સર્જન (Create)

જ્ઞાન (Remember)

અમલીકરણ (Apply)

વિશ્લેષણ (Analyze)

ઊલટપ્રશ્ન (Probing Question); તે વિદ્યાર્થીઓને જવાબની સ્પષ્ટતા માટે પ્રેરિત કરતો નથી.

બંધ જવાબી પ્રશ્ન (Closed Question); તે વિદ્યાર્થીઓની સર્જનાત્મકતા અને વિચારશક્તિનો વિકાસ કરતો નથી.

મુક્ત જવાબી પ્રશ્ન (Open-Ended Question); તે વિદ્યાર્થીઓને ગોખણપટ્ટી કરવા માટે પ્રેરિત કરે છે.

વર્ણનાત્મક પ્રશ્ન (Descriptive Question); તે વિદ્યાર્થીઓને પાઠ્યપુસ્તકના જ્ઞાનનું પુનરાવર્તન કરાવે છે.

પૂર્વજ્ઞાનની ચકાસણી કરતા પ્રશ્નો જેમ કે 'તમે આ વિષય વિશે શું જાણો છો?'

ચિત્ર આધારિત પ્રશ્નો અને અભિનય દ્વારા સામેલ થવાના પ્રશ્નો

હા/ના અથવા એક શબ્દના ઉત્તરવાળા સાદા પ્રશ્નો

તર્ક અને દૃષ્ટિકોણ આધારિત પ્રશ્નો જેમ કે 'તમારા મત મુજબ કઈ પદ્ધતિ વધુ યોગ્ય છે?'

વિદ્યાર્થીઓને આગામી વિષય માટે તૈયાર કરવા.

વિદ્યાર્થીઓને પાઠ્યપુસ્તકના જ્ઞાનનું પુનરાવર્તન કરાવવું.

એક જ પ્રશ્નનો ચોક્કસ અને બંધ જવાબી ઉત્તર મેળવવો.

વિદ્યાર્થીના ઉત્તરની સ્પષ્ટતા અને ઊંડાણ વધારવા માટે વધુ તપાસ કરવી.

સરળથી જટિલ તરફ (Easy to complex)

વિશેષથી સામાન્ય તરફ (Specific to general)

જ્ઞાતથી અજ્ઞાત તરફ (Known to unknown)

મૂર્તથી અમૂર્ત તરફ (Concrete to abstract)

અધ્યયન નિષ્પત્તિઓ, અધ્યયન-અધ્યાપન પ્રવૃત્તિઓ અને મૂલ્યાંકન યોજના

પાંચવર્ષીય આયોજન, માસિક આયોજન અને તાસ આયોજન

અધ્યયન નિષ્પત્તિઓ, વિષયવસ્તુ નિરૂપણ અને સ્વાધ્યાય

શિક્ષકની કાર્યક્ષમતા, અધ્યેતાની રુચિ અને શૈક્ષણિક સાધનો

તે માત્ર શિક્ષકની અનુકૂળતાને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર થયેલું હોવું જોઈએ.

તે માત્ર લેખિત સ્વરૂપમાં હોવું જોઈએ અને કોઈ પણ સંજોગોમાં ફેરફારને અવકાશ ન હોવો જોઈએ.

તેમાં માત્ર ગોખણપટ્ટી આધારિત જ્ઞાનને જ મહત્ત્વ આપવું જોઈએ.

વિષયવસ્તુની રજૂઆત શિક્ષકના પક્ષે તાર્કિક ક્રમમાં અને વિદ્યાર્થીઓની વયકક્ષાને અનુરૂપ 'અધ્યેતાકેન્દ્રી' હોવી જોઈએ.

હેતુકથન અને વિષયાભિમુખ

વિષયવસ્તુ નિરૂપણ અને મૂલ્યાંકન

વિષયાભિમુખ અને હેતુકથન

સ્વાધ્યાય અને મૂલ્યાંકન

શિક્ષકે પોતાની કાર્યક્ષમતા અને વિષયવસ્તુ પરની પકડનું નિરૂપણ કરવું.

શૈક્ષણિક સાધનો અને સંદર્ભ ગ્રંથોની યાદી બનાવવી.

પૂર્વજ્ઞાનની ચકાસણી કરવી, પૂર્વજ્ઞાનને નવા જ્ઞાન સાથે જોડવું અને અધ્યેતાઓને અધ્યયન માટે તત્પર બનાવવા.

પાઠના અંતે કયા પ્રશ્નો પૂછવા તે નક્કી કરવું.

શિક્ષકે જે શીખવ્યું છે, તેમાંથી કઈ બાબતોમાં અધ્યયન નિષ્પત્તિની સિદ્ધિ થઈ શકી છે તેની ચકાસણી કરવી.

વિદ્યાર્થીઓને ગેરહાજર રહેવાના કારણો પૂછીને તેની નોંધ કરવી.

આગામી એકમ માટે વિષયવસ્તુનું વિશ્લેષણ કરવું.

નવા શૈક્ષણિક સાધનોનો ઉપયોગ કરીને વિદ્યાર્થીઓને મનોરંજન પૂરું પાડવું.

વિષયવસ્તુનો માત્ર પાઠ્યપુસ્તકમાંથી જ અભ્યાસ કરવો.

તમામ પ્રવૃત્તિઓ શિક્ષક દ્વારા જ થાય તેવું આયોજન કરવું.

માત્ર કાગળ પર જ આયોજન કરવું, ડિજિટલ માધ્યમોનો ઉપયોગ ટાળવો.

અધ્યેતા જૂથનું પૂર્વજ્ઞાન, વયકક્ષા, વૈયક્તિક તફાવતો અને ક્ષમતાઓ અંગે સ્પષ્ટતા મેળવી લેવી.

જેના જવાબ એકથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ આપી શકે નહીં તેવા વ્યક્તિગત પ્રશ્નો.

વિષયવસ્તુમાંથી સીધો જવાબ આપી શકાય તેવા સરળ પુનરાવર્તન પ્રશ્નો.

વિદ્યાર્થીઓને તર્ક કરવા, વિચાર કરવા અને સર્જનાત્મકતા રજૂ કરવા પ્રેરિત કરતા 'વિચાર પ્રેરક પ્રશ્નો'.

માત્ર 'હા' કે 'ના' માં જવાબ આપી શકાય તેવા બંધ પ્રશ્નો.