Năng lực tư duy, sự hiểu biết của cá nhân sau quá trình giáo dục – đào tạo

Cách cá nhân tiếp nhận và phản ứng lại với thực tế, thể hiện thái độ và động cơ với công việc

Khả năng biến kiến thức thành hành động cụ thể trong quá trình làm việc của cá nhân

Mức độ tự học không cần kiểm soát

ĐH có ít thực hành hơn PT

ĐH đòi hỏi sinh viên phải tự kiểm soát nhiều hoạt động học tập

PT có nhiều trải nghiệm phong phú, đa dạng hơn ĐH

PT yêu cầu sinh viên tham gia nhóm nhiều hơn

Prepare (Chuẩn bị)

Organize (Tổ chức)

Work (Làm việc)

Evaluate (Đánh giá)

Prepare

Organize

Work

Rethink

Cột trái của trang giấy

Cột phải của trang giấy

Phần đầu trang (tên bài học)

Phần cuối trang giấy

Quá trình truyền đạt mệnh lệnh một chiều từ người nói đến người nghe

Quá trình trao đổi thông tin giữa các chủ thể tham gia thông qua phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ nhằm đạt mục đích nhất định

Hoạt động bộc lộ cảm xúc cá nhân không cần phản hồi

Sự ghi chép thông tin để lưu trữ lâu dài

Sự áp đặt thông tin từ người nói

Sự tương tác và trao đổi thông tin mang tính hai chiều

Sự im lặng để thấu hiểu

Sự thuyết phục bằng lý lẽ đơn phương

Giao tiếp trực tiếp

Giao tiếp gián tiếp

Giao tiếp cá nhân với cá nhân

Giao tiếp nhóm với nhóm

Căn cứ vào phương thức

Căn cứ vào phương tiện

Căn cứ vào hình thức tổ chức

Căn cứ vào trình độ học vấn

Không giới hạn bởi không gian, thời gian; cùng lúc tiếp xúc nhiều đối tượng

Quan sát được diện mạo đối tượng

Thông tin chính xác tuyệt đối

Diễn ra nhanh chóng và không bị chi phối ngoại cảnh

Không bị giới hạn không gian

Dễ bị chi phối bởi ngoại cảnh

Không thấy được vẻ mặt đối tượng

Không thể sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ

Có kỹ năng nói lưu loát, trôi chảy và chuẩn bị công phu nội dung

Không cần chuẩn bị nội dung trước

Ưu tiên cảm xúc hơn nội dung

Không sử dụng tài liệu hỗ trợ nào

Vùng riêng tư

Vùng thân mật

Vùng xã giao

Vùng công cộng

Là phạm vi tiếp xúc với người lạ vì mục đích công việc

Là vùng dành cho hoạt động kinh doanh, trao đổi thông tin thường nhật

Là vùng giao tiếp cảm thấy thoải mái trong trao đổi tư tưởng, tình cảm nhưng chưa đến mức mật thiết

