«Жалпы нозология» бөліміндегі осы мысалдар: «Төменгі сол жақ бірінші азу тістің жедел іріңді апикальды (ұштық) периодонтиті», «Созылмалы апикальды фиброзды периодонтит» қандай түсініктемелер мен категорияларға жатады?

Ауыз қуысының шырышты қабатының ісінуі перифериялық қанайналымының осы типтік бұзылысына тән:

Стрептококктар мен стафилококктар ассоциациясымен шақырылған жітi периодонтит кезінде қабыну ошағына алғашқы болып эмиграцияланады:

Жанамалы протездік стоматиттің негізінде осы типтегі аллергиялық реакция жатады:

Тіс кіреукесінің (эмаль) эрозиясы ауыз қуысының осы pH деңгейінде қарқынды жүреді:

Тістегі микрофлораның қышқылдануына сахароза басқа көмірсулармен салыстырғанда ерекше әсер етеді. Бұл оның осы қасиетімен байланысты:

Атеросклероздың дамуында маңызды рөл атқарады:

Эмальдің қайта минералдануы ең алдымен, сілекейдегі осы иондардың құрамына байланысты:

Фтордың жеткіліксіздігі келесі жағдайдың дамуына ықпал етеді:

Периодонтит кезінде тістің қатты ауыруы артериялық қысымның ауытқуына, жүрек ырғағының, тыныс алудың өзгеруіне әкеледі. Бұл патогенездің келесі айырбұшақ белгісі саналады:

Қызмет атқармайтын альвеолалар немесе қылтамырлардың іске қосылуы қорғаныс-бейімделу механизмдерінің келесі деңгейдегі мысалы болып табылады:

Ер адамдар, әйелдерге қарағанда, жас кезінде және ересек жаста келесі ауруға бейім келеді:

Жедел фаза жауабының негізгі белгілеріне жатады:

Науқаста жоғарғы жақтың оң жақ бөлімінде пародонталды абсцесс анықталды. Тамырлық-тіндік реакцияның сипатына қарай науқаста қабынудың қандай түрі дамыған?

Лейкоциттердің беткейінде интегриндердің экспрессиялануы осымен өзара әрекеттесуімен қатар жүреді:

Гипоксемиясыз гипоксия осы жағдайда дамуы мүмкін:

Жіті пульпиті бар науқастың төменгі жақтың жұмсақ тіндерінде айқын ісіну байқалған. Бұл ісінудің пайда болуында келесі патогенездік фактор маңызды рөл атқарады:

Бүйрек зақымданғанда дамитын гиперазотемияның ретенциялық түріне қанда осы заттардың көбеюі тән:

Қанда қандай гормондар деңгейінің өзгерісі организммен фосфаттардың шығарылуын арттырып, гипофосфатемия тудырады?

Иондаушы радиацияның әсерінен зардап шеккен ер адамда некроздық ангина, асқазан-ішек жолдарының қызметінің бұзылуы байқалды. Қанда анемия, лейкопения, тромбоцитопения анықталды. Бұл белгілер жіті сәулесоқ аурудың келесі кезеңіне тән:

Науқаста ұсақ жасушалы емес өкпе обырына байланысты радикалды хирургиялық операция жасалғаннан және химиялық терапиядан кейін бір жыл өткен соң сол жақ бұғанасты лимфа түйіндерінің ұлғаюы анықталды. Биопсия нәтижесінде алынған жасушалар морфологиялық жағынан өкпеден алынған ісік жасушаларына ұқсас болды. Бұл өзгерісті түсіндірудің ең ықтимал себебін көрсетіңіз.

Науқас клиникаға ес-түссіз күйде жеткізілді. Веналық қан плазмасындағы глюкозаның мөлшері — 2,0 ммоль/л. Осы жағдайдың этиотропты еміне жататын шараны таңдаңыз.

