wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қарлұқ мемлекеті мен Оғыз мемлекеті (IX-XI ғғ.)

Total questions: 76

Worksheet time: 38mins

Name
Class
Date
1.

Қарлұқ мемлекетінің орталығы қай қала болған?

a)

Баласағұн қаласы

b)

Тараз қаласы

c)

Суяб қаласы

d)

Отырар қаласы

2.

VIII-Х ғ. Қарлұқ тайпалары қоныстанған аймақтар:

a)

Жоңғар Алатауынан Сырдарияға дейін

b)

Алтайдан Еділге дейін

c)

Тянь-Шаньнан Балқашқа дейін

d)

Сарыарқадан Каспийге дейін

3.

Қарлұқтар жерін батыстан шығысқа дейін жүріп өту үшін 30 күн қажет деп дерек қалдырған

a)

араб деректері

b)

қытай деректері

c)

парсы деректері

d)

византия деректері

4.

Қарлұқ тайпаларының ішінде жетекшілік еткен:

a)

бұлак тайпасы

b)

ягма тайпасы

c)

қыпшақ тайпасы

d)

оғыз тайпасы

5.

Деректер бойынша Ұлы Жібек жолында орналасқан 25 қала мен қоныстар болған мемлекет:

a)

Қарлұқ

b)

Қыпшақ

c)

Оғыз

d)

Сақ

6.

Ұйғыр мемлекетін құлатқандар?

a)

Енисей қырғыздары мен қарлұқ отряды

b)

Қыпшақтар мен оғыздар

c)

Шыңғыс хан мен моңғолдар

d)

Сақтар мен массагеттер

7.

840 жылы Қарлұқ жабғысы бағытындағы алды:

a)

Ұйғыр қағанатын

b)

Қытай империясын

c)

Соғды мемлекетін

d)

Түрік қағанатын

8.

840 жылы жабғы лауазымын иеленді:

a)

қарлұқ жабғысы

b)

ұйғыр қағаны

c)

қыпшақ ханы

d)

оғыз билеушісі

9.

IX ғ. соңында саманилер басып алды:

a)

Таразды

b)

Сайрамды

c)

Отырарды

d)

Баласағұнды

10.

Қарлұқ қағанатының астаналары:

a)

Суяб, Баласағұн

b)

Тараз, Испиджаб

c)

Отырар, Сауран

d)

Янгикент, Сығанақ

11.

Оғыз мемлекетінің орталығы қай қала болған?

a)

Янгикент

b)

Сарайшық

c)

Тараз

d)

Баласағұн

12.

Оғыздардың негізгі басшысының жоғарғы билеушісі:

a)

жабғу

b)

хан

c)

бек

d)

шад

13.

Оғыз мемлекетінің әскери басшысы:

a)

Сюбашы

b)

Жабғу

c)

Шад

d)

Ябғу

14.

Оғыз мемлекетінің бас кеңесшісі:

a)

күл-еркін

b)

жабғу

c)

шад

d)

ябғу

15.

Оғыз тайпалық одағына кірген тайпа саны:

a)

24

b)

12

c)

36

d)

18

16.

Оғыздар малшаруашылығымен айналысты ма?

a)

Иә

b)

Жоқ

17.

Оғыз мемлекетінің соңғы билеушісі кім болған?

a)

Шахмәлік

b)

Жүсіп

c)

Тоныкөк

d)

Қарахан

18.

VIII-IX ғғ. аралығында қимақ тайпалар одағы қалыптасқан жер: _________.

a)

Солтүстік-шығыс Қазақстан

b)

Оңтүстік Қазақстан

c)

Батыс Қазақстан

d)

Орталық Қазақстан

19.

Қимақтар аталған аймақта өмір сүрген аймақ: _________.

a)

Батыс Моңғолия

b)

Оңтүстік Қазақстан

c)

Шығыс Түркістан

d)

Солтүстік Кавказ

20.

Қимақтар Батыс Моңғолияның VII ғ. ортасында қоныстанған: _________.

a)

Алтай мен Ертіс бойына

b)

Жетісу мен Шу бойына

c)

Сырдария мен Әмудария бойына

d)

Тянь-Шань тауларына

21.

Қимақтар тайпасының өз алдына бөлектенуі Батыс Түрік қағанатының құлауы барысында іске асты: _______.

a)

656 ж.

b)

552 ж.

c)

704 ж.

d)

751 ж.

