wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл біліміне кіріспе

Total questions: 130

Worksheet time: 1hrs 20mins

Name
Class
Date
1.

Диахрониялық лингвистиканың қарастыратын мәселесі:

a)

Тілдің тарих бойында өзгеруі мен даму қалпы.

b)

Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпы.

c)

Туыс тілдердің жүйесі.

d)

Туыс емес тілдердің құрылымы.

e)

Қатар өмір сүруші құбылыстардың арасындағы қатынастар.

2.

Тұрақтылық, табиғилық, коммуникативтік, экспрессивті-эмоционалдық және жалпы халықтық төмендегі таңбалардың қайсысына тән қасиеттер:

a)

Лингвистикалық.

b)

Көмекші.

c)

Жасанды.

d)

Физикалық.

e)

Акустикалық.

3.

Көмекші таңбалар:

a)

Графикалық, заттық, ымдау.

b)

Дыбыс, нұсқау, сәуле.

c)

Фонемалық, заттық, акустикалық.

d)

Семантикалық, заттық, морфемалық.

e)

Синтагмалық, дыбыстық, графикалық.

4.

«Фонема, сөз, морфема, сөйлем» мына таңбаға жатады:

a)

Лингвистикалық.

b)

Көмекші.

c)

Жасанды.

d)

Заттық.

e)

Дыбыстық.

5.

Тілдің структуралық бөлшектеріне тән ұғым:

a)

Синтагма.

b)

Орфоэпия.

c)

Пиктография.

d)

Сингармонизм.

e)

Көп мағыналылық.

6.

Тілдік элементтердің төрт түрлі қызметі:

a)

Белгілеу, жалпылаушы, коммуникативті, прагматикалық қызметі.

b)

Жекелік, таңбалық, жалқылық, экспрессивтік қызметі.

c)

Таңбалық, логикалық, жалқылық, экспрессивтік қызметі.

d)

Жалпылаушы, коммуникативті, семиотикалық, жүйелік қызметі.

e)

Табиғи, таңалық, даралық, прагматикалық қызметі.

7.

"Дыбысқа еліктеу" теориясы тілдің шығуы жөніндегі бағыттардың қ

4 lines
8.

«Дыбысқа еліктеу» теориясы тілдің шығуы жөніндегі бағыттардың қайсысына жатады:

a)

Әлеуметтік.

b)

Маркстік.

c)

Биологиялық.

d)

Қоғамдық.

e)

Психологиялық.

9.

Сыртқы факторға негізделген тілдің шығуы жөніндегі теория:

a)

«Еңбек айқайы».

b)

«Қоғамдық шарттасу».

c)

Одағай сөз.

d)

Еліктеу сөз.

e)

Әлеуметтік теория.

10.

Эволюциялық теория тілдің шығуын мыналармен байланыстырады:

a)

Адамның ми, сөйлеу аппараты және сезім органдарының жетілуі.

b)

Ойлау және жазудың жетілуі.

c)

Таңбалық және қоғамдық қатынастардың орнығуы.

d)

Дыбыстық және графикалық байланыстардың дамуы.

e)

Еңбек құралдарының жетілуі.

11.

Тілдің «сатылық даму теориясын» жасаған ғалым:

a)

Н.Я.Марр.

b)

А.Шлейхер.

c)

Г.Лейбниц.

d)

Ж.Ж.Руссо.

e)

Л.Нуаре.

12.

«Алғашқы адамдар сөздерді өзара келісіп таңдап алған да, осыдан келіп тіл жасаған» дейтін теория:

a)

Қоғамдық шарттасу теориясы.

b)

Материалистік теория.

c)

Одағай теориясы.

d)

Еңбек айқайы теориясы.

e)

Дыбысқа еліктеу теориясы.

13.

Тілдегі интеграция, дифференциация процестерінің себебі:

a)

Экстралингвистикалық.

b)

Интерлингвистикалық.

c)

Психологиялық.

d)

Ішкі фактор

e)

Табиғат әсері

14.

Тілдің дамуы мыналар арқылы іске асады:

a)

Тілдің ішкі заңдылықтары.

b)

Қоғамдық заңдылықтар.

c)

Әлеуметтік заңдылықтар.

d)

Са

15.

Тілдің дамуы мыналар арқылы іске асады:

a)

Тілдің ішкі заңдылықтары.

b)

Қоғамдық заңдылықтар.

c)

Әлеуметтік заңдылықтар.

d)

Саннан сапаға көшу.

e)

Әр түрлі сатылар.

16.

Халықтардың өзара бір-бірімен қарым-қатынас жасау барысында мынадай өзгерістер болады:

a)

Бір тілден екінші тілге тілдік элементтер ауысады.

b)

Бір тілден екінші тілге таңбалар ауысады.

c)

Екінші тілден үшінші тілге әр түрлі сөйлемдер ауысады.

d)

Екінші тілдің тіл байлығы арта түседі.

e)

Аралық тілдердің тілдік әлеуеті кемиді.

17.

Бір тілден екінші тілге енуге өте-мөте икем болатын элементтер:

a)

Сөздер.

b)

Дыбыстар.

c)

Сөз тіркестері.

d)

Фразеологиялық тіркестер.

e)

Мақал-мәтелдер.

18.

Фонема ілімінің негізін салушы:

a)

Бодуэн де Куртенэ.

b)

В.Виноградов.

c)

Ф. де Соссюр.

d)

В.Гумбольдт.

e)

А.Потебня.

