wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қоректену тарауы

Total questions: 90

Worksheet time: 46mins

Name
Class
Date
1.

Фотосинтездің қараңғы кезеңінің реакциялары жүреді

a)

гранада

b)

тилакоидта

c)

стромада

d)

ламеллада

e)

матриксте

2.

Фотосинтездің караңғы кезеңінің соңғы өнімі

a)

көмірсу

b)

нәруыз

c)

май

d)

су

e)

тұз

3.

Фотосинтез кезінде аралык өнім болатын моносахарид

a)

галактоза

b)

тетроза

c)

ксилоза

d)

лактоза

e)

триоза

4.

Минералды тыңайтқыш(-тар)

a)

магний

b)

фосфор

c)

құс саңғырығы

d)

калий

e)

шымтезек

5.

Жарық энергиясы есебінен АДФ-тен АТФ синтездеу үдерісі

a)

гликолиз

b)

фотолиз

c)

фотофосфорлану

d)

хемосинтез

e)

гидролиз

6.

Адамның асқорыту жүйесінің мүшесі (мүшелері)

a)

көз

b)

асқазан

c)

танау

d)

өңеш

e)

мұрын

7.

Ағзаға жетіспеуінен Цинга ауруы дамитын витамин

a)

С

b)

D

c)

Е

d)

А

e)

В

8.

Күкірт бактериясының екінші атауы

a)

ирекбактерия

b)

темір бактерия

c)

цианобактерия

d)

шар тәрізді бактерия

e)

тиобактерия

9.

Ауадағы азоты бекітетін ағза

a)

жатаған бидайық

b)

ұлу

c)

қырықжапырақ

d)

маржан

e)

түйнек бактериясы

10.

Кеуекті паренхиманың бағаналы паренхимадан ерекшелігі

a)

жасушалары дөңгелек, аралары бос

b)

жасушалары кырлы, аралары бос

c)

жасушалары ұзын, аралары тығыз

d)

жасушалары жалпақ, аралары тығыз

e)

жасушалары кыска, аралары тығыз

11.

Өсімдікте минералды қоректенуді жүзеге асыратын мүше

a)

гүл

b)

сабақ

c)

жапырақ

d)

бүршік

e)

тамыр

12.

Органикалық тыңайтқыш

a)

селитра

b)

азот

c)

калий

d)

шымтезек

e)

фосфор

13.

Жапырақтың өткізгіш шоғында болады

a)

перицикл

b)

ксилема

c)

камбий

d)

эндодерма

e)

экзодерма

14.

Пластидтерде шоғырланған пигменттер

a)

каратиноид

b)

хлорофилл

c)

фикобилин

d)

картикол

e)

гибберелин

15.

Өсу витамині жетіспеген кездегі ағзадағы өзгерістер

a)

ақшам соқыр ауруы пайда болады

b)

пеллагра ауруы пайда болады

c)

аяқ қол дірілдейді

d)

аяқ сүйектері қисаяды

e)

бери-бери ауруы пайда болады

16.

Бауыр және ұйқы безінің өзегі ашылатын ішек

a)

апендикс

b)

ашішек

c)

соқырішек

d)

тоқішек

e)

тік ішек

17.

Органикалық тыңайтқыш

a)

несепнәр

b)

қарашірік

c)

калий

d)

суперфосфат

e)

селитра

18.

Жауынқұртта алғаш рет пайда болған асқорыту мүшесі

a)

сілекей бездері

b)

жемсау

c)

өңеш

d)

жұтқыншақ

e)

ауыз

19.

Фотосинтездің бастапқы өнімі

a)

оттек пен сутек

b)

глюкоза мен сутек

c)

су мен сахароза

d)

глюкоза мен көмірқышқыл газы

e)

глюкоза мен оттек

20.

Хлоропласта Кальвин цикліне қатысатын ферменттер орналасады

a)

люменде

b)

ламеллада

c)

гранада

d)

нефронда

e)

стромада

21.

