Worksheetsнесеп жыныс патфиз
Total questions: 96
Worksheet time: 48mins
Бүйректе шумақшалық фильтрацияның азаюы осы кезде байқалады:
шумақшаның алып келуші артериолалары тарылғанда
шумақшаның алып келуші артериолалары тарылғанда
жүйелік артериялық қысым жоғарылағанда
гипопротеинемияларда
гиперволемияларда
Бүйректе шумақшалық фильтрация азайғанда байқалады:
организмнен зәрдің шығарылуының күшеюі
организмнен натрий шығарылуының күшеюі
қанда азоттық катаболиттердің жиналуы
айқын протеинурия
гиповолемия
Ұзақ уақыт ашыққанда шумақшалық фильтрацияның жылдамдығы күшеюі мүмкін. Осы жағдайда фильтрацияның өзгеруіне ықпал ететін басты себебі атаныз:
фильтрациялық коэффициенттің жоғарылауы
бүйректік фильтр өткізгіштігінің жоғарылауы
жүйелік артериялық қысымның жоғарылауы
қан плазмасындағы онкотикалық қысымның төмендеуі
электролиттердің түтікшелік секрециясының төмендеуі
Бүйрек функциясының созылмалы жеткіліксіздігі инулиндік клиренстің 50 мл/мин., дейін төмендеуі мүмкін. Бұл бүйректің келесі функциясының бұзылуын дәлелдейді:
түтікшік секрецияның
шумақшалық фильтрацияның
бүйректік жинақтаушы түтіктерінде реабсорбцияның
нефронның проксималдық бөлігінде реабсорбцияның
нефронның дистальдық бөлігінде реабсорбцияның
Ілкі (біріншілік) тубулопатиямен ауыратын науқаста глюкозурия және аминoацидурия байқалған. Анықталған өзгерістердің негізінде келесі механизмдердің бұзылыстары жатыр:
шумақшалық фильтрацияның
екіншілік Na+-тәуелді тасымалдаудың
органикалық заттектердің қарапайым диффузиясының
біріншілік белсенді тасымалдаудың
түтікшік секрецияның
Нефронның дистальді бөліктерінің эпителий жасушалары зақымданғанда келесі процестердің бұзылуы байқалады:
фильтрация
глюкозаның реабсорбциясы
электролиттер мен судың реабсорбциясы
натрий және глюкозаның реабсорбциясы
нәруыздардың реабсорбциясы
Сынап қосындыларымен ж acute уланғанда бүйрек түтікшелерінің проксималь бөлігінің эпителий некрозданады және натрий иондарының энергия тәуелді реабсорбциясы төмендейді. Нефронның осы бөлігінде ең көп дегенде натрийдің қайсы мөлшері реабсорбциялана алады:
100%
80%
60%
40%
20%
Бүйректік ацидоз осының нәтижесінде дамиды:
ацидогенез күшеюінің
аммониогенез күшеюінің
кетонды денелер экскрециясы күшеюінің
натрий иондарының артық реабсорбциялануының
протондардың түтікшелік секрециясы төмендеуінің
Шумакалық фильтр құрылымдарының зақымдануы, олардың тіректік мембраналарындағы саңылаулардың кеңеюі, шумакша фильтріндегі теріс зарядтың азаюы немесе жойылуы келесі бұзылыстардың дамуына ықпал етеді:
полиуриялардың
изостенуриялардың
протеинуриялардың
липидуриялардың
гематуриялардың
Бүйректің өзіндік тіні мен тостағанша-түбекшелік аппаратының жаппай зақымдануымен көрінетін бейспецификалық инфекциялық-қабынулық ауруды атайды:
пиелонефрит
бүйрек амилоидозы
бүйрек поликистозы
гломерулонефрит
липидті нефроз
Лейкоцитурия негізгі симптомы болып табылатын ауру:
амилоидоз
пиелонефрит
гломерулонефрит
нефролитиаз
Обструкциялық уропатияларға тән болып саналады:
тубулоинтерстициалды тіннің ремоделенуі
шумақтық мембрананың өткізгіштігінің артуы
қызмет атқаратын нефрондардың тез арада азаюы
иммундық кешендермен шумақтардың зақымдалуы
түтікшелер эпителийінің тасымалдау қызметтерінің күшеюі
Обструкциялық уропатияларда бүйректің склероздануын туындататын патогенетикалық факторларға жатады:
тостағаншада қысым төмендеуіне
коллаген түзілуінің тежелуі
бүйректік қанайналым редукциясын
