Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Түріктердің рухани және материалдық мәдениеті . 6 сынып

Total questions: 79

Worksheet time: 42mins

Name
Class
Date
1.

Енисей алқабынан тадылған руна жазулары саны 

a)

А)100 астам  

b)

В)150 астам   

c)

С)300  

d)

D)400 асатм 

2.

Алғашқы түркі қағандарының ерлік істері жазылып, 582 жылы орнатылған құлпытас

a)

A) Қашғар

b)

Ә) Бұғыты

c)

Б) Қарғалы

d)

В) Сақ

3.

"Орхон-Енисей жазуы" деп аталған рунамен жазылған құнды жәдігер құлпытастар орнатылды

a)

A) Білге қаған мен Күлтегін, Тоныкөкке

b)

Ә) Мұқан мен Сұлыққа

c)

Б) Үшлік пен Сақалға

d)

В) Қасым мен Жәнібекке

4.

568 жылы Византия императорына түрік қағанының жолдау хатын алып келген елші

a)

A) В.Томсен

b)

Ә) Маниах

c)

Б) Күлтегін

d)

В) Земарх

5.

Ежелгі түркілерде мәңгілік құдірет иесі, бүкіл жаратылыстың бастауы саналған:

a)

A) Тәңір

b)

B) Ұмай-ана

c)

C) Бөрі

d)

D) Жусан

6.

Қытай тарихшыларының мәлімдеуінше, тәңірге табыну пайда болды:

a)

A) б.з.б. II ғасыр

b)

В. б.з.б. І ғасыр

c)

С) б.з.б. IV ғасыр

d)

D) б.з.б. III ғасыр

7.

"Тәңіршілдік – адамзаттың бір құдайға табынушылық діндерінің бірі"

деген пікір қалдырған неміс ғалымы:

a)

A) Джон Дальтон

b)

B) Г. Дерфер

c)

C) И. Фальк

d)

D) Роберт Майер

8.

Соғдылардың Орталық Азияның

бірқатар елдерінде таратқан ілімі:

a)

A) Ислам

b)

B) Манихей

c)

C) Зороастризм

d)

D) Будда

9.

Түркілердің түсінігі бойынша,

әлемді жаратқан және барлық дүниенің тағдырына иелік етуші:

a)

A) Ұмай ана

b)

B) Көк бөрі

c)

C) Көк тәңірі

d)

D) Барыс

10.

Жетісу мен Орталық Азияда будда ілімі тараған мерзім:



a)

A) XII–XIII ғасырлар

b)

B) X–XI ғасырлар

c)

C) VII–VIII ғасырлар

d)

D) IX–X ғасырлар

11.

Түркілердің дәстүрлі наным-сенімі:

a)

A) тәңіршілдік

b)

B) ислам

c)

C) будда

d)

D) манихейлік

12.

«Көк тәңірі, Ұмай Ана, қасиетті Жер-Су, міне, осылар бізге жеңіс сыйлады!» – деп жазылған ескерткіш:

a)

A) Бумын құрметіне қойылған ескерткіш

b)

B) Иштеми құрметіне қойылған ескерткіш

c)

C) Сұлық құрметіне қойылған ескерткіш

d)

D) Тоныкөк құрметіне қойылған ескерткіш

13.

Түркілерде отбасы және балалардың қамқоршысы саналатын: (Тәңірі және Жер-Сумен бірге түркілер сиынатын құдайлар қатарына енеді)

a)

A) Ахурамазда

b)

B) Ұмай ана

c)

C) Аматерасу

d)

D) Қыдыр ата

14.

«Көне түркілердің арғы ата-бабалары Көк тәңіріне табынған» деген пікір қалдырған дінтанушы, француз ғалымы:

a)

A) К. Хасанов

b)

B) Ф. фон Хелльвальд

c)

C) Полибий

d)

D) Жан Поль Ру

15.