Суретте 8 санымен көрсетілген ас қорыту мүшесінің қызметі

a)

А) асты ұсақтау

b)

В) асты сіңіру

c)

С) өт бөлу

d)

D) сілекей бөлу

e)

Е) ферменттер бөлу

22.

Жасуша қабырғасының қалыңдығы әркелкі тірі жасушалардан құралған механикалық ұлпа

a)

ксилема

b)

тонопласт

c)

паренхима

d)

склеренхима

e)

колленхима

23.

Кейбір бактериялардың атмосфералық азотты бекіту қасиеті

a)

диазотрофты

b)

фототрофты

c)

гидрофобты

d)

гидрофилді

e)

автотрофты

24.

Фотосинтездің пигменттері Жарық өсімдік организміне әсер ете алуы үшін, фотосинтез процесінде 39 қолданылуы үшін оны фоторецептор пигменттер сiңiру қажет. Пигменттер – белгілі бір ұзындықтағы жарық толқындарын сіңіретін боялған заттар. Пластидтерде шоғырланған пигменттер үш топқа бөлінеді: хлорофилдер, каротиондар, фикобилидтер. Фотосинтез процесінде маңызды ролді жасыл пигменттер атқарады. Изопреннің туындылары картиноидтер - алифатикалық құрылысы бар сары және қызғылт сары пигменттер. Ксантофилдер құрамында каротикоидтарға жатады. Күн спектрінің жұтылмаған аймақтары шағылысады, пигменттердің бояуы соған байланысты болады.

Фотосинтез процесіне қатысатын жасыл пигмент

a)

антоциан

b)

ксантофилл

c)

фикобилин

d)

хлорофилл

e)

каротиноид

25.

Ксантофилл пигментінің түсі

a)

сары

b)

қызыл

c)

көк

d)

қоңыр

e)

жасыл

26.

Ксантофилл пигментінің түсі

a)

сары(дұрыс)

b)

қызыл

c)

көк

d)

қоңыр

e)

жасыл

27.

Алифатикалық құрылысы бар сары және қызғылт сары пигменттер

a)

бактериохлорофилдер

b)

каротиноидтер

c)

хлорофилдер

d)

родопсиндер

e)

фикобилиндер

28.

Құрамында оттек бар каротиноидтер

a)

хлорофилл

b)

коэзим

c)

фикобилин

d)

бактериородопсин

e)

ксантофилл

29.

Азотпен қоректену көзіне байланысты түзілетін пигмент

a)

фикобилин

b)

каротиноид

c)

гемоглобин

d)

бактериородопсин

e)

бактериоохлорофилл

30.

Хлоропластардың құрылымдық негізін құрайтын заттар

a)

нуклеин қышқылдары

b)

тұздар

c)

дәрумендер

d)

нәруыздар

e)

көмірсулар

31.

Суда еритін витамин(-дер)

a)

В6

b)

K

c)

С

d)

D

e)

PP

32.

Қымыздық сірке қышқылындағы көміртектің саны

a)

6C

b)

2C

c)

30C

d)

5C

e)

4C

33.

Жапырақтың жасушалық құрылысы Жапырақтың микроскопиялық құрылысы әртүрлі жасушалардан тұратындығын көрсетеді. Жапырақтың іші шырынды және жасыл болып келуі негізгі фотосинтездеуші ұлпа-паренхимаға байланысты болады. Фотосинтездеуші ұлпа жасушалары хлоропластқа бай Жапырақ құрылысының беткі қабатында бағаналы жасушалар орналасады. Бағаналы жасушалар бір біріне тығыз орналасады да, күн сәулесін жақсы кабылдайды. Бағаналы жасушалардың астында ауаға толы бос, борпылдақ кеңістіктерден тұратын қабат болады. Жапырақтың төменгі өң қабатындағы саңылаулар газ аламасу мен суды буландыру қызметін атқарады. Өткізгіш ұлпалары тамырлы-түтікті шоғыр жүйкелерді түзеді де, тасымалдау қызметін атқарады.

