NEW
Font size
WorksheetsDRAMA JAWA KELAS X
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Waca cuplikan iki kanthi saksama:
(Panggung peteng sethithik. Swara udan lan gludhug muni lirih.)
Arum: “Mbakyu, yen ora nganggo payung, kowe bisa klebus. Nanging aku ora duwe payung loro.”
Mira: “Ora papa, aku wis biasa. Kadang luwih enak klebus tinimbang kudu ngemis parlindungan.”
Arum: “Kowe kok tansah nyalahké wong liya, Mir?”
Mira: “Aku mung nyalahké kahanan.”
Watak Mira saka cuplikan iku nuduhaké …
Sabar lan pasrah marang kahanan
Sombong lan ora gelem nampa pitulung
Lembut nanging ora tegas
Gampang nesu lan emosi
Ora kepengin gumantung marang wong liya
Waca cuplikan iki kanthi saksama:
(Panggung peteng sethithik. Swara udan lan gludhug muni lirih.)
Arum: “Mbakyu, yen ora nganggo payung, kowe bisa klebus. Nanging aku ora duwe payung loro.”
Mira: “Ora papa, aku wis biasa. Kadang luwih enak klebus tinimbang kudu ngemis parlindungan.”
Arum: “Kowe kok tansah nyalahké wong liya, Mir?”
Mira: “Aku mung nyalahké kahanan.”
Unsur lighting sing pas kanggo cuplikan dialog yaiku …
Cahya abang sumunar saka pinggir
Cahya biru peteng saka ndhuwur
Cahya putih sumunar nyorot tokoh loro
Cahya kuning remeng-remeng kaya sore
Cahya abang campur ungu
Cuplikan teks iki nggambaraké struktur perangan drama sing diarani ...
(Ruangan guru sekolah. Ana meja, kursi, lan map-map semrawut.)
Pak Seno: “Aku ora bisa mung meneng, yen aturan mung kanggo sebagian.”
Bu Ratna: “Nanging sampeyan ngerti, ora kabeh wong wani mbuka swara.”
Pak Seno: “Yèn ora ana sing wani, kapan keadilan bakal teka?”
Prolog
Komplikasi
Klimaks
Resolusi
Epilog
Waca cuplikan iki:
(Suasana ruang tamu peteng. Lampu sorot mung ana ing kursi tengah.)
Wulan: “Bapak lunga tanpa pamit, saiki aku kudu piye?”
Nita: “Kudu kuat, Lan. Wong urip ora mung ngenteni sing ora bali.”
Wulan: “Kuat? Aku wis kesel dadi wong sing tansah pura-pura kuat.”
Cuplikan iki luwih nyorot unsur …
Konflik internal tokoh
Konflik antar tokoh
Konflik sosial
Latar budaya
Latar wektu
Unsur tata rias ing pementasan nduwèni fungsi utama yaiku ...
Supaya aktor luwih katon éndah
Nggambaraké umur, watak, lan status tokoh
Mbedakaké karakter utama karo figuran
Nambah warna cahya panggung
Ngasilaké kesan modern
Waca cuplikan iki:
(Tata panggung: ana kursi reyot, tembok bolong, cahya abang samar.)
Ibu: “Wani-wni kowe lunga! Aku durung ngapura!”
Anak: “Aku ora lunga kanggo nglarani ibu. Aku lunga kanggo urip sing luwih becik.”
Unsur tata panggung sing ndhukung swasana adegan kasebut yaiku …
Kursi anyar lan latar omah mewah
Tembok bolong lan cahya abang samar
Musik ceria lan padhang
Warna panggung putih kebak cahya
Latar pantai padhang
Nalika tokoh nggunakake ekspresi canggung, pandelengan ora ajeg, lan swara lirih, wataké nuduhaké ...
Wedi lan ora percaya diri
Tegas lan percaya dhiri
Ambisius lan emosi
Aneh lan ora sopan
Ceria nanging bingung
Perangan teks drama sing ngandhut solusi utawa pungkasan konflik diarani …
Prolog
Komplikasi
Klimaks
Resolusi
Antiklimaks
(Kantin sekolah rame, swara musik HP krungu lirih.)
Nara: “Aku wis kesel dadi ketua sing kabeh kudu tanggung jawab.”
