Font size
WorksheetsПатологиялық физиология
Total questions: 99
Worksheet time: 50mins
Патофизиологиялық экспериментте міндетті болып саналады:
жануарларды иммобилизациялау
наркотикалық заттарды қолдану
диагностиканың жаңа әдістерін өңдеу
адам ауруларын жануарларда модельдеу
морфологиялық зерттеу әдістерін қолдану
«Жалпы нозология» бөліміндегі осы мысалдар: «Төменгі сол жақ бірінші азу тісті жедел іріңді апикальдық (ұштық) периодонтит», «Созылмалы апикальды фиброзды периодонтит» қандай түсініктемелер мен категорияларға жатады:
ауру
синдром
патологиялық реакция
патологиялық процесс
патологиялық жағдай
Ауыз қуысының сілемейлі қабатының ісінуі перифериялық қанайналымының осы типтік бұзылысына тән:
стаз
ишемия
эмболия
веналық гиперемия
артериалық гиперемия
Стрептококктар мен стафилококктар ассоциациясымен шақырылған жедел периодонтит кезінде қабыну ошағына алғашқ болып эмиграцияланады:
базофилдер
эозинофилдер
нейтрофилдер
моноциттер
лимфоциттер
Жанамалы протездік стоматиттің негізінде осы типтегі аллергиялық реакция жатады:
реакция
ынталандыратын
цитотоксикалық
иммундық кешенді
жасушаның қатысуымен жүретін түрі
Тіс креукесінің (эмаль) эрозиясы ауыз қуысының осы pH деңгейінде байқалады:
4,5-5,5
6,5-7,0
7,5-8,0
8,5-9,0
5,0 жане одан томен
Тістегі микрофлораның қышқылдануына сахароза басқа көмірсулармен салыстырғанда ерекше әсер етеді. Бұл оның қандай қасиеттеріне байланысты?
тіс қатпарындағы микрофлорасы арқылы жылдам ферменттеледі
тіс бетіндегі қатпардың өсуін тежейді
тіс қатпарында полисахаридтердің түзілуін басады
сілекейдегі лизоцимнің белсенділігін арттырады
Атеросклероздың дамуына маңызды рөл атқаратын липопротеидтерді атаңыз.
модификацияланған липопротеидтер
хиломикрондар
фосфолипидтерге бай липопротеидтер
жоғары тығыздықтағы липопротеидтер
нативті липопротеидтер
Эмальды қайта минералдануы ең алдымен сілекейдегі қандай иондарға байланысты?
магний, кальций
натрий, калий
селен, бор
фтор, йод
кальций, фосфор
Фтор жетіспеушілігі келесі жағдайдың дамуына ықпал етеді:
кариестің дамуына
гингивиттің дамуына
пульпиттің дамуына
стоматиттің дамуына
Периодонтит кезiнде тiстiн катты ауырсынуы артериялык кысымнын
ауыткуына, журек ыргагынын, тыныс алудын озгеруiне акеледi. Бул
патогенездiн келесi айырыкша белгiсi саналады:
патогенездің негізгі тізбегі
патогенездің кері айналымы сору шеңбері
патогенездегі спецификалық және бейспецификалық механизмдердің арақатынасы
патогенездегі жергілікті және жалпы үдерістердің арақатынасы
патогенездегі себеп-салдарлық қатынастар
Қызмет атқармайтын альвеолалар немесе қылтамырлардың іске қосылуы қорғаныс-бейімделу механизмдерінің келесі деңгейдегі мысалы болып табылады:
тіндік
жасушалық
молекулалық
субжасушалық
организмік
Ер адамдар, әйелдерге қарағанда, жас кезінде және ересек жаста келесі ауруға бейім келеді:
депрессия
атеросклероз
остеоартроз
теміртапшылық анемия
қалқанша без патологиясы
Жедел фаза жауабының негізгі белгілеріне жатады:
гиперергия, лейкопения, гипогаммаглобулинемия
гиперальбуминемия, IL-1, IL-6, TNF өндірілудің азаюы
артралгия, комплемент жүйесінің тежелуі, АКТТ азаюы
қызба, С-реактивті ақуыздың түзілуінің жоғарылауы, ЭШЖ жылдамдауы
миалгия, Т- және В-лимфоциттер функциясының басеңдеуі, фибриногеннің азаюы
Наукаста жогаргы жактын он жак болiмiнде пародонталды абсцесс
аныкталды. Тамырлык-тiндiк реакциянын сипатына карай наукаста кабынудын
кандай турi дамыган?
