wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Моңғол дәуіріндегі Қазақстан аумағындағы этногенез

Total questions: 41

Worksheet time: 21mins

Name
Class
Date
1.

Моңғол шапқыншылығы нәтижесінде Шығыс Дешті Қыпшақ жері кімге тиесілі болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Өзбек хан ұлысы

b)

Шағатай ұлысы

c)

Үгедей ұлысы

d)

Мөңке хан ұлысы

e)

Жошы ұлысы

2.

Қазақ халқы этногенезінің үдерісі аяқталған мемлекет. 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Ақ Орда

b)

Өзбек хандығы

c)

Жошы ұлысы

d)

Көк Орда

e)

Шығыс Дешті Қыпшақ

3.

Даладан Мауереннахрға кеткен көшпелі өзбектер нешеге бөлінді? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

3

b)

92

c)

16

d)

28

e)

5

4.

XV ғасырдың соңында Шайбани бастаған оңтүстікке жорық қандай нәтиже берді? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Барлық жауаптар дұрыс

b)

егіншілікеге (иран және түркі тілді) қарама-қарсы көшпелілерді білдірді

c)

«Өзбек» ұғымы Мауереннахрға ауысты

d)

Мауереннахрдағы этникалық үдерістер негізінде біртіндеп өзбек этносының қалыптасуына әкелді

5.

Өзбек хандығын кейінгі өзбек хандықтарымен шатастырмау үшін отандық тарихнамада бұл мемлекетті қалай атайды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Сарыарқа хандығы

b)

Жошы хандық

c)

Орысхан хандығы

d)

Абылай хан хандығы

e)

Әбілқайыр хандығы

6.

Ортаазиялық тайпалардың батысқа ығысу не себепті болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Азық тапшылығы

b)

Ортаазиялық мемлекеттің құрылуы

c)

Қалалардың құрылысы

d)

Жақсы жайылымдарды іздеу

e)

Моңғол шапқыншылығы

7.

Моңғол жаулаушылығының нәтижесінде Қазақстан аумағы кімнің иелігіне кірді? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Үйсіндердің аумағына кірді

b)

Моңғолдарға бөлініп берілді

c)

Шыңғысханның 3 ұлына бөлініп берілді

d)

Түргештердің аумағына кірді

e)

Шыңғысханның үлкен ұлы толықтай алды

8.

Шығыс Дешті Қыпшақтың халқын “өзбектер” деп қай уақыттарда атаала бастады? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

15 ғасырдың басы

b)

14 ғасырдың ортасы

c)

13 ғасырдың соңы

d)

15 ғасырдың соңы

e)

13 ғасырдың басы

9.

Жошы ұлысындағы көшпелілер қалай аталды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

түркілер, қыпшақтар

b)

венгрлер, орыстар

c)

оғыз, соғыс

d)

орыстар, татарлар

e)

қалмақтар, моңғолдар

10.

Түркілік «қазақ» сөзі нені білдіреді? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Көшпенділер

b)

Жетісуге кеткендер

c)

Еркін тәуелсіз өмір сүру

d)

Түркілер

e)

Ханның халқы

11.

«Өзбек» ұғымы нені білдіреді? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Қазіргі Өзбекстан Республикасындағы ұлт өкілдерінің атауы

b)

Орда ханы Өзбектің қол астындағы халықты

c)

Жеміс сортын

d)

Мағынасы оңы күнге дейін белгісіз

e)

Ру-тайпа атын

12.

Жәнібек пен Керей кімнің ұрпағы? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Тоқтамыс пен Темір

b)

Мұхаммад Хайдар

c)

Әл-Фараби

d)

Орда Ежен және Орыс хан

e)

Барлық Саратнов

13.

Қазан хандығындағы татарлар, Ноғай ордасындағы ноғайлар және т.б. мемлекеттерде де халықтардың қалыптасуына әкелген жағдайлар қандай себептен кейін орын алды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Ақ орданың ыдырауы

b)

Алтын орданың ыдырауы

c)

Көк орданың ыдырауы

d)

Қазақ хандығының құрылуы

14.

Қазіргі қазақтар мен өзбектердің этногенезіне бірдей тайпалардың қатысқанын неден байқаймыз? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Ортақ этнонимдер жоқ

b)

Дұрыс жауап жоқ

c)

Этногенезде сәйкесстік жоқ

d)

Этногенезде көптеген этнонимдердің сәйкес келуі

e)

Өзбектер тайпаға бөлінбеді

15.