Орталық Азияның, Төменгі Еділ бойының, Солтүстік Кавказдың түркі тілдес тайпалары өз жазуын пайдаланды:

a)

A) VI–IX ғғ.

b)

B) XI–XVI ғғ.

c)

C) VI–VII ғғ.

d)

D) IV–X ғғ.

16.

Көне түркі жазуларының толық әліпбиімен қатар аудармасы да жарияланған «Кілті ашылған Орхон жазулары» атты кітабының авторы:

a)

A) Марко Поло

b)

B) Т. Аткинсон

c)

C) В. Томсен

d)

D) Плано Карпини

17.

Ертедегі заманда жазудың қажеттілігі туындады:

a)

A) әкімшілік және дипломатиялық істер барысында

b)

B) салық жинау барысында

c)

C) әкешемелік қалыптасқан кезде

d)

D) ертегілерді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізу мақсатымен

18.

Ең алғашқы көне түркі жазбалары кездесетін дерек:

a)

A) Ақыртас ғимараты

b)

B) Мырзарабат сардобасы

c)

C) Едіге жырлары

d)

D) Бұғыты ескерткіші

19.

Көне түркі руналық әліпбиі пайда болған уақыт:

a)

A) I мыңжылдықтың басында

b)

B) I мыңжылдықтың соңында

c)

C) б.з.б. I мыңжылдықтың соңында

d)

D) I мыңжылдықтың ортасында

20.

Түркі тілінде ксилография (оймыш) әдісі алғаш рет қолданылған мерзім:

a)

A) VI ғасырдың бас кезінде

b)

B) IV ғасырдың бас кезінде

c)

C) VII ғасырдың бас кезінде

d)

D) V ғасырдың бас кезінде

21.

1893 жылы дат ғалымы В. Томсен оқып ашқан алғашқы көне түркі сөзі:

a)

A) «Тәңір»

b)

B) «Ана»

c)

C) «Батыр»

d)

D) «Дала»

22.

Қазіргі қазақтардың арғы ата-бабалары пайдаланған жазудың ежелгі үлгілері:

a)

A) Орхон–Енисей жазуы

b)

B) Еділ–Жайық жазуы

c)

C) Алтай–Тарбағатай жазулары

d)

D) Сырдария–Әмудария жазулары

23.

"Шығыс Түркістанда қағаз өндіру, Қытайдағыдай сол кезеңде басталған" деп атап өтетін ғалым С. Е. Малов еңбегі:

a)

A) «Орхон–Енисей жазбаларының құпиясы»

b)

B) «Көне түркі жазуының ескерткіштері»

c)

C) «Түрік жылнамалары»

d)

D) «Білге қағанды жоқтау»

24.

Білге қағанға арналған (жыр және сөзінің) авторы, "мәңгі тасқа сызып жазған", түркі тілдес әдебиеттер тарихында өз атымен аталған алғашқы автор:

a)

A) Күлтегін

b)

B) Ашина

c)

C) Іштемен қаған

d)

D) Йоллығ-тегін

25.

Түркілердің жетістігі болған ағашқа оймыш әдісімен басып жазу:

a)

A) пиктография

b)

B) каллиграфия

c)

C) ксилография

d)

D) ретушь

26.

Түрік жазба әдебиетінің көне ескерткіштері:

a)

A) «Күлтегін», «Тоныкөк»

b)

B) «Ақиқат сыйы»

c)

C) «Даналық кітабы»

d)

D) «Жүсіп-Зылиха»

27.

Еуропалық ғалымдар алғашқылардың бірі болып көне түркі жазуын зерттей бастады:

a)

A) XVII ғасырда

b)

B) XV ғасырда

c)

C) XVI ғасырда

d)

D) XVIII ғасырда

28.

Түркілердің жазуы болмаған деген пікірді жоққа шығарған жаңалықты ашқан ғалым:

a)

A) Томсен

b)

B) Г. Дерфер

c)

C) Жан Поль Ру

d)

D) Плано Карпини

29.