Альтерациялық қабыну
Экксудативті іріңді қабыну
Экксудативті шірікті қабыну
Пролиферативті қабыну
Өнімдік қабыну
Лейкоциттердің беткейінде интегриндердің экспрессиялануы осымен өзара әрекеттесумен қатар жүреді:
катионды ақуыздармен
фиброноген молекулаларымен
эндотелийдің Е-селектиндерімен
эндотелийдің Р-селектиндерімен
эндотелийдегі адгезивтік молекулалармен — ICAM, VCAM
Гипоксемиясыз гипоксия осы жағдайда дамуы мүмкін:
тау ауруы
өкпенің гиповентиляциясы
эритроциттердегі 2,3-дифосфоглицераттың төмендеуі
жүрек жеткіліксіздігі
гемоглобинопатиялар
Жүгі пульпиті бар науқастың төменгі жақтың жұмсақ тіндерінде айқын ісіну байқалған. Бұл ісінудің пайда болуында келесі патогенездік фактор маңызды рөл атқарады:
онкотикалық фактор
осмостық фактор
гидродинамикалық фактор
мембраналық фактор
тіндiк фактор
Бүйрек зақымданғанда дамитын гиперазотемияның ретенциялық түріне қанда осы заттектердің көбеюі тән:
электролиттер
тiкелей билирубин
тармақталған тізбекті аминқышқылдары
зәрнәрісіл
альбумин
Қанда қандай гормондар деңгейінің өзгерісі организмнен фосфаттардың шығарылуын арттырып, гипофосфатемия тудырады?
қалқанша без гормондарының артықшылығы
қалқанша маңы безі гормонының артықшылығы
соматотропты гормоннын тапшылыгы
глюкокортикостероидтердiн тапшылыгы
тиреокальцитонин тапшылыгы
Иондаушы радиацияның әсерінен зарал шеккен ер адамда некроздық ангина, асқазан-ішек жолдарының қызметінің бұзылуы байқалады. Қанда анемия, лейкопения, тромбоцитопения анықталады. Бұл белгілер жедел сәулесоқ аурудың қай кезеңіне тән?
жасырын кезең
алғашқы реакция
терминалдық күй
жалған сағаттық
аурудың айқындалуы кезеңі
Науқастың денесі тоңып, діріл пайда болды. Одан кейін дене қызуы көтеріліп, терісі бозарып, гиперемияға ауысты, терісіне қол тигенде ыстық болды. Дене температурасы – 39,3°C. Осы қызбаның кезеңіне жылу өндірілуі мен жылу берілуінің келесі арақатынасы тән:
жылу өндірілуі жылуды шығарудан басым
жылу шығарылу жылу өндірілуінен басым
жылу шығару күшейген, жылу өндірілуі қалыпты
жылуды шығару қалыпты, жылу өндірілуі күшейген
жылу шығару мен жылуды өндірілуі теңдестірілген
Науқаста ұсақ жасушалы емес өкпе обырына байланысты радикалды хирургиялық операция жасалғаннан және химииялық терапиядан кейін бір жыл өткен соң сол жақ бұғанаасты лимфа түйіндерінің ұлғаюы анықталды. Биопсия нәтижесінде алынған жасушалар морфологиялық жағынан өкпеден алынған ісік жасушаларына ұқсас болды. Бұл өзгерісті осымен түсіндіруге болады:
өкпе обырының қайталануы
өкпе обырының метастаздануы
лимфогранулематоздың дамуы
лимфангиттің дамуы
лимфоманың дамуы
Науқас клиникаға ес-түссіз күйде жеткізілді. Веналық қан плазмасындағы глюкозаның мөлшері – 2,0 ммоль/л. Осы жағдайдың этиотропты еміне жатады:
глюкоза енгізу
витаминдер
антиоксиданттар
адреноблокаторлар
9 айлық бала салмағы нашар қосуда, тыныс алу жолдарының және ішек инфекцияларымен жиі ауырады. Соңғы уақытта құсу, ішу, сұйық майлы нәжіс пайда болған. Жалпы ақуыз мөлшері – 42 г/л, альбуминдер – 20 г/л. Оң екі елі ішек сөлінде энтерокиназа мен трипсиннің жеткіліксіздігі анықталған. Бұл жағдайда ақуыз сіңірудің қай кезеңі бұзылған?
