a)

β-гликозидтік (β-2)

b)

α-1,4

c)

1,6

d)

Пептидтік

83.

Инулиннің өсімдік мүшесі:

a)

Түйнек/тамыр

b)

Жапырақ қынабы

c)

Тозаң

d)

Сабақ өзегі

84.

Моносахаридтердің еру қасиеті:

a)

Суда жақсы ериді

b)

Ешқашан ерімейді

c)

Тек майда ериді

d)

Газдай ұшады

85.

Полисахаридтердің жалпы қасиеті (мәтін):

a)

Газ күйінде

b)

Жоғары молекулалық, аморфты

c)

Металл жылтырлы

d)

Тек кристалл

86.

Целлюлозаның ыдырамау себебіне тікелей қатыспайтын фактор:

a)

Адамда фермент жоқ

b)

Байланыс түрі β

c)

Глюкоза қанда жоғары

d)

Асқазанда фермент жетіспейді

87.

«Қант қызылшасына өндіріске қант алу үшін қолданылады» — қай қант туралы?

a)

Лактоза

b)

Сахароза

c)

Мальтоза

d)

Рибоза

88.

«Жеміс қанты» атауына сәйкес жұп:

a)

Глюкоза — жеміс қанты

b)

Фруктоза — жеміс қанты

c)

Лактоза — жеміс қанты

d)

Мальтоза — жеміс қанты

89.

Мальтоза – бұл:

a)

Сүт қанты

b)

Крахмал гидролизінің өнімі

c)

Жеміс қанты

d)

Нуклеин қышқылы

90.

Крахмал дәнінің көзі ретінде аталған дақылдар:

a)

Бидай, күріш, картоп

b)

Қант қамысы, қызылша

c)

Алма, цитрус

d)

Сәбіз, қызылша