иммундық агрессия механизмдерінің тежелуін
қызмет атқаратын нефрондардың саны өсуін
Иммундықнефропатиялар тобына жатады:
пиелонефриттер
гломерулонефриттер
бүйректің поликистозды дегенерациясы
бүйрек жеткіліксіздігі
несептас аурулары
Жіті гломерулонефрит кезінде алғашқы болып зақымданады:
бүйрек тінінің аралығы
бүйректің түтікшелік аппараты
бүйректің шумақшалық аппараты
төменгі несеп шығару жолдары
бүйректің тостағанша-түбектік аппараты
Жіті нефриттік синдромға тән:
пиурия
изостенурия
протеинурия тәулігіне 3 г/дейін
гиперлипидемия
гипопротеинемия
Осының дамуы нефриттің активтілігін білдіреді:
нефроздық синдром
артериялықгипотензия
обструкциялықуропатия
протеинуриятәулігіне 1 г/дейін
глюкозурия
Жіті гломерулонефрит кезінде иммундық кешендердің ықпалынан дамиды:
шумакшаларда қанақыс пен фильтрацияның күшеюі
қабынулық медиаторлардың өндірілуінің тоқтауы
қанның локальді тамырішілік гиперкоагуляциясы
қан ұю жүйесі белсенділігінің төмендеуі
шумакшалар өткізгіштігінің төмендеуі
Гломерулонефриттің асқынуына ықпал ететін гемодинамикалық факторларға жатады:
жүйелікгипотензия
иммунды кешендік зақымданулар
шумакша ішілік гипертензиялар
тамырлар өткізгіштігінің бұзылуы
қантұтқырлығы баулауылуы
Жіті гломерулонефритпен ауыратын науқастың зәр тұнбасының микроскопиясында байқалатын тән өзгерістер:
гематурия, пиурия
гематурия, изостенурия
гематурия, протеинурия
лейкоцитурия, бактериурия
лейкоцитурия, цилиндрурия
Жіті гломерулонефрит кезіндегі ісінулік синдром дамуының механизмі осымен байланысты:
түтікшелердің зақымдануымен
жүйелік капилляритпен
веналарда гидростатикалық қысым жоғарылауымен
бүйрек тінінде онкотикалық қысым төмендеуімен
бүйректе лимфа тамырлары функциясының бұзылуымен
Диффузиялы созылмалы гломерулонефритке тән болып саналады:
апоптоз процестерінің тежелуі
комплемент жүйесінің тежелуі
бүйрек паренхимасының іріңді қабынуы
мезангиальді жасушалардың пролиферациясының тежелуі
бүйректік паренхиманың фиброздық тінмен алмасуы
Нефроздық синдром кезінде шумактық сүзілу өткізгіштігінің жоғарылауы осымен байланысты:
базальді мембрананың қалыңдауымен
Шумлян – Боумен капсуласының дистрофиялық өзгерісімен
базальді мембрананың, подоциттердің кіші өсінділерінің деструкциясымен
шумакша қылтамырлары қабырғасының электрлік заряддығының күшеюімен
Нефроздық синдром кезіндегі ісінулер дамуының негізгі механизмін атаңыз:
капиллярлар өткізгіштігінің төмендеуі
қандағы осмостық қысымның төмендеуі
қандағы онкотикалық қысымның төмендеуі
бүйректегі тіншілік қысымның жоғарылауы
веналарда гидростатикалық қысымның жоғарылауы
Нефроздық синдром кезінде протеинурия дамуының негізінде осы механизм жатады:
секреторлық
шумақтық
протеинуриялық толу
түбулярлық
гистуриялық
Біріншілік нефроздық синдром осы кезде дамиды:
бүйректикартериялар мен веналардың тромбозында
созылмалы гломерулонефритте
минимальді өзгерістер ауруы
жүкті әйелдердің нефропатиясында
сарысулық ауруларда
Жіті бүйректік жеткіліксіздігінің преренальді түрінде байқалады:
ренин-ангиотензин-альдостеронды жүйелердің белсенділігін тежелуі
шумақшаларда тиімді фильтрациялық қысымның төмендеуі
бүйректің қыртысты затындағы бүйректі қан ағастың жылдамдауы
бүйрек шумақтарының иммунды-қабынулық өзгерістері
шумақтық сүзілудің жылдамдығының жоғарылауы
Бүйрек қызметінің жіті жеткіліксіздігі дамуының ренальді себептерін атаңыз:
бүйрек паренхимасының біріншішілік зақымдануы