Руна сөзінің мағынасы:

a)

A) «ежелгі»

b)

B) «сиқырлы»

c)

C) «қасиетті»

d)

D) «құпия»

30.

Суяб қаласының теңгесі сапасының жоғарылығы соншалық, қай ғасырға дейін айналымда болды?

a)

A) VII ғасыр

b)

B) V ғасыр аяғына дейін

c)

C) VIII ғасыр басына дейін

d)

D) Х ғасырдың соңына дейін

31.

Қуатты қорғаныс жүйесі, салтанатты дәліздер, сақтау қоймалары бар ортағасырлық қаланың орталық бөлігі:

a)

A) Цитадель

b)

B) Рабад

c)

C) Шахристан

d)

D) Сардоба

32.

Әкімшілік орталық ғана емес, бүкіл Шу алқабының ірі сауда қаласы, түргеш қағандарының теңгелері шығарылған қала:

a)

A) Отырар

b)

B) Тараз

c)

C) Баласағұн

d)

D) Суяб

33.

Ортағасырларда ең ірі «әйгілі түркі қаласы», "көпестер қаласы" ретінде атап көрсетілген қала:

a)

A) Тараз

b)

B) Отырар

c)

C) Сарайшық

d)

D) Үргеніш

34.

Археологтар ортағасырлық Баба-Ата жұртының орнынан тапқан құрылыстың мерзімі:

a)

A) VI–VIII ғғ.

b)

B) IV–VI ғғ.

c)

C) II–IV ғғ.

d)

D) V–VII ғғ.

35.

Ортағасырлық қала неше бөліктен тұрды:

a)

A) үш

b)

B) екі

c)

C) бес

d)

D) алты

36.

Ерте орта ғасырларда қала мәдениеті дамыған Қазақстан аймақтары:



a)

A) Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу

b)

B) Батыс Қазақстан

c)

C) Солтүстік-шығыс Қазақстан

d)

D) Орталық Қазақстан

37.

Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетін қалыптастыруға үлес қосқан ежелгі тайпа:

a)

A) оғыз

b)

B) қаңлы

c)

C) найман

d)

D) қимақ

38.

Көне түркі руна ескерткіштерінде «балық» пен "барқ" деген түркілік атауларының мағынасы:

a)

A) Қала мен ғимарат

b)

B) Ғимарат пен көше

c)

C) Билеуші мен қолбасшы

d)

D) Салық пен ақша

39.

Ортағасырлық қаланың билеушінің ордасы мен ақсүйектер қоныстанған бөлігі:

a)

A) Цитадель

b)

B) Шахристан

c)

C) Рабад

d)

D) Көпір

40.

Қазақстан аумағындағы сауданың қалыптасқан негізгі 3 бағытын анықта

a)

A) Қалалар мен егіншілік аймағы арасындағы сауда

b)

B) Қалалар мен көшпелі дала арасындағы сауда

c)

C) Өзендер мен теңіз бойындағы халықтар арасындағы сауда

d)

D) Көшпелілер мен көшпелілер арасындағы сауда

e)

Е) Елдер арасындағы сауда

41.

Қала мәдениетін өркендетуде соғдылықтар маңызды рөл атқарды.Оңтүстік Қазақстанда түркі-соғдыдық аталған мәдени кешен пайда болды:

a)

A) VI-IX ғғ.

b)

B) XI-XVI ғғ.

c)

C) VIII-X ғғ.

d)

D) IV-X ғғ.

42.

«Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс бар» деп хабарлайтын деректер кездеседі:

a)

A) Күлтегін жазбасында

b)

B) Тонйұқұқ жазбасында

c)

C) Талас жазуында

d)

D) «Хұдуд әл-алам»

43.

VI-IX ғғ. Қазақстан қалаларының негізгі халқын құрады:

a)

A) Түріктер

b)

B) Моңғолдар

c)

C) Қытайлар

d)

D) Арабтар

44.