аминопиридиндер эксскрециясы
ақуыздардың сіңірілуі және түзілуі
аминқышқылдарының аралық алмасуы
зат алмасудың соңғы өнімдерінің түзілуі
нуклеин қышқылдарының эндогенді түзілуі
Жануарларға жасалған эксперименттің кемшілігі болып табылады:
аурудың субъективті белгілерін ескеру мүмкін еместігі
бір жануарда аурудың барлық кезеңдерін зерттеу мүмкін еместігі
аурулар диагностикалау принциптерін жасау мүмкін еместігі
гомеостаз бұзылыстарын түзетуді жүргізудің мүмкін еместігі
арнайы жасалған жағдайда аурулардың патогенезін зерттеудің мүмкін еместігі
Кариес дамуының шығу тегі биологиялық негізгі этиологиялық факторлары болып табылады:
Actinomyces Viscous бактериялары
Streptococcus Mutans бактериялары
тұқым қуалайтын бейімділік
ақуыз тапшылығымен құнарсыз тағам
тіс қатты тіндерінің биохимиялық құрамындағы ауытқулар
Жасушаның ишемиялық зақымдануында байқалады:
Ca2+АТФазаның белсенділігінің артуы
Na+/K+АТФазаның белсенділігінің төмендеуі
жасушада Ca2+ иондарының концентрациясының төмендеуі
липидтердің асқын тотығуын тежелуі
фосфолипаза А2-нің тежелуі
Обтурациялық ишемияның себебі болуы мүмкін:
ангиоспазм
қоқымдардың тромбпен бітелуі
атеросклероздық түйіншектің түзілуі
артерияның бөгде денемен қысылуы
тамырқозғалтқыш орталықтың тітіркенуі
Тіс-жақ аймағы тіндеріндегі жедел қабыну әдетте сипатталады:
кариес дамуының баяулауымен
қабыну процесінің жылдам жайылуымен
қабыну ошағынан метаболиттердің сіңірілуінің төмендеуімен
экссудациянын басым болуымен жүретін гиперергиялық ағымымен
пролиферацияның басым болуымен жүретін гипоэргиялық ағымымен
Gell және Coombs бойынша I реагиндік типті аллергиялық реакцияларда алғашқы нысана-жасушалар болып табылады:
лимфоциттер
нейтрофилдер
бүлтты жасушалар
эозинофилдер
тромбоциттер
Ісік жасушаларының шексіз бөлінуі және көпқабатты көбеюі осымен байланысты:
Хейфлик шегінің төмендігі
тез қартаю
агрессивтік қасиеттерінің айқындылығы
эндокриндік реттелудің басым болуы
митоздық оралымның толық тежелуі
Гемикалық гипоксияның дамуына әкеледі:
тауға көтерілу
өкпенің эмфиземасы
кесондық жұмыстар
көміртек тотығымен улану
синиль қышқылымен улану
Сілекей қышқылдығының артуы кезінде байқалады:
пелликулла түзілуінің күшеюі
эмаль гидроксиапатитінің ерігіштігінің артуы
сілекейдегі тіс кіреукеcіне (эмальға) кальций иондарының түсуінің жоғарылауы
сілекейдің мицелла құрамының сақталуы
сілекейдегі кальций мен фосфордың артуы
Панкреатикалық емес инсулиндік жеткіліксіздік синдромы дамиды. Осы механизмдердің қайсысы панкреатикалық емес инсулиндік жеткіліксіздікке тән?
қанда сульфанилмочевин жойылуымен
бета-жасушалардың аутоиммундық деструкциясымен
проинсулиннің инсулинге жедел ауысуымен
бауырда инсулин метаболизмінің жеделдеуумен
инсулин рецепторлары санының азаюымен
Жас жігіт автокаракаттан кейін 15 минуттан соң жеткізілді. Науқас есін біледі, қатты әрі көп сөйлейді, көмек сұрайды. Кейде ыңыранып, төсектен түсуге тырысады. Беті бозарған, «суық» термен жабылған. Көз қарашықтары кеңейген, қасақ қабықтары жылтыр. Бұл экстремалды жағдайдың осы сатысына тән белгі:
брадикардия
эндотоксемия
артериалдық гипотензия
антиноцицептивтік жүйенің тежелуі
симпатoadреналдық жүйенің қозуы
Алкогольді шамадан тыс қолданғанда ағзада ацетальдегид жиналады. Нәтижесінде ми ішінде эндогенді морфинге ұқсас заттар түзіліп, гипоталамустың «рақаттылық орталығының» қоздырады. Бұл өз кезегінде қайтадан алкоголь қабылдауға итермелейді және «рақаттылық орталығы» ынталандырады. Алкоголь қабылдайды... Бұл мысал жалпы патогенездің айыршықа белгілерінің бірін көрсетеді:
патогенездегі негізгі тізбекті
патогенездегі кері айналым соғу шеңбері
патогенездегі жергілікті және жалпы категориялар
функциялық және морфологиялық белгілердің үйлесуі
спецификалық және спецификалық емес көріністердің үйлесуі
