WorksheetsГигиена
Total questions: 180
Worksheet time: 2hrs 30mins
Гигиена дегеніміз не?
Қоршаған ортаның адам ағзасына әсерін зерттейтін ғылым
Гигиена ғылымының мақсатын тәжірибе жүзінде іске асыру
Салауатты өмір салтын насихаттау
Сауықтыру жұмыстарын жүргізу
Емдеу жұмыстарын жүргізу
Қазақстанда тағам гигиенасының дамуына еңбегі сіңген ғалым?
Ү. И. Кенесариев
Т. Ш. Шарманов
К. Р. Амрин
Б. А. Неменко
Б. Е. Алтынбеков
Жер учаскесін бөлу бойынша шешімді қабылдайды
Әкімшілік
Жобалаушы ұйым
Құрылыс салушы ұйым
Облыстық СЭС
Министрлік немесе ведомство
Гигиеналық нормативтер және санитарлық ережелердiң орындалуына бақылау жасайтын мекеме:
Емхана
Санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасы
Ауруханалар
Емдік-профилактикалық мекеме
Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы
Гигиеналық норматив?
БРЕД
ШРЕМ
ШРЕК
ҚНжЕ
ӘЕБРЕД
ШРЕК:
Шекті рұқсат етілген концентрация
Болжамды рұқсат етілген концентрация
Шекті рұқсат етілген мөлшер
Принципті рұқсат етілген концентрация
Оң жеткілікті концентрация
Гигиенаның мақсаты:
Ауруларды емдеу
Аурудың патогенезін зерттеу
Аурулардың диагностикасын жақсарту
Аурудың себебін анықтау
Денсаулықты нығайту және аурудың алдын алу
Гигиена ғылымында қолданылатын әдiс:
Аспирациялық
Парциондық
Санитарлық бейнелеп жазу
Седиментациялық
Түтікке сынама алу
Петербургте ең алғаш гигиена кафердрасын ашқан ғалым:
А. П. Доброславин
С. Г. Боткин
Ф. Ф. Эрисман
Н. И. Пирогов
Г. Ф. Хлопин
Ресейде ең алғаш санитарлық станса ашқан ғалым:
Н. И. Пирогов
П. Доброславин
Г. Ф. Хлопин
С. Г. Боткин
Ф. Ф. Эрисман
Гигиенанның түрі:
Экология
Тағам гигиенасы
Энтомология
Паразитология
Эпидемиология
Гигиенада кеңінен қолданылатын әдіс:
Санитарлық тексеру
Ультрадыбыс
Клиникалық дыбыс
Биохимиялық зерттеу
Рентгенологиялық зерттеу
Қоршаған ортаның физикалық факторына жатады
Микробтар
Шу және діріл
Ауа ылғалдылығы
Психогенді фактор
Тағамның химиялық құрамы
Теледидардан қоршаған ортаның факторлары жайында сөз қозғалды. Қоршаған ортаның биологиялық факторына жатады:
Микробтар
Психогенді
Шу және діріл
Ауа ылғалдылығы
Тағамның хмимялық құрамы
Күнделікті санитарлық бақылаудың соңғы мақсаты:
Заңдылық базаны құрастыру
Нысандарды эксплуатацияға тапсыру инструкциясын құру
Гигиеналық нормативтерді анықтау
Нысандардын жобасына келісім беру
Санитарлық тексеру актісін құру
Академик Шарманов студенттерге өзінің алғашқы дәрісінде гигиена ғылымы туралы оқыды. Гигиена- бұл:
Өлшеу техникасының теориялық негiздерiн жетiлдiретiн және құрайтын ғылым
Сыртқы ортаның әртүрлi факторларының адам денсаулығына әсерiн зерттейтiн ғылым
Адам құрылысын және сыртқы орта факторларының әсерiн зерттейтiн ғылым
Организмдi тiрiлту әдiстерiн зерттейтiн ғылым
Өсiмдiк және жануар организмдерiнiң сыртқы ортамен өзара қатынасын зерттейтiн ғылым
Гигиена ғылымында қолданылатын әдiстің бірі
Санитарлық бейнелеп жазу
Парциондық
Түтікке сынама алу
Аспирациялық
Седиментациялық
Санитарлық – эпидемиологиялық қадағалаубасқармасының қызметтерi жүргізеді
Профилактикалық егулер
Сақтық және күнделікті санитарлық бақылау
Медициналық манипуляцияларды жасау
Профилактикалық және кезеңiмен медициналық қарау
Диспансеризация
Санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасының қызметкерлері облыстық ауруханаға жоспарлы түрде кешенді тексеру жұмысын жүргізді.Табылған кемшіліктер келесі құжаттарда көрсетілуі қажет:
Хаттамада
Хабарламада
Қаулыда
Қорытындыда
Санитарлық-эпидемиологиялық тексеру Актісінде
Санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасының қызметкерлері жоспарлы түрде күнделікті тексеру кезінде гигиена саласында қолданылатын әдiстерді қолданды. Гигиенада қолданылатын әдісті атаңыз
Санитарлық-эпидемиологиялық тексеру
Аналитикалық
Сынама алу
Математикалық үлгілер
Статистикалық
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығының нормасы
20-50%
10-50%
30-40%
20-30%
30-60%
Жабық тұрғын бөлмеде ауа қозғалысының нормасы
0,1 -0,3 м/с
0,3-0,5 м/с
1,0-1,5 м/с
0,8-1,0 м/с
0,5-0,8 м/с
Микроклимат көрсеткіштері
Шу, діріл
ЭМӨ, шаң
Қатты заттар, аэрозольдар
Температура, ылғалдылық
Ионизациялық сәуле, инфрадыбыс
Атмосфералық қысымның төмендеуінен болатын ауру?