Қарлұқ дәуірі сәулет өнерінің ескерткіші Ақыртас ғимараты орналасқан облыс:

a)

A) Жамбыл

b)

B) Шымкент

c)

C) Қызылорда

d)

D) Самарқан

45.

Қазба жұмысы барысында будда храмдарының орындары табылған ортағасырлық қалалар:

a)

B) Сығанақ пен Сауран

b)

C) Сайрам мен Үргеніш

c)

D) Қойлық пен Алмалық

d)

A) Суяб пен Науакент

46.

Әкімшілік орталық қана емес, ірі сауда орны болған Суяб қаласы орналасқан алқап:

a)

A) Іле алқабы

b)

B) Талас алқабы

c)

C) Шу алқабы

d)

D) Ертіс алқабы

47.

VI-IX ғғ. Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетінің өркендеуінде маңызды рөл атқарған халық:

a)

A) Салжұқтар

b)

B) Арабтар

c)

C) Соғдылар

d)

D) Моңғолдар

48.

VI-VIII ғғ. ортағасырлық Баладж қаласы орналасқан:

a)

A) Батыс Қазақстан облысы Жайық бойында

b)

B) Моңғолияда

c)

C) Оңтүстік Қазақстан облысы Қаратау баурайында

d)

D) Жамбыл облысы Талас аңғарында

49.

Ақыртас ғимараты салына бастаған кезең:

a)

A) Моңғол дәуірінде

b)

B) Сақ кезеңінде

c)

C) Қарлұқ қағанатының кезінде

d)

D) Қыпшақ хандығы дәуірінде

50.

Ортағасырлық қалалардағы қолөнершілер, саудагерлер мен қарапайым халық мекені:

a)

A) Сардоба

b)

B) Рабад

c)

C) Цитадель

d)

D) Шахристан

51.

Қай қалаларда жасалған теңгелердің табылуы ол аймақта ақша айырбасы болғанын дәлелдейді?

a)

A) Испиджаб, Суяб, Тараз

b)

B) Отырар, Сайрам, Баласағұн

c)

C) Отырар, Суяб, Тараз

d)

D) Суяб, Испиджаб, Отырар

52.

630 жылы Жетісу өңірінде болып, қалалар туралы алғаш рет сипаттап жазған кім?

a)

A) Саудагер

b)

B) Будда монағы

c)

C) Этнограф

d)

D) Елші

53.

630 жылы Жетісу өңірінде болған будда монағы осы аймақтың қалалары туралы алғаш рет сипаттап жазды. Ол: «Мөлдір теңізден (Ыстықкөл) солтүстік-батысқа қарай 500 ли жүргеннен кейін Суяб өзені бойындағы қалаға келдік. Бұл қаланың ауқымы 6–7 ли. Онда түрлі елдердің саудагерлері аралас тұрады. Бұл қаланың батысында бірнеше ондаған жеке қалалар орналасқан. Олардың әрқайсысының өз ақсақалы бар. Олар бір-біріне тәуелді болмағанымен, бәрі де қағанға бағынады». Мәтінде сипатталған қаланы анықта

a)

А) Тараз

b)

В) Ақыртас

c)

С) Отырар

d)

D) Суяб

54.

Қыстаулар мен көктемгі жайылымдарда халықтың бір бөлігі қалдырылды. Олар мұнда дәнді дақылдар өсірді, осы жерлерге қолөнершілер қоныстана бастады, көпестер тоқтады. Олар негізінен мал айдайтын жолдың бойына шоғырланды.

Билеушілердің ордалары тіршілік көзіне қолайлы жерлерде – өзен алқаптары мен сауда жолдарында орналасты. Кейін олар да әкімшілік билік, қолөнер мен сауда орталығына айналды. Мәтінде ненің қалыптасуы жайлы ақпарат берілген?

a)

А) Шаруашылықтың қалыптасуы

b)

В) Қалалардың қалыптасуы

c)

С) Қолөнердің қалыптасуы

d)

D) Сауданың қалыптасуы

55.