9 айлық бала салмақты нашар қосуда, тыныс алу жолдарының және ішек инфекцияларымен жиі ауырады. Соңғы уақытта құсу, іңірсу, сұйық майлы нәжіс пайда болды. Жалпы ақуыз мөлшері — 42 г/л, альбуминдер — 20 г/л. Он екі елі ішек сөлінде энтерокиназа мен трипсиннің жеткіліксіздігі анықталған. Бұл жағдайда ақуыз алмасуының қай кезеңі бұзылған?

Жануарларға жасалған эксперименттің кемшілігі болып табылатын тұжырымды таңдаңыз.

Кариес дамуының шығу тегі биологиялық негізгі этиологиялық факторлары болып табылатындарын таңдаңыз.

Жасушаның ишемиялық зақымдануында байқалатын ең ықтимал өзгерісті таңдаңыз.

Обтурациялық ишемияның ықтимал себептерін таңдаңыз.

Тіс-жақ аймағы тіндеріндегі жедел қабыну әдетте қалай сипатталады?

Gell және Coombs бойынша I реагиндік типті аллергиялық реакцияларда алғашқы нысана-жасушалар болып табылатынды көрсетіңіз.

Ісік жасушаларының шексіз бөлінуі және көпқабатты көбеюі осымен байланысты:

Гемикалық гипоксияның дамуына әкеледі:

Сілекей қышқылдығының артуы кезінде байқалады:

Панкреатикалық емес инсулиндік жеткіліксіздік онымен байланысты дамиды:

Жас жігіт автоқажратқан кейін 15 минуттан соң жеткізілді. Науқас есін біледі, қатты емес сөйлейді, көмек сұрайды. Кейде ызнарып, төсектен түсуге тырысады. Беті бозарған, суық термен жабылған. Көз қарашықтары кеңейген. Бұл экстремальды жағдайдың осы сатысына тән белгі:

Алкогольді шамадан тыс қолданғанда ағзада ацетальдегид жиналады. Нәтижесінде мида эндогенді морфинге ұқсас заттар түзіліп, гипоталамустың «рақаттық орталығын» қоздырады. Бұл осы кезеңде қайтадан алкоголь қабылдауға итермелейді. Бұл мысал жалпы патогенездің айырықша белгілерінің бірін көрсетеді:

Науқас 39,2°C-қа дейінгі дене температурасының көтерілуіне, оң жақ жақасты аймағындағы пульсациялайтын ауырсынуына шағымданып хирургиялық бөлімшеге келіп түсті. Төрт күн бұрын кентеген тісін суық тигеннен кейін ауырған. Объективті: оң жақ жақасты аймағының ортасында жұмсаруы бар қызыл-қоңыл түсті инфильтрат анықталды. Абсцесс тілігі жасалды. Зертханалық тексеруде экссудат құрамында осының көп мөлшерде болуы анықталды:

G тобының бета-гемолитикалық стрептококк шақырған жақ-бет аймағының одонтогендік инфекциясы бар науқаста дене температурасы 38,9°C-қа дейін көтерілген. Тексеру кезінде С-реактивті ақуыз, интерлейкин-1, фибриноген, комплемент C3a деңгейлерінің жоғарылағаны анықталды. Термореттеу орталығының рецепторларына әсер етіп, қызбаның дамуына әкелетін негізгі фактор:

Пародонт қалтасы мен тіс қақтағы патогенді микрофлора антигендік қасиеттерге ие бола отырып, осына ықпал етеді:

Өкпенің гипервентиляциясының салдарлары болуы мүмкін:

Ортаңғы ауруы бар науқастың нәжісінде бейтарап май мен май қышқылдарының мөлшері тәулігіне 5 г-нан артық. Бұл осының дамуын көрсетеді:

Шынайы (гипосинтетикалық) гипопротеинемия мына жағдайда пайда болады:

Қалқана маңы бездерінің жеткіліксіздігінде, кальцитониннің гиперсекрециясында және D гиповитаминозында дамитын электролит алмасуының типтік түрі:

Тістердің кариесін жүйелік және жергілікті алдын алу үшін міндетті түрде фторидтер қолданылады. Фторидтердің кариозды процесті алдын алудағы және оның үдеуін тежудегі рөлі мынада:

