Worksheetsэкологиялық мониторинг
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Мониторинг ақпараттарды топтастыру сипатына қарай келесі түрлерге бөлінеді:
базалы, ұлттық
сәулелі
кездейсоқ
секундтық
шаналық
Ғаламдық мониторингтік негізгі мақсаты:
адам денсаулығына төнетін қауіптің алдын-алудың кеңейтілген жүйесін ұйымдастыру
нейтралдық тазарту әдістері
биологиялық жүйелерде, әсіресе қоректік тізбектерде ластанудың мөлшері мен бөлінуін бағалау
ақаба суларды биологиялық тазарту әдісі
физикалық және химиялық ,экстракциялық тазарту
Биологиялық мониторинг
өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне бақылау жүргізу
микробиологиялық синтез
өсімдіктер мен өндіріс орындарына қадағалау
өсімдіктер санын және динамикасын білу
химиялық процесс арқылы жануарлар түрлерін анықтау
Теңіздер мен мұхиттардағы судың сапсын білу мақсатында ақпараттар алу үшін олардың жағдайын болжау, бағалау және бақылау жүйесі:
теңіздердің ластану мониторингі
биоэкологиялық мониторинг
дистанционды мониторинг
жер асты су мониторингі
ластаушы көздер мониторингі
Мониторингтің аналитикалық жүргізу әдістеріне жататындар:
химиялық
талдау
биологиялық
модельдеу
синтездеу
Экологиялық улы заттектер зақымдайтын зардаптарына байланысты ... бөлінеді
Ауыл шаруашылығы алқаптарының топырақ мониторингі келесідей негізгі бағыттарда бойынша жүргізіледі:
ғылыми-әдістемелік
бағдарлы және бағытты
математикалық
периодты
үздіксіз және салалы
Ауыл шаруашылығы алқаптарының топырақ мониторингі келесідей негізгі бағыттарда бойынша жүргізіледі:
қолданбалы
бағдарлы
географиялық
тағамдық
салалық
Жер қорын дистанциондық зоналау мыналарды пайдалану арқылы жүргізіледі:
видеоақпарат көрсететін құралдарды
географиялық ақпараттық жүйе бойынша
температура өлшеу құралдарымен
араластырғыштар және толықтырғыштармен
карталар және қажетті бағдарламалар
Жер қорын дистанциондық зоналау мыналарды пайдалану арқылы жүргізіледі:
аэрофотоаппаратурасы, көп зоналық құрылғылар
географиялық ақпараттық жүйе бойынша
аэрокон, радиометрлер
таразылар және пештер
биометр және фотоаппараттар
Су мониторингі бағдарламасы нені анықтайды:
су нысандарының сапасын бағалау жүйесіндегі бастапқы сатысын – дұрыс
жер қорларының негізгі жіктелуін
атмосфералық мониторинг жүйесін талдау
ауа мониторингі кешенді талдау
ауыл-шаруашылық мониторингіне байланысты алғашқы сатыны
Жер үсті су сапасын бақылауды жүргізу және ұйымдастырудың негізгі принциптері неге негізделген:
17.1.5.05-85 Мемлекеттік стандартқа
ИСО 2012-9001 стандартына
ИСО 2014-9001 стандартына және 16,12,05-84 мем стандартқа
ИСО 2009-9001 стандартына және 15.12.05-84 мем стандартқа
ИСО 2010-9001 стандартына және 15.12.05-85 мем стандартқа
Адамның іс-әрекетінің нәтижесінде бүзылған табиғи ландшафтарды қайта қалпына келтіру шаралары:
Фитомелиорация
Ормандарды жою
Әлеуметтік-экономикалық реставрация
Топографиялық реставрация
Урбанизация
Ауылшаруашылығындағы судың басты ластағғу себептері:
Суармалы егістіктерді шамадан тыс суару
Канализация
Гидротехника
Дератизация
Қатты дауыл
Нуклеин қышқылының нуклеотид құрамында:
фосфор қышқылының қалдыгы
антикодон
Гистон
белок
РНҚ
Топырақтың физикалық қасиеттері:
көлемдік салмағы, кеуектілігі
Топырақтың тұздануы
Топырақтың минералдық құрамы
топырақтың құнарлығы
Топырақтың түсі
Дайын органикалық заттармен қоректенетін тірі ағзаларды қалай атайды
консументтер
деструкторлар
автоторфтар
балдырлар
химотрофтар
Ландшафт дегеніміз не
тірі компоненттердің жиынтығы
қалалардың жануарлар әлемі
әртүрлі биологиялық түрдегі өсімдіктер жиынтығы
өмірдің қарапайым бөлшегі
белгілі-бір аймақтағы бір түрдің «тұрғыны»
Қар, нөсер және жаңбыр егістікке жіберілетін судың ағысынан пайда болатын эрозия түрін атаңыз?
Су
Дефляция
Жел
Техникалық
Топырақ
Топырақ пен тау жыныстарының жел әсерінен үгілуін, үрленуін қалай атаймыз?
Дефляция
Топырақ эрозиясы
Гидротехиника
Шөлдену
Су эрозиясы
Кез-келген территорияның өзіне тән өсімдіктер мен жануарларын қалай атаймыз?
Эндемик
Өлі табиғат
Фауна
Флора
Қызыл кітапқа енген
Бұзылған жерлердің өнімділігін арттыруға бағытталған шаралар кешенін атаңыз?
Рекультивация
Коррозия
Реутилизация
Флора
Фауна
Бальнелогиялық курорттардың ерекшелігін атаңыз?
Минералды сулармен емдеу
Оазиспен емдеу
Ауамен емдеу
Табиғатпен емдеу
Таулармен емдеу
Қызыл кітап туралы алғашқы пікірлерді алғаш айтқан зерттеуші ғалым?
