WorksheetsӘлеуметтану бойынша тест
Total questions: 116
Worksheet time: 58mins
Әлеуметтану - бұл:
жалпы қоғамның ерекше жұмыс істеуі мен дамуының заңдылықтары туралы ғылым
қоғамның материалдық және рухани дамуындағы жетістіктерді зерттейтін ғылым
табиғат, қоғам, мемлекет және ойлаудың жалпы даму заңдары туралы ғылым
адамның объективтік шындықты түйсіну, қабылдау, сезіну формаларын зерттейтін ғылым
Әлеуметтанудың ғылым ретінде негізін салған ғалым:
О.Конт
Г.Спенсер
И.Кант
Аристотель
Платон
Әлеуметтану өз алдына ғылым ретіндемына ғасырда пайда болды:
18 ғасырда
16 ғасырда
17 ғасырда
15 ғасырда
19 ғасырда
«Социология» (әлеуметтану) терминін алғаш қолданған ғалым:
И.Кант
Аристотель
Н.Макиавелли
О.Конт
К.Маркс
Әлеуметтану бойынша алғашқы еңбек:
К.Маркстің «Капиталы»
Н.Макиавеллидің «Тақсыры» (Государь)
Аристотельдің «Саясаты»
О.Конттың «Позитивтік философия курсы»
Ф.Энгельстің «Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің шығуы»
Микроәлеуметтанудыңзерттейтіні:
ұжымдық әдеттер мен ережелерді, нормаларды
қоғамды біртұтас жүйе, организм ретінде
қоғамның әлеуметтік құрылымын, процестерін
қоғамдағы адам топтарын, таптарын, жіктерін
адамдардың күнделікті өмірдегі жүріс-тұрысын, өзара әрекеттерін
Макроәлеуметтанудың зерттейтіні:
қоғамдағы адамдардың жүріс-тұрысын, байланыстарын,
мемлекетті және мемлекеттік құрылысты, биліктің қызмет етуін
қоғамды біртұтас жүйе ретінде, оның әлеуметтік құрылымын, әлеуметтік институттарын
қоғамның моральдық нормаларын, салттары мен дәстүрлерін, әдет-ғұрыптарын
қоғамдағы адамдардың өзара әрекеттерін, қатынастарын
Қоғам жөніндегі басқа ғылымдармен салыстырғанда әлеуметтанудың өзіндік ерекшеліктері мынадан көрінеді:
оны тарихи тұрғыдан зерттеуден, тарихи кезеңдерін сипаттаудан
оның қоғамды зерттеуінен, оның элементтерінің өзара байланысы мен әрекетін зерттеуінен
ондағы «әлеуметтік» және «қоғамдық» ұғымдарының теңестірілуінен
оның зерттеу объектісінің, зерттеу пәнінің күрделілігінен
әлеуметтанудың арнайы зерттеу әдісі мен методологиясының болуынан
Әлеуметтанудың объектісі:
әлеуметтік қауымдастық және адам топтары, олардың саяси қызметі
қоғамда болып жатқан экономикалық процестер және оның даму заңдылықтары
қоғамдағы адамдардың қызметі және мінез-құлқы, көзқарастары, діни наным-сенімдері
тұтас жүйе ретіндегі қоғамға тән адамдар арасындағы әлеуметтік байланыстар және қатынастар
біздерге сезіммен берілген объективтік нақтылық (шындық), рухани ақи
Әлеуметтанудың кешігіп пайда болуының себебі:
табиғи және нақты ғылымдар әлеуметтік ғылымдардан гөрі аса маңызды болып саналатындығымен
оны қалыптастырудың оншалықты қажеттілігінің болмағандығымен
қоғамды ғылыми зерттеуде әлеуметтік-саяси, экономикалық дағдарыстардың болуынан
оның пайда болуына дейін жалпы білім дамуы деңгейінің төмен болуымен
оның зерттеу объектісінің күрделілігінен
Адамдардың қызметімен байланысты туу, өлім-жітім және көші-қон мәселелерін зерттейтін әлеуметтанудың тәсілі:
Ұжымдық
Мәдениеттанулық
Демографиялық
Психологиялық
Интеракционистік
Қоғамда әр түрлі топтардың пайда болуын зерттейтін әлеуметтанудың тәсілі:
Психологиялық
Мәдениеттанулық
Демографиялық
Ұжымдық
Интеракционистік
