ผู้ป่วยชายอายุ 45 ปี ชอบกินข้าวขาวล้วน ๆ กับน้ำปลาเป็นหลัก บอกว่า “ผักแพง หมูแพง ไม่จำเป็น”
มาด้วยอาการชาปลายมือปลายเท้า เดินเหมือนใส่ถุงเท้าหนา 5 ชั้น
แพทย์เริ่มสงสัยว่าอาจเป็น โรคเหน็บแห้ง (dry beriberi)
อาการทางระบบประสาทข้อใด พบได้ ในโรคนี้?

คนไข้รายหนึ่งมาด้วยอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง เฉพาะบางมัด ไม่ใช่อ่อนแรงทั้งตัวแบบโดนลดเกรดนะคะ แต่แบบ selective เลย และมี foot drop เดินแล้วตีลังกาเกือบสะดุดลม เหมือนปลายเท้าชอบนอนมากกว่ายกตัวขึ้น

โรคไหน “ไม่น่าจะใช่ที่สุด” เมื่อเจอ foot drop แบบนี้?

ชายวัยกลางคนตื่นมาแล้วพบว่า “เฮ้ย… เมื่อวานขาแค่รู้สึกอ่อนแรง วันนี้แม่งลามขึ้นมาถึงสะโพกละ” เดินก็ไม่ได้ คลานก็ไม่คล่อง อาการอ่อนแรงนี่ไหลขึ้นเหมือนราคาค่าเทอมแพทย์

ตรวจแล้วพบว่า reflexes หายแบบถูกเท ghosting
อาการลามขึ้นจากขา → ลำตัว → แขน แบบ ascending weakness
ทุกอย่างชี้ไปที่โรคหนึ่งที่เด็กแพทย์ทุกคนถูกหลอกหลอนในฝัน

อาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงแบบ ascending syndrome มักพบในโรคใดมากที่สุด

ชายอายุ 60 ปี ผู้ซึ่งบอกหมอว่า “น่าจะเมื่อยธรรมดามั้งหมอ ผมอายุมากแล้ว”
แต่พอซักประวัติจริง ๆ ชาตามปลายมือปลายเท้าเหมือนใส่ถุงมือ–ถุงเท้าไซซ์ผิด
กล้ามเนื้อก็อ่อนแรงแบบค่อย ๆ พัง ไม่ได้ดราม่าฉับพลัน

ส่ง NCS ไปตรวจ…
ผลออกมาสวยงามมาก คือ นำกระแสประสาทช้าลงแบบไวไฟเน็ตหมดโปร
หมอเห็นแล้วถึงกับถอนใจว่า “โอเค… อันนี้ไม่ใช่แค่อายุนะลุง”

สาเหตุไหน “เป็นไปได้มากที่สุด” เมื่อ NCS ช้าลงแบบเด่นชัด?

ผู้ป่วยชายอายุ 35 ปี อยู่ดี ๆ ขาทั้งสองข้างก็อ่อนแรงในเวลาแค่ 2 วัน
เรียกว่าร่างกายล่มเร็วกว่าโน้ตบุ๊กแบตเสื่อมอีก
ตรวจ reflex แล้วก็พบว่า DTR ลดลง แบบหายไปเฉย ไม่ลา ไม่บอก ไม่เตือน

เห็นปุ๊บก็ต้องคิดปั๊บว่า…

คนไข้ขาอ่อนแรงลามขึ้นเหมือนราคาน้ำมัน และ reflex หายไปแบบ ghosting
หมอก็เลยต้องส่งตรวจที่เป็นมาตรฐานระดับ “ดูปุ๊บก็ร้อง เฮ้ย! ใช่ละ!” นั่นคือ…

Wernicke’s encephalopathy ชอบมาเป็นแพ็กคู่กับ polyneuropathy
เหมือนเป็นโปรโมชันซื้อ 1 แถม 1 ของร่างกาย…
แต่เฉพาะในคนไข้ที่ สร้างเงื่อนไขชีวิตให้พังเอง อย่างพวก

ผู้ป่วยเดินเข้าห้องฉุกเฉินแบบ เดินเซเหมือนอยู่บนเรือกลางมรสุม
แถม สับสน งง ๆ แบบไม่รู้ว่าอยู่ ER หรือผับเมื่อคืน

ซักประวัติเพิ่มเติมพบว่า…

• 1 เดือนก่อน: ชาปลายมือปลายเท้า (classic polyneuropathy จาก beriberi)

• 1 สัปดาห์ก่อน: เริ่มเดินเซ วันนี้: สับสนหนัก

และคนไข้มีประวัติ beriberi ควรได้รับการวินิจฉัยว่าอะไร?

หญิงไทยวัย 38 ปี มาด้วยอาการ เหนื่อยง่าย เหมือนแบตหมดเร็ว และ ใจสั่นเวลาทำงาน
เรียกว่าเดิน 5 ก้าวก็อยากหยุดพัก แบบนี้หมอเห็นแล้วต้องคิดว่า “พลังงานหมดหรือหัวใจพัง?”