бүйрек шумақшаларының жылдам склероздануы
несеп жолдарында зәр шығарылуының бұзылуы
гломерулонефриттің жедел түрі
жіті зәр шығару
Бүйректің жіті жеткіліксіздігінің постренальді себебі болып саналады:
коллапс
миокард инфаркты
несетагардың жіті таспен бітелуі
диффузды гломерулонефрит
Бүйректік артериялық гипертензия дамуының патогенетикалық факторы саналады:
организмнен натрийдің экскрециясы
калликреин-кинин жүйесінің активациясы
ренин-ангиотензин жүйесінің активациясы
симпато-адреналды жүйесінің тежелуі
альдостерон түзілуінің төмендеуі
Бүйректің созылмалы жеткіліксіздігіне тән болып саналады:
бүйрек нефрондар регенерациясының күшеюі
гипертрофияланған өзекшелер санының көбеюі
бүйректегі шумақтардың гипертрофиясынан бүйрек көлемінің ұлғаюы
бүйректің көлемінің біртіндеп кішіреюі және бүрісуі
бүйінбеген қызмет атқаратын нефрондарға жүктеменің аз болуы
Бүйректің созылмалы жеткіліксіздігіне тән болып саналады:
қыртысты қабатта артериолалардың айқын тарылуы
бүйректік қызмет жойылуының жылдам өршуі
дерттік үрдістің қайтымды болуы
тұтқыршықты сұйықтықта натрий мөлшерінің көбеюі
нефрондардың біртіндеп өлуі және олардың дәнекер тінмен алмасуы
Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі кезіндегі азотемия дамуын нақтылайтын басты көрсеткішті атаңыз:
креатинин және несеп ure
гипо- және диспротеинемия
метаболизмдік ацидоз
креатинин және гипокалиемия
гипофосфатемия және гипокальциемия
Бүйрекүстібезі қыртысты қабатының торлы аймағының өспелері кезінде артық өндірілуі байқалады:
кортизол және альдостеронның
андрогендер мен эстрогендердің
окситоцин және вазопрессиннің
соматотропин және лютропиннің
адреналин және норадреналиннің
Әйелдердегі гетеросексуалды адреногениталды синдром осыны туындатады:
пептидтік ойық жаралардың пайда болуын
маскулинизацияны, вирилизацияны
ерте жыныстық жетілуді
Ерлердің гипогонадизмі сипатталады:
аталық бездің гиперфункциясымен
мезгілінен бұрын маскулинизациямен
жыныстық потенцияның тым күшеюімен
аталық бездің секреторлық гипофункциясымен
екіншілік жыныстық белгілердің ерте жетілуімен
Организмнің изосексуальді жетілуі осыны білдіреді:
дененің жылдам өсуін
қасаға және қолтықастының түктенуін
аналықбезден шығатын гиперандрогения
генетикалық және гонадалық жыныстың сәйкестігін
аденогипофиздің гонадотропиндерді артық өндіруі
Ер балалардағы изосексуальді синдромға тән:
2 жастан жылдам өсуі
аталық бездің қалыпты жетілуі
қанда эстрогендердің жоғарылауы
сыртқы гениталий белгілерінің кішіреюі
есуінің эпифизарлық зонасының кеш жабылуы
Гипоспадия – бұл жетілу процесінің туа біткен ақауы және бұл кезде келесі бұзылыстар байқалады:
зәр шығару түтігінің сыртқы тесігінің дұрыс орналаспауы
ерлердің жыныс бездерінің гиперфункциясы
ваталдықбез веналарының варикозды кеңеюі
жоғары зәр шығару жолдарының ақауы
аталық ұрық безі ұмаға түспей қалуы
40. Бір жастағы баланы тексеру кезінде, аталық безінің ұмаға түспегені анықталды. Крипторхизмнің салдарынан дамуы мүмкін:
аталық бездің шемені
сперматогенездің бұзылуы
тестостерон өндірілуінің күшеюі
гемато-тестикулярлық тосқауылдың болмауы
ерте жыныстық жетілу
Ұл балада аталық бездің ұлғаюы байқалған, басқанда ауыртады. Тексеру кезінде құрамы гландулоциттерден (Лейдиг жасушалары), тұратын гормон өндіретін қатерсіз өспе анықталған. Бұл келесі өзгерістер туындауына алып келеді:
Сертоли жасушаларының ыдырауы
жыныстық жетілудің артта қалуы
тестостерон өндірілуінің төмендеуі
ерте жыныстық жетілу