Қала мен даладағы сәулет ескерткіштері мен қолданбалы/мүсін өнерінің

дамуының айқын мысалы болып табылатын сарайлар табылған қалалар

a)

А) Кедер мен Жамукет

b)

В) Суяб пен Науакент

c)

С) Отырар мен Тараз

d)

D) Сығанақ пен Янгикент

56.

VI–IX ғғ. түркілер керуен жолдары бойындағы құдықтарға салған күмбез түріндегі құрылыс:

a)

А) «сардоба»

b)

В) «терракота»

c)

С) «яғма»

d)

D) «махалла»

57.

Талас және Шу алқаптарында егіншіліктің дамуын жеделдетуге себеп болғандар:

a)

А) моңғолдар

b)

В) соғдылар

c)

С) ғұндар

d)

D) қыпшақтар

58.

Түркілердің негізгі кәсібі:

a)

А) көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы

b)

В) отырықшы егіншілік

c)

С) балық аулау, аң аулау

d)

D) Темір өңдеу, жібек өндіру

59.

Шу алқабында болып, өз жазбаларында: «Қалаларда халықтың бір бөлігі жер өңлейді, ал екіншісі саудамен айналысады», – деп атап өткен:

a)

А) Қытай елшісі

b)

В) Византия елшісі

c)

С) Араб саяхатшысы

d)

D) Неміс саяхатшысы

60.

Исалм біршама кейінрек енген өңірлерде, Дешті Қыпшақ аумағына қай ғасырларға дейін балбалдар орнатылып келді?

a)

А) IX–X ғасырлар

b)

В) XII–XIII ғасырлар

c)

С) X–XI ғасырлар

d)

D) VIII–IX ғасырлар

61.

Көшпелілер мал шаруашылығында аз өсірілген мал түлігі:

a)

А) қой

b)

В) жылқы

c)

С) түйе

d)

D) ірі қара

62.

Түркілердің 900 адамға дейін сыйған қағанның киіз үйі туралы жазған Византия императорының елшісі:

a)

А) Менандр

b)

В) Маниах

c)

С) Земарх

d)

D) Константин

63.

Қарлұқ тайпаларын: «Көшпелі адамдар... Алайда олар жер өңдейді», – деп сипаттап жазды:

a)

А) әл-Идриси

b)

В) ибн Рузбихан

c)

С) әл-Макдиси

d)

D) әл-Омари

64.

Түркілерде мал шаруашылығынан кейін маңызды рөл атқарған шаруашылық:

a)

А) Аңшылық

b)

В) Балық аулау

c)

С) Терімшілік

d)

D) Егіншілік

65.

Ежелден отырықшы-егіншілік мәдениеті дамыған өңір:

a)

А) Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу

b)

В) Батыс Қазақстан

c)

С) Солтүстік-шығыс Қазақстан

d)

D) Орталық Қазақстан

66.

Металл өндіру түркілердің ............әскер жасақтауына мүмкіндік берді.​ (a)  

67.

Түркілерде отбасының жекеменшігі ...... болды.​ (a)  

68.

Адамды бейнелеу дәстүрі ........  дінінің таралуына байланысты жойылады​ (a)  

69.

Түркілерді әлемдік тарих сахнасына шығарған сала

a)

А) сауда

b)

Ә) малшаруашылығы

c)

Б) егіншілік

d)

В) металл өндіру

70.

Археологтар V–IX ғасырларда  балқытылған металл қалдықтарын тапқан аймақ?

a)

А) Алтайдан   

b)

В) Қаратаудан  

c)

  С) Жезқазғаннан  

d)

D) Алатаудан

71.