Діріл ауруы
Саңырау
Биіктік ауруы
Кессон ауруы
Гиперкератоз
Лабораторияда әрбір жұмысшыға берілетін ауадан:
5м/кв
7м/кв
4,5м/кв
6м/кв
9м/кв
Атмосфералық ауаның химиялық құрамы:
Көмiрсутегi, кремний, азот, инертті газдар
Сульфид, сульфат, оттегi, аргон
Оттегi, көмiрқышқыл газы, азот, инерттi газдар
Оттегi,карбон қышқылы, тотыққан сутегi
Тұз қышқылы, көмiртегi, натрий хлоридi
Атмосфералық ауаның температурасын анықтауда қолданылатын аспап:
Термометр
Термограф
Барограф
Гигрограф
Кататермограф
Табиғи жарық көзі:
Ультаркүлгін сәуле
Күн сәулесі
Инфрақызыл сәулелер
Люминисцентті шам
Бактериоцитті шам
Инсоляция дегеніміз:
күннің шашыраңқы сәулесінің адам ағзасына әсері
қысқы толқындардың адамның денесіне әсер етуі
күннің сәулесінің адамға тікелей әсер етуі
орта толқындардың адам ағзасына әсері
қысқы толқындардың адамға әсері
Атмосфералық ауаны санитарлық қорғау шаралары келесі топтарға бөлінеді:
Санитарлық-статистикалық ,лабораториялық аспаптық, экспериментальді
Технологиялық, санитарлық-техникалық, жоспарлау,заңдылық
Химиялық, физикалық, ,биологиялық, әлеуметтік
Медициналық, әлеуметтік, психогендік,заңдылық
Биологиялық, экспериментальдi, аспирациялық
Лаборант люксметр аспабының көмегімен бөлменің табиғи жарық коэффициентін анықтады.Табиғи жарық коэффициенті деген не?
Ішкі жарықтың сыртқы жарыққа пайызбен алғандағы қатынасы
Еден ауданының терезе ауданына қатынасы
Сыртқы жарықтың ішкі жарыққа пайызбен алғандағы қатынасы
Терезе ауданының еден ауданына қатынасы
Табиғи жарықтың жасанды жарыққа қатынасы
Атмосфералық ауаны қорғаудың технологиялық шараларын атаңыз
Көгалдандыру
Санитарлық-қорғаныс зонасын ұйымдастыру
Зиянды заттарды зияндылығы аз заттармен алмастыру
Елді мекенді абаттандыру
Шаң ұстағыштарды қолдану
Теледидардан биогеохимиялық провинциялық аймақ туралы мәліметтер берілді.Биогеохимиялық провинциялық аймақ деген не?
Кейбір химиялық элементтердің артық немесе жетіспеушілігімен сипатталатын аймақ
Микробтардың таралуымен сипатталатын аймақ
Пестицидтердің артық немесе жетіспеушілігімен сипатталатын биологиялық аймақ
Улы химикаттардың жиналуымен сипатталатын аймақ
Вирустардың таралуымен сипатталатын аймақ
Атмосфера — жер шарының ауа қабығы, ол салмақ күшіне байланысты ғаламшармен бірге айналып, қозғалысқа түседі.Атмосфераның құрам бөлігі қандай қоспалардан тұрады?
Оттегі -16%; азот -72%; СО2- 6,0%; инертті газдар –0,01% шамасында
Оттегі -20%; азот -75%; СО2- 3,0%; инертті газдар – 2% шамасында
Оттегі -18%; азот -20%; СО2- 0,1%; инертті газдар – 2% шамасында
Оттегі -21%; азот -78%; СО2- 0,04%; инертті газдар –1% шамасында
Оттегі -12%; азот -39%; СО2- 0,03%; инертті газдар –1% шамасында
Бөлмелердің ауасы жақсы болу үшін, лас ауа шығарылып, таза ауа әкелініп тұру керек. Ол ауаны тазалау жолымен іске іске асады. Сағатына неше рет бөлменің ауасы тазаланғанын көрсететін көрсеткіш қалай аталады?
Максимальды ылғалдылық
Жел бағытының розасы
Абсолютті ылғалдылық
Ауа райының жиілігі
Ауаны алмастыру жиілігі
Үшақпен 9-10 км биіктікке көтерілгенде кейбір адамдарда өте төмен қысым ның әсерінен бұлшық еттің және буындардың ауырсынуы байқалды. Қандай ауруға тән?
Биіктік декомпрессия
Кандидоз
Ацидоз
Күн көзі жетіспеушілігі
Қаназдық
Судағы хлоридтердің ШРЕК
150мг/л
100мг/л
350мг/л
200мг/л
120мг.экв/л
Ауыз суды зарарсыздандырудың ең жиі қолданылатын түрі
Озондау
Хлорлау
Қайнату
Бромдау
Күмістің олигодинамикалық әсері
Флюороз себебін атаңыз
Суда фтордың көп болуы
Суда кальций мөлшері көп болуы
Суда темірдің көп болуы
Суда кальций мөлшерінің аз болуы
Суда магнидың аз болуы
Судың эпидемиологиялық жағынан қауіпсіз екенін көрсететін көрсеткіш
Жалпы микробтар саны
Сульфаттар
Нитриттер
Темір
Хлоридтер
Судағы сульфаттардың ШРЕК-сы
350мг/л
7мг.экв/л
120мг.экв/л
500мг/л
100мг/л
Ауыз судың иісі болу қажет?
1 баллдан артық емес
4 баллдан артық емес
2 баллдан артық емес
5 баллдан артық емес
3 баллдан артық емес
Ауыз судың иісі мен дәмінің өлшем бірлігі?