Алтын Ордадан бөлінген Дешті Қыпшақ қалай аталды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Жошы ұлысы

b)

Ақ Орда

c)

Шағатай ұлысы

d)

Үгедей ұлысы

e)

Өзбек хандығы

16.

13 ғ.о. бастап Ақ Орда мен Көк Орда қай мемлекеттен пайда болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Шағатай ұлысы

b)

Жошы ұлысы

c)

Шығыс Дешті Қыпшақ

d)

Үгедей ұлысы

e)

Венгрия

17.

XIV ғасырдың ортасына қарай мұсылмандық жазба деректерде Шығыс Дешті Қыпшақтың халқы қалай деп атала бастады? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Моңғолдар

b)

Парсылар

c)

Өзбектер

d)

Қазақтар

e)

Қыпшақтар

18.

Қазақ этносының негізін кімдер құрады? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Ноғай ордасының далалық тайпалары құрады

b)

Шығыс Дешті Қыпшақтың далалық тайпалары құрады

c)

Моғолстан ордасының далалық тайпалары құрады

d)

Барлық жауап дұрыс

e)

Өздерін қазақ деп атайтын Жәнібек пен Керей хандар бастаған көшпенділер

19.

Қазақ этносы қашан қалыптасты? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

XIII ғасырдың бірінші жартысында

b)

XIV ғасырдың бірінші жартысында

c)

XV ғасырдың бірінші жартысында

d)

XVI ғасырдың бірінші жартысында

e)

XVII ғасырдың бірінші жартысында

20.

Қай оқиға қазақ халқы этногенезінің аяқталуына маңызды рөл атқарды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Жәнібек пен Керей жаңа бастаған көшпенділердің мемлекет құруы

b)

Иран мен Византияның ықпалы

c)

Шыңғысханның Орта Азияны жаулап алуы

d)

Бұхара мен Самарқанд қалаларының халқы қазақ этногенезін құрады

e)

Шайбани бастаған көшпенділердің Мауереннахрды жаулап алуы

21.

14-15 ғасырдың 1 жартысында қай аймақта қазақ этносы қалыптасты? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Ақ Орда

b)

Әбілқайыр хандығы

c)

Ноғай ордасы

d)

Барлық жауаптар дұрыс

e)

Моғолстан

22.

Алтын Ордадан бөлінген Дешті Қыпшақ қалай аталады? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Шағатай ұлысы

b)

Жошы ұлысы

c)

Үгедей ұлысы

d)

Әбілхайыр хандығы

e)

Ақ Ордаға

23.

Жошы ұлысындағы көшпелілер әр жерлерде қалай аталды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Қыпшақтар

b)

Моңғолдар

c)

Түркілер

d)

Барлық жауаптар дұрыс

e)

Татарлар (Русьте)

24.

Жәнібек пен Керей сұлтандардың басшылығымен Жетісуге көшіп кеткен көшпелілер қалай атала бастады? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Қырғыздар

b)

Қарақалпақтар

c)

Ноғайлар

d)

Өзбектер

e)

Қазақтар

25.

Қазақ хандығының құрылуы қандай нәтиже берді? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Қазақ халқының қалыптасуына әкелді

c)

Жәнібек пен Керей сұлтандар өз елі үшін шұрайлы қоныс тапты

d)

Қазақ деген ұғым қалыптасты

e)

Қазақ халық еркіндік тапты

26.

15 ғ. а. Шығыс Дешті Қыпшақтағы Орыс хан ұлысының халық құрайтын қазақ рулары мен тайпаларының бірегейлігі қалыптасу нәтижесінде қандай оқиғалар орын алды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Даланың түркі тайпаларының арасынан жаңа этнос бөлініп шықты

b)

Орыс ханның ұрпақтары Әбілхайыр ханнан бөлініп кеткісі келді

c)

Жаңадан құрылған Қазақ хандығы өз иеліктерін бүкіл Шығыс Дешті Қыпшаққа кеңейтті

d)

Барлық жауаптар дұрыс

e)

Қазақ этносының шоғырлануы жалғасты

27.

Барлас, жалайыр, қарлұқ, керейт, қыпшақ, қоңырат, қият, манғыт, меркіт, найман, оғыз, үйсін және т.б. ру-тайпалар 13-14 ғ.-да қандай жерге тиесілі болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Үгедей ұлысы

b)

Еділ мен Жайық

c)

Шағатай ұлысы

d)

Жошы ұлысы мен Ақ Орда

e)

Тау Шығыс

28.