атбазедің қосалқыларының эвакуациялық функциясының бұзылуына
Нефро- және уролитиаз дамуының эндогенді факторы болып саналады:
Д -гипервитаминозы
біріншілік гиперпаратиреоз
дәрі-дәрмектерді көп қолдану
ультрафиолет сәулесінде ұзақ болу
жоғары температуралық жағдайда болу
Несептас ауруы кезіндегі гематурияның себебі:
механикалық фактор
бүйрек тамырларының облитерациясы
бүйрек паренхимасының атрофиясы
несепағардың таспен обтурациясы
бүйрекішілік қысымның өсуі
Нефро- және уролитиаз дамуының экзогендік факторын атаңыз:
гипервитаминоз B6
тағамда нәруыздардың артық болуы
тағамда кальций мөлшерінің аз болуы
үнемі кермек суды пайдалану
гиперпаратиреоидизм
Тұздардың еруіштігінің төмендеуіне және тас түзілуіне ықпал етеді:
организмнің жалпы гипергидратациясы
кешен түзуші заттектердің зәрде кебеюі
кристалданушы ингибиторларының зәрде кебеюі
зәрде солобилизаторлардың азаюы
зәрде мукопротеидтердің азаюы
Амилоидозға тән:
В-лимфоциттердің көбеюі
Т-лимфоциттердің көбеюі
плазмада аномальді нәруыздардың жиналуы
В-лимфоциттерге Т-супрессорлардың ықпалының күшеюі
лимфоциттердің плазмоциттерге трансформациялануының бұзылыстары
Бүйрек амилоидозы дамуының ерте белгілерінің бірі:
гематурия
изостенурия
протеинурия
цилиндрурия
Бүйрек түтікшелерінде мүлде реабсорбцияланбайтын, негізінен шумақшалы фильтрация арқылы бөлінетін заттек аталады:
натрий
глюкоза
нәруыз
креатинин
зәр қышқылдары
Шумақтық сүзу көлемі төмендеуінің ренальді себептеріне жатады:
шумақшалардың фиброзды тінмен алмасуы
Боумен капсуласында қысымның төмендеуі
шумақшалық мембрана өткізгіштігінің жоғарылауы
қан сарысуының онкотикалық қысымының жоғарылауы
алып кетуші артериолалар тонусының артуы
Бүйректің проксималдық түтікшелерінің бүліністері кезінде бұзылады:
ультрафильтрация
облигатты реабсорбция
факультативті реабсорбция
кері ағынды-көбейтіш механизм
концентрациялау және ажырату процестері
Зәрдің осмостық концентрациялау қабілетінің өзгерістерін туындататын, бүйректің милы қабатында ауыспалы-кері ағынды механизм бойынша су және Na иондары реабсорбциясының бұзылуы осының бүлінуі кезінде байқалады:
Генле ілмегінің
бүйректік түтікшелердің
юкстагломерулярлы аппараттың
проксималдық түтікшелердің
дистальдық түтікшелердің
Эндогенді креатининнің бүйректік клиренсін есептеу әдісін қолдану, ең алдымен, осыны бағалауға мүмкіндік береді:
түтікшелік секрецияны
түтікшелік реабсорбцияны
концентрациялау функциясын
бүйректік қан ағым жылдамдығын
шумақшалық фильтрациялық жылдамдықты
Тубулопатиялар кезінде түтікшелерде келесі заттектің белсенді реабсорбциясы бұзылады:
су
натрий
глюкоза
креатинин
зәр қышқылдары
Натрийдің зәрмен экскрециялануының күшеюі осының әсерінен дамиды:
альдостеронның
катехоламиндердің
II ангиотензиннің
антидиуретикалық гормонның
жүрекшелік натрийуретикалық фактордың
Бүйректің инкретиялық функциясының ауытқулары жайлы осының бұзылыстары нақтылайды:
шумақшалық фильтрациясының
кальций және фосфор метаболизмінің
антидиуретикалық гормон түзілуінің
натрийуретикалық гормондар бөлінуінің
азоттық алмасу өнімдері шығарылуының
Юкстагломерулярлық эпителиоидты жасушаларының бөлінуі немесе олардың қалпына келуі кезінде ренин келесі жасушаларды бөледі:
Гурмагти жасушаларын
түтікшелердің дистальдық бөліміндегі жасушаларды
экстрагломерулярлық мезангиальді жасушаларды
жинақтаушы түтікшелердегі эпителиоциттерді
Генле ілмегіндегі эпителиоциттерді