Балл
Пайыз
Ммоль/л
Мг/л
Эквмг/л
Ауыз судың қандай көрсеткіші климаттық аудан бойынша шектеледі
Калиий
Фосфор
Кальций
Магний
Фтор
Судың түсін, иісін, дәмін,мөлдірлігін сипаттайтын қасиет
Соматометриялық
Химиялық
Физикалық
Органолептикалық
Бактериологиялық
Судағы қалдық хлордың нормадағы мөлшері:
0,3-0,5 мг/л
0,1-0,5 мг/л
0,1-0,2 мг/л
0,2-0,4 мг/л
0,2-0,3 мг/л
Жергілікті су көзін қолданған кездегі бір адамға судың нормадағы тәуліктік мөлшері:
50-100 л
5-100 л
30-50 л
100-150 л
250-300 л
Судың коли-титры нормада:
100 мл-ден аз болмау керек
200 мл-ден кем болмауы керек
250 мл-ден аз болмау керек
180 мл-ден көп болмауы керек
300 мл- ден көп болмау керек
Судың кермектілігі неге байланысты
Са , Мg тұздарының болуына
Р , Мg тұздарының болуына
марганец, калий тұздарының болуы
Са , хром тұздарының болуына
Са, алюминий болуына байланысты
Суда фтордың жетіспеушілігінен туындайтын эндемиялық ауру
Кариес
Юшо ауруы
Минамат ауруы
Флюороз
Итай-Итай ауруы
Елді мекендерде көктем айында суды зарарсыздандыру жұмыстары жүргізілді. Суды зарарсыздандырудың физикалық тәсілінің артықшылығы неде?
Энергия шығынын көп қажет етпейді
Судың органолептикалық, химиялық құрамын өзгертпейді
Көп мөлшердегі суды зарарсыздандыруға болады
Судың бактериологиялық құрамын өзгертпейді
Энергия шығынын қажет етеді
Елді мекендерді сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету маңызды роль атқарады. Ауыз судың сапасына қойылатын гигиеналық талаптарды атаңыз
Тек эпидемиологиялық жағынан қауіпсіз болу керек
Радиациялық жағынан қауіпсіз болу керек
Токсикологиялық көрсеткіштер бойынша зиянсыз болу керек
Эпидемиологиялық жағынан қауіпсіз, химиялық құрамы жағынан зиянсыз және органолептикалық қасиеті бойынша жағымды болу керек
Химиялық құрамы жағынан ғана зиянсыз болу керек
Топырақтың гигеналық тұрғыдан маңызды қасиеті:
Физикалық құрамы
Өзін-өзі тазалау
Химиялық құрамы
Ауа өткізгіштігі
Бактериологиялық құрамы
Топырақ құрамында ұзақ жылдар бойы сақталатын потогенді микроорганизмдер:
Сіріспе қоздырғышы
Туберкулез қоздырғышы
Қышыма қоздырғышы
Гепатит қоздырғышы
Дизентерия қоздырғышы
Топырақтың санитарлық-химиялық көрсеткішіне тоырақтан сынама алынды. Топырақтың санитарлық-химиялық көрсеткішіне не жатады?
Некрасов саны
Сапрофитті бактериялардың болуы
Хлебников санитарлық саны
Гельминт жұмыртқаларының саны
Шыбын дернәсілдері мен қуыршақтарының саны
Микробиологиялық зерттеулерге сынама алынған кездегі анықталатын топырақтың эпидемиологиялық қауіпсіздік көрсеткішін атаңыз
Оттегі
Гельминттер
Шыбын дернәсілдері
Органикалық заттар (адам, жануар бөлінділері)
Ішек таяқшасы
Топырақтан санитарлық-химиялық зерттеулерге сынама алынып,
оның ылғал өткізгіштігі анықталды. Топырақтың ылғал өткізгіштігі қандай қасиетіне байланысты?
Кеуектілігіне
Құнарлығына
Сүзу қабілетіне
Грунт суларының жоғары тұруына
Ауа өткізгіштігіне
Топырақ – көптеген қарапайымдылардың, жануарлардың, микроорганизмдердің, соның ішінде бактериялардың, көгеретін саңырауқұлақтардың, вирустардың тіршілік ететін ортасы.Топырақтың эпидемиологиялық маңызын атаңыз
Жұқпалы аурулар қоздырғыштарын тасымалдаушы фактор
Гельминт жұмыртқаларының даму сатысы өтетін орта
Жер асты суларының сүзілу қабаты
Шыбын дернәсілдері, қуыршақтары дамитын орта
Органикалық ластауыш заттардың жиналу ортасы
Топырақтың гигиеналық маңызы жайында гумус туралы айтылды. Гумус дегеніміз:
топырақтың тұрмыстық қалдықпен ластануы
топырақтың микроорганизмдерінен синтезделген тыңайтқыш зат
топырақтың өндірістік қалдықтармен ластануы
аурулардың шыбындардың көмегімен таралуы
топырақтың жануарлар шығандылармен ластануы
Бөлме ауасының тазалығын көрсететін жанама көрсеткіш?
Оттегі мөлшері
Озонның мөлшері
Иенртті газдар мөлшері
Көмір қышқыл газы мөлшері
Антропотоксиндер мөлшері
Тұрғын бөлмелердегі жарық коэффициентінің нормасы
1/1 - 1/2
1/5 - 1/7
1/8 - 1/10
1/2 - 1/6
1/5 - 1/8
Люксметр аспабымен өлшейді
Қысымды өлшейді
Жылыту деңгейін өлшейді
Шу деңгейін өлшейді
Температура өлшейді
Жарық деңгейін өлшейді
Аспаптардың көмегімен тұрғын үйдің салыстырмалы ылғалдылығы анықталды. Салыстырмалы ылғалдылық дегеніміз:
Абсолюттiк ылғалдылықтың максималды ылғалдылыққа қатынасы
Белгiлi бiр температурада 1 метр куб ауаны толық ылғалмен қанықтыруға керек су буларының мөлшерi
Топырақтағы судың құрамы
1 метр куб ауадағы су буларының мөлшерi
Ауадағы судың мөлшерi
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығын өлшейтін аспап:
Гигрометр, психрометр
Люксметр
Барометр
Шумометр
Анемометр
Ауа қозғалысының жылдамдылығын өлшейтін аспап:
Термометрлер
Радиометрлер
Анемометрлер
Психрометрлер
Электрометрлер
Бөлменің ауасын табиғи жолмен тазалау:
Желкөз арқылы
механикалық қондырғылар көмегімен
Кондиционер көмегімен
ауа сору қондырғыларымен
ауа әкелу қондырғыларымен
Жарықтану коэффиценті дегеніміз:
күн сәулесінің тура түсуі
жұмыс орнынан терезенің жоғары жақтауына және қарсы тұрғын ғимарттың жоғарғы нүктесіне жүргізілген түзулерден пайда болған бұрыш
жұмыс орнынан терезенің жоғарғы және төменгі жақтауына жхүргізілген түзулерден пайда болған бұрыш
ультракүлгін сәулелендіру
терезенің әйнектелген көлемінің еденнің көлеміне қатынасы
Студенттер организмiне микроклиматтың әсер етуін үйрену үшін 3 күн ішінде оқу бөлмелерінің ауасының температурасына жүйелі түрде бақылау жүргізілді. Зерттеу нәтижелері бойынша орташа тәуліктік концентрация 19 градус.Төменде көрсетілген аспаптың көмегімен температураның өзгеруін дәл анықтауға болады:
Термографпен
Гигрографпен
Барографпен
Термометрмен
Психрометрмен
Оқу бөлмелерінің ауасының тазалығын тексеру үшін ауадан сынама алып, көмірқышқыл газының мөлшері есептелінді. Ауадағы көмір қышқыл газының рұқсат етілген шектеулі концентрациясы:
0,04%
0,1%
0,05%
0,01%
0,03%
Білім алушылар сабақ барысында бөлменің жарық коэффициентін анықтады. Жарық коэффициентінің анықтамасы?
