Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Nhận thức của con người là một quá trình biện chứng

Tổng kết hoạt động của phong trào công nhân quốc tế

Chủ nghĩa duy vật lịch sử

Sự khốn cùng của Triết học (1847)

Tuyên ngôn Đảng cộng sản (1848)

Tư bản (1867)

Hệ tư tưởng Đức (1845-1846)

Lý thuyết điện từ của M. Pha-ra-đây; Định luật tuần hoàn các nguyên tố hóa học của Men-đê-lê-ép; Di truyền học hiện đại của Men-đen

Cơ học cổ điển của I. Nêu-tơn; Thuyết tương đối của A. Anh-xtanh; học thuyết về tính vân vũ của I. Kan-tơ

Hình học phi Ơ-clit; mẫu nguyên tử của Tôm-xơn; thuyết tương đối của A. anh-xtanh

Thuyết tiến hóa của S. Đác-uyn; Học thuyết bảo toàn và chuyển hóa năng lượng; Học thuyết tế bào (M. So-lay-đen và T. Sa-van-xơ)

Cuộc sống con người sẽ đi về đâu

Con người không có khả năng nhận thức được thế giới

Con người hoàn toàn có khả năng nhận thức được thế giới

Nghi ngờ khả năng nhận thức thế giới của con người

Khi sự nhận thức của con người đã đạt đến trình độ trừu tượng hóa và khái quát hóa về thế giới khách quan

Khi xã hội loài người đã có sự đấu tranh giai cấp

Khi xã hội có sự phân chia giữa nông nghiệp và công nghiệp

Triết học Mác là khoa học của mọi khoa học

Theo quan điểm của triết học Mác, triết học không thay thế được các khoa học cụ thể

Theo quan điểm của triết học Mác, sự phát triển của triết học quan hệ chặt chẽ với sự phát triển của khoa học tự nhiên

Triết học Mác ra đời vào những năm 40 của thế kỷ XIX

Từ thời nguyên thủy

Từ khi có tôn giáo

Từ thời chiếm hữu nô lệ

Từ khi con người có nhận thức

Triết học Cổ điển Đức

Kinh tế chính trị cổ điển Anh

CNXH không tưởng Pháp

Các thành tựu về kinh tế xã hội của các nước Tây Âu vào giữa thế kỷ XIX

Sự yêu mến sự thông thái

Sự suy nghĩ và nói năng chuẩn mực

Triết học là hệ thống tri thức lý luận chung nhất của con người về thế giới; về vị trí, vai trò của con người trong thế giới ấy

Sự suy tư, suy nghiệm về những vấn đề siêu hình học

Về những vấn đề chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy

Mối liên hệ giữa nhà nước và nhân dân

Nghiên cứu về những vấn đề siêu nhiên trừu tượng

Nghiên cứu về đời sống tâm linh của con người

Tin ngưỡng vật linh

Thế giới quan thần thoại

Thế giới quan khoa học triết học

Thần học tôn giáo

Ấn Độ, Châu Phi, Nga

Ấn Độ, Trung Quốc, Hy Lạp

Ai Cập, Ấn Độ, Trung Quốc

Đức, Anh, Pháp

Khoa học

Tôn giáo

Chính trị

Thần thoại

Chủ nghĩa Mác-Lênin

Triết học Mác-Lênin

Kinh tế chính trị Mác-Lênin

Chủ nghĩa xã hội khoa học Mác-Lênin

Hiểu rõ cơ sở lý luận quan trọng nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam

Xây dựng thế giới quan và phương pháp luận khoa học và vận dụng sáng tạo những nguyên lý đó trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn

Hiểu rõ nền tảng tư tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam

Xây dựng niềm tin, lý tưởng cho sinh viên về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng cộng sản Việt Nam và toàn thể nhân dân ta đã lựa chọn và đang quyết tâm xây dựng

Kinh tế học chính trị của A.Smit

Kinh tế học chính trị của D.Ricácđô

Quy luật vận động và phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa và tính tất yếu của sự ra đời của phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa

Sự phát triển của các phương thức sản xuất qua các thời kỳ lịch sử

Phương thức xây dựng xã hội mới – xã hội cộng sản chủ nghĩa

Nhận thức đúng đắn sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Quan điểm đúng đắn về đặc trưng của xã hội cộng sản chủ nghĩa trong tương lai

Nhận thức đúng đắn về thành tựu và hạn chế của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa

Sự suy yếu của chế độ phong kiến

Sự phát triển của khoa học kỹ thuật

Sự xuất hiện của các phong trào nông dân

Sự phát triển của lực lượng sản xuất làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp công nhân trong xã hội tư bản chủ nghĩa