Жапырақта заттар тасымалын қамтамасыз ететін арнайы құрылым

a)

А) паренхима

b)

В) жабынұлпа

c)

С) эктодерма

d)

D) жүйке

e)

Е) өң кабаты

34.

Жапыракта фотосинтез үдерісі жүретін жасуша(-лар)

a)

бағаналы

b)

түтікшелі

c)

тірек

d)

талшықты

e)

шоқты

35.

Жапырақ құрылысындағы 3 санымен көрсетілген бөлік

a)

хлоропласт

b)

лептесік

c)

өң жасушаларды

d)

бағаналы жасуша

e)

борпылдақ кабат

36.

Суретте флоэма мен ксилема өткізгіш ұлпаларын көрсететін сандар

a)

3 пен 4

b)

9 бен 10

c)

1 мен 2

d)

6 мен 7

e)

5пен6

37.

Суретте 3 санымен белгіленген жапырақ бөлігінің қызметі

a)

транспирация

b)

трансляция

c)

инициация

d)

транскрипция

e)

репликация

38.

Хлорофилл көмегімен жарықтан энергия алуға қабілетті ағзалар

a)

өсімдіктер

b)

бактериялар

c)

жануарлар

d)

саңырауқұлақтар

e)

вирустар

39.

Фотосинтез өнімдерінің қажеттілігі азайғанда, хлоропластта пайда болады

a)

көмірқышқыл газы

b)

спирт сұйықтығы

c)

тұз түйіршіктері

d)

нәруыз қабаты

e)

крахмал дәндері

40.

Хемосинтез процесін ашқан ғалым( дар)

a)

М.Кальвин

b)

С.Н. Виноградский

c)

К.А.Тимирязев

d)

П.Ж.Пелетье

e)

Л.Пастер

41.

Сиырдың төрт бөлімнен тұратын асқорыту мүшесі

a)

ұйқы безі

b)

тоқ ішек

c)

ішек

d)

асқазан

e)

өт қабы

42.

С дәрумені жетіспегенде туындайтын ауру

a)

бери-бери

b)

дерматит

c)

рахит

d)

цинга

e)

ақшам соқыр

43.

Фотосинтез үдерісі арқылы органикалық заттарды өндіруші ағза

a)

инелік

b)

майқұлақ

c)

вирус

d)

амеба

e)

қына

44.

Өсімдікте ауа арқылы қоректенуді жүзеге асырады

a)

жапырақ

b)

caғақ

c)

түйнек

d)

гүл

e)

тамыр

45.

«А» дәруменінің жетіспеушілігінен туындайды

a)

мешел

b)

ақшам сокыр

c)

пеллагра

d)

кырқұлақ

e)

бери-бери

46.

Тіршілікке қажетті энергияны хемосинтез арқылы алатын организмдер

a)

гетеротрофтар

b)

продуценттер

c)

хемотрофтар

d)

консументтер

e)

түзушілер

47.

Кальвин циклінде СО2 акцепторы ретінде маңызды қызмет атқарады

a)

ФЕП-карбоксилаза

b)

ферредоксин

c)

рибулозадифосфат

d)

аденозинүшфосфат

e)

НАДФ-редуктаза

48.

Фотосинтездің жарық фазасында жүзеге асатын үдеріс(-тер)

a)

АТФ синтезделеді

b)

АТФ ыдырайды

c)

крахмал жинақталады

d)

НАД*Н2 түзіледі

e)

бос оттек бөлінеді

49.

Липазаның қызметінің белсенділігін арттырады

a)

сілекей

b)

ұйқы безі

c)

өт сөлі

d)

тоқішек

e)

инсулин

50.