Табиғи жарықтың жасанды жарық мөлшеріне қатынасы
Еден ауданының терезе ауданына қатынасы
Терезе ауданының еден ауданына қатынасы
Сыртқы жарықтың ішкі жарыққа қатынасы
Жұмыс орнының терезе биіктігіне қатынасы
Жай ақуызды атаңыз
Крахмал
Фосфопротеид
Протеидтер
Альбумин
Липопротеид
Ағзаға түсетін тәуліктік энергияның ақуыздар құрайтын мөлшері:
11-14 %
5-7 %
7-9 %
3-5 %
2-10 %
Ағзада 1 гр ақуыздан бөлінетін энергия мөлшері
1,2 калл
4 калл
3 калл
0,9 калл
2 калл
Ағзаға түстетін тәуліктік энергияның майлар құрайтын мөлшері:
20%
10%
23%
15%
33%
Қанның құрамына кіретін биомикроэлемент?
Күкірт
Фосфор
Темір
Магний
Калий
Ағзада 1 гр майдан бөлінетін энергия мөлшері?
9 калл
20 калл
14 калл
3 калл
15 калл
Энергия көзі:
Майлар
Көмірсулар
Ақуыздар
Витаминдер
Минералды заттар
Ағзаға түсетін тәуліктік энергияның көмірсулары құрайтын мөлшері?
53-55%
70%
33%
13%
20%
Ағзада 1 гр көмірсудан бөлінетін энергия мөлшері?
10 калл
40 калл
2 калл
4 калл
35 калл
Суда еритін витаминдер?
А
С
Е
Д
К
Майда еритін витаминдер?
А витамині
Р витамині
К витамині
В-1 витамині
В-2 витамині
Ағзаға тағамдар құрамымен витаминнің мүлдем түспеуі?
Дизентерия
Гипервитаминоз
Лейкоз
Гиповитаминоз
Авитаминоз
Ағзаға тағамдар құрамымен витаминнің нормадан көп түсуі?
Аллергия
Гипервитаминоздар деп аталады
Лейкоз ауруы
Дизентерия ауруы
Авитаминоздар деп аталады
Жоғары температураның көмегімен консервілеуге жатады?
Қақтау
Кептіру
Ашыту
Маринаттау
Пастерлеу
Стеризациялау әдісін қолданып консервілеудегі температура?
110-120
80-90
180-200
50-60
60-70
«С» витамині жетіспеген жағдайда қандай ауруды туғызады?
Пеллагра
Цинга (қарқұлақ)
Бери-бери
Подагра
Кон ауруы
Бұл витамин жетіспегенде балаларда мешел ауруы пайда болады?
РР
С
Д
К
А
Жай ақуыз?
Альбумин
Фосфопротеид
Крахмал
Протеидтер
Липопротеидтер
Белоктардың құрлысына кіретін элемент бұл?
Азот элементі
Темір элементі
Мырыш элементі
Оттегі элементі
Көміртегі элементі
Тиімді тамақтану дегеніміз?
Ағзаның тамақтық заттарға қажеттілігі
Ағзаның жағдайын нормаға ұстап,жұмыс қабілетінің жоғарғы деңгейін қамтамасыз ету
Биологиялық белсенді заттардың тиімділігі
Үйлесімді тамақтанудың бір түрі
Тағам құрамының өзгеруі
Ақуыздардың негізгі бөлігін құрайды?
Амин қышқылдары
Май қышқылдары
Көмірсулары
Витаминдер
Қаныққан май қышқылдары
Жасөспірімдер ағзасында басым жүретін процесс?
Май алмасу
Диссимиляция
Ассимиляция
Тұз алмасу
Көмірсу алмасу
Кәрі адамдардың ағзасында басым жүретін процесс?
Диссимиляция процесі
Тұз алмасу процесі
Көмірсу алмасу процесі
Ассимиляция процесі
Май алмасу процесі
Майлар төменде көрсетілген заттарда ериді?
Ақуызда
Қышқылда
Суда
Эфирде
Көмірсуда
Ассимиляция дегеніміз не?
Ыдырау
Тотығу
Ағзаға қажет заттың синтезделуі
Ағзаға қажет емес заттың ыдырап, ағзадан шығарылуы
Қышқылдану
Диссимиляция дегеніміз не?
Ағзаға қажет емес заттардың ыдырап, ағзадан шығарылуы жатады
Ыдырау жатады
Қышқылдану жатады
Ағзаға кажет заттың синтезделуі жатады
Тотығу жатады
Майдың негізгі бөлігін құрайды?
Майға ұқсас заттар
Ауыстыруға болмайтын амин қышқылдары
Минералды заттар
Амин қышқылдары
Май қышқылдары
Тамақтану режимін сақтаған кезде, тамақ қабылдау уақыты кем болмауы керек:
25мин
30мин
15мин
10мин
20мин
Тамақтану режимін сақтаған кезде әр тамақ қабылдау арасындағы үзіліс көп болмауы керек:
5 сағаттан
3 сағаттан
2 сағаттан
4 сағаттан
1 сағаттан
Энергияның өлшем бірлігі:
Градус
Люкс
Пайыз
Метр
Килокалория
Ересек аламның ағзасына қажет йодтың тәуліктік мөлшері:
200 мкг
300 мкг
100 мкг
50 мкг
400 мкг
Бұл минералды элемент жетіспегенде ағзада эндемиялық зоб ауруы пайда болады:
Фтор
Темір
Магний
Йод
Кальций
Суда ертін витамин:
К
Д
С
А
Е
Ағзаға тағамдар құрамымен витаминнің нормадан көп түсуі қалай аталады?
Гипоитаминоз
Гипервитаминоздар
Аллергия
Лейкоз
Авитаминоздар
Бұл дәрумен иммундық жүйесін нығайтады, жарақатты емдеу процесін жеделдетеді, бірқатар гормондардың синтезіне әсер етеді, метаболизмді реттейді, токсиндерді шығарады және ағзаға басқа да жағымды әсерлерін тигізеді.Ағзада синтезделмейтін, ағзаға тек тағам арқылы түсетін витаминнің түрі?
Витамин С
Витамин РР
Витамин А
Витамин Д
Витамин К
Бұл витаминді қолданғанда сүйек пен бұлшық еттер нығаяды, қанның құрамы жақсарады, шаш пен терінің құрғауы жоғалады, онкологиялық аурулар мен қант диабетінің пайда болуы төмендейді, иммунитет, жұмыс қабілеті артады, қалқанша тәрізді без бен жүректің жұмысы ретке келеді, қан қысымы реттеледі.Күн көзінің әсерінен адамның терісінде пайда болатын витамин?
В-6 витамині
В-1 витамині
В-12 витамині
С витамині
Д витамині
Бұл витаминнің негізгі көзі – ет өнімдері, уылдырық, балық және өзге де жануарлардың бауырларында, жұмыртқа, ірімшіктің барлық түрінде, сары май мен майлы сүзбеде болады.Ол витамин жетіспегенжағдайда адамның көру қабілеті нашарлайды:
Витамин К жетіспегенде
Витамин А жетіспегенде
Витамин С жетіспегенде
Витамин Д жетіспегенде
Витамин В-1 жетіспегенде
Тағам арқылы адам күнделікті тұрмыста бірнеше литр су тұтынады. Адам салмағындағы судың мөлшері қандай?
50%
10%
60%
20%
40%
Адам ағзасының тамақтануындағытура энергетикалық баланстың маңызы өте зор. Тура энергетикалық баланс қалай жүзеге асады?
Ағзадан шығарылған энергия мөлшері адамның тамақтанудан пайда болған энергиясынан көп болады
Адамның тамақтанудан пайда болған энергиясы мен ағзадан шығарылған энергия мөлшері тепе-тең болады
Адамның тамақтанудан пайда болған энергиясы ағзадан шығарылған энергия мөлшерінен көп болады
Керек емес заттың ыдырап, ағзадан шығарылуы
Ағзаға қажет қоректік заттардың синтезделуі
Ағзада биомикроэлементтердің көп мөлшерде түсуі зиян болып келеді, май мен көмірсу алмасу процестері бұзылады.Тістің эмалінде қоңыр дақтар пайда болып, ауру тудыруы мүмкін. Қандай ауру туралы айтылған?
Кариес
Флюороз
Эндемиялық зоб
Итай-итай
Метгемоглобинемия
Санитарлық дәрігер өсімдік және жануарлар тағамдарының құрамында көп кездесетін, көмірсу және фосфор алмасу процесіне әсерін тигізетін, қан тамырларын кеңейтетін қасиеті бар, жүйке жүйесінің қозуын тежейтін минералды элемент туралы мәлімет берді. Бұл қандай элемент?
Магний
Натрий
Кальций
Нитраттар
Калий
Ағзаның өсуіне, өмір сүруіне, жетілуіне әсер беретін тағамдық заттардың маңызы өте зор. Тағамдық заттарды атаңыз
Майлар
Барлығы дұрыс
Витаминдер
Ақуыздар
Көмірсулар
Науқаста келесідей клиникалық көріністер байқалды: көрудің, сөйлеудің нашарлауы, ауызда және жұтқаншақта құрғау, жұтқыншақтың, көмейдің салдануы, асқазан мен ішек бұлшықеттерінің парезі, тамыр соғысы жиілеген, субферилді дене қызуы. Тамақтан улануды атаңыз:
Токсикоинфекциялар
Ауыр металл тұздармен улану
Уровск ауруы
Ботулизм
Сальмонеллез
Клиникалық картинада: көрудің, сөйлеудің бұзылысы, ауыз қуысы мен жұтқыншақтың құрғауы, жұтқыншақ пен өңештің параличі, асқазан мен ішектің бұлшық еттерінің парезі, субфебрильді температура байқалды. Тағаммен улануды айтыңыз:
Ауыр металды тұздармен улану
Ботулизм
Токсикоинфекция
Сынапмен улану
Уровск ауруы
Аудандық тағам лабораториясына шошқа еті жеткізілді. Лабораториялық зерттеу барысында, майда домаланған спирал тәрізді бидай көлеміндей трихинелла табылды. Бұл жағдайда санитарлық қызметтің қызметкерлері қандай шешім қабылдау керек?:
Жоюға тек қана зақымдалған ағзаларды жібереді
Ауданда карантин ұйымдастыру, ал етті жою
Тағамға еш шектеусіз қоланылады.
Алдын ала қайнатып, кейін етті қолдануға болады
Ет қолданысқа жіберілмейді, техникалық утилизацияға жіберіледі
Үйде дайындалған үйрек жұмыртқасын пайдаланғаннан кейін 8 сағаттан соң келесі ауру белгілері пайда болды: температурасы 39С, бас ауруы, құсу, іш ауруы, кейін ішінің өтуі. Нәжіс сілекейлі, иісі бар. Ауру у 3 күнге созылған. Берілген жағдайда қандай ауру орын алады?
Сальмонеллез
Тулеремия
Сібір жарасы
Бруцеллез
Тағам ботулизмі
Ауылда тағам улануы тіркелген. «Ботулизм» диагнозы аурудың клиникалық белгілерінің негізінде қойылды. Диагнозды растау үшін қандай өнімдерді бірінші болып талдау керек?
Піскен ет
Қырыққабат
Картоп
Консервілер
Пастерленген сүт
Медициналық тексеріс кезінде 27 % тұрғындарда С-витаминінің жетіспеушілігі анықталған: десналарының ісінуі, олардың қанталауы, терінің құрғақсыздығында фолликулярлы гиперкератоз байқалды. Көрсетілген клиникалық реакцияларын жою үшін тағам рационын қандай өнімдер мен байыту керек?
Жеміс пен жидектер
Сүт өнімдері
Ет және балық өнімдері
Кондитерлік өнімдер
Нан, бәліш өнімдері
Медициналық институтта тағам гигиенасы сабағында мектеп оқушыларының тағам режимін тексеру барысында, оқушылардың таңғы асының калориясы 20% түскі ас 40%, кешкі ас 40 %екені анықталды. Оқушылардың тағам режимін гигиеналық қалыптастыру үшін қандай ұсыныс жасалды?
Кешкі астың калориясын көбейту
Түскі астың калориясын азайту
Кешкі астың калориясының азайту
Таңғы астың калориясын азайту
Таңғы астың калориясын көбейту
Жасыл ел» бағдарламасына қатысатын студенттердің барлығы эпигастралды аймақта ауру, көңіл айну, құсу, субфебрилді температура, бас айналу және әлзіздікке шағымданады. Барлық жұмыскерлер үзіліс кезінде салқындаталған газды сусындарды, минералды су, чипс, печенье, сүзбе қосылған бәліш алған. Төменде көрсетілген қай өнім тағамдық улануға әкеп соқтырды?
Чипсы
Сүзбе қосылған бәліш
Минералды су
Печенье
Газдалған сусын
Сәбилік кезеңді атаңыз
3 жастан 7 жасқа дейін
Туылғаннан 3 жасқа дейін
12 жас пен 17 жасқа дейін
18-25 жас аралығы
7 жас пен 12 жасқа дейін
Жасөспірім ер балалар үшін бір аусымда ауырлық көтеру мөлшері:
16,4 кг
10,1 кг
2,2 кг
15,9 кг
9,1 кг
Қыз балалар үшін жыныстық жетілу кезеңі
13-14 жас
15-16 жас
12-13 жас
9-10 жас
10-11 жас
Антропометриялы әдіс:
сабақ үлгерімін қадағалау
бала денесінің параметрлерін анықтау
қанына толық анализ жасау
ультрадыбыспен тексеру
рентгенгрофия жасау
Балалар медициналық тексеру қорытындысы бойынша төмендегідей денсаулық тобына бөлінеді:
3
4
2
5
1
Мектептегі 1 сынып оқушыларының сабағының ұзақтығы:
20-25 мин
15-20 мин
30-35 мин
10-15 мин
25-30 мин
Мектептегі үлкен үзіліс уақыты:
30
25
10
15
20
Партаға түсетін жасанды жарық мөлшері кем болмау керек:
100 лк - тен
130 лк - тен
120 лк - тен
75 лк - тен
150 лк - тен
Алдынғы парта мен тақтаның арақашықтығының нормасы кемінде:
1,5 метр
2,6 метр
2,0 метр
1,0 метр
1,7 метр
Парта қатарларының бір-бірінен арақашықтығының нормасы кемінде:
30-50 см
30-40 см
30-65 см
20-40 см
20-60 см
Дене бітімінің дамуын бағалау үшін жүргізіледі?
Рентгенологиялық зертеулер
Бактериологиялық зертеулер
Биологиялық зертеулер
Иммунологиялық зертеулер
Соматометриялық зертеулер
Балабақша міндетті түрде қамтамасыз етілуі керек?
Желдеткіштермен
Орталық су жүйесімен, канализациямен, орталық жылу жүйесімен, желдеткіштермен
Орталық жылу жүйесімен
Орталық су жүйесімен
Канализация жүйесімен
Балабақшаның жиһаздарына қандай талап етіледі?
Балалар бойына, жасына, салмағына сай болуы керек
Белгілі түске сәйкес болу керек
Ерексек адамдардікіндей болады
Арнайы тапсырыспен жасалады
Дизайнерлік ерекшелігі болады
Балалар мен жасөспірімдер гигиенасында олардың өсіп дамуына айрықша көңіл бөлінеді. Балалар организімінің негізгі ерекшелігін атаңыз
Дене салмағының төмен болуы
Бойының төмен болуы
Өсу және даму
Қоршаған ортаға дағдылануы
Акселерация
Қалалық жалпы білім беретін мектеп оқушыларына медициналық қызметкер лермен антропометриялық өлшеулер жүргізілді.Мектептегі антропометриялық өлшеулердің жиілігі?
Әрбір жыл сайын
Әрбір жарты жылда
Әрбір тоқсан сайын
Әрбір ай сайын
Екі жылда бір рет
Дене бітімі дамуының негізгі параметрі ретінде қандай көрсеткіш алынады?
Дене салмағы
Кеуде шеңбері
Бас шеңбері
Бой ұзындығы
Май қабатының даму дәрежесі
Созылмалы аурулармен ауыратын, субкомпенсациялық жағдайда өмір сүру және еңбек етуге бейімділігі жоқ балалар денсаулық тобының нешінші тобына жатады?
3 топ
4 топ
1 топ
2 топ
5 топ
Мектеп сынып бөлмесінің 40 оқушыға арналған өлшемі: тереңдігі 7,2 м, ұзындығы 8 м. биіктігі 3,4 м. Сынып бөлмесі өлшеміне гигиеналық баға беріңіз.