Rafi: “Yo, tapi yen ora ana kowe, kelompok iki bubar.”
Nara: “Lha apa kabeh kudu gumantung karo aku terus?”
Watak Nara saka cuplikan kuwi yaiku ...
Ora tanggung jawab
Wedi marang tugas
Kepekso tetep tanggung jawab
Egois lan nyalahaké kanca
Nggoleki alasan supaya ora kerja
(Ing kelas XI-E2, nalika jam kosong.)
Alya: “Kowe kok luwih milih scrolling TikTok tinimbang latihan pentas?”
Dian: “Soale aku isih golek ide. Kadhang inspirasi teka saka FYP.”
Alya: “Inspirasi apik, tapi ora kabeh sing viral kudu ditiru.”
Nilai moral sing bisa dijupuk saka cuplikan kasebut yaiku ...
Teknologi mung nggawe wong males
Inspirasi kudu saka media sosial
Gen Z kudu kritis marang tren
Siswa ora perlu latihan pentas
Saben tren kudu diikuti
Salah sawijining struktur teks drama yaiku perangan kang diarani Prolog. Amarga panulis naskah kudu gawe crita kang kontekstual lan jumbuh karo kahanan sosial saiki, fungsi prolog ing drama kang paling wigati yaiku ...
Nyedhiyakake resolusi utawa pungkasan crita supaya pamirsa bisa nyiapake pamanggih sadurunge plot inti diwiwiti.
Mbukak lan ngenalake swasana, latar, lan paraga utama minangka dhasar kang kudu dimangerteni sadurunge mlebu ing konflik.
Nuduhake puncak masalah (klimaks) kang bakal diadhepi para paraga utama minangka daya tarik.
Menehi wektu istirahat utawa jeda marang paraga sakdurunge mlebu babak sabanjure kanthi diiringi musik.
Ngringkes kabeh kedadeyan saka babak siji nganti pungkasan crita minangka recap kanggo pamirsa.
Ana ing pementasan drama Basa Jawa, paraga 'Bu Wati' lagi matur marang 'Bu Lik', kang luwih sepuh lan duwe drajat luwih dhuwur ing kaluwargane. Bu Wati arep takon apa Bu Lik sampun mangan utawi nedha. Ukara Ngoko Alus kang paling trep dienggo Wati kanggo njaga unggah-ungguh basa nalika pacelathon lisan (dialog) yaiku ...
Bu Lik, wis dhahar apa durung?
Bu Lik, sampun maem napa dereng?
Bu Lik, sampun dhahar dereng?
Bu Lik, wis dahar napa dereng?
Bu Lik, wis maem apa durung?
Drama kang dipentasake nyritakake kahanan desa ing pinggiran kutha taun 1980-an, kang isih katon prasaja lan ayem tentrem. Kanggo nggayuh kesan konteks sosial kasebut, panata panggung (Tata Panggung) kudu milih set desain kang ...
Full digital projection lan layar LED kanthi obyek 3D kang canggih kanthi visual desa kang nyata.
Set kanthi detail realistis, kayata omah kayu, pawon tradisional, lan obyek-obyek jaman 80-an, kanthi proporsi kang jangkep.
Minimalis lan simbolis, nggunakake sawetara obyek (kayata dingklik, kendhi) lan visual kang ringkes nanging kuwat ing sisih mburi, kanggo nggambarake swasana desa 80-an.
Set kanthi gaya surealisme, nggunakake obyek kang diwujudake kanthi wangun kang ora nyata lan imajinatif.
Panggung kosong (blank stage) tanpa obyek babar pisan, mung fokus ing dialog paraga wae amarga anggarane winates.
Salah siji ciri utama Basa Lisan kang digunakake ing Dialog naskah drama yaiku bisa nuwuhake kesan kaya omongan saben dina. Kanggo nggayuh kesan kuwi, basa lisan ing dialog drama asring nduweni ciri-ciri kontekstual kang paling dominan, yaiku ...
Gagrag basa kang kudu Krama Alus kabeh, kanggo njaga unggah-ungguh basa Jawa kang luhur lan duwe drajat dhuwur.
Kabeh tembung kudu dipilih kang puitis lan duwe teges kang mendalam (konotatif), dudu teges kang lugu (denotatif).
Ukara-ukara kang jangkep lan baku (standar), sarta nggunakake struktur basa tulis kanthi gramatikal kang sampurna.
Panganggone tembung-tembung sambung (konjungsi) kang akeh banget, kanggo nyambungake ukara siji lan sijine kanthi logis.
Akeh nggunakake ukara ora jangkep, repetisi (balen-balenan), lan ujaran sela (interjeksi) kaya 'wah', 'loh', utawa 'cah'.
Basa Tulis ing naskah drama katon ing perangan Keterangan Panggung (Kramagung). Teks kramagung duwe peran dhasar kang ora bisa diganti dening dialog paraga, yaiku ...
Menehi tuntunan marang sutradara lan paraga babagan tumindak, ekspresi, tata panggung, lan swasana.
Nyedhiyakake informasi kang rinci ngenani latar belakang pendhidhikan lan kulawarga saben paraga.
Nyaksekake bener utawa ora kahanan sosial kang dirembug ing crita.
Ngowahi basa lisan ngoko kang dienggo paraga dadi basa tulis krama alus kang trep.
Ngganti kabeh dialog kang kudu diucapake paraga nalika adegan dadi sepi (pause) utawa paraga lali dialog.
Kapan lumrahe basa Ngoko Alus digunakake?
Marang sapa wae sing isih enom.
Marang wong tuwa sing durung dikenal.
Marang wong kang luwih tuwa nanging wis raket (akrab).
Marang guru nalika ing kelas formal.
Marang kanca raket sing wis padha-padha Ngoko.
Ukara ing ngisor iki sing kalebu Ngoko Alus yaiku...
Panjenengan wis dhahar apa durung?
Simbah sampun rawuh sakniki.
Bapak kesah dateng kantor jam pitu.
Panjenengan ajeng tindak pundi?
Simbah lunga menyang pasar nganggo sepedha.
Tembung turu (Ngoko) yen digunakake kanggo wong sing dikurmati, lan dilebokake ing ukara Ngoko Alus, tembung sing bener yaiku...
Sare
Tilem
Leren
Mules
Babuk
Tembung omah (Ngoko) yen digunakake kanggo duweke wong sing dikurmati ing Ngoko Alus, luwih trep nganggo tembung...
Bale
Dalem
Griya
Wisma
Papan
Ukara Ngoko: Adhimu saiki wis mangan apa durung? Yen didadekake Ngoko Alus (kanggo takon marang adhine kanca sing luwih tuwa) sing bener yaiku...
Rayimu saiki wis dhahar apa durung?
Adhi panjenengan saiki wis dhahar apa durung?
Rayi panjenengan sakniki sampun nedha napa dereng?
Kowe saiki wis dhahar apa durung?
Panjenengan saiki wis dhahar apa durung?
Basa Ngoko Alus iku wujude campuran saka basa...
Krama Madya lan Krama Inggil.
Ngoko lan Kedhaton.
Ngoko lan Krama Madya.
Krama Lugu lan Krama Inggil.
Ngoko lan Krama Inggil.
Tembung sirah (Ngoko) yen digunakake kanggo nyebutake awake wong sing dikurmati, kudu diganti dadi...
Waja
Mustaka
Suku
Asta
Padharan
Pérangan ing naskah drama kang nyakup pambuka, ngenalaké paraga, latar panggonan lan wektu, sarta wiwitaning prakara (masalah), diarani pérangan...
Klimaks
Komplikasi
Koda
Resolusi
Orientasi / Eksposisi
Pituduh utawa katrangan sing ditulis déning panulis naskah drama ing njero kurung utawa cetak miring ($italic$) sing gunané kanggo paraga utawa pangrawit (sutradara), isiné bab swasana, tata lampu, utawa éksprèsi paraga, diarani...
Epilog
Monolog
Prolog
Kramagung
Dasa Wacana
Ing panulisan naskah drama, pérangan sing diarani Babak lan Adegan nduwèni fungsi sing béda. Yèn Babak nuduhaké owah-owahan setting utawa wektu sing cukup signifikan, déné Adegan biasané ganti nalika...
Paraga utama nindakaké Monolog dawa.
Paraga anyar lumebu utawa paraga lawas metu saka panggung (saka setting kasebut).
Ana paraga utama sing mati utawa lair.
Sutradara miwiti Improvisasi.
Téma saka crita iku wis owah total.