Қоғамдық ережелер мен құндылықтар сияқты мәдениеттің элементтері негізінде адамдардың мінез-құлқын талдауға көмектесетін әлеуметтанудың тәсілі:
Мәдениеттанулық
Ұжымдық
Психологиялық
Интеракционистік
Демографиялық
Қоғамдық өмірді адамдардың өзара қарым-қатынас жүйесі ретінде зерттейтін әлеуметтанулық тәсіл:
Психологиялық
Мәдениеттанулық
Демографиялық
Ұжымдық
Интеракционистік
Көптеген мектептерді, теорияларды, бағыттарды көрсететін, қоғамдық даму ерекшелігін өз ұстанымдары тұрғысынан түсіндіретін әлеуметтанулық деңгейдің аталуы:
Макроәлеуметтану
теориялық әлеуметтану
Микроәлеуметтану
қолданбалы әлеуметтану
Эмпирикалық
Нақты әлеуметтанулық зерттеулермен байланысқан әлеуметтанудың деңгейі:
теориялық әлеуметтану
әлеуметтік инженерия
Макроәлеуметтану
қолданбалы әлеуметтану
Микроәлеуметтану
Қоғамдық қатынастарды жақсартатын және жетілдіретін әлеуметтанудың функциясы қалай аталады:
Гуманистік
әлеуметтік бақылау
Болжамдық
Ақпараттық
Дүниетанымдық
Ақпаратты жинауды, жүйелендіруді және топтастыруды іске асыратын әлеуметтанудың функциясы :
Болжамдық
әлеуметтік бақылау
Гуманистік
Ақпараттық
Дүниетанымдық
Қоғамның барлық саласында мақсатты бағытталған саясат жүргізу үшін әлеуметтанудың мәліметтерін атқарушы билік органдарына, әртүрлі саяси партиялар мен қозғалыстарға пайдалануға мүмкіндік беретін функция:
қайта құрушылық
әлеуметтік басқару
Гуманистік
Ақпараттық
Болжамдық
Ғылымға "қоғамдық-экономикалық формация" терминін енгізген ғалым:
Вебер М.
Маркс К.
О.Конт
Фурье Ш.
«Түсінуші әлеуметтану» тұжырымдамасының авторлары:
Маркс К., Энгельс Ф.
Гоббс Т., Локк Дж.
Гидденс Э., Дарендорф Р.
Парсонс Т., Мертон Р.
Зиммель Г., Вебер М.
«Позитивтік философия курсы» еңбегінің авторы:
П. Сорокин
О. Конт
Г. Спенсер
Т. Гоббс
Ю. Хабермас
Позитивизм бағытын (ағымын) негіздеген ғалым:
Платон
Спиноза
Г. Гегель
О. Конт
К. Маркс
Адамның қоғамдағы әлеуметтік мінез-құлқының типтерін бөліп көрсеткен ғалым:
О.Конт
Э.Дюркгейм
М.Вебер
К.Маркс
П.Сорокин
Қоғамдағы адамның ауытқыған мінез-құлқын алғашқылардың бірі болып зерттеген, ұжымдық сана теориясының авторы:
П.Сорокин
Г. Спенсер
М. Вебер
0. Конт
Э. Дюркгейм
Қоғамдық келісім-шарт теориясын жасаған ғалымдар:
Т.Гоббс, Ж. Руссо
Т. Парсонс, Р.Мертон
О.Конт, Г.Спенсер
К.Маркс, Ф.Энгельс
Әлеуметтанудағы алғашқы бағыт:
Материализм
Идеализм
Позитивизм
Субъективизм
Марксизм
Қоғамның революциялық жолмен дамуын жақтаған ойшыл:
К.Маркс
М. Вебер
А.Смит
Д. Рикардо
П. Сорокин
«Әлеуметтік дарвинизм» бағытын негіздеген:
П.Сорокин
Э. Дюркгейм
Ж.Ж. Руссо
Г.Спенсер
Ш. Фурье
Төмендегі қай ойшылдың ілімі бойынша адам санасы дамудың теологиялық, метафизикалық және позитивтік деп аталатын үш сатысынан өтеді:
П.Сорокин
Т.Гоббс
Г.Спенсер
О.Конт
Ю.Хабермас
«Идеалдық типтер» тұжырымдамасының авторы:
М.Вебер
Р .Мертон
Т.Парсонс
Э.Дюркгейм
Э.Гидденс
«Синтездік философия жүйесінің» авторы:
О. Конт
Г. Спенсер
М. Вебер
Э. Дюркгейм
К. Маркс
Қоғамда тәртіп орнатудың тірегі - орта тап деп есептеген ежелгі грек ойшылы:
Аристотель
Платон
Конфуций
Спиноза
Мо-зцы
Қоғамның әлеуметтік құрылымын алғаш талдаған ежелгі грек ойшылы:
Платон
Аристотель
Конфуций
Спиноза
Мо-зцы
Қоғам және мемлекет теориясын жасаған жаңа заман ойшылы:
Т.Парсонс
Николло Макиавелли
Фома Аквинский
Мартин Лютер
Жан Кальвин
«Құрылым» және «функция» ұғымдарын ең алғаш пайдаланған ғалым:
О.Конт
Г.Спенсер
Э.Дюркгейм
М.Вебер
Г.Зиммель
Айналымға «қоғамдық-экономикалық формация» ұғымын енгізген ғалым:
К.Маркс
Ф.Энгельс
В.Ленин
Ф.Теннис
М.Вебер
Утопиялық социализм тұжырымдамасының авторын атаңыз:
К.Маркс және Ф.Энгельс
М.Вебер және Г.Зиммель
Ш.Фурье және А.де Сен-Симон
О.Конт және Г.Спенсер
Дж. Локк және Т.Гоббс
Ресей әлеуметтануының ерекшелігін атап көрсетіңіз:
Ресей ғалымдарының жеткілікті білмеуінен
ХІХ ғасырдағы Ресей әлеуметтік-саяси дамуының ерекшеліктерімен
Ресей мәдениетінің өзіндік даму ерекшелігімен
Ресейдің Батыс Еуропа елдерінен дамуының жалпы артта қалуынан
көптеген мектептер мен бағыттардың болуымен
Қай бағыттың өкілдері қоғам дамуына адам факторы қатты ықпал етеді деп санады:
жаңа позитизм
жағырафиялық бағыт
маркстік бағыт
психологиялық бағыт
анархиялық бағыт
Анархиялық бағыттың негізін қалаған:
В.Ленин
Г.В.Плеханов
М.Бакунин
Н.К.Михайловский
М.М.Ковалевский
Ресей әлеуметтануындағы субъективтік идеализмнің негізгі идеялары баяндалған еңбекті атаңыз:
В. И. Лениннің «Материализм және эмпириокритицизмінде»
Г.В.Плехановтың «Тарихқа монистік көзқараспен қарау мәселесі туралы» енбегінде
П. Л. Лавровтың «Тарихи хаттарында»
М.Ковалевскийдің «Қоғамдық ғылымдар мектептерінің міндеттері» еңбегінде
П.Сорокиннің «Әлеуметтану жүйесі» еңбегінде
Жағырафиялық бағыттың негізін қалаған, «Өркениет және ұлы тарихи өзендер» атты кітаптың авторы:
П.Кропоткин
П.Л.Лавров
Е.В. Де-Роберти
Н.Я.Данилевский
Л.И.Мечников
Ресейде субъективті әлеуметтанудың іргесін қалаған ғалым:
П. А. Сорокин
Н. К. Михайловский
Н. Я. Данилевский
М. М.Ковалевский
Орыстан шыққан Американың XX ғасырдағы атақты әлеуметтанушысы:
П.Сорокин
С.М. Соловьев
Н.А. Бердяев
В.А. Розанов
С.И. Трубецкой
П.А.Сорокин өзінің қай еңбегінде қоғамның әлеуметтік жіктелу тұжырымдамасын ашып көрсетті:
«Қазіргі қоғам»
«Социомәдени динамика»
«Стратификация және таптық құрылым»
«Әлеуметтік мобильдік»
«Мінез-құлықты әлеуметтік реттеудің әлеуметтік мәселелері»
П. А. Сорокин төмендегі қай тұжырымдаманың авторы болып саналады:
диалектикалық материализм
тарихи материализм
қоғамнын мәдени-тарихи типтік теориясы
әлеуметтік стратификация мен мобилдік
субъективтік идеализм
Қызметтің өзара байланысқан екі формасы: 1) ойлап табу, еліктеу, бейімделу және 2) мінез-құлық ережелерінің біртіндеп өсуі мен дамуының көмегімен сипатталатын әлеуметтік өзгеріс әлеуметтанулық зерттеудің пәні болып табылады деп есептеген ғалым:
П.Сорокин
М. Ковалевский
Де-Роберти
Н. Михайловск
«Қазіргі демократияның шығуы» атты еңбегінде экономикалық құрылысты онда экономика мораль, өнер, дін және ғылым арқылы ықпал ететін саяси-құқықтық құрылыстың базисі ретінде айқындаған ғалымды атап көрсетіңіз:
Де-Роберти
Г. Плеханов
П. Сорокин
М. Ковалевский
П. Лавров
1908ж. Ресейде тұңғыш рет Психоневрологиялық университетте әлеуметтану кафедрасын құрушылардың бірі:
Н. Мечников
В. Ленин
Н. Михайловский
П. Лавров
Де-Роберти
Ресейдегі неопозитизмнің авторы:
Де-Роберти
М. Ковалевский
П. Сорокин
П. Лавров
Н.Кареев
Әлеуметтану қоғамдық құбылыстарды зерттеуде ғылыми тәсілдерге негізделуі тиіс деп тұжырымдаған ресейлік ғалымды атаңыз:
П.Сорокин
М. Ковалевский