Гигиеналық параметрлері талапқа сәйкес
Жарық жеткіліксіз болған жағдайда оқушының көру қабілетіне әсер етеді
Мектеп сынып бөлмесінің гигиеналық параметрлері тереңдігі жөнінен талапқа сәйкес емес
Норма бойынша сынып тереңдігі 6,3 м аспауы керек
Табиғи жарық бөлменің ең түпкі нүктесіне жеткіліксіз
Сынып бөлмесі көлемі 50 м кв биіктігі 3,2 м оқушылар саны 45. үшінші сабақ соңында, зерттеу көрсеткендей (қыста), ауа температурасы 25 С, ылғалдылығы 70%, көмір қышқыл газы мөлшері 0,21%. Сынып бөлмесі өлшеміне және ауа алмасу жағдайына гигиеналық баға беріңіз.
Сынып бөлмесінің өлшемдері гигиеналық талаптарға сәйкес, бірақ оқушы саны шамадан тыс көп
Ылғалдылығы 60% - тен аспауы тиіс
Бөлмеде ауа температурасы жоғарылаған (250С) 180С болу керек
Бөлменің желдетілуі жеткіліксіз
Ауа құрамындағы СО2 мөлшері шамадан тыс көбейген
Балалар мен жасөспірімдердің шығармашылдық үйіне жер учаскесі бөлінді. Балалар мен жасөспірімдер мекемелерінің құрылысына, жер учаскесін бөлуге қатысушылар
Тапсырыс беруші
Аудан әкімшілігі
Орындаушы
Аудандық, қалалық СЭС бас дәрігері
Тұрғындар
Шаңнан жеке қорғану құралы:
Респиратор
Ауа алмастыру жүйесін орнату
Циклон
Сүзгілер
Шаң шығаратын қондырғыларды шаң шығармайтындарға ауыстыру
Өндірістік уларға жатады:
Ауа құрамындағы азот
Қорғасын
Инертті газдар
Көмірқышқыл газы
Оттегі
Ересек әйелдер үшін бір ауасымда ауырлық көтеру мөлщері:
10 кг
25 кг
30 кг
20 кг
15 кг
Жұмыс уақытының орташа ұзақтығы (с) қандай?
8
2
6
5
7
Өндірістік улар неше класқа бөлінеді:
2
5
4
3
1
Жасөспірім ер балалар үшін бір аусымда ауырлық көтеру мөлшері:
15,9 кг
16,4 кг
20,1 кг
10,1 кг
25,2 кг
Шаңды ұстайтын қондырғы:
Психрометр
Циклон
Термограф
Люксметр
Су өлшеуіш
Ауадағы қалқып жүрген заттардың тұнуы:
Седиментация
Газды тазалау
Қышқылдату
Минералдау
Нейтрализация
Ой еңбегінде қандай жүйелерге салмақ түседі?
Тыныс алк
Жүрек-қантамыр
Асқазан-ішек
Жүйке
Зәр шығару
Шаршау дегеніміз не?
Жұмыс қабілетінің болмауы
Жұмыс қабілетінің уақытша төмендеуі
Ұзақ жұмыс қабілетінің төмендеуі
Жұмыс қабілетінің тұрақты төмендеуі
Ағзада болатын патологиялық процесс
Өндірістік бөлмелердің жарық көрсеткіштері?
1/4-1/5
1/2-1/3
1/3-1/4
1/5-1/6
1/2-1/5
Өндірісте улардың организмге түсуінің еңқауіпті жолы
Тері қабаты
Тыныс жолдары
Ауыз қуысы кілегей қабаты
Көз кілегей қабаты
Асқазан - ішек трактысы
Мамандыққа байланысты ауру:
Өндірістік зиянды фааторлардың әсерінен туындаған ауру
Жұмыс кезінде алған жарақаттану
Адамның жұмыста жоқ кезінде алған жарақаттары
Адамда жұмысқа түскенге дейінгі болған созылмалы ауруы
тағам жегеннен пайда болған улану
Үлкен өндірістік орындарда қан қысымы көтерілетін адамдарға жұмыс жасауға тиым салады. Қанда аурудың түріне шулы цехта жұмыс істеуге тыйым салынады
Туберкулез
Дизентерия
Жұқпалы сары ауру
Гипертония
Атеросклероз
Шулы цехта жұмыс істеуде шудың адам организміне әсері бар. Шудың адам ағзасына зиянды әсері:
көру қабілетіне теріс ісер тудырады
асқорыту жүйесіне теріс әсер етеді
есту қабілетіне теріс әсер етеді
дем сезу қабілетіне теріс әсер етеді
жылжу мүшелеріне теріс әсер етеді
Студенттерге дәріс сабағында еңбек гигиенасы ғылымы туралы мәліметтер берілді. Еңбек гигиенасы дегеніміз
Статистикалық мәліметтерді зеттейтін ғылым
Адамның атқаратын еңбегіне байланысты жұмыстың зиянды әсерін, мамандыққа байланысты аурудың алдын алуын, жұмыс қабілетінің жоғарғы деңгейде сақталуын қамтамасыз ететін ғылым
Жұқпалы аурулардың алдын алуын зеттейтін ғылым
Қоршаған ортаның адам организміне әсерін зеттейтін ғылым
Салауатты өмір салсын зеттейтін ғылым
Шахта жұмысшыларының ұзақ уақыт жұмыс жасау әрекетінен қажып шаршағаны байқалды. Қажу дегеніміз не?
Ұзақ жұмыс қабілетінің төмендеуі
Жұмыс қабілетінің болмауы
Уақытша жұмыс қабілетінің жоғарылауы
Жұмыс қабілетінің тұрақты төмендеуі
Жұмыс қабілетінің уақытша төмендеуі
Ауаның шаңдануы жоғары болған сайын , оның адам ағзасына әсері де өседі. Шаңның көлемі оның ауада қалқып жүру ұзақтығына және тыныс алу жолдарына ену тереңдігіне әсер етеді. Сонда қандай шаңдар ауада тез тұнады?
Диаметрі 9 мкм ірі шаңдар
Диаметрі 8 мкм ірі шаңдар
Диаметрі 10 мкм ірі шаңдар
Диаметрі 6 мкм ірі шаңдар
Диаметрі 5 мкм ірі шаңдар
Қандай көрсеткіштерді санитарлық-физикалық әдістер арқылы анықтауға болады?