ตรวจร่างกายเพิ่มเติมพบว่า…

• เยื่อบุตาและลิ้นซีด หัวใจเต้นเร็ว ไม่มี souffle, murmur หรือเสียงผิดปกติอื่น ๆ

• ควรได้รับการวินิจฉัยว่าอะไร?

ผู้ป่วยชายอายุ 25 ปี มาด้วยอาการอ่อนแรงของแขนขา เป็นมา 2 สัปดาห์ ตรวจร่างกายพบว่าอ่อนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะขาทั้งสองข้าง ตรวจพบ deep tendon reflex ลดลงทั้ง 4 extremities แพทย์สงสัยว่าเป็น Guillain-Barre syndrome จึงส่งตรวจ Nerve Conduction Study ผลพบว่า F-wave latency prolong สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากอะไร?

หญิงอายุ 35 ปี อ่อนแรงแขนขา 2 สัปดาห์
เริ่มจากเดินช้าลง → เดินเหมือนพื้นลื่น → สุดท้ายลุกจากเตียงเหมือนมือถือแบต 1%
ตรวจพบ แรงขาลดลงชัดเจนทั้งสองข้าง และ deep tendon reflex หายไปครบเซตทั้ง 4 แขนขา
แพทย์เริ่มได้กลิ่น Guillain-Barré syndrome แบบแรงจนต้องหยิบ guideline มาดูซ้ำ

เมื่อส่งตรวจ Nerve Conduction Study / EMG
ผลตรวจควรออกมาเป็นแบบใดมากที่สุด?

ชายอายุ 58 ปี มีอาการชาตามปลายมือปลายเท้าทั้งสองข้างมาเป็นเวลา 6 เดือน
บอกว่า “เหมือนใส่ถุงเท้าตลอดเวลา ทั้งที่ไม่ได้ใส่”
ตรวจร่างกายพบการสูญเสียความรู้สึกแบบ stocking pattern ชัดเจน
อาการชาตามปลายมือปลายเท้าแบบ distal ลักษณะนี้ พบได้ในโรคใดมากที่สุด?

ชายอายุ 40 ปี มาด้วยอาการเดินลำบากมานาน
สังเกตว่าใส่รองเท้าแล้วเจ็บง่าย เปลี่ยนรองเท้าบ่อยแต่ก็ยังไม่สบาย
ตรวจร่างกายพบเท้าผิดรูปแบบ pes cavus และมีอาการชาตามปลายมือปลายเท้าแบบ distal ชัดเจน

อาการลักษณะนี้ พบได้ในโรคใดมากที่สุด?

ผู้ป่วยหญิง ทำงานสาย digital nomad “กดคีย์บอร์ดและปัด iPad วันละ 8 ชั่วโมง”
เริ่มมี ชาปลายมือปลายเท้า แบบ distal symmetric sensation loss

สงสัยอาการ neuropathy แบบ polyneuropathy

อาการ distal symmetric numbness นี้ พบได้ในโรคใดมากที่สุด?

กลุ่มอาการ _________ เป็นโรคทางระบบประสาทที่เกิดจากภูมิคุ้มกัน

“เข้าใจผิด คิดว่าเส้นประสาทเป็นศัตรู” แล้วลุยทำลายเองแบบไม่ขออนุญาต

เติมคำในช่องว่าง:_________ เป็นโรคระบบประสาทที่เกิดจากสารพิษ
(ภูมิคุ้มกันไม่เกี่ยว แต่งานนี้ พิษล้วน ๆ เส้นประสาทโดนแบบไม่ทันตั้งตัว)

ถ้าใน ER ใครสั่งให้น้ำตาล 5% 1 ลิตรก่อนให้วิตามินบี1 กับผู้ป่วย beriberi จะเกิดอะไรขึ้น?

ชายวัย 32 ปี เดินเข้าห้องฉุกเฉินมาแบบคนที่กำลังแพ้แรงโน้มถ่วงอย่างหนัก - ขาอ่อนแรงก่อน จากนั้นแขนเริ่มตามมา รู้สึกเหมือนชีวิตกำลังไหลลงพื้น ตรวจพบว่ารีเฟล็กซ์หายเกลี้ยง ประวัติพึ่งหายจากท้องเสียเพราะไปท้าชิงสตรีทฟู้ดมาเมื่อสัปดาห์ก่อน ควรทำอะไรก่อน?

หญิงวัย 58 ปี มาพบแพทย์ด้วยอาการชาเท้า 2 ข้างมา 6 เดือน รู้สึกเหมือนใส่ถุงเท้าตลอดเวลา ถึงแม้ไม่ได้ใส่จริงๆ

ตรวจพบการรับความรู้สึกลดลงแบบ “stocking pattern”

อาจารย์ถามว่าโรคนี้เริ่มจาก distal ก่อนเพราะอะไร?