Sự phát triển của khoa học kỹ thuật vào giữa thế kỷ XIX làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giữa các tôn giáo lớn với các nhà khoa học

Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trên toàn thế giới chuyển từ tự phát sang tự giác

Chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa duy tâm trong việc giải quyết vấn đề cơ bản của triết học

Tuyên ngôn Đảng Cộng sản

Tư bản

Hệ tư tưởng Đức

Chủ nghĩa đế quốc – giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản

Sự thành công của cách mạng Tháng Mười Nga (1917)

Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (1919)

Sự thành công của phong trào giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa giữa thế kỷ XX

Sự phát triển về lực lượng sản xuất của nước thuộc địa sau khi giành được độc lập

Phê phán, khắc phục và chống những quan điểm sai lầm xuất hiện trong thời đại để quốc chủ nghĩa như: chủ nghĩa xét lại chủ nghĩa Mác, chủ nghĩa duy tâm vật lý học, bệnh ấu trĩ tả khuynh trong triết học, chủ nghĩa giáo điều...

Hiện thực hóa lý luận chủ nghĩa Mác bằng sự ra đời của Quốc tế cộng sản

Bổ sung và hoàn chỉnh về mặt lý luận và thực tiễn những vấn đề như lý luận về cách mạng tư sản trong thời đại đế quốc chủ nghĩa

Vinh danh công lao của Mác

Tính thống nhất ở vật chất và tinh thần

Ta cho nó thống nhất thì nó thống nhất

Thống nhất ở tính vật chất

Thống nhất vì do Thượng đế sinh ra

Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi

Công xã Pa-ri

Cách mạng tháng 8 năm 1945 ở Việt Nam

Chiến tranh thế giới lần thứ II

Triết học Cổ đại

Triết học Phục Hưng.

Triết học Trung cổ Tây Âu.

Triết học Mác – Lênin

Nghiên cứu mọi hiện tượng quá trình xảy ra trong tự nhiên, xã hội và tư duy con người

Nghiên cứu quy luật chung nhất của thế giới

Nghiên cứu mọi khoa học

Nghiên cứu mọi quy luật

Chức năng chỉ đạo hoạt động thực tiễn

Chức năng nghiên cứu mọi khoa học

Chức năng thế giới quan và phương pháp luận phổ biến

Chức năng hoàn thiện lý trí và nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng

Chức năng giáo dục những giá trị đạo đức và thẩm mỹ cho con người

Chức năng thế giới quan và phương pháp luận chung cho mọi hoạt động nhận thức và thực tiễn

Chức năng tổ chức tri thức khoa học, thúc đẩy sự phát triển khoa học-công nghệ

Giải thích hiện thực và thúc đẩy quần chúng làm cách mạng để xóa bỏ hiện thực

Chính trị

Triết học

Lý luận của những ngành khoa học cụ thể

Tôn giáo

Triết học là khoa học của mọi khoa học

Khoa học triết học là siêu hình học

Triết học là khoa học về mọi khoa học

Triết học là khoa học về xã hội và lịch sử

Con người và tự nhiên

Thần linh và tôn giáo

Khoa học và công nghệ

Chính trị và xã hội

Triết học kinh viện, triết học mang tính tôn giáo

Triết học tách ra thành các môn khoa học như cơ học, toán học, vật lý học, thiên văn học, hóa học, sinh học, xã hội học, tâm lý học, văn hóa học...

Triết học là khoa học của mọi khoa học

Triết học là khoa học của mọi khoa học

Về thượng đế và quyền năng của thượng đế

Về nghi thức và văn hóa

Nghiên cứu về tự nhiên

Nghiên cứu về xã hội và lịch sử

Bản thảo kinh tế - Triết học

Chính sách Kinh tế mới

Tư bản

Tuyên ngôn Đảng cộng sản

Chủ nghĩa tư bản đang trong quá trình hình thành

Chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh

Chủ nghĩa tư bản độc quyền (đế quốc chủ nghĩa)

Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước

I. Kant

G. Hê-ghen

G. Béc-co-li

Platon

Sự tuyệt đối hóa vai trò của ý thức

Xem xét phiến diện, tuyệt đối hóa, thần thánh hóa một mặt, một đặc tính nào đó của quá trình nhận thức mang tính biện chứng của con người