Науқас 39,2°C-қа дейінгі дене температурасының көтерілуімен, оң жақ жақасты аймағындағы пульсациялайтын ауырусымен шағымданып хирургиялық бөлімшеге келіп түсті. Ауру төрт күн бұрын кенеттен суық тиюден кейін басталған. Объективті: оң жақ жақасты аймағының ортасында жұмсаруы бар қызыл-қоңыр түсті инфильтрат анықталды. Абсцесс тілігі жасалды. Зертханалық тексеруде экссудат құрамында осының көп мөлшерде болуы анықталады:
нейтрофилдердің
лимфоциттердің
эритроциттердің
моноциттердің
ЛГ тобының бета-гемолитикалық стрептококк шақырған жақ-бет аймағының одонтогендік инфекциясы бар науқастың дене температурасы 38,9°C-қа дейін көтерілген. Тексеру кезінде С-реактивті ақуыз, интерлейкин-1, фибриноген, комплемент С3а деңгейлерінің жоғарлағаны анықталды. Терморегтеу орталығының рецепторларына әсер етіп, қызбаның дамуына әкелетін негізгі фактор:
фибриноген
интерлейкин-1
комплемент С3а
С-реактивті ақуыз
G тобының бета-гемолитикалық стрептококк
Пародонт қалтасы мен тіс қатқаты патогенді микрофлора антигендік қасиеттерге ие бола отырып, осыған ықпал етеді:
тіндердің сенсибилизациясына
антигендердің пептидтерге дейін процессингіне
процессингтен өткен антигенді Т-хелперлерге презентациялау
Т-хелперлердің цитокиндер секрециясы
аллергия медиаторларының түзілуі
Өкпенің гипервентиляциясының салдарлары болуы мүмкін:
газдық ацидоз, гипокапния
газдық ацидоз, гиперкапния
газдық алкалоз, гипокапния
газдық емес алкалоз, нормокапния
метаболикалық ацидоз, нормокапния
Оттас ауруы бар науқастың нәжісінде бейтарап май мен май қышқылдарының мөлшері тәулігіне 5 г-нан артық. Бұл осының дамуын көрсетеді:
липурия
креаторея
амилорея
стеаторея
кетонурия
Шынайы (гипосинтетикалық) гипопротеинемия мына жағдайда пайда болады:
бауыр жеткиликсиздиги
қан жоғалтқанда
бүйрек қызметінің бұзылуында
ішек арқылы ақуыздың сіңірілуі бұзылғанда
Калканша маны бездерiнiн жеткiлiксiздiгiнде, кальцитониннiн гиперальдостеронизм, бауыр жеткіліксіздігі, көп мөлшерде физиологиялық ерітінді құю, тереңдіктің күшеюі, гиперволемия жағдайында қандай электролит алмасу типі дамиды?
гипофосфатемия
гипокальциемия
гиперфосфатемия
гиперкальциемия
гипермагниемия
Тістердің кариесін жүйелік және жергілікті алдын алу үшін міндетті түрде фторидтер қолданылады. Фторидтердің кариозды процесті алдын алудағы және оның үдеуін тежеудегі рөлі мынанда:
тістердің деминерализациясын күшейту
тістердің реминерализациясын жеделдету
тіс қатқақ бактериялардың қышқыл түзуші күшейту
гидроксиапатиттен кальцийдің шайылуын жеделдету
тіс матрицасының түзілуін жеделдету
58 жастағы ер адам 40 жыл бойы шылым шегеді. Аяқтарындағы ауырысынуға, денесі тоңып, бақайларының күйдіру сезіміне шағымданады. Облитерациялық эндартериит диагнозы қойылды. Науқаста шеткергі қанайналым бұзылысының осы түрі байқалады:
обтурациялық ишемия
компрессиялық ишемия
нейроапалитикалық артериялық гиперемия
компрессиялық веноздық гиперемия
веналық стаз
Созылмалы инфекциялық ауру – аллепсен сырқаттанған науқаста тері мен теріасты шелмайда грануляциялардың артық түзілуі байқалады. Бұл жағдайда патогенездік тұрғыдан ем тағайындау тиімді:
адаптогендерді
антигистаминдік препараттарды
вирусқа қарсы дәрі-дәрмектерді
бактерияға қарсы препараттар
глюкокортикоидтарды
Науқас дем алудың ұстамалы түрде қиындауына, тұншығуға, кеудесіндегі сырылға шағымданады. Ұстама соңында аз мөлшерде ашық түсті қақырықты жөтел пайда болған. Ұстамаға жасыл гүлдеген кезде туындайды. Антигистаминдік препараттарды қабылдау тиімді. Бұл аллергиялық реакцияның патогенезінде басты рөлді атқарады:
лимфоциттер
Е иммуноглобулиндері
комплемент жүйесінің компоненттері
сенсибилизацияланған Т-лимфоциттер
IgG, IgM фракциясының преципитациялаушы антиденелері
Жасуша геномының тұрақтылығы TP53 антионкогені бақылуында болады. TP53 генінің мутациялары шамамен 50% қатерлі ісік жасушаларында анықталады. p53 ақуызының онкосупрессорлық механизмі осымен түсіндіріледі:
протоонкогендердің ампликациясымен
пропаптоздық факторлардың түзілуін тежеу
жасушалардың өсуінің тежегіш сигналдарға сезімталдығын төмендету