22.

Қимақ тайпасының басшысы: _________.

a)

қаган

b)

хан

c)

бек

d)

шад

23.

VIII ғ. соңында қимақ бірлестігіне енген тайпа: _________.

a)

Қыпшақ-Сақ тайпасы басым болған тайпа

b)

Оғыз тайпасы

c)

Қаңлы тайпасы

d)

Дулат тайпасы

24.

Қимақтардың батысқа көшуіне ұйытқы болған себеп: _________.

a)

Жайылымдарға қажеттігі Енисей қырғыздарынан қашыптығы Ұйғыр қағанатының қысымы

b)

Сауда жолдарының дамуы

c)

Табиғи апаттардың жиілеуі

d)

Ішкі саяси тұрақсыздық

25.

Мемлекеттің орталығы: _________.

a)

Ертістің жоғарғы ағысында

b)

Сырдарияның төменгі ағысында

c)

Жайықтың бойында

d)

Іле өзенінің жағасында

26.

Қимақ мемлекетінде барлық халық бөлінді: _________.

a)

11 шекпендер

b)

7 тайпаға

c)

5 руға

d)

3 ордаға

27.

Қимақ билеушісінің әскери құрметі: _________.

a)

салт аттылардан

b)

жауынгерлерден

c)

қолбасшылардан

d)

ақсақалдардан

28.

Араб ғалымы әл-Марвази қимақтардың осынау қаласы болғандығын айтады: _________.

a)

16 қала

b)

10 қала

c)

5 қала

d)

20 қала

29.

Қимақтардың басым бөлігі айналысқан шаруашылық түрі: _________.

a)

мал шаруашылығы

b)

егіншілік

c)

қолөнер

d)

сауда

30.

Ертіс бойы мен Тарбағатай тауларынан табылған: _________.

a)

көне түрік жазулары

b)

алтын әшекейлер

c)

қола қазандар

d)

тас мүсіндер

31.

Қимақ қағанатының күйреу себептері: _________.

a)

Жеке билеушілердің дербестікке ұмтылуы, Қыпшақтардың күшеюі

b)

Түрік қағанатының қайта құрылуы

c)

Моңғол шапқыншылығының әсері

d)

Сауда жолдарының өзгеруі

32.

Қимақ мемлекеті ыдыраған соң, оның жер аумағы өтті: _________.

a)

Қыпшақтарға

b)

Оғыздарға

c)

Қарахандықтарға

d)

Жошы ұлысына

33.

Қимақ мемлекеті осы мемлекет құлағаннан кейін құрылды: _________.

a)

Ұйғыр қағанаты

b)

Батыс Түрік қағанаты

c)

Қарлұқ қағанаты

d)

Шығыс Түрік қағанаты

34.

Түркілердің әлемдік тарих сахнасына шығарған: _________.

a)

Металл өндірісі

b)

Ауыл шаруашылығы

c)

Сауда жолдары

d)

Құрылыс өнері

35.

Түркілердің негізгі кәсібі: _________.

a)

көшпелі және жартылай көшпелі малшаруашылығы

b)

егіншілік

c)

қолөнер

d)

сауда

36.

Көшпелілер иелігінде өсірді: _________.

a)

қой, жылқы, түйе

b)

сиыр, ешкі, тауық

c)

қоян, үйрек, шошқа

d)

балық, ит, мысық

37.

900 жылдарға дейін сақталған түрік қағанының киіз үйі туралы дерек қалдырған Византия елшісі: _________.

a)

Менандр

b)

Приск

c)

Геродот

d)

Плиний

38.

Қараханның алтын таяқ және алтын таяқша (лавиш) қонақтарға киіз үйді суреттейді. Мал шаруашылығынан кейін маңызды орын иеленді: _________.

a)

аңшылық

b)

егіншілік

c)

қолөнер

d)

сауда

39.

Көшпенділер аңшылықта пайдаланған қару түрлері: _________.

a)

бүркіт, қаршыға, сұңқар, лашын мен ителгі

b)

найза, қылыш, садақ, қалқан

c)

арба, шана, балта, күрек

d)

құрық, қамшы, шоқпар, айбалта

40.