Chỉ áp dụng trong phạm vi gia đình

Phát huy tối đa tính cá nhân và sở thích cá nhân

Chia sẻ kinh nghiệm, bài học của bản thân

Hạn chế hỗ trợ lẫn nhau để rèn tính tự lập

Chỉ tập trung phát triển kỹ năng chuyên môn cá nhân, không chú ý làm việc nhóm

Không để xóa nhòa ranh giới vai trò và nguyên tắc khi lắng nghe ý kiến cấp dưới

Luôn quyết định mọi việc một mình

Luôn nhượng bộ để làm hài lòng tập thể

Chỉ quan tâm đến kết quả, bỏ qua cảm xúc người khác

Áp đặt, cứng nhắc, đơn phương

Tôn trọng, quan tâm đối tác, lắng nghe, thấu hiểu

Cơ động nhưng hời hợt, cảm xúc chi phối

Không cần tôn trọng đối tác

Dễ được người tin tưởng, yêu mến

Xóa nhòa ranh giới các mối quan hệ

Kiềm chế sức sáng tạo của con người, đối tượng ngại tiếp xúc

Tạo cảm giác cởi mở, thân mật

Linh hoạt, thoải mái nhưng dễ bị cảm xúc chi phối

Nghiêm ngặt theo nguyên tắc, một chiều

Luôn giữ khoảng cách, không lắng nghe

Thiếu tôn trọng đối tác

Thiếu tự tin

Cảm xúc tiêu cực

Trình độ nhận thức khác nhau

Môi trường không thuận lợi

Biết rõ những người cùng làm mong muốn gì ở mình

Thực hiện những công việc đồng nghiệp yêu cầu

Cố gắng tạo dựng mối quan hệ tin cậy với cấp trên

Biết những người đã làm lâu năm ở đó cảm nhận về nơi này như thế nào

Thể hiện quyền lực, có xu hướng chi phối người khác

Thể hiện sự coi trọng, bình đẳng trong giao tiếp

Thể hiện sự khiêm nhường và trọng lễ tiết

Thể hiện sự rụt rè, không tự tin

Trao bằng một tay và cất ngay vào túi

Trao – nhận bằng hai tay, sau khi nhận xem các thông tin rồi mới cất

Nhận danh thiếp xong không cần xem

Trao trái tay, giữ một tay trong túi quần

Nghe là thụ động, lắng nghe là chủ động dùng cả tai, trí óc, kỹ năng

Nghe là chủ động, lắng nghe là thụ động

Cả hai đều chỉ là phản xạ sinh lý

Lắng nghe không cần kỹ năng hay tâm lý

Môi trường

Những thành kiến tiêu cực

Khác biệt về ngôn ngữ

Văn hóa

Không nghe

Nghe giả vờ

Nghe chọn lọc

Nghe thấu cảm

Nghe giả vờ

Không nghe

Nghe chọn lọc

Nghe thấu cảm

Chuẩn bị – Tập trung – Tham dự – Hiểu – Ghi nhớ – Hồi đáp – Phát triển

Chuẩn bị – Tập trung – Hiểu – Phát triển – Ghi nhớ – Hồi đáp

Tập trung – Quan sát – Hiểu – Hồi đáp – Tham dự – Phát triển

Tập trung – Tham dự – Hiểu – Ghi nhớ – Hồi đáp – Phát triển

75%

45%

55%

85%

Thỏa mãn nhu cầu được chia sẻ

Giảm động lực giao tiếp

Khó xây dựng mối quan hệ

Tăng xung đột

Cách truyền đạt thông tin một chiều từ người nói sang người nghe

Cách thể hiện thái độ và hành vi của người tiếp nhận thông tin

Cách thức người giao tiếp diễn đạt, xác nhận lại thông tin đã tiếp nhận từ đối tượng giao tiếp, từ đó đưa ra đóng góp, đánh giá nhằm thay đổi thái độ và hành vi của đối tượng theo chiều hướng tích cực