Tuyệt đối hóa vai trò của lao động trí óc và của giai cấp thống trị

Sự phát triển của khoa học tự nhiên

Tri thức

Niềm tin

Tình cảm

Lễ giáo phong kiến

Triết học Mác - Lênin

Kinh tế chính trị Mác - Lênin

Chủ nghĩa xã hội khoa học

Lý luận nhận thức

Quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa

Xã hội loài người

Lịch sử phát triển của khoa học kỹ thuật

Phong trào công nhân

Chỉ là những nghiên cứu khoa học đầu tiên của C.Mác

Cơ sở lý luận, là thế giới quan và phương pháp luận khoa học cho những bộ phận còn lại

Chỉ chuyên nghiên cứu về những vấn đề của giới tự nhiên

Là vũ khí lý luận để chống lại những tư tưởng triết học khác

Xác định bản chất con người và lịch sử phát triển của nhân loại

Tầm quan trọng của con người trong lực lượng sản xuất đối với sự phát triển văn minh nhân loại

Giải phóng nhân loại khỏi nghèo nàn, lạc hậu và bất công

Thực hiện giải phóng giai cấp, giải phóng nhân dân lao động và giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột bằng cách mạng vô sản

Ba giai đoạn

Hai giai đoạn

Bốn giai đoạn

Năm giai đoạn

Three stages: Stage of C. Marx and F. Engels; Stage of development of V.I. Lenin; Stage of application in socialist countries

Two stages: Stage of traditional transmission from C. Marx to V.I. Lenin; Stage of modern development from the end of World War II to now

[Highlighted] Stage of formation, development of Marxist theory (by C. Marx and F. Engels); Stage of protection, development of Marxism into Marxism-Leninism (by V.I. Lenin)

Stage of application, protection, and development of Marxism into Marxism-Leninism (by V.I. Lenin)

Giai cấp công nhân trở thành một lực lượng chính trị độc lập trong xã hội tư bản

Giai cấp công nhân trở thành một lực lượng chủ yếu của xã hội tư bản

Giai cấp công nhân trở thành một giai cấp đối lập với giai cấp tư sản

Giai cấp công nhân trở thành lực lượng sản xuất trong xã hội tư bản

Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ nhất

Sự ra đời của một số ngành khoa học xã hội

Thực tiễn các phong trào cách mạng của giai cấp công nhân

Thực tiễn các phong trào đấu tranh giành độc lập của các nước thuộc địa

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Triết học pháp quyền

Mỹ học

Phép biện chứng

Triết học duy vật nhân bản L. Phoi-o-bắc

Chủ nghĩa xã hội không tưởng phê phán Pháp

Chủ nghĩa vô chính phủ Pru-đông

Chủ nghĩa duy vật duy lý Pháp thế kỷ XVII – XVIII

Học thuyết về đấu tranh giai cấp trong xã hội có giai cấp

Lý luận về giá trị thặng dư, luận chứng khoa học về bản chất bóc lột của chủ nghĩa tư bản

Học thuyết về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Lý luận về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước

Khi C.Mác còn tham gia hoạt động trong phái Hê-ghen Trẻ

Những năm 1842 – 1843

Những năm 1847 – 1848

Từ năm 1849 đến năm 1895

Khoa học tự nhiên phát triển mạnh mẽ

Do ảnh hưởng của chủ nghĩa duy vật siêu hình

Các nhà triết học có sự phản hóa mạnh mẽ

Nhận thức con người phát triển lên một trình độ cao hơn

Thế kỷ IV (Trước công nguyên)

Thế kỷ VI (Trước công nguyên)

Thế kỷ VII (Trước công nguyên)

Thế kỷ IX (Trước công nguyên)

Thế giới quan thần thoại

Thế giới quan tôn giáo

Thế giới quan triết học

Biểu hiện của cả ba hình thức thế giới quan trên

Đó là sản phẩm của tình hình kinh tế-xã hội những năm 40 của thế kỷ XIX

Là sự tổng kết những giá trị của tri thức nhân loại thể hiện trong các lĩnh vực khoa học

Là tài năng bẩm sinh của những người sáng lập ra nó

Là hiện tượng khách quan

Bác bỏ duy siêu hình và vai trò của “Đấng Sáng tạo”

Khẳng định tính đúng đắn của quan điểm duy vật biện chứng về bản chất của thế giới

Khẳng định tính khoa học của quan điểm duy vật biện chứng trong nhận thức và trong thực tiễn

Giúp Mác-Ăngghen có điều kiện tiếp cận với nguồn tri thức hiện đại

Tư duy siêu hình

Nhận thức về thế giới còn ngây thơ chất phác

Tính duy tâm

Phủ định “sạch trơn” những thành tựu triết học trước đó

Không có

Chỉ có trong xã hội Tư bản

Có tính giai cấp trong mọi trường phái triết học

Chỉ có trong một số hệ thống triết học

Thế giới quan là sự phản ánh của sự tồn tại vật chất và xã hội của con người dưới hình thức các quan niệm, quan điểm chung