Отырықшы-егіншілік мәдениет дамыған өңір: _________.

a)

Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу, Шу, Талас өзендері мен Алатау жоталары

b)

Батыс Қазақстан мен Маңғыстау

c)

Солтүстік Қазақстан мен Ертіс өңірі

d)

Шығыс Қазақстан мен Зайсан көлі маңы

41.

Шу алқабында болған елші: «Қалаларда халықтың бір бөлігі жер өңдеуді, ал екіншісі саудамен айналысады» деп жазды. Бос орынды толтырыңыз: _________.

a)

Қытай елшісі

b)

Араб елшісі

c)

Византия елшісі

d)

Парсы елшісі

42.

Қарлұқтар туралы

a)

Көшпелі адамдар .... Алайда олар жер өңдеудің дең жазған: Әл-Идриси

b)

Қарлұқтар тек мал шаруашылығымен айналысқан: Әл-Идриси

c)

Қарлұқтар қалаларда өмір сүрген: Әл-Идриси

d)

Қарлұқтар саудамен ғана айналысқан: Әл-Идриси

43.

VI-IX ғғ. түрікгер керуен жолдарында тұрғызған құдықтарды көлеңкелеп тұратын күмбез түріндегі құрылыс:

a)

Сардоба

b)

Күмбез

c)

Керуенсарай

d)

Шатыр

44.

Түрікгер жасаған адам бейнесіндегі тастар:

a)

балбал тастар

b)

қорған тастар

c)

менгир тастар

d)

стела тастар

45.

Адамды бейнелеу дәстүрінің жойылуына себеп болды:

a)

Ислам дінінің таралуы

b)

Тотемизмнің таралуы

c)

Буддизмнің таралуы

d)

Христиан дінінің таралуы

46.

Ерте орта ғасырларда қала мәдениеті дамыған өңір:

a)

Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу

b)

Солтүстік Қазақстан

c)

Батыс Қазақстан

d)

Шығыс Қазақстан

47.

Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетінің дамуына ықпал еткен:

a)

соғдылар

b)

қыпшақтар

c)

монғолдар

d)

түрікмендер

48.

«Өзің түрік қаласы» ретінде деректерде кездесетін қала:

a)

Тараз

b)

Сайрам

c)

Отырар

d)

Шымкент

49.

Ортасарықтық қала үлгісін көрсететін түрлері:

a)

цитадель, шахристан, рабад

b)

акрополь, полис, агора

c)

замок, деревня, город

d)

форт, мегаполис, пригород

50.

Қаланың орталық бөлігі, бұл жерде билеушінің ордасы орналасқан:

a)

Цитадель

b)

Квартал

c)

Базар

d)

Шеткі аймақ

51.

Цитадельдің сыртқы қорғаны жатты және бұл бөлікке қала ақсүйектері қоныстанды:

a)

Шахристан

b)

Рабад

c)

Суффа

d)

Кереге

52.

Мұнда қаланың негізгі халқы өмір сүрсе және шеберханалар салынды:

a)

рабад

b)

цитадель

c)

медресе

d)

мешіт

53.

VI-IX ғғ. қала мәдениетінің дамуына ықпал еткен:

a)

Ұлы Жібек жолы

b)

Көшпелі мал шаруашылығы

c)

Теңіз саудасы

d)

Орман шаруашылығы

54.

«Ұлугу ал-алма» дерегінде қарлұқтар елінде осындай қала мен қоныс болғандығы айтылады:

a)

25

b)

Тараз

c)

Баласағұн

d)

Сайрам

55.

Көне руна әріптерімен кездесетін сөздер:

a)

«балтық» - қала

b)

«жұлдыз» - өзен

c)

«құм» - тау

d)

«орман» - көл

56.

«Барқ» - ?

a)

ғимарат

b)

жануар

c)

өсімдік

d)

көлік

57.

VII-IX ғғ. жататын сәулет өнерінің ескерткіштері:

a)

Келер мен Жамұқет сарайлары

b)

Айша бибі кесенесі

c)

Қожа Ахмет Ясауи кесенесі

d)

Бекет ата мешіті

58.

Бұдаж сарайында табылған қалалар:

a)

Сүюб, Науакет

b)

Баласағұн, Тараз

c)

Отырар, Сауран

d)

Сарайшық, Сығанақ

59.

Жамбыл облысында сақталған кірпіш дуалға жататын сәулет ескерткіші:

a)

Ақыртас ғимараты

b)

Айша бибі кесенесі

c)

Қарахан кесенесі

d)

Тараз моншасы

60.