«Тарих-и Рашидидің» авторы Мұхаммед Хайдар Дулати өз шығармасында қазақтар жайлы қандай ұғым қолданды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Өзбектер

b)

Қырғыздар

c)

Сақтар

d)

Өзбек-қырғыздар

e)

Өзбек-қазақтар

29.

Қазақтар этногенезінің аяқталу мерзімі. 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

12-14 ғасырдың 1 жартысы

b)

14-15 ғасырдың 2 жартысы

c)

11-13 ғасырдың 1 жартысы

d)

12-13 ғасырдың 1 жартысы

e)

14-15 ғасырдың 1 жартысы

30.

Орыс ханның тұсында Ақ Орда халқының құрамында қыпшақ тайпалары басым болды. Сол кездері моңғолдардың тілі қандай болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Латын

b)

Моңғол

c)

Қыпшақ

d)

Парсы

e)

Араб

31.

«Еркін, тәуелсіз өзбектер» деген кімдер? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Түріктер

b)

Қазақтар

c)

Тәжіктер

d)

Қырғыздар

e)

Әзірбайжандар

32.

«Өзбек-қазақ» ұғымын қолданған Дулати. 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Қазақ сөзі нақты этнтқалық мәреге жетпеген еді

b)

Қазақ халқының этногенезін дұрыс зерттелмеген

c)

Дұрыс жауап жоқ

d)

Қазақтардың арғы тегі өзбек халқы екенін айтқан

e)

Қазақтардың Өзбек ханның ұлысынан шыққанын ғана атап көрсеткен

33.

Қазақ этногенезі қандай кезеңінде моңғолдар келіп қосылды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Қарлұқ

b)

Түрік

c)

Ақ Орда

d)

Моңғолдық

e)

Қимақ

34.

Моңғол шапқыншылығы нәтижесінде отырықшы-егінші аймақ — Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан кімге тиесілі болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Көк Ордаға

b)

Ақ Ордаға

c)

Шағатай ұлысы

d)

Жошы ұлысы

e)

Үгедей ұлысы

35.

Қыпшақ даласындағы қазақтардың, сондай-ақ кейбір басқа заманауи түркі халықтары этногенезінің жаңа кезеңі неден басталды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Азық тапшылығынан

b)

Ру-тайпалық қақтығыстардан

c)

Қалалардың құрылысынан

d)

Моңғол шапқыншылығынан

e)

Жақсы жайылымдарды іздеуден

36.

Жәнібек пен Керей сұлтандардың басшылығымен көшпенділердің бір бөлігі Әбілхайыр хандығынан қайда көшіп кетті? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Қара теңізге

b)

Балқашқа

c)

Сырдарияға

d)

Маңызды мәні

e)

Батыс Жетісуге

37.

XV ғасырдың соңында үш жүз мың далалық өзбек оңтүстікке кетті. Олар кімнің бастауымен болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Баты хан

b)

Жошы хан

c)

Әбілхайыр хан

d)

Мөңке хан

e)

Шайбани хан

38.

Моңғол шапқыншылығы нәтижесінде Ертістен шығысқа қарайғы жерлер кімге тиесілі болды? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Шағатай ұлысы

b)

Жошы ұлысы

c)

Үгедей ұлысы

d)

Өзбек хан ұлысы

e)

Мөңке хан ұлысы

39.

Қазақ этнонимінің басы. 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

1400-1402 жылдары

b)

1310-1360 жылдары

c)

1398-1400 жылдары

d)

1325-1328 жылдары

e)

1459-1460 жылдары

40.

14-15 ғасырдың 1 жартысында аймақтарда қазақ этносы қалай қалыптасты? 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Мемлекеттердің тайпалық құрамы біркелкі болды

b)

Ноғай ордасы тайпаларының бір бөлігі кейінірек қазақтардың құрамына кірді

c)

Әбілхайыр хандығының құрамындағы тайпалар Ақ Орда құрамындағы тайпаларымен сәйкес келеді

d)

Барлық жауаптар дұрыс

e)

Моңғол этнонимдері басым болды

41.

Моңғол шапқыншылығынан кейінгі түркілер. 5 нұсқадан бір дұрыс жауапты таңдаңыз:

a)

Батысқа қарай бет бұрды

b)

Моңғол тайпаларымен жиылжыды

c)

Моңғол империясының құрамына кірді

d)

A, B, C жауаптары

e)

Дұрыс жауап жоқ