Бұлшық ет қабаты жақсы дамыған қуыс мүшелер

a)

жұтқыншақ

b)

бауыр

c)

ашішек

d)

ұлтабар

e)

тоқішек

51.

Қажыған бұлшық еттерде мөлшері азаятын органикалық зат

a)

актин

b)

миозин

c)

гликоген

d)

лактоза

e)

ксилоза

52.

Ұйқы безінен бөлінетін гормон(-дар)

a)

гликозурия

b)

гипергликемия

c)

соматотропин

d)

кетонурия

e)

глюкагон

53.

Ұйқыбез фермент(-тер)і

a)

липаза

b)

сілекей

c)

пепсин

d)

мальтаза

e)

амилаза

54.

Витаминдерді ашқан ғалым

a)

И.П.Павлов

b)

И.М.Сеченов

c)

А.В.Левенгук

d)

И.И.Мечников

e)

Н.И.Лунин

55.

Өт бөлетін мүше

a)

көкет

b)

бүйрек

c)

бауыр

d)

ұйқы безі

e)

асқазан

56.

Теріде күлдіреген көпіршіктер мен дақтар пайда болатын ауру түрі

a)

пеллагра

b)

рахит

c)

бери-бери

d)

анемия

e)

цинга

57.

Гликогенді қор заты ретінде қорға жинайтын мүше

a)

қарын

b)

бауыр

c)

бүйрек

d)

ұлтабар

e)

бүйен

58.

Ең кіші сілекей безі

a)

тіласты

b)

ұйқыбез

c)

эпифиз

d)

бауыр

e)

айырша

59.

Суда еритін дәрумен

a)

Е

b)

PP

c)

А

d)

К

e)

D

60.

Хлоропластың құрылымы мен қызметі Фотосинтез хлоропластар деп аталатын эукариоттық жасушалык курылымдарда жүреді. Хлоропласт — өсімдік жасушаларының жасыл пластидтер деген атаумен белгілі органеллаларының түрі. Пластидтер энергия ендіру үшін қажетті заттарды сақтауға және жинауға көмектеседі. Хлоропласта фотосинтез процесі үшін жарық энергиясын қабылдайтын хлорофилл деп аталатын жасыл пигмент болады. Хлоропластар әдетте, өсімдік жапырақтарында орналасқан бағаналы жасушаларда кездеседі. Хлоропласт қабырғасы сырткы жане ішкі — екі мембранадан тұрады. Олардың арасында мембранааралық кеңістік болады. Хлоропластың ішінде, ішкі мембранадан бау секілді шығатын күрделі тилакодты құрылым түзіледі. Хлоропластың гель тәрізді толтырып тұрған заты строма деп аталады. Әрбір тилакоид стромадан бірқабатты мембрана арқылы бөлініп тұрады. Тилакоидтың ішкі кеңістігі люмен деп аталады. Стромада — фотосинтездің қараңғы кезеңінің реакциялары мембраналарда — жарық кезеңінің реакциялары жүреді.

Өсімдік жасушасына жасыл түс беретін органелла түрі

a)

A)хлоропласт

b)

B)лейкопласт

c)

C)хромопласт

d)

D)вакуоль

e)

E)цитоплазма

61.

Хлоропласта фотосинтез процесі үшін жарық энергиясын қабылдайтын жасыл пигмент

a)

A) ксантофилл

b)

B) фиконанин

c)

С) хлорофилл

d)

D) фикоэритрин

e)

Е) каротин

62.

Суретте 5 санымен көрсетілген хлоропласт бөлігі

a)

A) рибосома

b)

B) ішкі мембрана

c)

C) сыртқы мембрана

d)

D) тилаконд

e)

Е) строма

63.

Хлоропластың гель тәрізді толтырып тұратын заты

a)

А) грана

b)

В) тилаконд

c)

C) гиалоплазма

d)

D) Люмен

e)

E) строма

64.