Бүйректің милы қабатындағы простагландиндер бөлінуінің азаюы туындатады:
вазодилатацияны
вазоконстрикцияны
тромбоциттер агрегациясының тежелуін
шумақшалық фильтрациясының жоғарылауын
ренин бөлінуінің күшеюін
Бөлінген нәруыздың сапалық құрамы бойынша протеинурия бөлінеді:
шамалы және жаппай
преренальді және ренальді
селективті және селективті емес
функционалдық және органикалық
физиологиялық және патологиялық
Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің декомпенсациялық белгілері саналады:
изостенурия
эритроцитоз
гипокалиемия
гиперкальциемия
газдық емес алкалоз
Науқас О., 32 жаста, бедеулікпен тексерілу барысында сперматогенездің бұзылысынан туындаған олигозооспермия анықталды. Шәует функциясының бұзылуы аталық ұрық бездің келесі құрылымының бұзылуымен байланысты:
A. шәует қуыкасы
B. аталық бездің нәруыздық қабаты
C. аталық бездің интерстициялық тіні
D. аталық бездің ирек түтікшелері
E. аталық бездің тура түтікшелері
Аталық бездің стероидты функциясының бұзылуы осы жасушалардың зақымдануы кезінде байқалады:
Лейдиг жасушаларының
Сертоли жасушаларының
сперматоциттердің
сперматогонийлердің
миоидты жасушалардың
Интерстициялық Лейдиг жасушаларында тестестерон түзілуінің бұзылуы аталық бездегі осы гормон деңгейінің өзгерістерімен байланысты:
Лактотропты гормонның
соматоотропты гормонның
фолликул ынталандырушы гормонның
адренокортикотропты гормонның
лютеиндеуші гормонның
Лабораториялық зерттеу барысында тәуліктік диурездің азаюы, гипернатриемия, гипокалиемия анықталған. Бұл өзгерістер осы гормонның гиперсекрециясынан туындауы мүмкін:
адреналиннің
альдостеронның
паратгормонның
антидиурездік гормонның
жүрекшелік натрийурездік пептидтің
Лабораториялық зерттеулерде пациенттің қан анализінде глюкоза мөлшері қалыпты, ал зәрде глюкоза пайда болған. Бұл бұзылыстардың ең ықтимал себебін атаңыз.
түтікшелік секреция бұзылысы
шумакшалық фильтрация бұзылысы
түтікшелік реабсорбция бұзылысы
бүйректің инкреторлық функциясының бұзылысы
бүйректің экскреторлық функциясының бұзылысы
Фанкони синдромы кезінде натрий иондарының, глюкозаның, аминқышқылдарының, гидрокарбонаттардың, фосфаттардың реабсорбциясы бұзылады. Бұл осы жерде тасымалданудың функциялық аутқуларының пайда болуымен байланысты:
Генле ілмегінде
дистальнды түтікшелерде
проксимальді түтікшелерде
жинақтаушы түтікшелерде
шумакшаларда
Науқас 22 жаста. Жіті тонзиллитпен ауырғаннан кейін 2 апта өткен соң денесінде жайылған ісіну пайда болды. Тәуліктік диурез – 400 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,020 , нәруыз – 1,8 г/л. Зәрдегі шөгіңдінің микроскоппен зерттегенде көру алаңында анықталды: лейкоциттер – 2-4, эритроциттер – 25-28, гиалинді цилиндрлер – 0-1. Науқаста зәрлік синдром қандай қандай симптомдармен байқалады?
анурия, гиперстенурия, гематурия
олигурия, протеинурия, гематурия
олигурия, лейкоцитурия, гематурия
олигурия, гипостенурия, протеинурия
олигурия, лейкоцитурия, цилиндрурия
Егуілерден кейін 10 күн өткен соң науқаста әлсіздік, бетінің ісінуі, басының айналуы пайда болды. Артериялық қысым – 150/95 мм сын.бағ. Диурез – 750 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,028, ақуыз – 1,6 г/л. Зәр шөгіңдісінің микроскопиясында: өзгерген эритроциттер – 30-40 көру аймағында, лейкоциттер – 6-8 көру аймағында, гиалинді және эритроцитарлы цилиндрлер көп емес. Көрсетілген клиникалық-лабораториялық белгілер зәр шығару жүйесі дертінің қандай біртектес түріне тән?