жасушалық циклді G1-5 бақылау нүктесінде тоқтату
репарация ферменттерінің синтезін тежеу
Бауыр циррозы бар науқастың плазма ақуыздарының электрофореграммасында гамма-глобулиндер фракциясының айқын жоғарылауы және альбуминдер мөлшерінің төмендеуі байқалады. Бұл осының дамуын көрсетеді:
диспротеинемия
парапротеинемия
гиперпротеинемия
дефектпротеинемия
он азоттық алмасу
Жануарларға комиссуралардың басымдылығы бар азық беру арқылы тіс жегінің (кариестің) үлгісін алу тәжірибесінің осы түріне жатады:
жедел
созылмалы
формаланған
инвазивалық
шынайы
Тіс-жақ аймағы тіндеріндегі қабынуы осының мысалы болып табылады:
ауру
ауру алды жағдайдың
патологиялык реакциянын
патологиялык куйдiн
патологиялык процестiн
Өкпендегі қабыну кезінде қалыпты газ алмасуды қамтамасыз ету үшін әдетте сыртқы тынысқа қатыспайтын тыныс алу беткейі іске қосылады. Бұл сауығу механизмдерінің осы түрінің мысалы болып табылады:
шұғыл
төтенше
салыстырмалы түрде тұрақты
тұрақсыз
тұрақты
Жасуша мембраналарының өткізгіштігінің артуы осыған әкеледі:
жасушалардан натрийдің шығуына
жасушаішілік калийдің көбеюіне
жасушаішілік кальцийдің төмендеуіне
жасушаішілік оттегінің көбеюіне
жасушалардан ферменттердің шығуына және гиперферментемияға
Ұзаққа созылған ишемиядан кейін қанайналымының қалпына келуі жасушалардың реперфузиялық зақымдануына әкелуі мүмкін. Бұл осымен сипатталады:
цитоплазмада кальций иондарының жиналуымен
жасушалардың антиоксиданттық қорғанысын белсендіруімен
жасушаның эффекторлық жүйелерімен АТФ-ты утилизациялаудың жылдамдауымен
бос радикалды тотығу процестерінің тежелуімен
протеаза, лизазалардың, фосфолипазалардың тежелуімен
Қабыну кезінде лейкоциттердің роллингінің дамуына әкеледі:
қан ағымының жылдамдауы
L- және E-селектиндердің активизациялануы
лейкоцит бетінде интегриндердің экспрессиялануы
эндотелийдегі адгезия рецепторларының санының азаюы
эндотелийдегі иммуноглобулинге ұқсас молекулалардың экспрессиялануы
Тіс қатпарында бактериялар ең алдымен, сүт қышқылын өндіреді. Бұл осы механизмдердің активизациялануынан іске асырылады:
гликолиздің
гликогенолиздің
глюконеогенездің
Аралык май алмасуынын бузылуы осы белгiлермен корiнедi:
глюконеогенездің күшеюімен
сүт қышқылының түзілуімен
пирожүзім қышқылының түзілуімен
атерогенездің күшеюімен
кетогенездің күшеюімен
Науқаста IIIа-IIIб дәрежедегі терінің ауыр күйіктері бар. Бұл жағдайда ақуыз алмасуының бұзылуына тән көрінісі саналады:
гиперурикемия
парапротеинемия
шынайы гиперпротеинемия
теріс азоттық баланс
оң азоттық баланс
Тіс жегісі мен қышқылдық эрозия кезінде тіс кіреукеісінің (эмальдың) негізгі құрамында болатын қандай бейорганикалық құрамбөліктің (минералдың) мөлшері азаяды?
фторапатит
хлорапатит
гидроксапатит
карбонапатит
магнийапатит
Артериялық және веналық гиперемияға ортақ белгі болып табылады:
тін температурасының жоғарылауы
қан ағымының жылдамдауы
ағзаның каммен толу деңгейінің артуы
ағза функциясының төмендеуі
зат алмасудың баяулауы
Стафилококк пен гемолитикалық стрептококктар тудыратын одонтогенді инфекция әдетте қабынудың осы түрінің дамуымен сипатталады:
іріңді қабыну
шірікті қабыну
геморрагиялық қабыну
фибриноидты қабыну
күйдіргі, оба, тумадан ауыр түрлері кезінде базальды мембрананың бұзылуымен бірге тамырлардың зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда экссудаттың осы түрі пайда болуы мүмкі
іріңді
сіріңді
хилезді
фибринозды
геморрагиялық
Төменгі жақтың жітi остеомиелит кезінде науқастарда ауыз ашудың қиындауы және жұтыну кезіндегі ауырсыну байқалады. Бұл қабынудың қандай жергілікті белгісіне жатады?
dolor
calor
rubor
tumor
functio laesa
Жоғары қызба кезінде сілекейдегі альфа-амилазаның белсенділігі төмендейді, pH 5.0-ге дейін түседі, кальций мөлшері 2.0 мэкв/л-ге дейін азаяды. Ксеростомия жиі байқалады, гингивит, стоматит, глосситтің даму қаупі артады. Ауыз қуысындағы бұл өзгерістер қызбаның қай сатысына тән?
stadium fastigii
stadium incrementi
stadium decrementi
температураның күрт төмендеу сатысы
температураның біртіндеп төмендеу сатысы
II типті аллергиялық реакциялар кезінде, комплементке тәуелсіз жасушалық цитолиз жағдайында опсониндер рөлін атқарады:
A, D иммуноглобулиндері
E, G4 иммуноглобулиндері
G1-3, M иммуноглобулиндері
простагландиндер E1, E2
лейкотриендер C4, D4
Антиген таныстырушы жасушалар өзінің беткейіне осымен кешен түзіп антиген фрагменттерін шығарады:
типті Т-хелперлермен (Th1)
МНС II классының молекулаларымен
Қабынуға қарсы цитокиндермен
-комплементтiн C5b–C9 компоненттерiмен
қанның газдық құрамын зерттеу барысында веналық қанның артериализациялануы және оттегі бойынша артериальдық-веналық айырмашылықтың айтарлықтай төмендеуі анықталды. Бұл белгілер осы жағдайдың дамығанын жайлы нақтылайды:
бастапқы тіндік гипоксияның
жүйелік түрдегі қанайналымдық гипоксияның
сандық түрдегі қандағы гипоксияның
шамадан тыс жүктемелік гипоксияның
Таулiк бойы 3-4 литрге дейiн, кейде одан да коп сiлекейдiн болiнуiне
шагымданып наукас стоматолог-дарiгерге тексерiлдi. Уакыт оте келе
наукаста кышкыл-негiздiк жагдайдын бузылуынын осы турi дамуы мумкiн:
газды ацидоз
газды алкалоз
газды емес бөлінулік ацидоз
газды емес бөлінулік алкалоз
газды емес экзогендік ацидоз
Науқас барлық тістерінде дұрыс емес пішінді, сары-қоңыр түсті нүктелі дақтардың пайда болғанына байланысты стоматолог дәрігерге шағымданды. Бұл осы жағдайдың дамуын көрсетеді:
флюороз
пародонтоз
тіс тастақсы
қышқылдық некроз
кариеспен тіс эрозиясы
Жедел геморномозды аппендицит бойынша науқасқа ота жасалды. Операциядан кейінгі ерте кезеңде науқаста қарқынды іш ауыруы, дене температурасының көтерілуі, нәжістің күюі пайда болды. Дәрігер науқаста перитониттің дамығанын анықтады. Бұл жағдайда аурудың асқынуының мысалы болып табылады:
құсу
ішек парезі
қан кету
перитонит
Тенiз денгейiнен 2500 метр биiктiкте дельтапланмен ушу кезiнде агзада
корганыш-бейiмделу жане тенгерiлу реакцияларынын белсенуi байкалды. Бул
реакциялар осы корiнiстермен байкалуы мумкiн:
стресске карсы жуйелердiн мобилизациясымен
қан қысымының төмендеуі
дене температурасының жоғарылауы
асқазанның ауырсынуы
Сапсасыз маникюрден кейін науқаста жалпы әлсіздік, қалтырау, қолдың пульсациялайтын ауырсынуы пайда болды. Қан анализінде лейкоциттер саны артқан, С-реактивті ақуыз деңгейі жоғарылаған. Бұл белгілерге әсер ететін факторды таңдаңыз:
реакин
интерлейкин-1
интерферон-альфа
простагландин Е
антиоксиданттар
Асқазан қатерлі ісігіне байланысты операциядан кейін 9 ай өткен соң науқаста әлсіздік, тәбеттің жоғалуы, салмақ жоғалту, құсу, оң қабырға астындағы ауырсыну байқалды. Канцерогенездің осы сатысының дамуына ықпал ететін факторды таңдаңыз:
ісік жасушаларында апоптоздың күшеюі
тіршілікке қабілетті жасушалардың жиналуы
ісік жасушалары геномының тұрақсыздығы
жасушалардың дифференциациялануын ынталандыратын факторлардың әсері
газдардың реттелуіне тәуелді жасушалардың басымдылығы
Асказаннын ойык жара ауруы бар наукаста пилоростеноз турiндегi аскыну
дамыды. Наукас токтаусыз коп рет кусты. Артериялык каннын рН – 7,57-ге
дейiн жогарылаган, РаСО2 – 55 мм сын. баг., НСО?? – 33,9 ммоль/л
жогарылаган, BE = +6,5 ммоль/л. Бул корсеткiштер наукаста келесi
декомпенсацияланған газды ацидоздың
декомпенсацияланған газды алкалоздың
декомпенсацияланған аралас ацидоздың
декомпенсацияланған газды емес бөлінушік ацидоздың
декомпенсацияланған газды емес бөлінушік алкалоздың
Жасанды физикалық жүйелерді (өкпені жасанды желдету, жасанды қан айналымы, жасанды бүйрек аппараттары) қолданып патологиялық үдерістерді үлгілеу осыған жатады:
Физикалық модельдеуге
компьютерлік модельдеуге
интеллектуалдық модельдеуге
математикалық модельдеуге
формальды модельдеуге
Гипотермияның компенсациялық сатысында жылу берудің шектелуі келесі механизм арқылы жүзеге асырылады:
тереңдіктің күшеюі
тыныс алу жиілігінің артуы
шеткері қантамырлардың тарылуы
терморегуляциялық бұлшықет дірілі
Жасушалардың жедел зақымдануының алғашқы сатысы болып табылады:
некроздың дамуы
паранекроздың дамуы
некробиоздың қалыптасуы
этиологиялық факторға жасушаның бейспецификалық реакциясы
этиологиялық фактордың бастапқы спецификалық әсері
Қабыну медиаторларының әсер етуінің негізгі механизмі болып табылады:
қантамырлардың өткізгіштігінің артуы
артериалық қысымның жоғарылауы
спецификалық антиденелер титрінің көбеюі
қабыну ошанындағы зат алмасудың күшеюі
флогогендік фактордың патогенділігінің артуы
Тіс-жақ аймағының тіндеріндегі созылмалы қабыну сипатталады:
қысқа мерзімді ағымымен
нейтрофильді лейкоцитоздың дамуымен
мононуклеарлы инфильтраттын дамуымен
айкын экссудациямен
айкын альтерациямен
Қызбаның әсерінен ауыз қуысында келесі өзгерістер дамиды:
тіс тасының түзілуі
тіс тандақтарының түзілуі
кариозды қуыстың түзілуі
сілекейдің минералдандыру функциясының күшеюі
ауыз микрофлорасының көбеюін тежелуі
Тіс-жақ аймағындағы шығу тегі дәнекер тіндік қатерлі ісіктер осынның мысалы болып табылады:
хондробластома
аденокистозды карцинома
еріннің сілемейлі қабатының фибромасы
жақтың жалпақ жасушалы обыры
төменгі жақтың остеосаркомасы
Қан құрамындағы осынның төмендеуі газды алкалоздың негізгі көрсеткіші болып табылады:
PaCO2
кетон денелерінің
титрленетін қышқылдардың
бикарбонаттардың
лактаттың
Көпішілік жасушалар липидтердің осында жиналуы нәтижесінде түзіледі:
макрофагтарда
лимфоциттерде
нейтрофилдерде
тромбоциттерде
эндотелиоциттерде
Созылмалы бауыр және бүйрек жетіспеушілігі бар науқастарда тағамда гипокальциемияның негізгі даму механизмі болып табылады:
D дәруменінің жетіспеушілігі
D дәруменінің метаболизмінің бұзылуы
Гипокальциемия
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі
Апаттық сатыдан кейін дамитын жасушаның созылмалы зақымдануының осы сатысында келесі өзгерістер байқалады: жасушаның дистрофиясы және өлімі, РНК, белоктар және АТФ синтезінің тежелуі, жасушаның генетикалық аппаратының активтенуі, қалпақ құрылымдардың қызметінің артуы, жасуша құрылымдарының гипертрофиясы және гиперплазиясы. Бұл қандай процесс?
Жасушаның созылмалы зақымдануы
Жасушаның апоптозы
Жасушаның регенерациясы
Жасушаның некрозы
Қарыншаралық қуыстың толық жабылмауы кезінде осы жағдай пайда болуы мүмкін. Бұл қандай патологиялық процесс?
Эмболия түрлері
Тромбоз түрлері
Атеросклероз түрлері
Геморрагия түрлері
Альтерация және экссудация сатыларының басым болуымен гиперергиялық қабыну ағымы сипатталады: ауыз қуысының сифилисінен, өңіндi лимфаденитінен, жатырдың созылмалы пероститімен, гранулематозды периодонтитімен, ауыз қуысының абсцесімен. Бұл қандай қабыну түрі?
Гиперергиялық қабыну
Продуктивті қабыну
Катаральды қабыну
Фибринозды қабыну
Науқаста жөтел кезінде іріңді қақырықтың бөлінуі, кеуде тұсының ауырсынуы (жөтелгенде күшейеді), тахипноэ байқалады. Аускультацияда оң өкпенің төменгі бөлігінде ылғалды сырылдар анықталады. Дене температурасы 38.8-39.2°C аралығында 5 күн бойы сақталады. Бұл жағдайда этиотроптық емдеу ретінде келесі дәрілер тағайындалады: дене қызуын төмендететін дәрілер, бактерияға қарсы дәрі-дәрмектер, иммуномодуляторлар, стероидты қабынуға қарсы дәрі-дәрмектер, стероидты емес қабынуға қарсы дәрі-дәрмектер. Бұл қандай ауру?