Атмосфералықауада SO2, NO2 құрамы
Топырақ, тағамдық өнімдердің гельминтологиялық ластану деңгейін анықтау
Ауаның, судың бактериалдық құрамын анықтау
Су мен топырақтың органикалық ластануы
Табиғи және жасанды жарықтану деңгейін, шаңдануын анықтау
Еңбек түрі немесе өндірістік жағдай адам денсаулығына немесе жұмыс қабілеті не теріс әсер бергенде мамандыққа байланысты зияндылықтар байқалады. Зиянды өндірістік факторлар дегеніміз не?
Жұмысты орындау кезінде адам денсаулығына теріс әсер ететін, жұмыс қабілетін төмендететін,жедел немесе созылмалы улану тудыратын, жалпы аурушаңдылықты арттыратын, басқа да теріс әсер ететін факторлар
Салқын температураәсер ететін факторлар
Жылу әсер ететін факторлар
Жеке аурушаңдылықты арттыратын факторлар
ЭМӨ әсер ететін факторлар
Медициналық мекемелерге жатады?
Ауруханалар
Барлығы дұрыс
Емханалар
Медициналық пунктер
Диспансерлер
Бокске кіру, шығуды қамтамасыз ететін орын атауы?
Шлюз
Тамбур
Вестибюль
Дәліз
Холл
Жұқпалы аурулар бөлімшенің палаталық бөлмелер түрі?
Палата
Кабинет
Бокс
Бөлме
Зал
Жаз айларында палата температурасы (0С)?
220С
210С
180С
240С
200С
Адам терісі ластанған жағдайда, оның тыныс алуы қанша пайыз нашарлайды
10-15%
8-10%
5-7%
10-12%
2-6%
Бұрын қоқыс төгілген, бейіт болған, мал өліктерін көмген, химиялық және органикалық ластанған, ассениация алаңы болған жерлерге мына мекемені салуға тиым салынады
Шаштараз
Мектеп
Дүкен
Кинотеатр
Аурухана
Аурухананы жылумен қамтамасыз ету түрлері?
Орталықтандырылған
Жергілікті
Газбен
Пешпен
Автономды
Хирургиялық бөлімнің негігі құрылымдық бірлігі
Егу кабинеті
Санитарлық өткізгіш
Қабылдау боксы
Палаталық бөлім
Операциялық блок
Стационар мен еманаларға қоылатын негізгі гигиеналық талап
Күнделікті ылғалды жинау
Тиімді табиғи желдету
Ауа тамшы инфеккциясының таралуын алдын алу
Ғимаратты жүелі оспарлау
Тиімді меаникалық желдету
Аурухана аумағы орналасу керек
Таза аймақта
Залалсыздандырған аймақта
Лас аймақта
Құрғақ, жақсы желдетілген аумақта
Селитебті зонада
Шлюздің маңызы?
Бөлімше тыныштығын сақтау
Науқастың қозғалысын шектеу
Бөлімше ішіндегі инфекцияның таралуының алдын алу
Науқастар санын реттеу
Бөлімшенің есебін оңайлату
Терінің беткі қабатында ультракүлгін сәулелердің әсерінен қандай витаминнің синтезі жүреді
Д витамині
В12 витамині
К витамині
РР витамині
В6 витамині
Жеке бас гигиенасы түсінігіне мыналар кіреді
Тамақтану
Тері, ауыз қуысының күтімі
Деге тәрбиесі
Күн тәртібі
Барлығы дұрыс
Бокста емделетін науқастар саны?
7-8
1-2
5-6
4-5
9-10
Ақтөбе қаласында балалар ауруханасы салыну қолға алынды. Аурухана учаскесі қандай жерлерден алыс орналасу керек
Темір жол, аэропорт, ірі автомагистраль, трамвай жолдарынан алыс болу керек
Жасыл желектерден алыс болу керек
Ірі кәсіпорындардан алыс болу керек
Су көдерінен алыс болу керек
Палатадан алыс болу керек
Аурухана мекемесінің жерін таңдаған кезде жердің санитарлық жағдайына және жел бағытына үлкен көңіл бөледі. Ауруханаларды қандай жерлерге салуға тиым салынады?
Өндірістік орындар жақын орналасқан жағдайда
Грунттық сулардың көздері жоғары болған жағдайда
2 км қашықтықта су көздері болған жағдайда
Бұрын қоқыс төгілген, бейіт болған, мал өліктерін көмген, химиялық және органикалық ластанған жерлерге тиым салынады
Ассенизация алаңы болған жерлерге тиым салынады
Санитарлық тексеру барысында койка санына қарамастан аурулардың тіркелу санының шамадан тыс болуы анықталған. Ауруханаларда әр бөлімшедегі шамамен койка саны қанша болу керек?
27
30
10
25
20
Ауруханаішілік инфекцияның таралуын алдын алу мақсатында күнделікті санитарлық-эпидемиологиялық тексеру жүргізілді. Аурухана ішіндегі инфекцияның алдын алу шараларына жатпайтындарды көрсетіңіз
Ішкі тәртіп ережелерін сақтау
Инфекция көзін жою (залалсыздау)
Жалпы тазалық ережелерін сақтау
Инфекция көзінің таралуына жол бермеу
Науқастарды диспансерлік бақылауға тіркеу
Аяқтың қатты терлеуінің алдын алу үшін кешке аяқты салқын сумен жуып, содан кейін аяқты 5%-ды формалин ерітіндісімен сүрту керек.Осы процедураны аптасына неше рет қайталап тұру керек
1рет
5рет
1-2рет
4рет
3рет
Егер киім дұрыс киілген болса, киім астындағы микроклимат мынадай болу керек
ауа температурасы 19-32 0С, салыстырмалы ылғалдылық 20-40%
ауа температурасы 29-32 0С, салыстырмалы ылғалдылық 30-40%
ауа температурасы 18-30 0С, салыстырмалы ылғалдылық 15-30%
ауа температурасы 15-30 0С, салыстырмалы ылғалдылық 20-25%
ауа температурасы 20-22 0С, салыстырмалы ылғалдылық 20-35%