жіті цистит
бүйрек амилоидозы
липоидты нефроз
жіті пиелонефрит
жіті гломерулонефрит
Науқас жалпы әлсіздікке, жүрек айнуына, шөлденуіне, ісінуге, сирек несеп шығаруға шағымданды. Ауру 7 күн бұрын қауырт басталды. Науқас 2 апта бұрын іріңді отитпен ауырған. Тәуліктік диурез 600 мл, нәруыз 2,2 г/л. Қанда ЭТЖ жоғарылаған. Осы патологияның этиологиялық факторы саналады:
аденовирус
стафилококк
стрептококк
ішек таяқшасы
рино вирусы инфекция
Стрептококкты инфекцияны басынан өткергеннен кейін 2 апта өткен соң науқаста ісінулер, азотемия, олигурия, протеинурия, гематурия, диастолалық артериялық гипертензия пайда болды. Осы өзгерістер тән:
жедел пиелонефритке
жедел бүйрек жеткіліксіздігіне
жедел нефроздық синдромға
жедел нефриттік синдромға
реноваскулярлы артериялық гипертензияға
Жедел гломерулонефрит дамуының басында шумақшаларда болатын жасушалардың пролиферациясы, негізінен осы жасушаның есебінен болады:
эозинофилдердің
нейтрофилдердің
мезангиальдық жасушалардың
эпителиальды жасушалардың
эндотелиальды жасушалардың
Созылмалы гломерулонефрит кезіндегі шумақша капиллярларының базальді мембранасы өткізгіштігінің артуы, теріс зарядтың оң зарядқа ауысуы және бүйрек паренхимасындағы катаболизмдік процестер осының дамуына алып келеді:
гематурияға
цилиндрурияға
лейкоцитурияға
протеинурияға
олигурияға
Науқас К., 35 жаста, анасарка белгілерімен ауруханаға жатқызылған. Анамнезінде - 7 жыл бойы созылмалы гломерулонефритпен ауырды. Тексергенде артериялық қысымы с.б.б., 190/105 мм., қан анализінде: гемоглобин - 100 г/л, эритроциттер - 2.8×1012 /л, лейкоциттердің жалпы саны - 10.3×109 /л, қалдық азот – 37,5 ммоль/л. Несеп анализінде нәруыздың тәуліктік экскрециясы 9,8 г/л. Осы деректердің қайсысы нефроздық синдроммен гломерулонефрит дамығанын айқындайды:
анемия
лейкоцитоз
артериялық гипертензия
айқын протеинурия
гиперазотемия
Науқас 10 жыл бойы диффузиялы созылмалы гломерулонефритпен ауырған. Жүрегінің ауырусынуы, жүрек қағуы, айқын ісінулер пайда болған.Тәуліктік диурез 1100 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы - 1,042, нәруыз тәулігіне 4,8 г, түйіршікті және балауыз тәрізді цилиндрлер көптеп кездеседі. Қанда гипопротеинемия, гипоальбуминемия, гиперлипидемия, гипернатриемия анықталған. Науқаста пайда болған симптомдар осының туындауын нақтылайды:
жедел бүйрек жеткіліксіздігінің
бірінші реттік нефроздық синдромның
екіншілік нефроздық синдромның
бүйрек пиелонефритінің
бүйрек амилоидозының
74. Жіті бүйрек жеткіліксіздігі дамыған науқастың тәуліктік диурезі 50 мл. Осы бұзылыс пайда болуының негізінде жатады:
зәр шығуының қиындауы
бүйректе қанайналым бұзылысы
сүзік қондырғының түтікшелік секрециясының артуы
натрий реабсорбциясының күшеюі
су реабсорбциясының артуы
75. Жіті бүйрек жеткіліксіздігі дамығаннан кейін 7-ші тәулікте Зимницкий сынамасы бойынша науқастың зәрінің салыстырмалы тығыздығы 1,010–1,012 дейін ауытқыды. Осы өзгерістер келесі функцияның:
бүйректің бөлінулік функциясының
бүйректің экскреторлық функциясының
бүйректің фильтрациялық функциясының
бүйректің реабсорбциялық функциясының
бүйректің концентрациялық функциясының
Науқас 20 жаста, көлік апаты болған жерден клиникаға жеткізілді. Кеудесі мен іш қуысы көптеп жарақаттанған. Есі шатасқан. АҚ – 70/30 мм сын.бағ. Тәуліктік диурез - 30 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы - 1,020, нәруыздың мөлшері – 0,99 г/л. Науқаста зәрдің қандай сандық және сапалық өзгерістері дамыған?
олигурия, гиперстенурия
олигурия, гипостенурия
олигурия, протеинурия
анурия, протеинурия
анурия, изостенурия
ЖБЖ аурыратын науқаста аптаның соңында сана сезімінің тежелуі, бұлшықеттерінің гипотониясы, гипорефлексия байқалады. Тәуліктік диурез 3,8 л, зәрдің салыстырмалы тығыздығы-1,007. ЖБЖ-нің осы кезеңінде гомеостаздың келесі бұзылысы тән:
гипокалиемия
гипонатриемия
мочевинаның көбеюі
организмнің гипергидратациясы
гиперазотемияның күшеюі
Сірке қышқылымен уыттанғаннан кейін науқас ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілді. АҚ 74/30 мм сын.бағ. Гемоглобин 74 г/л, тура билирубин 108 мкмоль/л. Тәуліктік 300 мл. Зәр қою-қүрең түсті, уробилинді реакция. Зәрлік синдромның себебі:
эритроциттердің гемолизі
бүйректі уытты бүлінуі
зәр шығару жолдарының обтурациясы
бүйректің қыртысты қабатының гипоксиясы
артериялық гипотензия
Бүйректің жедел жеткіліксіздігінің пререналдық түрінің патогенезінің негізгі тізбегі болып саналады:
бүйректің қан ағымының жылдамдауы
бүйректің қыртысты қабатының артериолаларының дилатациясы
бүйректің қыртысты қабатында ишемия және гипоксияның дамуы
бүйректің қылтамырларының эндотелийінің диффузды зақымдануы
бүйректің миы қабатының қанмен қамтамасыз етілуінің азаюы
Науқаста ауыр жарақаттан кейін III дәрежелі шок дамыған, сонымен қатар жедел бүйрек жеткіліксіздігінің белгілері пайда болған. Осы жағдайда БЖЖ дамуының басты механизмін атаңыз:
зәр шығуының бұзылуы
артериялық қысымның төмендеуі
қанда онкотикалық қысымның төмендеуі
бүйрек артерияларында қысымның жоғарылауы
шумақша капсуласында қысымның жоғарылауы
Операция барысында науқасқа қан тобы сәйкес келмейтін қан құйылды. Науқастың жағдайы ауыр, есінен таныған. Қан талдамасында: анемия, қалдық азоттың көбеюінен гиперазотемия, мочевина, креатинин анықталған. Тәуліктік диурез – 200 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,009–1,012. Науқаста зәр шығару жүйесінің қызметі бұзылыстарының қандай біртектес түрі дамыған?
созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі
жіті бүйрек жеткіліксіздігі
нефроздық синдром
нефриттік синдром
зәрлік синдром
Науқас 24 жаста, суицидті ұйыттану үшін сульема қабылдағаннан кейін ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілді. 3 тәулік өткен соң науқаста құсу, құрысулар, жүрек ырғағының бұзылуы байқалды, өкпе ісінуі дамыды, артериялық қысым жоғарылады. Қанның талдамасында калий, мочевина, креатинин, қалдық азоттың мөлшері жоғарылаған. Тәуліктік диурез – 80 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,010-1,012. Бүйрек дертінің біртектес түрінің осы сатысының патогенезінде маңызды:
метаболизмдік алкалоз
бүйректің ренин синтезделуінің азаюы
цилиндрлермен бүйрек түтікшелерінің обтурациясы
шумақтық фильтрациясының жылдамдауы
түтікшелерде натрий реабсорбциясының артуы
Науқасты бетінiң iсiнуi, әсiресе таңертең қатты iсiнетiнi мазалайды. Қан анализiнде натрий мөлшерi өте төмен. Дәнекер тiнiнiң жасушааралық матриксiне енiп және қанағысумен келетiн натрий иондарын байланыстыратын заттектi атаңыз:
эластин
коллаген
гиалурон қышқылы
хондроитинсульфат
фибронектин
Созылмалы бүйректік жеткіліксіздігінің негізгі иммундық емес тетігі болып саналады:
қызмет атқаратын нефрондарға жүктеменің аз болуы
калликреин-кининді жүйелердің белсенділігінің тежелуі
бүлінбеген нефрондардың компенсациялық гиперфильтрациясы
шумақтық базальді мембрансы антигендеріне аутоантиденелердің өндірілуі
оттегінің бос радикалдары және цитокиндер түзілуінің азаюы
Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің бірінші сатысында (латентті сатысы) дамиды:
A. уремиялық токсиндердің жиналуы
B. бүлінген шумақшалардың регенерациясы
C. бүйректік қысымның жоғарылауы
D. шумақшалық фильтрациясының 50%-ға дейін азаюы
E. диурездің тәулігіне 100 мл-ге дейін азаюы