58 жастағы ер адам 40 жыл бойы шылым шегеді. Аяқтарындағы ауырсынуға, денесі тоңып, бақайларының күдуіреу сезіміне шағымданады. Облитерациялық эндартерит диагнозы қойылды. Науқаста шеткергі қанайналым бұзылысының осы түрі байқалды:

Созылмалы инфекциялық ауру – алапеспен сырқаттанған науқаста тері мен теріасты шелмайда грануляциялардың артық түзілуі байқалады. Бұл жағдайда патогенездік тұрғыдан ем тағайындау тиімді:

Науқас дем алудың ұстамалы түрде қиналуына, тұншығуға, кеудесіндегі сырылға шағымданады. Ұстама соңында аз мөлшерде ашық түсті қақырықты жөтел пайда болған. Ұстамалар жасыл гүлдеген кезде туындайды. Антигистаминдік препараттарды қабылдау тиімді. Бұл аллергиялық реакцияның патогенезінде басты рөлді атқарады:

Жасуша геномының тұрақтылығы TP53 антионкогені бақылауында болады. TP53 генінің мутациялары шамамен 50% қатерлі ісік жасушаларында анықталады. p53 ақуызының онкосупрессорлық механизмі осымен түсіндіріледі:

Бауыр циррозы бар науқастың плазма ақуыздарының электрофореграммасында гамма-глобулиндер фракциясының айқын жоғарылауы және альбуминдер мөлшерінің төмендеуі байқалады. Бұл осының дамуын көрсетеді:

Жануарларға көмірсулардың басымдылығы бар азық беру арқылы тіс жегінің (кариестің) үлгісін алу тәжірибенің осы түріне жатады:

Тіс-жақ аймағы тіндеріндегі қабынуы осының мысалы болып табылады:

Өкпедегі қабыну кезінде қалыпты газ алмасуды қамтамасыз ету үшін әдетте сыртқы тынысқа қатыспайтын тыныс алу беткейі іске қосылады. Бұл сауығу механизмдерінің осы түрінің мысалы болып табылады:

Жасуша мембраналарының өткізгіштігінің артуы осыған әкеледі:

Ұзаққа созылған ишемиядан кейін қанайналымының қалпына келуі жасушалардың реперфузиялық зақымдануына әкелуі мүмкін, бұл осымен сипатталады:

Қабыну кезінде лейкоциттердің роллингінің дамуына әкеледі:

Тіс қатпарында бактериялар ең алдымен, сүт қышқылын өндіреді, бұл осы механизмдердің активизациялануынан іске асырылады:

Аралық май алмасуының бұзылуы осы белгілермен көрінеді:

Науқаста IIIa–IIIб дәрежедегі терінің ауыр күйіктері бар. Бұл жағдайда ақуыз алмасуының бұзылуына тән көрінісі саналады:

Тіс жегісі мен қышқылдық эрозия кезінде тіс кіреукесінің (эмальдің) негізгі құрамында болатын қандай бейорганикалық құрамбөлiктiң (минералдың) мөлшері азаяды?

Артериялық және веналық гиперемияға ортақ белгі болып табылады:

Стафилококк пен гемолитикалық стрептококктар тудыратын одонтогенді инфекция әдетте қабынудың осы түрінің дамуымен сипатталады:

Күйдіргі, оба, тұмаудың ауыр түрлері кезінде базальды мембрананың бұзылуымен бірге тамырлардың зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда экссудаттың осы түрі пайда болуы мүмкін?

Төменгі жақтың жітi остеомиелиті кезінде науқастарда ауыз ашудың қиындауы және жұту кезіндегі ауырсыну байқалады. Бұл қабынудың қандай жергілікті белгісіне жатады?

Жоғары қызба кезінде сілекейдегі альфа-амилазаның белсенділігі төмендейді, pH 5,0-ге дейін түседі, кальций мөлшері 2,0 мг/л-ге дейін азаяды. Ксеростомия жиі байқалады, гингивит, стоматит, глосситтің даму қаупі артады. Ауыз қуысындағы бұл өзгерістер қызбаның қай сатысына тән?