VI-VIII ғғ. жататын Оңтүстік Қазақстан облысындағы Қаратау баурайында табылған қала:

a)

Баладж

b)

Сауран

c)

Отырар

d)

Тараз

61.

Ақсүйек сарайының оңтүстігіндегі домбырашы ескерткіштер табылған қалалар:

a)

Отырар, Сүюб, Тараз

b)

Алматы, Шымкент, Қызылорда

c)

Астана, Павлодар, Семей

d)

Қарағанды, Ақтөбе, Өскемен

62.

Түркі қалаларының теңгелері шығарылған қала:

a)

Сүюб

b)

Баласағұн

c)

Тараз

d)

Отырар

63.

«Она түрі елдердің саудагерлері аралас тұрған, ал қала түріндегі олардың жартысын көшпестер құрады». Бұл қала:

a)

Сүюб

b)

Отырар

c)

Тараз

d)

Сарайшық

64.

Тарихи деректерде «қолөнершілер қаласы» ретінде кездесетін қала:

a)

Тараз

b)

Сауран

c)

Отырар

d)

Сарайшық

65.

Орта ғасырлардағы Қазақстандағы сауданың 3 түрі

a)

Елдер арасындағы сауда, Қалалар мен егіншілік аймағы арасындағы сауда, Қала мен көшпелі дала арасындағы сауда

b)

Тек қалалар арасындағы сауда, Тек егіншілік аймағы арасындағы сауда, Тек көшпелі дала арасындағы сауда

c)

Теңіз арқылы сауда, Орман арқылы сауда, Шөл арқылы сауда

d)

Тек мал шаруашылығы өнімдерімен сауда, Тек қолөнер бұйымдарымен сауда, Тек астықпен сауда

66.

Ғалым С.Е.Маловтың еңбегі қалай аталады?

a)

Көне түркі жазуының ерекшеліктері

b)

Көне түркі жазуының тарихы

c)

Түркі халықтарының мәдениеті

d)

Көне түркі жазуының таралуы

67.

Көне түркі жазуы қайда табылды?

a)

Алтай мен Шығыс Қазақстан

b)

Түркия

c)

Қытай

d)

Моңғолия

68.

Көне түркілерде манихейлік діннің негізгі қаланды: _________.

a)

Шығыс соңында Иран жерінде

b)

Батыс Еуропада

c)

Солтүстік Африкада

d)

Орталық Азияда

69.

Тәңір дегеніміз не?

a)

Бүкіл жаратылыстың бастаушысы, көне түркілердің жоғарғы құдайы

b)

Тек қана жердің құдайы

c)

Тек қана судың құдайы

d)

Тек қана желдің құдайы

70.

Кім "Көк Тәңірін елі, қағаны, жері" деп атады?

a)

Түркілер

b)

Қытайлар

c)

Француздар

d)

Ирандықтар

71.

Түркілердің отбасы мен баланы қорғаушысы деп саналатын кім?

a)

Ұмай ана

b)

Қорқыт ата

c)

Тоныкөк

d)

Анахит

72.

Тоныкөк кім?

a)

Көк Тәңірі, Ұмай Ана, қасиетті Жер-Су, міне, осылар бізге жеңіс сыйлайды деген сөздер кездеседі

b)

Орхон жазуын алғаш жазған адам

c)

Қазақ хандығының негізін қалаушы

d)

Ұлы Жібек жолының зерттеушісі

73.

Табиғатқа табыну дәстүрі қай тайпаларда ұзақ уақыт сақталды?

a)

Қыпшақ тайпаларда

b)

Үйсін тайпаларда

c)

Сақ тайпаларда

d)

Ғұн тайпаларда

74.

Зороастризм қай елде пайда болды?

a)

Иран

b)

Қытай

c)

Түркия

d)

Моңғолия

75.

Христиан шіркеуінен бөлінген ілім қалай аталады?

a)

Несториан ілімі

b)

Ариан ілімі

c)

Католик ілімі

d)

Протестант ілімі

76.

Византиядан қуылғаннан кейін несториандықтар қай жерлерге орналасты?

a)

Арабия, Сирия, Иран

b)

Грекия, Италия, Испания

c)

Египет, Ливия, Тунис

d)

Үндістан, Қытай, Жапония