19.

Тілдердің тоғысуының бір түрі:

a)

Тілдік одақ.

b)

Тайпалық одақ.

c)

Рулық одақ.

d)

Тектік одақ.

e)

Адамзаттық одақ.

20.

Әдеби тіл болудың шарты:

a)

Норманың болуы.

b)

Бірнеше ұлтқа ортақ болу.

c)

Зерттелгендігі.

d)

Түсінікті болуы.

e)

Аударылуы.

21.

Жергілікті тіл ерекшеліктері дегеніміз:

a)

Белгілі бір жердің халқына қызмет ететін, өзіне тән ерекшелігі бар жалпыхалықтық тілдің бір бөлігі, тармағы.

b)

Белгілі бір кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшеліктер.

c)

Жер-су аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы.

d)

Сөз мағынасын қарастыратын.

22.

Артикуляциялық ерекшеліктер дегеніміз:

a)

Тіл дыбыстарының жасалуы.

b)

Сөйлеу дыбыстарының пайда болуы.

c)

Тіл дыбыстарының естілуі.

d)

Әріп пен дыбыстың байланысы.

e)

Дыбыстың таңбалану ерекшеліктері.

23.

Акустикалық әдіс арқылы қарастырылады:

a)

Сөйлеу дыбыстарының естілу қасиеттері.

b)

Сөйлеу дыбыстарының жасалуы.

c)

Тіл дыбыстарының пайда болуы.

d)

Дыбыс пен әріптің қарым-қатынасы.

e)

Дыбыс пен буынның пайда болуы.

24.

Дыбысқа тән қасиеттер:

a)

Акустикалық, физиологиялық, қоғамдық.

b)

Физикалық, әлеуметтік, тілдік.

c)

Артикуляциялық, физикалық, тілдік.

d)

Акустикалық, физикалық, әлеуметтік.

e)

Тілдік, биологиялық, әлеуметтік.

25.

Тыныс мүшелерінің экспирациясы дегеніміз:

a)

Ауаны сыртқа шығару.

b)

Ауаны ішке тарту.

c)

Дауыс шымылдығының жиырылуы.

d)

Тыныстау мүшелерінің белгілі бір тәртіппен қозғалуы.

e)

Ауаның ауыз қуысында тосқауылға ұшырауы.

26.

Монофтонг дауыстылар дегеніміз:

a)

Арасында ешбір артық қосындысы жоқ, таза үннен жасалынған дыбыстар.

b)

Жуан және жіңішке дауыстылар.

c)

Еріндік және езулік дауыстылар .

d)

Бірнеше дыбыстың қосындысынан бірігіп, жинақталған дыбыстар.

e)

Мейлінше ашық айтылатын дауыстылар.

27.

Буынның түр саны:

4 lines
28.

Буынның түр саны:

a)

3

b)

2

c)

5

d)

4

e)

1

29.

Түбір мен қосымша аралығында дауысты дыбыстардың не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болып келуі:

a)

Буын үндестігі

b)

Дыбыс үндестігі

c)

Ілгерінді ықпал

d)

Кейінді ықпал

e)

Тоғыспалы ықпал

30.

Тіркес екпіні кездесетін сөз:

a)

Асқар тау

b)

Үлгерім

c)

Конференция

d)

Келген-ді

e)

Қараған

31.

Тіл дыбыстарын жасайтын күш:

a)

Фонациялық ауа

b)

Интонация

c)

Вокализм

d)

Тартылыс күші

e)

Акцентуация

32.

Фонетикалық элизияға ұшырайтын сөз:

a)

Жүруші едік

b)

Батыр жігіт

c)

Қалың орман

d)

Ұсақ жәндік

e)

Кезектес салалас

33.

Тіл дыбыстары дегеніміз:

a)

Адамның дыбыстау мүшелерінің қызметі арқылы шығатын, бір-бірінен сапалық жағынан ажыратылған, әлеуметтік мәні бар дыбыстар

b)

Табиғаттағы құлаққа естілетін үн

c)

Бір зат пен екінші заттың соқтығысуынан пайда болған физикалық құбылыстар

d)

Сөйлеудің қағаз бетіне түскен бейнесі

e)

Белгілі бір сөзді белгілеу үшін алынған таңбалар

34.

Буынның анықтамасы:

a)

Буын - фонациялық ауаның кілт үзілуінен пайда болған жеке дыбыс немесе дыбыстар тобы

b)

Буын - өкпеден шыққан ауаның леппен айтылуы

c)

Буын - лексикалық немесе грамматикалық мағынасы бар сөз бөлшектері

d)

Буын - сөзд

35.

Екпіннің анықтамасы:

a)

Сөз ішіндегі бір буынның басқаларға қарағанда айқынырақ ажыратылып, көтеріңкі айтылуы.

b)

Сөз ішіндегі буындар мен дыбыстардың бірыңғай, біркелкі айтылуы.

c)

Ауаның экспирациялық қарқынымен күшейтіліп айтылатын сөз тізбектері.

d)

Сөздер мен сөз тіркестерінің бірнеше жікке бөлініп айтылуы.

e)

Сөз бен сөзді форма жағынан ажырататын фонетикалық бірлік.

36.