Хлоропластардың негізгі қызметі

a)

А) сулы ортаны қалыптастырады

b)

В) жарық энергиясын ұстап, оны өзгерту

c)

C) заттарды ыдыратады

d)

D) кодонды тану

e)

E)мембраналық құрылымды тұрақтандыру

65.

Хламидомонаданың хроматофорының пішіні

a)

A) таспа

b)

В) тақта

c)

С) астау

d)

D) жұлдыз

e)

E) білезік

66.

Әрі асқорыту, әрі тыныс алу жүйесіне жататын мүше

a)

А) көмегі

b)

B) ұлтабар

c)

C) асқазан

d)

D) өңеш

e)

E) жұтқыншақ

67.

Ең алғаш рет бауыр мүшесі пайда болатын жәндіктер өкілі

a)

А) тұщы су гидрасы

b)

В) тоспаұлу

c)

С) бауырсорғыш

d)

D) сиыр цепені

e)

E) эхинококк

68.

Антиденелерді түзетін ферменттердің құрамына кіретін витамин

a)

А) пиридоксин

b)

В) аскорбин қышқылы

c)

С) кальциферол

d)

D) цианкобаламин

e)

E) никотин қышқылы

69.

Өсімдікке жетіспеген жағдайда жемісі баяу түзіліп, салмағы кемиді

a)

A) фосфор

b)

B) кальций

c)

С) азот

d)

D) натрий

e)

E) сутек

70.

Тоқішек қызметіне жатпайды

a)

А) жасуынықты ыдырату

b)

В) нәжіс қалыптастыру

c)

С) кейбір витаминдерді синтездеу

d)

D) суды қарқынды сіңіру

e)

Е) қоректің сіңірілу процесін жүргізу

71.

А және С дәрумендері. А және С дәрумендері ағза үшін өте маңызды, с дәрумені тәуліктік мөлшері ең көп дәрумен. Аскорбин қышқылы ағзада антиденелерді синтездейтін ферменттер құрамына кіреді және сүйек пен тіске беріктік қасиет береді. Ал ретинолдың маңыздылығы коздің қасаң қабығын қалпына келтіріп, ымыртта жақсы көруді қамтамасыз етеді. Егер ағзада ретинол жетіспесе кездің көруі нашарлайды. Ағзада А дәруменін негіздеуші өсімдіктекті тамактарда болатын пигмент-каротин болып табылады.

Тәуліктік мөлшері ең көп дәрумен

a)

A) Тиамин

b)

B) Никотин қышқылы

c)

C) аскорбин қышқылы

d)

D) кальциферол

e)

E) ретинол

72.

Ағзада ретинол жетіспеуінен туындайды

a)

А) рахит

b)

B) анемия

c)

C) құркулак

d)

D) акшам соқыр

e)

E) бери-бери

73.

Ағзадағы аскорбин қышқылының маңызы

a)

A) түнде жақсы көруге әсер етеді

b)

B) көз қабығын жақсартады

c)

C) жұқпалы ауруларға қарсы тұруын арттырады

d)

D) қырағылықты арттырады

e)

E) нәруыздардың алмасуын реттейді

74.

Қасаң қабықты қалпына келтіріп, көруді жақсарту үшін тұтынады

a)

A) қара нан, жержаңғақ

b)

B) бидай, арпа, сұлы

c)

C) бауыр, қара нан

d)

D) сәбіз, итмұрын, асқабақ

e)

E) жержаңғақ, күріш

75.

Ағзада каротин ретинолға айналады

a)

A) көз қабықшаларында

b)

B) асқазан бүрінде

c)

C) бауыр жасушаларында

d)

D) мұрын талшықтарында

e)

E) тыныс алу жолдарындам

76.

Аш ішектің қызмет(-тер)і

a)

A) панкреатин ферментін бөлу

b)

B) өт бөліп шығару

c)

C) глюкозаны гликогенге айналдыру

d)

D) қоректік затты қан мен лимфа сіңіру

e)

E) қоректік затты қорыту

77.