Quy trình đánh giá cá nhân sau hoạt động nhóm

Thay đổi nhận thức chung của tổ chức

Thay đổi thái độ và hành vi của đối tượng giao tiếp theo hướng tích cực

Tăng số lượng thông tin trao đổi

Giảm xung đột trong nhóm

Thay đổi cách tiếp nhận và áp dụng thông tin

Đánh giá, thay đổi cách phản hồi của mình

Nhận ra điểm mạnh và điểm yếu của mình

Điều chỉnh thái độ, hành vi của mình

Nguyên tắc của giao tiếp thuyết phục

Nguyên tắc phản hồi

Nguyên tắc lắng nghe tích cực

Nguyên tắc quản lý thời gian

Hình thức giao tiếp sử dụng cử chỉ để trao đổi thông tin

Hình thức giao tiếp sử dụng các kí tự, kí hiệu để trao đổi thông tin với nhau

Hình thức giao tiếp chỉ diễn ra trực tiếp, mặt đối mặt

Hình thức giao tiếp chỉ qua điện thoại

2 phần: Mở đầu và Kết luận

3 phần: Mở đầu, Nội dung, Kết luận

4 phần: Tiêu đề, Mở đầu, Nội dung, Kết luận

3 phần: Tiêu đề, Ví dụ, Kết luận

Nêu lí do viết và mục đích viết

Trình bày toàn bộ giải pháp chi tiết

Chỉ liệt kê số liệu

Đưa ra kết luận cuối cùng

Khi không thể nói chuyện trực tiếp và cần trình bày ý tưởng phức tạp

Khi muốn trò chuyện thân mật

Khi muốn trình bày cảm xúc tức thời

Khi muốn thảo luận nhanh, tự do

Tiết kiệm thời gian cho chủ thể giao tiếp

Thể hiện sự tôn trọng đối tượng giao tiếp

Truyền đạt thông tin chính xác

Có tính thuyết phục cao

Đặt tiêu đề

Đính kèm tệp tin (nếu có)

Nhập địa chỉ email người nhận trước khi soạn nội dung

Kiểm tra lại email, đính kèm trước khi gửi

Sau khi email đã được soạn hoàn chỉnh

Ngay khi bắt đầu viết email

Có thể nhập vào bất cứ lúc nào

Khi chỉnh sửa nội dung email

CC bảo mật thông tin người nhận, BCC không bảo mật

CC cho phép mọi người thấy địa chỉ email của nhau, BCC ẩn địa chỉ email của những người khác

CC chỉ gửi cho một người, BCC gửi cho nhiều người

CC và BCC hoàn toàn giống nhau

Mỗi email đề cập 1 chủ đề

Nội dung rõ ràng, ngắn gọn

Nên phản hồi email trong 24h

Khuyến khích phản hồi khi đang trong tâm trạng tiêu cực

Chỉ cần bảo đảm tiến độ, không cần quan tâm nội dung

Đáp ứng yêu cầu về nội dung, hình thức và tiến độ, thời gian

Chỉ cần đảm bảo hình thức, không cần nội dung

Chỉ cần tập trung vào kết quả đạt được

Thông tin đầy đủ, chính xác

Chung chung, không cần nêu nguyên nhân

Chỉ liệt kê kết quả, bỏ qua hạn chế

Không cần đề xuất phương hướng

Sạch sẽ, không lỗi chính tả, hành văn đơn giản, phù hợp

Sử dụng đúng mẫu báo cáo theo quy định hoặc phù hợp mục đích

Hành văn khó hiểu, dài dòng để thể hiện sự trang trọng

Hành văn đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với văn phong hành chính thông dụng

Tên tác giả (năm xuất bản). Tên sách. Nơi xuất bản. Nhà xuất bản.

Tên sách. Tên tác giả. Số trang. Nhà in.

Tên tác giả. Tên sách. Lần tái bản. Giá bìa.

Tên tác giả. Năm xuất bản. Chuyên mục. Nhà in.

Thể hiện sự tôn trọng đối với tác giả của các nguồn thông tin được sử dụng

Tránh vi phạm bản quyền, tránh đạo văn

Giúp người đọc thẩm định tính chính xác của thông tin đã sử dụng

Làm cho bài viết dài hơn để đạt yêu cầu số trang

Chủ đề càng rộng càng tốt để bao quát nhiều lĩnh vực

Chủ đề vừa sức, không quá rộng và cũng không quá hẹp, có ý nghĩa về kinh tế – xã hội, giáo dục, nhân văn và an ninh quốc phòng

Chủ đề càng hẹp càng tốt để dễ hoàn thành

Chủ đề phải mang tính mới tuyệt đối so với thế giới

Trình bày các khái niệm và vấn đề liên quan đến các khái niệm được đề cập trong đề tài

Đưa ra kết quả thực nghiệm chi tiết

Chỉ trình bày bảng số liệu thô

Tóm tắt những hạn chế của đề tài

Sách xuất bản bởi nhà xuất bản uy tín

Bài viết từ các trang báo mạng

Bài báo khoa học đã phản biện

Chương sách trong tuyển tập học thuật

Mới về nội dung

Mới về hình thức

Mới về lĩnh vực

Mới về giả lý

Lý do chọn đề tài, Mục đích nghiên cứu, Khách thể và đối tượng nghiên cứu, Giá thuyết khoa học, Nhiệm vụ nghiên cứu, Phạm vi nghiên cứu, Phương pháp nghiên cứu, Cấu trúc của đề tài

Tổng quan nghiên cứu, Mục tiêu nghiên cứu, Cơ sở lý luận, Phương pháp nghiên cứu, Giải pháp và kiến nghị

Lý do chọn đề tài, Tổng quan nghiên cứu, Mục tiêu nghiên cứu của đề tài, Kết quả nghiên cứu

Lý do chọn đề tài, Tổng quan nghiên cứu, Mục tiêu nghiên cứu, Cơ sở lý luận, Phương pháp nghiên cứu, Giải pháp và kiến nghị

Khoảng 50–100 từ (tiếng Việt)

Khoảng 200–250 từ (tiếng Việt)

Khoảng 350–400 từ (tiếng Việt), thường là một đoạn văn

Tối đa 1.000 từ (tiếng Việt)

Trình bày có hệ thống một vấn đề nhằm cung cấp thông tin, thuyết phục, gây ảnh hưởng

Đọc lại nguyên văn tài liệu trước đám đông

Trao đổi tự do không cần cấu trúc

Trả lời câu hỏi của người nghe theo ngẫu hứng

Xác định mục đích, mục tiêu

Tìm hiểu thính giả

Thu thập thông tin, tài liệu

Bỏ qua đánh giá bản thân để tiết kiệm thời gian

Sở thích cá nhân của người thuyết trình

Mục tiêu cụ thể của buổi thuyết trình

Số lượng tài liệu có sẵn

Thời lượng cho phép của hội trường

Mở đầu, Thân bài, Kết thúc

Đặt vấn đề, Thảo luận nhóm, Đánh giá

Giới thiệu, Hỏi–đáp, Tổng kết

Mở đầu, Ví dụ minh họa, Trả lời câu hỏi

Đặt câu hỏi

Kể chuyện

Trực tiếp

Trích dẫn

Ngôn ngữ

Giọng nói

Hình ảnh

Phi ngôn ngữ

60–80 từ/phút

100–150 từ/phút

160–200 từ/phút

200–250 từ/phút

Rõ ràng (Clear)

Hoàn chỉnh (Complete)

Ngắn gọn (Concise)

Hài hước (Comic)

Không cần vì ngôn ngữ đã đủ

Chỉ cần giọng nói là đủ

Phi ngôn ngữ chiếm phần lớn sức mạnh thông điệp, cần vận dụng tốt

Chỉ nên dùng khi mở đầu

Trực tiếp

Trích dẫn

Đặt câu hỏi

Tương phản

Nhớ lại

Hiểu

Áp dụng

Phân tích

Giúp người nghe hiểu sâu sắc hơn vấn đề đang trình bày

Giúp khơi gợi sự chú ý và tham gia của khán giả

Giúp tạo bầu không khí sôi nổi

Giúp kiểm soát thời gian thuyết trình

Rõ ràng (Clear)

Ngắn gọn súc tích (Concise)

Lịch sự (Courteous)

Giật gân (Catchy)

Chính xác (Correct)