II типті аллергиялық реакциялар кезінде, комплементке тәуелсіз жасушалық цитолиз жағдайында опсониндер рөлін атқарады:

Антиген таныстырушы жасушалар өзінің беткейіне осымен кешен түзіп антиген фрагменттерін шығарады:

Қанның газдық құрамын зерттеу барысында веналық қанның артерияллизациялануы және оттегі бойынша артериялық-веналық айырмашылықтың айтарлықтай төмендеуі анықталды. Бұл белгілер осы жағдайдың дамығанын айғақтайды:

Тәулік бойы 3–4 литрге дейін, кейде одан да көп сілекейдің бөлінуіне шағымданып науқас стоматолог-дәрігерге тексерілді. Уақыт өте келе науқаста қышқыл-негіздік жағдайдың бұзылуының осы түрі дамуы мүмкін:

Науқас барлық тістерінде дұрыс емес пішінді, сары-қоңыр түсті нүктелі дақтардың пайда болуына байланысты стоматолог дәрігерге шағымданды. Бұл осы жағдайдың дамуын көрсетеді:

Жедел флегмонозды аппендицит бойынша науқасқа ота жасалды. Операциядан кейінгі ерте кезеңде науқаста қарқынды іш ауыруы, дене температурасының көтерілуі, нәжістік құсу пайда болды. Дәрігер науқаста перитониттің дамығанын анықтады. Бұл жағдайда аурудың асқынуының мысалы болып табылады:

Теңіз деңгейінен 2500 метр биіктікте дельтапланмен ұшу кезінде ағзада қорғаныш-бейімделу және теңгерілу реакцияларының белсенуі байқалды. Бұл реакциялар осы көріністермен байқалуы мүмкін:

Асқазан қатерлі ісігіне байланысты жасалған операциядан кейін 9 ай өткен соң науқаста үдемелі әлсіздік, тәбеттің жоғалуы, салмақ жоғалту, құсу, оң қабырға астындағы ауырсыну пайда болды. Тексеру кезінде бауырда көлемді өсінді анықталды, қанда альфа-фетопротеин мен рак-эмбриондық антиген деңгейі жоғарылаған. Канцерогенездің осы сатысының дамуына ықпал ететін фактор қандай?

Асқазанның ойық жара ауруы бар науқаста пилоростеноз түріндегі асқыну дамыды. Науқас тоқтаусыз көп рет құсты. Артериялық қанның pH – 7,57-ге дейін жоғарылаған, PaCO2 – 55 мм сын. бағ., HCO3− – 33,9 ммоль/л жоғарылаған, BE = +6,5 ммоль/л. Бұл көрсеткіштер науқаста келесі жағдайдың дамуын нақтылайды:

Жасанды физикалық жүйелерді (өкпені жасанды желдету, жасанды қан айналымы, жасанды бүйрек аппараттары) қолданылуы патологиялық үдерістерді үлгілеу осыған жатады:

Гипотермияның компенсациялық сатысында жылу берудің шектелуі келесі механизм арқылы жүзеге асырылады:

Жасушалардың жідi зақымдануының алғашқы сатысы болып табылады:

Қабыну медиаторларының әсер етуінің негізгі механизмі болып табылады:

Тіс-жақ аймағының тіндеріндегі созылмалы қабыну сипатталады:

Қызбаның әсерінен ауыз қуысында келесі өзгерістер дамиды:

Тіс-жақ аймағындағы шығу тегі дәнекер тіндік қатерлі өспелер осының мысалы болып табылады:

Қан құрамындағы осының төмендеуі газды алкалоздың негізгі көрсеткіші болып табылады:

Созылмалы бауыр және бүйрек жеткіліксіздігі бар науқастарда тағамда D дәруменінің жеткіліксіздігі немесе оның метаболизмінің бұзылуы кезінде гипокальциемияның негізгі даму механизмі болып табылады:

Апаттық сатыдан кейін дамитын жасушаның созылмалы зақымдануының осы сатысында келесі өзгерістер байқалады:

Қарыншааралық қуыстың толық жабылмауы кезінде осы жағдай пайда болуы мүмкін:

Альтерация және экссудация сатыларының басым болуымен гиперергиялық қабыну ағымы сипатталады:

Науқаста жөтел кезінде іріңді қақырықтың бөлінуі, кеуде тұсының ауырусынуы (жөтелгенде күшейеді), тахипноэ байқалады. Аускультацияда оң өкпенің төменгі бөлігінде ылғалды сырылдар анықталды. Дене температурасы 38,8–39,2°С аралығында 3–5 күн бойы сақталды. Бұл жағдайда этиотроптық емдеу ретінде келесі тәсіл тағайындалады:

Ұзақ уақыт қызба кезінде тіс тандақтарының көп түзілуі жергілікті гранулоциттер мен макрофагтардың белсенділенуіне әкеледі. Бұл жағдайда лейкоциттердің активтену механизмі тіс тандағындағы жоғары концентрациясымен байланысты іске асырылады:

Жасушалардың қатысуымен жүретін (Джелл мен Кумбстың IV типі бойынша) аллергиялық реакциялар осы арқылы жүзеге асырылады:

Гипобариялық экзогенді гипоксияда қанның газ құрамында осы өзгерістер байқалады:

Қышқылдық-негіздік үйлесімділік бұзылуының қандай түрі бүйрек түтікшелерінде ацидогенез бен аммониогенездің күшеюімен байқалады?

Науқас қантты диабетті 2 типімен ауырады. Аузының үнемі құрғауына және ерініндегі күйдіру сезіміне шағымданады. Осы аталған клиникалық көріністердің негізінде жатады:

Абсолютті немесе салыстырмалы лептин жетіспеушілігінің дамуы осы жағдайда тән:

Науқаста «Түйінді меланома» қатерлі ісігі анықталды. Туа біткен қалды ұзақ уақыт бойы ультракүлгін сәулемен емдеудің салдарынан тіндегі өспе пайда болды, оның түсі мен пішіні өзгеріп, көлемі ұлғайды. Кейін бетінде ойық жара пайда болып, қан кетулер болды. Осы жағдайда нозологиялық бірлік ретінде саналады:

Ер адам, 55 жаста, мамандығы – шахтер. Жалпы әлсіздік, қатты жүдеп кету, дауысының жарақаттануы, тыныс алудың қиындауы, жөтелге шағымданады. 40 жыл бойы темекі шеккен. Ларингоскопияда дыбыстық байламдармен көмейге еніп өскен бұдырлы, ойық жаралы түйін анықталды; мойын лимфа түйіндері ұлғайған. Тіндік өспе патологиясының осы типінің алғашқы белгісі саналады:

Ұйқы безінің обыры бар науқаста антидиуретикалық гормонның гиперөнімі байқалды. Зерттеуде айналымдағы қан көлемінің ұлғаюы және қанның осмолярлығы 220 мосмоль/л дейін төмендеуі анықталды. Бұл жағдайда тұз-су алмасуы бұзылысының қандай типі дамиды?

Науқаста ішектің жедел инфекциялық ауруы дамыды: нәжісі сұйық, жиі барады. Артериялық қанның pH көрсеткіші 7,2-ге төмендеген; PaCO2 – 31 мм сын.бағ., HCO3− – 18 ммоль/л, BE = −7,8 ммоль/л. Бұл көрсеткіштер науқаста осы жағдайдың дамығанын нақтылайды:

Квашиоркор ауруымен ауыратын балада тістердің дұрыс орналаспауына, тістердің босауына және қызыл иектің атрофиясына әкелетін ауыз қуысы патологиясы осы себеппен байланысты:

Жіті постгеморрагиялық анемия кезінде ауыз қуысында осының көрінісі тән:

Пародонтоз кезінде лейкоциттер жүйесіндегі өзгерістер сипатталады:

Гипокоагуляция және геморрагиялық синдром осы кезде дамиды:

Абсолютті коронарлық жеткіліксіздікке әкелетін коронарлық факторларға жатады: