wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология

Total questions: 40

Worksheet time: 20mins

Name
Class
Date
1.

1. «Экология» терминін ғылымға алғаш енгізген ғалым кім?

a)

Ч. Дарвин

b)

Э. Геккель

c)

К. Линней

d)

А. Гумбольдт

2.

«Экология» термині қандай мағынаны білдіреді?

a)

Адам мен табиғаттың өзара байланысын

b)

Тірі ағзалардың мінез-құлқын

c)

Гректің ойкос — үй, тұрақ, мекен; логос — ғылым

d)

Табиғаттың заңдылықтарын

3.

Экология ғылымы қалыптасуының бірінші кезеңі қалай аталады?

a)

Экологиялық жүйелердің даму кезеңі

b)

Биоэкологиялық зерттеулердің жаппай сипат алу кезеңі

c)

Экологиялық дағдарыс кезеңі

d)

Экологиялық мониторинг кезеңі

4.

Экология ғылымы қалыптасуының екінші кезеңі қалай аталады?

a)

Биоэкологиялық зерттеулер кезеңі

b)

Табиғатты қорғау кезеңі

c)

Экология ғылымының жеке ғылым ретінде қалыптасу және даму кезеңі

d)

Экологиялық ойдың пайда болу кезеңі

5.

Экология ғылымы қалыптасуының үшінші кезеңі қалай аталады?

a)

Экология ғылымының өрлеу кезеңі

b)

Экологиялық тоқырау кезеңі

c)

Экологиялық зерттеулердің алғашқы кезеңі

d)

Табиғатты пайдалану кезеңі

6.

Атмосфераның жер бетінен 9–17 км қашықтықта орналасқан аумағы қалай

a)

Тропосфера

b)

Стратосфера

c)

Мезосфера

d)

Экзосфера

7.

Биологиялық ырғақ дегеніміз не?

a)

Ағзаның өсу жылдамдығы

b)

Уақыт бойынша бірізділікпен кезектесіп келетін ағзаның жағдайы

c)

Ағзаның тұрақты тепе-теңдігі

d)

Популяцияның көбею қарқыны

8.

Экологияда популяция дегеніміз —

a)

Әртүрлі ағзалардың жиынтығы

b)

Бір-бірімен өзара қарым-қатынаста болатын, бір түрге жататын даралар тобы

c)

Әртүрлі түрлердің қауымдастығыҺ

d)

Биогеоценоз бөлігі

9.

«Популяциялар саны» түсінігі нені білдіреді?

a)

Территориядағы түрлер саны

b)

Территория немесе көлем бірлігіндегі даралардың жалпы саны

c)

Ағзалардың көбею жылдамдығын

d)

Популяцияның орташа тығыздығын

10.

Популяцияның тығыздығы дегеніміз —

a)

Популяция санының өзгеру қарқыны

b)

Популяция алып жатқан аудан немесе көлем бірлігіндегі даралар саны

c)

Түр ішіндегі қарым-қатынас

d)

Көбею деңгейі

11.

Динамикалық тепе-теңдік дегеніміз —

a)

Популяция санының толық өзгеруі

b)

Популяцияның жоғалуы

c)

Түрдің көбею шегі

d)

Популяция санының белгілі бір орташа шама шекарасында ауытқуы

12.

Бәсекелестік дегеніміз не?

a)

Түрлердің бір-біріне бейімделуі

b)

Қоршаған орта факторларының әсері

c)

Азық, өмір сүру ортасы және басқа қажетті жағдайлар үшін даралар арасындағы кері әсерлер

d)

Популяцияның тығыздығы

13.

Озон қабатының маңызы қандай?

a)

Атмосфераның температурасын арттырады

b)

Күн сәулесін шағылыстырады

c)

Оттегін бөледі

d)

Күннің ультракүлгін сәулелерін ұстап, тіршілікті қорғайды

14.

Озон қабатының қалыңдығы қанша?

a)

3–5 мм (шамамен 20–25 км биіктікте)

b)

1-2 мм

c)

3-4 мм

d)

4-5| мм

15.

Атмосфера дегеніміз не?

a)

Су қабаты

b)

Жердің ауа қабаты

c)

Топырақ қабаты

d)

Газсыз кеңістік

16.

Атмосфераның массасы шамамен неге тең?

a)

5,9×10¹⁵ т

b)

5,9×10⁵ т

c)

1×10⁸ т

d)

9,8×10¹⁰ т

17.

Жер бетіне ең жақын атмосфера қабаты қалай аталады?

a)

Мезосфера

b)

Стратосфера

c)

Термосфера

d)

Тропосфера

18.

Орта ендіктердегі теңіз деңгейімен есептелген тропосфера қалыңдығы:

a)

11–12 км

b)

7–10 км

c)

15-17 мм

d)

27 мм

19.

Стратосфераның қалыңдығы қанша?

a)

10–20 км

b)

100 мм

c)

60-65 мм

d)

25-55 мм

20.

Тропосфера қабатында температура биіктеген сайын қалай өзгереді?

a)

Тұрақты қалады

b)

Биіктеген сайын төмендейді

c)

Биіктеген сайын жоғарылайды

d)

Өзгермейді

21.

Атмосфераны ластайтын заттар агрегаттық күйіне қарай неше топқа бөлінеді?

a)

Екі топқа

b)

Үш топқа

c)

Бес топқа

d)

Төрт топқа – қатты, сұйық, газ және аралас

22.

Жер бетінен ең қашық орналасқан сфера қалай аталады?

a)

Экзосфера

b)

Стратосфера

c)

Термосфера

d)

Мезосфера

23.

Биосферадағы зат айналымдары қалай топтастырылады?

a)

Темір және кальций

b)

Көміртегі, азот, оттегі, фосфор мен күкірт айналымдары

c)

Оттегі, сутек, азот

d)

Су және ауа айналымы

24.

Кіші айналыс кезіндегі зат айналысы қандай деңгейде жүреді?

a)

) Тек адам мен табиғат арасында

b)

Биогеоценоз деңгейінде

c)

Ғаламдық деңгейде

d)

Тек атмасфера

25.

Көміртегінің табиғаттағы айналымы қандай циклдар бойынша жүреді?

a)

Геологиялық және биологиялық циклдар

b)

Су және ауа циклдары

c)

Оттегі және азот циклдары

d)

Химиялық және жылу циклдары

26.

«Биосфера» терминін алғаш рет қолданған ғалым және жылы:

a)

Э. Геккель, 1866 ж.

b)

Э. Зюсс, XIX ғасырдың аяғы

c)

В. Вернадский, 1926 ж

d)

Ж. Б. Ламарк, 1800 ж.

27.

Вернадский анықтамасы бойынша биосфера дегеніміз

a)

Су мен топырақтың қосындысы

b)

Су мен топырақтың қосындысы

c)

Жердің тек ауа қабаты

d)

Планетаның тіршілігі бар немесе болған, тірі ағзалардың әсеріне ұшырайтын не ұшыраған бөлігі

28.

Дефляция дегеніміз не?

a)

) Судың топырақты шайып кету

b)

Топырақтың желмен ұшу құбылысы

c)

Топырақтың оттегімен қанығуы

d)

Топырақтың тұздануы

29.

Беттік эрозия дегеніміз —

a)

Жыра пайда болу процесі

b)

Тұзды топырақтың бұзылуы

c)

Желдің әсерінен топырақтың қалың қабатының ұшуы

d)

Су ағысының әсерінен топырақтың беткі қабатының шайылуы

30.

Рекультивация дегеніміз не?

a)

Өсімдіктердің табиғи көбеюі

b)

Топырақтың эрозиясын күшейту

c)

Бұзылған жерлерді қайта қалпына келтіру процесі

d)

Құрғақ жерлерді игеру

31.

Жыралық эрозия дегеніміз —

a)

Су ағысының әсерінен жыралардың пайда болуы

b)

Желмен топырақтың ұшуы

c)

) Топырақтың тұздануы

d)

Құмдану процесі

32.

Биологиялық қайта құнарландыру дегеніміз —

a)

Химиялық тыңайтқыштар қолдану

b)

Топырақ құнарлығын биологиялық жолмен қалпына келтіру

c)

Суды буландыру

d)

Топырақтың құрғауы

33.

Вернадский тірі зат туралы қандай заң тұжырымдады?

a)

Тірі заттың мәңгілік қозғалыс заңы

b)

Энергияның сақталу заңы

c)

Тірі зат биосфераның негізгі геологиялық күші болып табылады

d)

Биосфераның ыдырау заңы

34.

Тірі заттың жалпы массасы (құрғақ салмағы) қаншаға бағаланды?

a)

10⁶ т

b)

10⁸ т

c)

10¹² т

d)

10¹⁵ т

35.

В.И. Вернадскийдің тірі зат туралы тұжырымдаған заңы:

a)

Тірі зат биосферадағы химиялық элементтердің айналымын қамтамасыз етеді

b)

Тірі зат энергия бөледі

c)

Тірі зат жойылады

d)

Тірі зат тек өсімдік

36.

Фреон қандай қосылыс?

a)

Көміртек пен азот қосылысы

b)

Хлор мен фтор көмірсутегі қосылысы

c)

Тұзды қосылыс

d)

Күкіртті қосылыс

37.

Тірі заттың энергетикалық функциясы:

a)

Жарық энергиясын сіңіріп, химиялық энергияға айналдыру

b)

Газ алмасу

c)

Қалдықтарды ыдырату

d)

Қалдықтарды ыдырату

38.

Тірі заттың газдық функциясы:

a)

Оттегін бөлу және көмірқышқыл газын сіңір

b)

Энергия өндіру

c)

Минерал түзу

d)

Зат жинақтау

39.

Париж қаласында өткен ЮНЕСКО Халықаралық конференциясында “Адам және биосфера” бағдарламасы қай жылы қабылданды?

a)

1992

b)

1988

c)

1965

d)

1971

40.

Жеке ғылыми бағыт ретінде синэкологияның қалыптасу кезеңі:

a)

Экология ғылымының өрлеу кезеңі

b)

Биоэкологиялық зерттеулер кезеңі

c)

Экология ғылымының жеке ғылым ретінде қалыптасу және даму кезеңі

d)

Экологиялық мониторинг кезеңі