Науқас пиелонефритпен 23 жыл бойы ауырады. Басының қатты ауырусынуы, терісінің қышынуы, асқазан аумағының ауырусынуы пайда болған. Жүрегі айну, құсу, өші өткен. Қолының терісінде және төсінде петехиальді бөртпелер, шаш түбірінде ақ қабыршық байқалады. Ауызынан аммиактың иісі шығады. Перикард үйкеліс шуы, Куссмаулдың шулы тынысы естіледі. СБЖ-нің осы сатысында қызмет атқарады:
нефрондардың 90%
нефрондардың 70%
нефрондардың 50%
нефрондардың 30%
10% аз нефрондар
Бүйректің созылмалы жеткіліксіздігінің гиперазотемиялық сатысына тән:
гиперстенурия
массивті протеинурия
қанда несепнәрконцентрациясының артуы
қанда креатининконцентрациясының азаюы
бөлінулік алкалоз
Науқас ауыр жүк көтергеннен кейін солжақ бүйрегінде ұстама тәрізді шап аймағына берілетін, қатты ауырусыну пайда болған. Кіші дәреті жиі әрі ауырады. Зәрдің түсі қызыл. Зәр анализінде өзгермеген эритроциттер көп, оксалаттар +++. Патогенезінің осы типтік түрі дамуында маңызды:
зәрде мукопротеидтердің төмендеуі
зәрде солюбилизаторлардың төмендеуі
зәрде кристалдардың ингибиторларының жоғарылауы
зәрде комплекс түзушілердің жоғарылауы
организмнің жалпы гипергидратациясы
Науқаста подагра. Бүйрек тұсының ауыратындығына шағымданады. Ультрадыбысты зерттеулерде бүйректе тас бар екендігі анықталды. Осы жағдайда тас түзілуіне ықпал ететін ең ықтимал себепті атаңыз концентрация:
кальций концентрациясының артуы
оксалаттар мөлшерінің жоғарылауы
зәр қышқылдығының артуы
трипельфосфаттың көбеюі
несепнәрдің көбеюі
Қайсы ағзаның биопсиясы амилоидоздың ерте сатысын анықтауға мүмкіндік береді ?
тері
қызыл иек
бауыр
тікішектің сілемейлі қабаты
жүрек
Ер балада туылғаннан аталық безінің болмауы, аталық безінің қосалқысы және шөует шығатын түтіктері жетілмеген. Жыныс жүйесіндегі осы ақаудың дамуы қалай аталады?
гипоспадия
вирилизация
крипторхизм
евнухоидизм
гермафродитизм
Тексеру барысында біріншікті зәрдің түзілу жылдамдығы минутына 125 мл құраған, осыған сәйкес ультрафильтрат саны бойынша бір тәулікте түзілетін зәрдің мөлшері тең болады:
180 мл
1,8 л
12,5 л
125 л
180 л
2 типті қантты диабетпен ауыратын науқастың тәуліктік зәрінен альбуминурия (250 мг/тәулігіне) анықталды. Бұл көрсеткіш осы өзгерістің маркері ретінде саналады:
бүйрек амилоидозы
жаппай протеинурия
нефриттік синдром
нефроздық синдром
бүйректің эндотелий дисфункциясы
Тексеріп қарағанда науқастың зәрінде анықталды: тәуліктік диурез - 450 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,022, зәрдегі нәруыз - 1,0 г/л, аминоацидурия ++, глюкозурия ++, креатинин клиренсі - 120 мл/мин. Анықталған көрсеткіштер осы бұзылыстардың дамығаны жайлы нақтылайды:
түтікшелік секрециясының
түтікшелік реабсорбцияның
бүйректің концентрациялау қабілетінің
бүйректің экскрециялық функциясының
шумакшалық фильтрациясының
Науқас Г., 38 жаста, науқастың зәрінде нәруыз – 2,2 г/л, глюкоза – 8,5 г/л анықталды. Зимницкийдің сынамасында: тәуліктік диурез – 4,2 л, күндізгі және түнгі диурездің арақатынасы 3:4, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,034-1,050 дейін ауытқыған. Бүйректің концентрациялау қабілетінің қандай бұзылысы дамыған:
никтурия
полиурия
глюкозурия
протеинурия
гиперстенурия
Науқас К., 48 жаста, ми-бассүйек жарақатынан кейін тез шөлдей беретінін, кіші дәретке жиі баратындына және өте көп мөлшерде, яғни тәулігіне 6-6,5 литрге дейін зәр шығаратындына, ұйқысының бұзылуына шағымданады. Зәрі түссізденген, патологиялық элементтер кездеспейді, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,000-1,005. Қан сарысуындағы глюкоза мөлшері – 4,0 ммоль/л. Анықталған өзгерістердің негізінде жатыр:
инсулин тапшылығы
антидиурездік гормонның тапшылығы
жүрекшелік натрийурездік пептидтің артуымен жиналуы
глюкокортикостероидтардың артықшылығымен өндірілуі
альдостеронның артуымен жиналуы