Майда еритін дәрумен (-дер)

a)

A) E

b)

B) A

c)

C) B3

d)

D) PP

e)

E) D

78.

Сиырдың асқорыту жүйесінің ерекшелігі

a)

A) ит тістері жетілген

b)

B) соқыршегі өте қысқа

c)

C) асқазан бөлімдері бірдей

d)

D)қарыны төрт бөлімді

e)

E) қарыны бір бөлімді

79.

Тоқ ішектің кұрт тәрiздi өсіндісі

a)

A) ашішек

b)

В) ұлтабар

c)

C) өңеш

d)

D) соқырішек

e)

E) тоқішек

80.

Берілген суреттегі 2, 9-нөмірдегі жапырақ құрылысының атау(-лар)ы

a)

A) лептесік

b)

B) астыңғы өң

c)

С) талшықтар

d)

D) устіңгі өң

e)

Е) бағаналы жасуша

81.

Нәруыздарды аминқышқылына дейiн ыдыратады

a)

A) өт сөлі

b)

В) плевра сұйықтығы

c)

C)сілекей

d)

D) асқазан сөлі

e)

E) ішек сөлі

82.

Күрделі жапырақты өсімдік(-тер)

a)

A) бақбақ

b)

B) шетен

c)

C) жүгері

d)

D) қалақай

e)

E) итмұрын

83.

Цианобактерияларда болатын қызыл және көк пигменттер

a)

A) ксантофил

b)

B) каротин

c)

C) родопсин

d)

D) фикобилин

e)

Е) хлорофилл

84.

Күрделі жапырақты өсімдіктер

a)

A) талшын

b)

В) қалақай

c)

С) шаған

d)

D) жүгері

e)

Е) итмұрын

85.

Асқорыту Асқорыту мүшелеріне ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, қарын, ашішек, тоқішек және тікішек жатады. Ауыз қуысында ас жұмсарады, ұсақталады, амилаза ферменті әсерінең ең алғаш көмірсулар ыдырай бастады. Ішектерде абсорбция, яғни сіңірліу үдерісі іске асады. Бауыр және ұйқы бездері арнайы сөл бөліп астың қортылыуын жеңілдетеді. Суреттегі 8 санымен көрсетілген ас қорыту мүшесінің қызметі

a)

А) тамақты сілекеймен араластырады көмірсулар ыдырайды

b)

В) қоректiк заттар толығымен қорытылып, қан мен лимфаға өтеді

c)

С) күрделі көмірсуларды ыдыратады

d)

D) қанға су, дәрумендер, минералды тұздар сіңіреді

e)

Е) тамақ кұрамындағы майды қортады өт бөледі

86.

Суретте 3 санымен көрсетілген ас қортыу бөлігі

a)

A) бауыр

b)

B) өңеш

c)

C) бадамша

d)

D) жұтқыншақ

e)

Е) ашішек

87.

Тамақ жұту, еріген заттардың дәмін сезетін бұлшықетті мүше

a)

A) тіс

b)

B) ішек

c)

C) тіл

d)

D) өт

e)

Е) өңеш

88.

Крахмалды глюкозаға дейін ыдырататын асқорыту ферменті

a)

A) амилаза

b)

B) липаза

c)

C) пепсин

d)

D) муцин

e)

Е) трипсин

89.

Эмульгация үдерісінің ерекшелігі

a)

A) ішека таяқшалары әсерінен симбиоздық бактериялар ыдырайды

b)

В) майларды көп мөлшерде ұсақ тамшыларға бөледі

c)

С)панкреатин сөлі липазаны бөледі

d)

D) ашішектегі қоректік заттарды қан мен лимфаға сіңіреді

e)

Е) қортылмаған ас қалдықтарын ағзадан шығарылуын реттейді

90.

Қанның ұюына катысады

a)

A) күкірт

b)

B) кальций

c)

C) темір

d)

D) хлop

e)

E) магний