Пневмония
Бронхиалды астма
Өкпе рагы
Туберкулез
Ұзақ уақыт қызба кезінде тіс таңдақтарының көп түзілуі жергілікті гранулоциттер мен макрофагтардың белсенуіне әкеледі. Бұл жағдайда лейкоциттердің активация механизмi тіс таңдақындағы осының жоғары концентрациясымен байланысты іске асырылады:
интерферондардың
екінші реттік пирогендердің
қабынуға қарсы цитокиндердің
простагландиндер E1, E2
липополисахаридтердің
Кант диабетiмен ауыратын наукастарда ауыз куысы микрофлорасынын озгеруi
осыган ыкпал етедi:
тiс катпарынын жойылуына
кызыл иек суйыктыгындагы глюкоза молшерiнiн томендеуiне
тiндердiн инсулинге резистенттiлiгiнiн жогарылауына
ауыз куысына лизоцимнiн тусуiнiн артуына
ауыз куысына IgG тусуiнiн артуына
Тiтiркендiргiштердiн (суык, таттi) асерiнен пайда болатын тiстiн
сыздатып ауырсынуы гидродинамикалык ауырсыну теориясына сайкес осынын
асерiнен дамиды:
дентин озекшелерiндегi суйыктык кысымынын жогарылауы
миелинденген А-дельта талшыктары аркылы импульстiн берiлуi
дентин озекшелерiнiн iшiндегi суйыктык козгалысынын баяулауы
дентин озекшелерiнiн механикалык блокадасы
тiстердiн механикалык факторларга ауырсыну сезiмталдыгынын томендеуi
Кызыл иектiн гиперплазиясы жане ойык-жаралы некроздык стоматитi бар
наукастын жалпы кан анализiнен анемия, тромбоцитопения, анэозинофилия,
коп молшерде бластты жасушалар, аз молшерде жетiлген гранулоциттер жане
аралык пiсiп-жетiлушi жасушалардын болмауы аныкталды. Кан анализiндегi
озгерiстер наукаста осынын дамуы жайлы корсетедi:
жедел лейкоз
созылмалы лейкоз
лейкемоидтык реакция
агранулоцитоз
лейкоцитоз
Наукаста артериялык кысымнын курт жогарылауы бастын устама тарiздi
ауырсынуымен, коркыныш сезiмiмен, журектiн катты согуымен, булшыкет
дiрiлiмен, катты терлеумен жане терi жабындыларынын бозаруымен катар
журедi. Тексеру барысында он жак буйрекустi безiнiн милы кабатында iсiк
аныкталды. Екiншiлiк артериялык гипертензиянын бул турiнiн дамуы осынын
артык секрециясымен байланысты болуы мумкiн:
катехоламиндердiн
ангиотензин-II
антидиуретикалык гормоннын
альдостероннiн
эндотелин-1
Созылмалы обструктивтi окпе ауруы бар наукаста тыныштык жагдайда
ентiгу, журек тiн согуы, журек ыргагынын бузылысы байкалды. Диффузиялы
жылы цианоз, мойын коктамырларынын кернеулiгi, гепатомегалия аныкталды.
Эхокардиография: он карыншанын кабыргасынын калындауы жане сонгы
диастолалык олшемiнiн улгаюы. Бул корсеткiштер наукаста осынын дамуын
корсетедi:
окпенiн фиброзы
окпенiн ателектазы
окпенiн эмфиземасы
окпелiк журек
кардиомиопатия
Гиперацидтi жагдайы бар наукаста кыжылдау, кышкыл кекiру жане тос
суйегiнiн томенгi болiгiнде куйдiру сезiмi байкалды. Корсетiлген
симптомдардын дамуы осыган тан:
Ахилия
кардиальдi ахалазия
атрофиялык гастрит
гастро-дуоденалды рефлюкс
кардиальдi сфинктердiн жеткiлiксiздiгi
Жаракаттан сон жогаргы курек тiстердi алып тастаганнан кейiнгi екiншi
таулiкте наукаста кызыл иекте узакка созылган, диффузды, кернеулiк
сипаттагы ауырсыну сезiмi пайда болды. Дене температурасы 37,8°С-ка дейiн
котерiлген, аймактык лимфа туйiндерi улгайган. Бул наукаста байкалган
ауырсыну турi аталады:
фантомдык
висцералдык
проекциялык
салдарлык (протопатикалык)
Дайверлер, аквалангсыз 100 метр терендiкке дем алмастан сунгидi, сосын
4-5 минуттан сон судан шыккан кезде кессон ауруы дамымайды. Бул келесi
себеппен байланысты:
канда газдардын каркынды еруi болмагандыктан, газдык эмболия дамымайды
ерiген газдардын жылдам десатурациясы дамиды, азоттын копiршiктерi
окпеге жетпейдi
газдын суйыктыкка диффузия градиентi артады, кан азотпен шамадан тыс
каныгады
кан мен тiндерде газдардын ерiгiштiгi артады, азоттын парциалды кысымы
артады
газдардын каныгуы артады, тiндерде ерiген азоттын молшерi кобейiп, газ
копiршiктерi пайда болады
Дайвер сунгiгеннен кейiн судын бетiне тез котерiлгенде оз-озiн нашар
сезiндi. Бул бузылысты немен байланыстырасыз?
гипобариялык гипоксия дамуымен
декомпрессия синдромы дамуымен
суйыктыктардын кайнау температурасынын жогарылауымен
азоттын сатурациясы жане токсикалык асерiмен
десатурация жане газды эмболия дамуымен