Түркілер үшін металл өндіру неге ықпал етті:

        

a)

А) жақсы қаруланған әскер құруға

b)

  В) қолөнер мен сауданы дамуына

c)

С) теңіз флотын құруға   

d)

D) егіншіліктен бас тартртуға    

e)

Е) жазбаша заңдарды жойып, тек ауызекі мәдениетке көшуге

72.

Түркілер арасында тараған Манихейлік діннің негізі қай ғасырдың соңында қаланды?

      

a)

A) III ғасырдың соңында

       

b)

B) V ғасырдың соңында

      

c)

  C) VII ғасырдың соңында

d)

  D) VI ғасырдың соңында

73.

Манихейлік дін негізі қай жерде қаланды?

     

a)

  A) Арабия жерінде

    

b)

   B) Ежелгі Иран жерінде

     

c)

  C) Византияда

      

d)

D) Жетісу өңірінде

74.

Манихейлік дін өнердің қай салаларын дамытуда үлкен рөл атқарды?

     

a)

  A) Сәулет өнері мен сызуды

      

b)

B) Бейнелеу өнері мен музыканы

       

c)

C) Қолөнер мен мүсін жасауды

     

d)

   D) Театр мен әдебиетті

75.

Отқа табынушы зороастризм діні ежелгі Иран аумағында қай ғасырларда пайда болды?

       

a)

A) III-IV ғасырларда

     

b)

   B) V-VI ғасырларда

      

c)

  C) б.з.б. VII-VI ғасырларда

       

d)

D) VIII-IX ғасырларда

76.

Зороастризм діні ескерткіштері Қазақстанның қай аймақтарынан табылды?

     

a)

  A) Сырдария қалалары мен Жетісу өңірінен

      

b)

B) Сарыарқа мен Алтай аймағынан

      

c)

C) Ертіс бойы мен Каспий маңынан

    

d)

   D) Жайық пен Тобыл өңірінен

77.

Христиан шіркеуінен несториан ілімі жеке бөлініп шыққан уақыт:

      

a)

  A) III ғасырдың басы

       

b)

B) V ғасырдың ортасы

       

c)

C) VII ғасырдың соңы

     

d)

  D) VI ғасырдың басы

78.

Несториандықтар Византиядан қуылғаннан кейін қай жерлерге орнығып, өз ықпалын жүргізді?

      

a)

A) Үндістан, Қытай және Моңғолияға

       

b)

B) Арабия, Сирия және Иранға

       

c)

C) Египет, Греция және Италияға

      

d)

  D) Испания, Франция және Германияға

79.

Түркі ортасына енген діндердің ішіндегі қай дін түркі мәдениетінде жетекші рөл атқармады және тәңіршілдікті ығыстырған жоқ?

a)

A) Ислам діні

b)

B) Будда

c)

C) Манихей

d)

D) Несториан

e)

Е) Тәңіршілдік

Similar Resources on Wayground

Egito - Hebreus - Fenícios

80 questions

Egito - Hebreus - Fenícios

quiz

Worksheet

•

6th Grade

Industrial Growth + Immigration (2019)

83 questions

Industrial Growth + Immigration (2019)

quiz

Worksheet

•

6th - 12th Grade

Top Notch 2 - Review U1-3

77 questions

Top Notch 2 - Review U1-3

quiz

Worksheet

•

KG - University

Ancient Civilizations Vocabulary Review

75 questions

Ancient Civilizations Vocabulary Review

quiz

Worksheet

•

6th - 9th Grade

The Fertile Crescent (Chapter 2)

79 questions

The Fertile Crescent (Chapter 2)

quiz

Worksheet

•

6th Grade

Chapters 1 and 2 CHAMPIONSHIP!

77 questions

Chapters 1 and 2 CHAMPIONSHIP!

quiz

Worksheet

•

6th Grade

Our Friend Martin Quiz

84 questions

Our Friend Martin Quiz

quiz

Worksheet

•

6th - 8th Grade

Los pueblos prerromanos

74 questions

Los pueblos prerromanos

quiz

Worksheet

•

1st - 10th Grade