Worksheetsატომის ბირთვი და ბირთვული გარდაქმნები
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
ატომის ბირთვი შედგება:
პროტონებისა და ელექტრონებისგან
ნეიტრონებისა და ელექტრონებისგან
პროტონებისა და ნეიტრონებისგან
მხოლოდ პროტონებისგან
ვინ ჩამოაყალიბა ბირთვის პროტონ-ნეიტრონული თეორია (1932):
ე. რეზერფორდი და ჰ. მოზლი
ვ. ჰაიზენბერგი და დ. დ. ივანენკო
მ. პლანკი და ა. აინშტაინი
ი. თომსონი და ჩედვიკი
ატომის ბირთვის მუხტი ტოლია:
ნეიტრონების რაოდენობის
პროტონებისა და ელექტრონების ჯამის
პროტონების რაოდენობის
ბირთვში არსებული ნეიტრონების ნახევრის
ნეიტრონები:
ატარებენ დადებით მუხტს
ატარებენ უარყოფით მუხტს
მუხტს არ ატარებენ
დამოკიდებულია იზოტოპზე
ნეიტრონების რაოდენობა გამოითვლება ფორმულით:
N = Z − A
N = A − Z
N = A + Z
N = A/Z
იზოტოპები განსხვავდებიან:
პროტონების რაოდენობით
ნეიტრონების რაოდენობით
ელექტრონების განლაგებით
ბირთვის მუხტით
იზოტოპები აღმოაჩინა:
ერნესტ რეზერფორდმა
ჰენრი მოზლიმ
ჯ. ჯ. თომსონმა
ფრედერიკ ჟოლიო-კიურმა
იზოტოპების ქიმიური თვისებები:
განსხვავებულია
დამოკიდებულია ნეიტრონებზე
პრაქტიკულად ერთნაირია
სრულად საპირისპიროა
ფარდობითი ატომური მასა წარმოადგენს:
მხოლოდ ყველაზე მძიმე იზოტოპის მასას
იზოტოპების საშუალო მასას
პროტონის მასას
ბირთვის მუხტს
ატომური მასის ერთეული უდრის:
პროტონის მასას
12C ნუკლიდის მასის 1/12-ს
¹H ატომის მასას
ელექტრონის მასას
მასის დეფექტი წარმოიქმნება იმიტომ, რომ:
იზოტოპები არასტაბილურია
ნეიტრონები იკარგებიან
გამოთვლილი და რეალური მასა განსხვავდება
ბირთვი იშლება
მასის დეფექტი დაკავშირებულია:
ბირთვის სიდიდესთან
შეკავშირების ენერგიასთან
ელექტრონების ენერგიასთან
ატომური ნომრის ზრდასთან
შეკავშირების ენერგია გამოითვლება ფორმულით:
E = mc
E = mc²
E = m/c²
E = m + c
შეკავშირების ენერგია გამოისახება ერთეულში:
ჯოული
კულონი
მეგაელექტრონვოლტი (MeV)
კილოვატი
რატომ არ იგერიება პროტონები ბირთვში:
მოქმედებს ძლიერი ბირთვული ძალა
ნეიტრონები ფარავენ
ბირთვი ნეიტრალურია
პროტონები ბრუნავენ
ბირთვული ძალები მოქმედებს:
მხოლოდ პროტონებზე
მხოლოდ ნეიტრონებზე
ძალიან მცირე მანძილებზე
მხოლოდ დადებით მუხტებზე
ბირთვული რეაქციებია:
ელექტრონული გარდაქმნები
ბირთვთა ურთიერთქმედებით გამოწვეული გარდაქმნები
ქიმიური რეაქციების ნაწილი
ფოტორეაქციები
ბირთვული ნივთიერების სიმკვრივე:
103 გ/სმ3
106 გ/სმ3
1013−1014 გ/სმ3
1020 გ/სმ3
ალფა-დაშლისას ბირთვი კარგავს:
ორ პროტონსა და ორ ნეიტრონს
ერთ ნეიტრონს
ორ ელექტრონს
ერთ პროტონს
ალფა-ნაწილაკი არის:
ჰელიუმის ბირთვი
წყალბადის ბირთვი
პროტონი
ნეიტრონი
. ბეტა⁻-დაშლისას ნეიტრონი გარდაიქმნება:
ელექტრონად
პროტონად და ელექტრონად
ნეიტრონად
გამა-ფოტონად
გამა-გამოსხივება:
ელექტრონების ნაკადია
აქვს მაღალი შეღწევადობა
მუხტიანია
იხრება ველში
β⁺-დაშლისას პროტონი გარდაიქმნება:
ელექტრონად
ნეიტრონად და პოზიტრონად
ნეიტრონად
გამა-სხივად
რადიონუკლიდებს ეწოდება:
სტაბილურ იზოტოპებს
თვითნებურად დაშლად იზოტოპებს
ხელოვნურად მიღებულ იზოტოპებს
ქიმიურად აქტიურ ელემენტებს
ნახევარდაშლის პერიოდი — ეს არის დრო, როცა:
ყველა ნუკლიდი იშლება
ენერგია ორმაგდება
რადიოაქტიურობა მცირდება ნახევრამდე
იზოტოპი სტაბილურდება
პირველი ხელოვნური ბირთვული გარდაქმნა განახორციელა:
მარი კიურიმ
ერნესტ რეზერფორდმა
ჯ. ჯ. თომსონმა
ჰენრი მოზლიმ
ხელოვნური რადიოაქტიურობა აღმოაჩინეს:
ჰაიზენბერგმა და ივანენკომ
ირენ და ფრედერიკ ჟოლიო-კიურებმა
ეინშტაინმა და ფერმიმ
ტომსონმა და ჩედვიკმა
იზობარები არიან ნუკლიდები, რომლებსაც აქვთ:
ერთნაირი ატომური ნომერი
ერთნაირი მასის რიცხვი
ერთნაირი ნეიტრონების რაოდენობა
განსხვავებული ატომური მასა
ბირთვული განტოლებაში დაცულია:
მხოლოდ ნომრები
მხოლოდ მასა
მუხტი და მასა
მხოლოდ მუხტი
ახალი ელემენტები მიიღება რეაქციებით, სადაც ატომური ნომერი იწყება:
90-დან
92-დან
99-დან
100-დან