Питер Скот
Миклохо-Маклай
Амудсен
Белинсгаузен
Магеллан
Территорияны тегістеу, яғни бұзылған территорияны топырақ және құнарлы
жыныстарды техниканың құрамымен төгуді қалай атаймыз?
Техникалық рекультивация
Фауна
Су эрозиясы
Минералды сулар
Коррозия
Бұзылған жерлердегі топырақ қабатын басқа бір ауыл шаруашылық өсімдігін өсіру арқылы орнына келтіру қалай аталады?
Ауыл шаруашылық рекультивациясы
Биологиялық рекультивация
Механикалық рекультивация
Техникалық рекультивация
Реутилизация
Қаражатты аз қажет ететін және жер бедерін өзгертусіз жүргізілетін шаралар жиынтығын, яғни жарларға, еністерге ағаш отырғызу?–
Орманды рекультивация
Реутилизация
Ауыл шаруашылық рекультивациясы
Механикалық рекультивация
Техникалық рекультивация
Антропогендік фактор дегеніміз не?
адам баласының іс - әрекеттінің тікелей әсері
экологиялық динамика
жануарлардың қоршаған ортаға әсері
техникалық әсер
ауа райының тауларға әсері
Эрозиялық процестер («қара дауылдар») қай
мемлекеттерде көп байқалады?
Украйна Беларуссия
Армения мен Грузия
Ресей мен Молдова
Қырғыстан мен Өзбекстан
Қазақстан мен Түркменстан
Жерлердің бұзылуын, яғни дегредация латын
тілінен аударғанда?
Төмендету
Алға басу
Жоғарлау
Жауаптардың барлығы дұрыс
Өрмелеу, шегіну
Каспий теңізіндегі эндемикті балық түрін
атаңыз
Бекіре
Қылқан балық
Сазан
Жайын
Итбалық
Қазақстан су артериялары шамамен қанша
мың өзендерден құралған
85 мың
75 мың
97 мың
230 мың
50 мың
Қазақстанның ең ірі су көзіне қай өзен
жатады
Ертіс
Иртыш
Лепсі
Каратал
Шу
Техносфера дегеніміз не
антропогенді факторлардың әсеріндегі биосфераның даму кезеңі
өндірістер, ауыл шаруашылығы, энергетика шаруашылығы
табиғатты өз қалауы бойынша құруда адамның араласу кезеңі
адамның табиғатқа әсер етуінен бас тартуын қажет ететін биосфераның даму кезеңі
өндірістер, ауыл шаруашылығы, энергетика шаруашылығы
Бір мың емен өсірілген аймақ жылына қанша тонна шаңды тазартады
54 т
84 т
104 т
68 т
72 т
Ағаштан қанша мыңнан астам бұйымдар мен өнімдер жасап шығаруға болады.
15 мыңнан
30 – 35 мыңнан
45 - 50 мыңнан
26 - 36 мыңнан
25 - 45 мыңнан
Тропиктік ормандар қазіргі кезде қанша пайызға дейін азайған
50
70
20
15
7
Экологиялық мәселелерді және биологиялық алуан түрлілікті сақтаудың бір жолы –
қызыл кітап
барлық дауап дұрыс емес
көк кітап
жануарлар санағы
барлық жауап дұрыс
Адамның барлық тірі ауқымды іс - әрекетті биологиялық алуан түрліліктің ……… әкеледі.
кемуіне
дұрыс жауап жоқ
көбеюіне
өмір сүруіне
тамақ жеуіне
Эрнест Геккель өзінің қандай еңбегінде“экологиялық” терминнің алғаш рет
қолданды
организмдердің жалпы морфологиясы
Биология
Омыртқалылар дүние
Биосфера туралы ілім
Сұрыпталу жолымен түрлердің пайда болуы
Ж. Жатқанбаевтың сөздігін атаңыз
экология терминдерінің түсіндірме сөздігі
топырақтану пәні бойынша сөздік
ландшафттану пәні бойынша түсіндірме сөздік
биологиялық терминдер сөздігі
геоэкологиялық терминдерінің сөздігі
Жоғарғы иерархиялық денгейлердің экожүйесін зерттейтін экологиялық ғылымының бір саласын атаңыз.
Геоэкология
әлеуметтік экология
медициналық экология
геология
адам экологиясы
Геоэкологияның екінші атын атаңыз
ландшафт экологиясы
өнеркәсіп экологиясы
топырақ экологиясы
адам экологиясы
ауыл шаруашылық экологиясы
Геоэкология міндеттері
барлық жауаптары дұрыс
рекультивациялау
ландшафтты сауықтыру
бүлінген экожүйелерді қалпына келтіру
эрозияға ұшыраған топырақты өңдеу
Жануарлар әлемінде денесіне жарық
шығаратын құбылыс
биолюминесценция
фотоценоз
ксерофитті
гигрофитті
ылғал сұйгіш
Арал теңізі ауданы қай жылдардан бастан кеми бастады
1960
1980
1959
1965
1970
Балқаш көлінің батыс бөлігінде орналасқан шөл –
бетбақдала
қызылқұм
үстірт
қарақұм
үлкен борсық құмы
В.И. Вернадский биосфераның озгертіне ұшырауын ескере отырып, оны қандай сфераға ұшырайтының айтады:
Ойкумена
Техносфера
Урбосфера
Необиосфера
Урбосфера
Шөлдену үдерістері айқын байқалатын аймақтар:
Каспий маңы аймағы
Оңтүстік Қазақстан облысы
Жайық өзенінің алабы
Солтүстік Қазақстан облысы
Жамбыл облысы
Тұрақты даму концепциясының негізгі құрамдас бөліктері:
Экологиялық
Экономикалық
Географиялық
Қаржы
Демографиялық