Trả lời ngay để tiết kiệm thời gian

Nhắc lại câu hỏi để chắc chắn đã nghe chính xác thông tin

Yêu cầu người khác trả lời thay

Chuyển sang câu hỏi khác

Tránh nhìn vào người hỏi và chuyển chủ đề

Cá nhân trao đổi riêng với người hỏi

Cảm ơn và hẹn trao đổi sau

Phớt lờ câu hỏi

Hiểu

Tổng hợp

Phân tích

Đánh giá

Nói nhanh để qua phần mở đầu

Bình tĩnh, hít thở sâu và hình dung hình ảnh thuyết trình tự tin

Nhìn xuống sàn để bớt run

Không chuẩn bị phần hỏi đáp để đỡ áp lực

Phát âm rõ ràng mạch lạc

Nói nhanh để đảm bảo thời gian

Thường xuyên lặp lại một từ nhiều lần

Giữ âm lượng to trong suốt bài

Thu hút sự chú ý và giúp hình dung, hiểu nội dung dễ dàng hơn

Giảm thời lượng chuẩn bị cho người thuyết trình

Thay thế hoàn toàn phần trình bày bằng lời nói

Chỉ để trang trí cho slide

Bạn không cần phải hoàn tất quá trình chuyển đổi đáng về điệu bộ và các giác quan nới tại khi bạn thực hiện neo cảm xúc

Chính bạn tạo ra cảm xúc của mình và bạn có khả năng sở hữu bất kì trạng thái cảm xúc nào bạn muốn

Có thể neo cảm xúc bạn đã có trong quá khứ vào những sự việc xảy ra xung quanh bạn

Neo cảm xúc là một trong những cách thức để đạt được trạng thái cảm xúc tích cực

Chuẩn bị chưa tốt

Từ phía khán giả

Môi trường

Phương tiện hỗ trợ

Bảng phấn, bảng trắng

Flip chart

Máy chiếu đa năng

Màn chiếu led

Không chiếm nhiều diện tích, có thể gấp gọn

Giúp trình bày nhiều hiệu ứng như powerpoint

Trình chiếu được video clip

Hiển thị màu sắc rực rỡ hơn bảng trắng

Chọn thiết bị phù hợp với mục đích, nội dung, khán giả

Sử dụng nhiều hiệu ứng khi thiết kế powerpoint

Sử dụng nhiều hình ảnh để có trọn nội dung

Giải thích cho khán giả tại sao lại dùng thiết bị này

36

32

28

24

Để cho khán giả cảm nhận một cách trực quan các ý tưởng của người thuyết trình

Làm cho bài thuyết trình chuyên nghiệp hơn

Làm cho bài thuyết trình dài hơn

Không phải chuẩn bị nội dung nói

A. Năng lực tư duy, sự hiểu
biết mà cá nhân có được sau
khi trải qua quá trình giáo
dục – đào tạo, đọc hiểu, phân
tích và ứng dụng

B. Cách cá nhân tiếp nhận và
phản ứng lại với thực tế,
đồng thời thể hiện thái độ và
động cơ với công việc

C. Khả năng biến kiến thức
có được thành hành động cụ
thể, hành vi thực tế trong quá
trình làm việc của cá nhân

. Khả năng bắt chước, vận
dụng sáng tạo trong công
việc và năng lực phân tích,
tổng hợp và đánh gi
á

Tổ chức

chuẩn bị sửa soạn

làm việc

đánh giá

Thái độ và cảm xúc của người giao tiếp

Thời gian và không gian giao tiếp

Tất cả các yếu tố trên

Ngôn ngữ cơ thể và giọng điệu

Cần có quy tắc rõ ràng về thời gian phát biểu

Chỉ cho phép những người có kinh nghiệm phát biểu

Không cần ghi chú ý kiến của mọi người

Người chủ trì phải quyết định mọi vấn đề

Khả năng chỉ trích người khác

Khả năng diễn đạt ý tưởng rõ ràng

Khả năng thuyết phục người khác

Khả năng lắng nghe

dễ tiếp xúc

đề cao nguyên tắc

ít chú ý đến người khác

vui tính

bất đồng quan điểm

trì hoãn trong công việc

cơ động

xóa nhòa ranh giới

cơ động , mềm dẻo

bình đẳng

kiềm chế sáng tạo

dễ thiết lập mối qh

cảm tính

lý tính

xúc cảm

tri giác

42,1

38

25

46