Көңіл-күй екпіні дегеніміз:

a)

Сөйлеушінің көтеріңкі көңіл-күйін, абыржыған ішкі сезімін тыңдаушыға созылыңқы дыбыстар арқылы жеткізу тәсілі.

b)

Дауыс ырғағымен байланысты екпін.

c)

Сөз тіркесі немесе сөз шумағының бір ғана екпінге ие болуы.

d)

Түбірдің соңғы буынына түсетін екпін.

e)

Көп буынды, ешқандай екпін түспейтін сөздер.

37.

Екпіннің жылжымалы болуы мына тілге тән:

a)

Орыс тілі.

b)

Агглютинативті.

c)

Түркі тілдері.

d)

Француз тілі.

e)

Қазақ тілі.

38.

Тіл-тілде екпін мынадай болып келеді:

a)

Тоникалық, лебізді, сандық.

b)

Көңіл-күй, логикалық, сандық.

c)

Эмфазалық, тоникалық, лебізді.

d)

Фразалық, логикалық, тоникалық.

e)

Тоникалық, лебізді, фразалық.

39.

Интонация дегеніміз:

4 lines
40.

Интонация дегеніміз:

a)

Сөйлеуші ойының қандай мағынада жұмсалғанын көрсететін құбылмалы дауыс ырғағы.

b)

Сөйлеу мен ойлауды құрайтын синтаксистік бірлік.

c)

Сөз ішіндегі бір буынның көтеріңкі айтылуы.

d)

Сөйлеу толқынына түскен жеке дыбыстардың тізбегі.

e)

Фонациялық ауаның қарқынымен пайда болған буын жігі.

41.

Сөйлемде синтаксистік білдіруші және сөйлемге эмоционалды-экспрессивті реңк беруші құралдың бірі:

a)

Интонация.

b)

Фраза.

c)

Ырғақ.

d)

Темп.

e)

Синтагма.

42.

Сингармонизм заңы дегеніміз:

a)

Морфемалардың бірыңғай жуан не жіңішке буынды болып және олардың аралығында қатар келген дыбыстардың біріне-бірі акустика-артикуляциялық жақтан бейімделіп, үйлесіп тұруы.

b)

Дыбыстардың өзара тіркесуінде қалыптасқан заңдылық.

c)

Түбір мен қосымшаның арасында дауыссыз дыбыстардың үндестігі.

d)

Алдыңғы дыбыстың өзінен кейінгі дыбысты игеруі.

e)

Тіліміздегі дауысты және дауыссыз дыбыстардың өзіндік ерекшеліктерін білдіретін заңдылық.

43.

Дыбыстардың бір-біріне етер ықпалы мынадай түрде болады:

a)

Дауыс (салдыр) қатысына қарай және айтылу орнына (артикуляциясына) қарай.

b)

Ілгерінді және кейінді.

c)

Ілгерінді және тоғыспалы.

d)

Кейінді және тоғыспалы.

e)

Жуан және жіңішкелігіне қарай.

44.

Протеза дегеніміз:

a)

Сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылып айтылуы.

b)

Дыбыстар аралығында қосылып айтылатын дауысты дыбыс.

c)

Сөз соңы

45.

Протеза дегеніміз:

a)

Сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылып айтылуы.

b)

Дыбыстар аралығында қосылып айтылатын дауысты дыбыс.

c)

Сөз соңында артық дыбыстың қосылуы.

d)

Сөз арасында қатар келген екі дауыстының түсірілуі.

e)

Сөз ішінде бір буынның түсіп қалуы.

46.

Эпитеза қандай құбылыс:

a)

Сөз соңында артық дыбыстың қосылып айтылуы.

b)

Сөз соңындағы ұяң дыбыстардың айтылуда қатаңдануы.

c)

Сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылуы.

d)

Сөз ішінде екпін түспеген буынның көмескі айтылуы.

e)

Бір сөз ішінде ұқсас екі фонеманың біреуі айтылуда басқа дыбысқа өзгеруі.

47.

Игерусіз (спонтандық немесе тарихи) өзгерістерден пайда болған дыбыс алмасуы:

a)

Сағат, сәт.

b)

Жүрегі, тірегі.

c)

Абырой, құдірет.

d)

Өкпе, тепкі.

e)

Досжан, тас жол.

48.

Метатеза құбылысының сипаты:

a)

Сөз ішінде дыбыстардың орын алмасуы.

b)

Дыбыстардың алшақ үндесуі.

c)

Дыбыс пен әріптің үйлесімі.

d)

Диссимиляция.

e)

Дауыс ырғағы.

49.

Гаплология құбылысына бейім тұратын сөз:

a)

Араластыр.

b)

Қанағаттанарлық.

c)

Республика.

d)

Үндестік.

e)

Қызметкер.

50.

Сөз ішіндегі дауыстылардың қысаңданып көмескілену құбылысы:

a)

Редукция.

b)

Элизия.

c)

Фонетикалық вариант.

d)

Фонетикалық вариация.

e)

Сингармонизм.

51.

Ерін үндестігі бар сөз:

a)

Түркістан.

b)

Тәжікстан.

c)

Қырғызстан.

d)

Қазақстан.

e)

Татарстан.

52.

Фонема туралы ілім:

(a)  

53.

Ерін үндестігі бар сөз:

a)

Түркістан.

b)

Тәжікстан.

c)

Қырғызстан.

d)

Қазақстан.

e)

Татарстан.

54.

Фонема туралы ілім:

a)

Фонология.

b)

Фонетика.

c)

Лексикология.

d)

Ассимиляция.

e)

Диссимиляция.

55.

Фонема дегеніміз:

a)

Сөз мағынасы мен сөз тұлғасын ажырататын ең кішкене дыбыстық бірлік.

b)

Дыбыстардың таңбалануы.

c)

Сөйлеу дыбыстарының естілуі.

d)

Тілдің ішкі дыбыстық жүйесі.

e)

Тілдік қатынастардың ауызша және жазбаша түрі.

56.

Cөз мағынасын өзгертетін дыбыстар:

a)

Фонемалық вариация.

b)

Эпентеза.

c)

Протеза.

d)

Эпитеза.

e)

Фонемалық вариант.

57.

Бір сөздің түрліше дыбысталуы:

a)

Фонетикалық вариант.

b)

Элизия.

c)

Фонетикалық вариация.

d)

Сингармонизм.

e)

Редукция.

58.

Тілдегі фонемалардың қызметі:

a)

Дейктивті.

b)

Коммуникативті.

c)

Номинативті.

d)

Сигнификативті.

e)

Эмотивті.

59.

Вариантқа тән дыбыстық алмасу:

a)

Сөз мағынасын өзгертуге септігін тигізе алмайтын дыбыстық алмасу.

b)

Сөз мағынасын өзгертуге септігін тигізетін дыбыстық алмасу.

c)

Тілдің ең кішкене единицасы.

d)

Дыбысты белгілейтін таңба.

e)

Дауыссыз дыбыстардың алмасуы.

60.

Тарихи лексикологияның зерттеу нысаны:

a)

Сөздердің қалыптасуына, өзгеруі мен дамуына қатысты тарихи заңдылықтарды.

b)

Тілдегі жалқы есімдерді қарастырады.

c)

Тұрақты тіркестерді қарастырады.

d)

Сөздердің мағыналық құрылымын.

e)

Дыбыстардың тарихи қалыптасуын.

61.

Лексикалық мағына дегеніміз:

a)

Сөздерді бір-бірінен ажыратып танудағы ең негізгі мағына.

b)

Қосымшалар негізінде туындайтын мағына.

c)

Грамматикалық мағынамен байланыста туындаған мағына.

d)

Жалғаулардың байланысы арқылы туындайды.

e)

Сөздердің тұрақты тұлғасы негізінде туындайды.

62.

Лексикология тіл білімінің мына салаларымен байланысады:

a)

Диалектология, фразеология.

b)

Фонетика, грамматикамен.

c)

Термин сөздер, кәсіби сөздермен.

d)

Сөз формалары, сөздің жасауымен.

e)

Ономастика, антропонимика.

63.

Омоним дегеніміз:

a)

Мағынасы бөлек, дыбысталуы бірдей сөздер.

b)

Мағынасы жақын сөздер.

c)

Бір түбірден жасалған сөздер.

d)

Мағынасы қарама-қарсы сөздер.

e)

Тұрақты тіркестердің мағынасынан туындаған сөздер.

64.

Қазақ тіліндегі омонимдер мағыналарына, формаларына қарай бөлінуі:

a)

Лексикалық омонимдер, лексика-грамматикалық, аралас омонимдер.

b)

Вариант омонимдер, оксюморондар.

c)

Стильдік омонимдер, контекстік омонимдер.

d)

Омофондар, омографтар, омонимия құбылысы.

e)

Омоним тұлғасындағы сөздер, омофондар.

65.

Сөздік құрамындағы сөздердің қолданылу жиілігіне қарай бөлінуі:

a)

Актив және пассив сөздер.

b)

Көнерген сөздер, тарихи сөздер.

c)

Жаңа сөздер, бір қолданар сөздер.

d)

Термин сөздер, кәсіби сөздер.

e)

Диалектизм

66.

Қазақ тілінің сөздік құрамына кірме сөздер қай тілдерден келген:

a)

Араб, парсы, моңғол, орыс тілдерінен.

b)

Қыпшақ тілі, қарашай-балқар.

c)

Өзбек, тәжік, армян тілдерінен.

d)

Ноғай, татар, башқұрт тілдерінен.

e)

Қырғыз, қарақалпақ, түрікмен тілдерінен.

67.

Синонимдер дегеніміз:

a)

Дыбысталуы, айтылуы басқа, мағынасы жуық сөздер.

b)

Мағынасы қарама-қарсы сөздер.

c)

Дыбысталуы бірдей сөздер.

d)

Тура мағына негізінде туындаған сөздер.

e)

Бірнеше сөздердің тіркесуінен туындаған мағына.

68.

Негізгі сөздік қордың басты белгілері:

a)

Тұрақтылық, сөз тудыруға ұйытқы болатындығы, жалпыхалықтық сипаты.

b)

Тіл байлығы, сөз оралымдылығы.

c)

Кірме сөздер негізінде, неологизмдер арқылы туындау.

d)

Кірме сөздердің қолданысы, байырғы төл сөздер.

e)

Көнерген сөздер, фразеологизмдер арқылы жасалған сөздер.

69.

Жеке қолданыстағы (индивидуалды) метафора:

a)

Көңіл құсы құйқылжыр шартарапқа.

b)

Көңілім қалды достан да, дұшпаннан да.

c)

Көңіл жүйрік пе, көк дөнен жүйрік пе?

d)

Көңілім суып кетті.

e)

Көңілденіп отырып біраз әңгіме айтты.

70.

Тіліміздегі сөздердің тұтас жиынтығы:

a)

Сөздік құрам.

b)

Сөз формалары.

c)

Сөз тіркесі.

d)

Сөз жүйесі.

e)

Сөздік қор.

71.

Диалектілік лексикаға жататын сөздер:

4 lines
72.

Диалектілік лексикаға жататын сөздер:

a)

Жергілікті тілдік ерекшеліктер.

b)

Жалпыхалыққа түсінікті сөздер.

c)

Басқа тілден енген кірме сөздер.

d)

Сөздердің актив және пассив қабаттары.

e)

Сөздердің стильдік қызметіне байланысты түрлері.

73.

Эвфемизмді тіркестер:

a)

Құлағының мүкісі бар, аяғының ақауы бар, жаман ауру.

b)

Ұзын құлақ, сыр бермеу, таяқ тастам жер.

c)

Құлағының құртын жеу, мұрнына су жетпеу.

d)

Ауру, ақсақ, дімкәс, жарымес.

e)

Жанын жалдау, жаны жайсаң, жадырау.

74.

Пароним сөздер:

a)

Дайындау - даярлау.

b)

Айдын шалқар.

c)

Сағым қуған сағым жылдар.

d)

Ұзынды-қысқалы.

e)

Ертеңгілік - кешкілік.

75.

Терминология дегеніміз:

a)

Ғылым мен техниканың, өнер т. б. салаларға тән терминдердің жиынтығы.

b)

Лингвистика және әдебиеттану саласына қатысты сөздер жиынтығы.

c)

Математикалық терминдер жиынтығы.

d)

Лингвистикалық және математикалық терминдердің жиынтығы.

e)

Ғылым мен техниканың және лингвистикалық терминдердің жиынтығы.

76.

Қазақ тілі диалектологиясының зерттеу нысаны:

a)

Диалектизмдер.

b)

Кірме сөздер.

c)

Қазақ тілінің сөздік құрамы.

d)

Сөз варианттары.

e)

Сөздің дыбысталу жүйесі.

77.

Орфографиялық сөздіктерді қолдану қажеттілігі:

a)

Сөздердің дұрыс жазылу нормаларын белгілеу үшін.

b)

Сөздердің айтылуын ескеру үшін.

c)

Сөздердің тіркесуін реттеу үшін.

78.

Орфографиялық сөздіктерді қолдану қажеттілігі:

a)

Сөздердің дұрыс жазылу нормаларын белгілеу үшін.

b)

Сөздердің айтылуын ескеру үшін.

c)

Сөздердің тіркесуін реттеу үшін.

d)

Сөздердің дыбысталуын қадағалау үшін.

e)

Сөздердің мағынасын түсіндіру үшін.

79.

Синекдохалық қолданыс:

a)

Көпей жеңгемнің қолын сағынып жүрмін.

b)

Түс ауа Семейден шыға, тартып кеттік.

c)

Елді аралап жүргенде көрген еді.

d)

Екеуі бір таса жерге, қалың шөптің арасына барып жатты.

e)

Әуелгі байлық - денсаулық, екінші байлық - ақ жаулық.

80.

Дисфемизмді тіркестер:

a)

Қолынан боқ келмейді, боқтан өзгені сөз қылды, боғымен жасты баламен ойнады.

b)

Қолынан бәрі келеді, он саусағынан өнері тамған, қолы қысқа.

c)

Тырнақ астынан кір іздеу, қас пен көздің арасы.

d)

Шебердің қолынан шыққан, сегіз қырлы бір сырлы.

e)

Тонның ішкі бауындай, қас пен көздің арасында.

81.

Сөз мағынасының кеңеюін қалай түсінесіз:

a)

Сөздік құрамдағы барлық сөздердің мағынасы.

b)

Бұрынғы мағынасының үстіне жаңа қосымша мағыналарға ие болуы.

c)

Тұрақты тіркестер негізінде туындаған мағына.

d)

Ауыспалы мағынаның берілу жолдары.

e)

Атауыштық мағынадағы сөздер.

82.

Санскрит тiлiнiң Еуропа халықтары тiлдерiне ұқсастығы туралы алғашқы мәлiметтердi кiмнен кездестiремiз?

a)

Сассети, Джонстың

b)

Я.Гримм, Ф.Боппты

c)

Скалигер мен стефан

d)

Р.Раск пен Гердердiң

e)

Лансло мен Арно

83.

"Iшкi құрылым жағынан тiл - қатынас жасауға қажеттi таңбалар жүйесi" деген пiкiр кiмдiкi?

4 lines
84.

Iшкi құрылым жағынан тiл - қатынас жасауға қажеттi таңбалар жүйесi деген пiкiр кiмдiкi?

a)

Ф.Соссþр

b)

Ф.Энгельс

c)

Б.Куртенэ

d)

К.Аханов

e)

Я.Гримм

85.

Бiр-бiрiмен қатынасқа, байланысқа келе алатын тiлдiк элементтер мен олардың өзара қатынастарының жиынтығын не дейдi?

a)

тiлдiк жүйе

b)

тiл қатынас

c)

тiл құрылым

d)

тiлдiк контакт

e)

тiлдiк таңба

86.

Б.де Куртенэнiң тiл бiлiмi тарихында бiрiншi болып байқаған және зерттеген проблемаларының бiрi қайсы?

a)

тiлдiң әлеуметтiк ерекшеленетiндiгi

b)

тiл таңбалық жақтан ерекшелiктерi

c)

тiлдiң таптардың бәрiне ортақтығы

d)

тiлдердiң туыстастығының белгiлерi

e)

Тiлдiң құрылым ерекшелiктерi

87.

А.Шлейхердiң тарихи дамудың тiлге қатысы жөнiнде айтқан пiкiрi қайсы?

a)

тарих - тiл атаулының жауы

b)

тiл - тарихтан бұрын болған

c)

тiл - тарихтан кейiн құралы

d)

тарих - тiл дамуының кезеңiне

e)

тарих-тiл дамытушы

88.

Қай байырғы Греция лингвисi тiлдегi сөздердi сегiз топқа бөлдi?

a)

Аристрах

b)

Апполоний Дисколдiң

c)

Дионисий Фракийский

d)

Аристотель

e)

Платон

89.

Ф.де Соссордiң қателiктерi қайсы?

a)

ол материя соңғы, сана алғашқы дейдi

b)

дүниенiң обьективтiгiн мойындамайды

c)

обьективтiк дүниенiң кiлтi материя дейдi

d)

ол саналы өмiрдi, табиғатты мойындайды

e)

Ол дүниеге субьективтi қарайды

90.

Тiл бiлiмi тарихында Б.де Куртенэ қандай мәселен

4 lines
91.

Тiл бiлiмi тарихында Б.де Куртенэ қандай мәселенi бiрiншi болып зерттеудi бастады?

a)

тiлдердiң типологиясын

b)

синтагмалар қатынасын

c)

буын мәселесiн, буынын

d)

тiлдiк әмбебап заңдарды

e)

тiлдік құрылысын

92.

Лингвистикалық зертеуде бiр ғана дедуктивтi әдiстi қолдануды ұсынған мектеп қайсы?

a)

Глоссематика

b)

Прага мектебi

c)

Дескриптивтiк мектеп

d)

Социологиялық мектеп

e)

Москва мектебi

93.

Күнi бүгiнге дейiн қолданылып жүрген грамматикалық категориялардың, терминдердiң көпшiлiгi кiмнен қалған?

a)

Аристотель

b)

Платоннан

c)

Паниниден

d)

Арабтардан

e)

Аристахтың

94.

Ф.деСоссердiң тiл туралы анықтамасын тап:

a)

тiл - барлық элементтерi бiрiгiп, бiр бүтiн болып тұратын жүйе

b)

тiл - барлық элементтерi автономды, бiр - бiрiне тәуелсiз жүйе

c)

тiл - барлық элементтерi дербес, қатынасқа бiр бағыттағы жүйе

d)

тiл - барлық элементтерi дербес, қатынасқа екi бағыттағы жүйе

e)

тiл - барлық элементтерi бiр-бiрiне тәуелсiз жүйе

95.

Америка структуралистерi зерттеудiң негiзгi методикасы ретiнде нендей методиканы қолданды?

a)

дистрибуцияны

b)

индукцияны

c)

дедукцияны

d)

сегментацияны

e)

тарихи әдiс

96.

Аристотель тiлдегi сөздердi қалай бөлдi?

a)

есiм, етiстiк, жалғаулық

b)

есiм, етiстiк, үстеулерiн

c)

есiм, етiстiк, сан есiмде

d)

есiм, етiстiк, одағайлар

97.

Аристотель тiлдегi сөздердi қалай бөлдi?

a)

есiм, етiстiк, жалғаулық

b)

есiм, етiстiк, үстеулерiн

c)

есiм, етiстiк, сан есiмде

d)

есiм, етiстiк, одағайлар

e)

есiм,жалғаулық

98.

Неолингвизм мектебi лингвистерiнiң пiкiр қайсы?

a)

тiлдегi әрбiр сөзде, формада, дыбыста ерекшелiк болады

b)

тiлдегi сөздегi өзiндiк ерекшелiк, ауытқушылық болады

c)

тiлдегi ауытқушылыққа семантикалық заңдарға тәуелдi

d)

тiлдегi ауытқушылыққа тiлдiк дәстүрге тәуелдi болады

e)

тiл-дыбыстық жүйе

99.

В.Гумбольдтың "Тiл дегенiмiз - жүйе, бiр бүтiн құрылым" деген пiкiрi қай лингвистикалық ағымның қалыптасуына негiз болады?

a)

структурализм бағытына

b)

лингвосемиотика өкiлдер

c)

эстетикалық лингвистика

d)

неолингвизм бағытына

e)

структурализм бағытына

100.

Панинидiң сипаттама грамматикасы басқаша қалай аталады?

a)

Санскрит тiлiнiң грамматикасы

b)

Итальян тiлiнiң грамматикасы

c)

Пракрит тiлiнiң грамматикасы

d)

Универсал әмбебап грамматика

e)

Тiлдiң эмоционалдық қызметi жоқ

101.

Көне дәуiр лингвистикасының өкiлi Платон тiлдегi қалай бөлдi?

a)

есiм, етiстiк

b)

үстеу, етiстiк

c)

одағай, етiстiк

d)

жалғау, етiстiк

e)

есiм, жалғаулық

102.

Неолингвизм өкiлдерiнiң тiл туралы пiкiр қайсы?

a)

тiл дамудың рухани көрсеткiшi

b)

тiл -индивидуумның творчествосы

c)

қоғамдағы пiкiр алысу құралы

d)

экспрессивтiк қызметтi құбылыс

e)

Тiл- дыбыстық жүйе

103.

В.Гумбольдтың "Тiл халық рухымен байланысты, тiлдiң дамуы жеке адамның ойлауына тәуелдi" деген пiкiрi қай бағытқа негiз болды?

a)

лингвистикалық психологизм бағытына

b)

лингвистикалық эстетизмнiң бағыттары

c)

этнолингвистика бағытына

d)

лингвогеография бағытына

e)

структурализм бағытына

104.

Эстетизм мектебiнiң тiл тарихы мәселесi туралы пiкiр қандай?

a)

тiлдi жасайтын, қалыптастыратын, қозғалысқа келтiретiн рух

b)

тiл барлық уақыт даму үстiнде болатын, адам рухына тәуелсiз

c)

тiл - ойлаудың тiкелей шындығы

d)

тiлдiң экспрессивтi қызметi жоқ

e)

тiлдiң эмоционалдық қызметi жоқ

105.

Этнографиялық лингвистика өкiлдерiнiң пiкiр қайсы (Америкалық тармағы)?

a)

рухани жақтар - халық психологиясына тәуелдi

b)

қоғамның рухани жақтары - халық психологиясына тәуелдi

c)

қоғамның рухани жақтары - халық психологиясына тәуелсiз

d)

қоғамның рухани жақтары - халық психологиясын белгiлейдi

e)

қоғамның рухани жақтары - психологиясымен санаспайды.

106.

Қазiргi қазақ тiлi атты ғылымның iргетасы болған кiмнiң қай еңбегi?

a)

А.Байтұрсынов. Тiл -құрал

b)

С.Аманжолов. әдеби тiлiнде

c)

Қ.Жұбанов. қазақ тiлi туралы зерттеулер

d)

М.Әуезов. қазақтың әдеби тiлдер туралы

e)

I.Кеңесбаев. қазiргi қазақ тiлi.

107.

Функциональды лингвистика мектебi өкiлдерi ненi неден бөлiп қарастырады?

a)

фонетиканы синтаксистен

b)

морфология синтаксистен

108.

Функциональды лингвистика мектебi өкiлдерi ненi неден бөлiп қарастырады?

a)

фонетиканы синтаксистен

b)

морфология синтаксистен

c)

лексикасы фразеологиядан

d)

фразеологияны графиядан

e)

лексиканы грамматикадан

109.

Қай кезеңде латын тiлi грамматикасы барлық тiлдерге бiрдей дәрежеде қолдануға болатын құрал деп есептелiнедi?

a)

орта ғасыр лингвистері

b)

қайта өркендеу дәуiрi

c)

эллинизм лингвистерi

d)

Александрия мектебiн

e)

Көне дәуiр лингвистерi

110.

Этнолингвистер В.Гумбольдтiң қандай пiкiрiн басшылыққа алады?

a)

халық тiлi - оның рухы, халық рухы - оның тiлi

b)

тiл - мәдени көрсеткiш, тiл дамуы - халық дамуы

c)

халықтың даму дәрежесiнiң көрсеткiшi оның тiлi

d)

Мәдениеттiң дамуы халықтың тiлi дамуы дәрежесi

e)

тiл тарихи құбылыс

111.

Даралаушы типке жататын тiлдерге қандай ерекшелiктер тән?

a)

Сөздер түрленбейдi, сөз табы жiгi айқын емес

b)

Сөздер түрленгiш, сөз таптарын жiгi айқын

c)

форма арылы грамматикалық мағына бiлдiредi

d)

iшкi флексия, сыртқы флексия тәсiлдерi басым

e)

Сөздер жiктелмеген

112.

Глоссематиктер өз зерттеулерiнде негiзiнен қандай әдiстi қолданды?

a)

иманенттiк әдiстi

b)

дистрибуция әдiсi

c)

сегменттiк әдiсi

d)

бихевиористiк әдiсi

e)

синхрондық әдiс

113.

Қай көне дәуiр лингвистерi алғашқы рет әрiп пен дыбыс арасындағы өзгешiлiктердi айқындады?

a)

араб лингвистерi

b)

грек лингвистерi

c)

қайта өркендеу лингвистерi

d)

Көне үндi лингвистерi

114.

й көне дәуiр лингвистерi алғашқы рет әрiп пен дыбыс арасындағы өзгешiлiктердi айқындады?

a)

араб лингвистерi

b)

грек лингвистерi

c)

қайта өркендеу лингвистерi

d)

Көне үндi лингвистер мектебi

e)

орта ғасыр лингвистерi

115.

"Тiл - дүние танудың құралы, ол мәдениетпен, көркем әдебиетпен, нермен, тығыз байланысты" деген қай ағым өкiлдерi пiкiрi?

a)

функционалды лингвистикалы пiкiрi

b)

глоссематика мектебi өкiлдерi пiкiрi

c)

дескриптивтiк мектеп өкiлдерi пiкiрi

d)

социологиялық мектеп өкiлдер пiкiрi

e)

эстетикалық мектеп өкiлдерiнiң пiкiрi

116.

Қай дәуiр лингвистерi тiлдердiң өзара жақын, туыстас болатындығы жөнiндегi бастапқы түсiнiктi дүниеге келтiрдi?

a)

қайта өркендеу дәуiрi лингвистерi

b)

байырғы Грецияя лингвистерiндегi

c)

орта ғасыр лингвистерiн

d)

александриялық мектебi

e)

көне дәуiр лингвистикасы

117.

"Тiл туралы жаңа iлiмнiң" тiл дамуы туралы жансақ пiкiрi қайсы?

a)

тiл қопарылысты жолмен дамиды

b)

тiл эволюциялық жолмен дамиды

c)

тiл қоғамның рухани жақтарына

d)

тiлге қоғамдық прогреске тәуелсiз

e)

тiл жалғамалы жолмен дамиды.

118.

Қазақ тiлi оқулықтары мен әлiппесiн, графикасын алғашқы жасаушы лингвист кiм?

a)

А.Байтұрсынов

b)

В.Радлов

c)

Қ.Жұбанов

d)

Ы.Алтынсарин

e)

Қ.Қайсенов

119.

Тiл тарихы туралы А.Шлейхердiң пiкiрi қайсы?

a)

"Тарих - тiл атауының жауы"

b)

"Тарихқа дейiнгi дәуiр сөзiн"

c)

"Тарих даму - тiлдердiң басынан өткiзетiн заңы"

d)

"Тарих бойында ол даму үстiнде болатын заңы"

120.

Америкалық этнолингвистика өкiлдерiнiң пiкiрi қайсы?

a)

тiлдердiң әр түрлiлiгi халықтың ойлауының әр түрлiлiгiн бiлдiредi

b)

халықтың ойлау дәрежесi түрлi болмайды, тiлдерi әр түрлi болады

c)

әрбiр халықтың мәдени әмiрiнiң дамуы

d)

халықтың тiлi халық рухына бағынады

e)

халықтың әлеуметтiк дамуы

121.

Қазақ тiлi грамматикасына қатысты терминдердiң қазақша атауларын кiм ұсынған?

a)

А.Байтұрсынов

b)

Қ.Жұбанов

c)

С.Аманжолов

d)

М.Дулатов

e)

I.Кеңесбаев

122.

Э.Сепир мен Б.Уорфтың (Сепир - Уорф гипотезасы аталып кеткен) болжамындағы пiкiр қайсы?

a)

халықтың мәдени дәрежесiн оның тiлiн зерттемей тұрып түсiну мүмкiн емес

b)

халықтың мәдениетiнiң, дәрежесiн оның рухын бiлмей зерттеуi мүмкiн емес

c)

халықтың мәдениетi халық психологиясынан туындайды

d)

халықтың тiлi ол психологиясын қалыптастыра алмайды

e)

ешқайсысы дұрыс емес

123.

Зерттеудiң сипаттама, салыстырма түрлерi алғашқы рет қай кезеңде бой көрсете бастады?

a)

қайта өркендеу дәуiрiнде

b)

ғасыр лингвистикасында

c)

грамматистер мектебiнде

d)

араб лингвистикасындағы

e)

көне дәуiрде

124.

Көне замандар лингвистикасында тiлдiк зерттеулер қай уақыттан басталады?

a)

бiздің дәуiрге дейiнгi бесiншi ғасырдан

b)

бiздiң дәуiрiмздiң бесiншi ғасырынан

c)

бiздiң жыл сана

125.

Көне замандар лингвистикасында тiлдiк зерттеулер қай уақыттан басталады?

a)

бiздің дәуiрге дейiнгi бесiншi ғасырдан

b)

бiздiң дәуiрiмздiң бесiншi ғасырынан

c)

бiздiң жыл санауымыздың басынан

d)

бiздiң дәуiрге дейiн алтыншы ғасыр

e)

бiздi дәуiрiмiзге дейiнгi үшiншi ғасыр

126.

"Лингвистиканың кейiнгi замандарда дамуына тигiзген әсерiнiң тереңдiгi, күшi жағынан онымен пара - пар келетiн басқа бiр ғалымды атау қиын" деген пiкiр

a)

Вимгельм Гумбольдт

b)

Фердинант де Соссþр

c)

Бодуэн де Куртенэ

d)

А.Востоков

e)

А. Шахматов

127.

Америка структурализмнiң классигi Л.Блумфильдт зерттеулерiнде ненi басшылыққа алды?

a)

Бихевиоризмдiк психологияны

b)

Индивидуальдық психологиясы

c)

Электикалық сөзi

d)

Таза психологиясы

e)

Лингвистикалық психология

128.

Тiлдiң "сатылық" даму теориясын ұсынған кiм?

a)

Н.Марр

b)

В.Матезиус

c)

Э.Сепир

d)

Л.Ельмслев

e)

В.Гумбольдт

129.

үндiлердiң лингвистикалық зерттеулерi кiмдер арқылы Греция, араб лингвистикасына әсерiн тигiздi?

a)

парсылар арқылы

b)

түркiлер арқылы

c)

қытайлар арқылы

d)

еврейлер арқылы

e)

арабтар арқылы

130.

В.Томсен кiм туралы "Германиядағы ұлы адамдардың бiрi" деген?

a)

В.Гумбольдт туралы

b)

Якоб Гримм туралы

c)

Фридрих Энгельс

d)

Франц Бопп

Similar Resources on Wayground

Инклюзивті білім беру 2 бөлім

126 questions

Инклюзивті білім беру 2 бөлім

quiz

Worksheet

•

University