Thế giới quan không phụ thuộc vào trình độ hiểu biết của con người đã đạt được trong một giai đoạn lịch sử nhất định

Thế giới quan là quan điểm của giai cấp thống trị xã hội

Thế giới quan là nội tâm, là những suy nghĩ bên trong của con người

Xã hội phân chia thành giai cấp

Khi xuất hiện tầng lớp trí thức ngạc nhiên, hoài nghi về mọi thứ xung quanh

Tư duy của con người đạt trình độ khái quát cao và xuất hiện tầng lớp trí thức

Khi con người biết ngạc nhiên và hoài nghi

Triết học nghiên cứu về con người, còn Khoa học cụ thể chỉ nghiên cứu tự nhiên

Khoa học cụ thể tìm hiểu bản chất của thế giới, còn Triết học khám phá quy luật của thế giới

Khoa học cụ thể chỉ nghiên cứu một mặt của thế giới còn Triết học nghiên cứu toàn bộ thế giới trong tính chỉnh thể của nó

Khoa học cụ thể khám phá ra mọi quy luật của thế giới, còn Triết học khám phá ra mọi cấp độ bản chất của thế giới

Sự phát triển phương pháp siêu hình và chủ nghĩa cơ giới lên một trình độ mới

Sự phát triển phép biện chứng từ tư phát chuyển thành tự giác

Sự phát triển phép chứng duy tâm thành chủ nghĩa tư biện, thần bí

Tôn giáo

Huyền thoại

Khoa học

Triết học

Xây dựng phép biện chứng vật, chấm dứt sự thống trị của phép biện chứng duy tâm của Hêghen

Xây dựng chủ nghĩa duy vật về lịch sử, làm sáng tỏ lịch sử tồn tại và phát triển của xã hội loài người

Phát hiện ra lịch sử phát triển của xã hội loài người là lịch sử đấu tranh giai cấp, và đấu tranh giai cấp sẽ dẫn đến cách mạng vô sản nhằm xóa bỏ chế độ người bóc lột người

Phát hiện ra giá trị thặng dư, làm sáng tỏ bản chất của xã hội tư bản chủ nghĩa

THDVBC là khoa học của mọi ngành KHTN

Các phát minh về KHTN là cơ sở của các luận điểm của THDVBC, còn THDVBC là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận chung cho KHTN

KHTN là cơ sở duy nhất cho sự hình thành và phát triển của THDVBC

THDVBC là cơ sở duy nhất cho sự hình thành và phát triển của KHTN

Sự hình thành và phát triển trên cơ sở kế thừa những giá trị tư tưởng nhân loại và tổng kết thực tiễn thời đại

Thế giới quan, phương pháp luận phổ biến của nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng

Khoa học về sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản, giải phóng nhân dân lao động khỏi chế độ áp bức, bóc lột và tiến tới giải phóng con người

Cung cấp cơ sở thực tiễn cho sự phát triển của các khoa học cụ thể

Không luận chứng được một cách khoa học về bản chất của chủ nghĩa xã hội

Không phát hiện được quy luật vận động, phát triển của chủ nghĩa tư bản

Không nhận thức được vai trò, sứ mệnh của giai cấp công nhân trong việc sử dụng lực lượng xã hội có khả năng xóa bỏ chủ nghĩa tư bản để xây dựng một xã hội bình đẳng, không có bóc lột

A,B,C đúng

Đấu tranh giai cấp

Tinh thần nhân đạo cao cả

Dám đối đầu trực tiếp với chủ nghĩa tư bản

Xác định được sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Hiểu đúng thực chất, tinh thần của môn học; hoàn thiện mình trong đời sống cá nhân cũng như trong đời sống cộng đồng xã hội.

Xem những quan điểm của triết học Mác-Lênin là luôn đúng với mọi thời đại thực tiễn của cách mạng Việt Nam

Vận dụng nguyên vẹn toàn bộ chủ nghĩa Mác-Lênin trong mọi tình huống cách mạng

Chỉ học những kiến thức trọng tâm, những nguyên lý cơ bản

Tấm Cám

Thần Trụ trời

Tây du ký

Truyện Kiều

Tấm Cám

Thầy bói xem voi

Sọ dừa

Bình ngô đại cáo

Standing still is not movement

Standing still is temporary

Standing still is movement in a balanced, absolutely stable state

Standing still is a special form of movement, standing still is relative

Sự kiên định

Số lượng

chiều cao

độ sâu

Sự kiên định

Số lượng

Chiều cao

Độ sâu

Chủ nghĩa duy tâm hoài nghi và chủ nghĩa bất khả tri

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan và chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm tâm linh và chủ nghĩa duy tâm thần học

Chủ nghĩa duy tâm thực tiễn và chủ nghĩa duy tâm ứng dụng

Chủ nghĩa duy vật ngây thơ, chủ nghĩa duy vật siêu hình, chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật cơ học, chủ nghĩa duy vật lý trí, chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật kinh nghiệm, chủ nghĩa duy vật kinh tế

Chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật thần học, chủ nghĩa duy vật kinh tế

Chủ nghĩa duy vật

Chủ nghĩa duy vật biện chứng (chủ nghĩa Mác-Lênin)

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật

Chủ nghĩa duy vật biện chứng (chủ nghĩa Mác-Lênin)

Định nghĩa về vật chất của V. I. Lênin đã phê phán chủ nghĩa duy vật biện chứng của C. Mác

Định nghĩa về vật chất của V. I. Lênin đã khẳng định ông là một triết gia vĩ đại nhất trong lịch sử triết học

Định nghĩa về vật chất của V. I. Lênin đã phê phán những quan niệm sai lầm, phản khoa học của các trường phái triết học duy tâm nói chung

Định nghĩa về vật chất của V. I. Lênin có ý nghĩa phê phán các nhà khoa học tự nhiên cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX

Vận động là sự tự thân vận động của vật chất

Vận động là do lực đẩy và lực hút của vật thể

Vật động là do lực hút của trái đất

Vận động là do thần thánh sáng tạo ra

Không gian và thời gian tồn tại thuần tuý ngoài vật chất

Không gian và thời gian là hình thức tồn tại của vật chất, không tách rời vật chất

Không gian và thời gian là do thói quen của con người quy định

Không gian và thời gian phụ thuộc vào cảm giác của con người

Lửa

Nguyên tử

Nước

Không khí

Thực tại khách quan

Con người có thể cảm nhận

Được con người chép lại, chụp lại, phản ánh lại

Tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác

Ý thức tồn tại trên cơ sở quá trình sinh lý của não người

Ý thức đồng nhất với quá trình sinh lý của não người

Lao động

Sự tương tác giữa bộ óc người và thế giới khách quan

Lao động cùng với ngôn ngữ là hai yếu tố kích thích chính hình thành nên ý thức của con người

Lao động tạo ra ngôn ngữ, ngôn ngữ tạo ra ý thức

Lao động tạo ra ý thức, ngôn ngữ, ngôn ngữ tạo ra ý thức

Lao động tạo ra kinh nghiệm, ngôn ngữ tạo ra tư duy

tri thức, ý chí

Kiến thức, mong muốn và khát vọng

tri thức, cảm xúc và ý chí

Mong muốn, khát vọng và niềm tin

cảm xúc

tri thức

ý chí

niềm tin

Cảm xúc

ý chí

tri thức

niềm tin

Ý thức quyết định vật chất

Vật chất quyết định ý thức

Vật chất quyết định ý thức, ý thức tác động trở lại vật chất

Vật chất và ý thức có mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau

Chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm siêu nhiên

Chủ nghĩa duy vật cổ đại

Ý thức quyết định vật chất

Vật chất quyết định ý thức

Vật chất và ý thức tác động trở lại lẫn nhau

Vật chất và ý thức tồn tại độc lập

Không gian

Thời gian

Vận động

Không gian, thời gian, vận động

Đất, Nước, Lửa, Không khí, Mộc

Thổ, Thủy, Hỏa, Không khí, Kim

Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ

Thủy, Hỏa, Mộc, Kim, Apéron

Bác bỏ quan điểm duy vật về vật chất

Vật chất không thay đổi về hình dạng lẫn cấu trúc

Thúc đẩy các khoa học phát triển

Khẳng tính thứ nhất tuyệt đối của vật chất

Đứng im là không vận động

Đứng im là tuyệt đối

Đứng im là tạm thời

Đứng im là vận động trong thể cân bằng ổn định tuyệt đối

Vận động

Không gian, thời gian

Vận động, không gian, thời gian

Vận động, không gian, thời gian, đứng im

Phương pháp biện chứng duy tâm

Phương pháp biện chứng duy vật

Phương pháp siêu hình máy móc

Phương pháp biện chứng sơ khai