Де-Роберти
П. Лавров
Н.Кареев
Ресейдегі марксизмнің дәстүрлі бастамасы осы ғалыммен байланысты:
П.Сорокин
Н. Зибер
Н. Кареев
П. Лавров
Г. Плеханов
Ғасырлар тоғысында Ресейді көбірек толғандырған проблемалардың бірі:
саяси мұрат
әлеуметтік прогресс
әлеуметтану пәні
Бюрократия
бейбітшілік және соғыс
Ресейде әлеуметтанудың туындауының бастапқы кезеңі үшін Батыстан әкелінген бір мезетте пайда болған екі бағыт:
анархизм және позитивизм
марксизм және анархизм
позитивизм және марксизм
субъективизм және марксизм
субъективизм және анархизм
Ресейдегі органицизм бағытының авторлары:
Щапов және Л. Мечников
П. Лавров және Н. Михайловский
Г. Плеханов және В. Ленин
П. Лилиенфельд және А. Стронин
Н. Кареев және М. Ковалевский
Де-Робертидің әлеуметтану бойынша жазған іргелі еңбегін атаңыз:
«Әлеуметтану»
«Әлеуметтанулық әдіс»
«Әлеуметтанудың жалпы негіздері»
«Әлеуметтанулық әдістің негіздері»
«Әлеуметтану ғылым ретінде»
Ш. Уәлиханов өзі өмір сүрген қазақ қоғамының кұрылысын төмендегіше белгіледі:
Аграрлық
патриархалды-феодалдық
Индустриалдық
Дәстүрлі
постиндустриалдық қоғам
Ш. Уәлихановтың қазақ қоғамын саяси басқару туралы айтқан пікірі:
халық өзін басқарады
патша әкімшілігінің чиновниктері басқарады
хандар басқарады
Батыс елдері билеп-тестейді
қазақ батырлары басқарады
Ш. Уәлихановтың қоғамды реформалау жөніндегі көзқарасы:
басқа халықтың өміріндегі реформаны көшіруге болады
революциядан реформаның тиімділігі әлдеқайда артық
реформалар сырттан енгізілген теориялар негізінде жүргізілуі тиіс
реформалар туралы мәселе аса үлкен сақтықты, терең пайымдауды талап етеді
Ш. Уәлихановтың халықтың әлеуметтік жағдайы туралы айтқан пікірі:
мал басының өсуі халықтың әл-ауқатын арттырады
салыстырмалы түрде біршама тұрақты, алаңдауға негіз жоқ
байлар мен белгілі адамдардың мүдделері бұқараның, көпшілік халықтың мүддесіне қарсы
сословиенің сақталуы халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға ықпал етеді
қарапайым халықты қанау - тарихи қажеттілік
Ы. Алтынсарин қазақ қоғамының алдыңғы қатарлы өркениеттен артта қалуынмына себеппен байланыстырды:
шетелдік инвестицияның болмауынан
мал шаруашылығындағы ескішіліктен
патриархалдық-феодалдыққоғамның сақталуынан
қазақтар арасындағы оқу-ағарту ісінің болмауынан
Ы. Алтынсарин көшпелі қазақ қауымынық әлеуметтік дамуының басты бағыттары туралы:
темір және автомобиль жол тораптарын қалыптастыру, кеңейту
жұмысшы табын қалыптастыру, олардың жағдайын жақсарту
нарықтық экономиканы дамыту, оның тетіктерін жетілдіру
елге сауаттылықты тарату, қол өнерді дамыту, отырықшылыққа көшу
өндірістік кәсіпорындарды дамыту, еңбек өнімділігін арттыру
Ы. Алтынсариннің қазақ қоғамының әлеуметтік-таптық кұрылымы туралы көзқарасы:
жұмысшылар, капиталистер, батырақтар
шаруалар, кулактар, буржуазия
кедейлер, помещиктер, орта шаруалар
буржуазия, феодал, кедей
бай-феодалдар, орта шаруа, кедей жатақтар
Абай қоғамдағы әлеуметтік әділетсіздікті мына себептермен түсіндірді:
ру-тайпа аралық тартыстармен
қоғамның байлар мен кедейлерге бөлініп, мүдделерінің қарама-қайшы болуымен
қабылданған заңдардың, салт-дәстүрлердің жұмыс істемеуімен
жұт, барымтамен, алауыздықпен
Абайдың әдеттегі қазақ құқын жетілдіруге қосқан үлесі:
100-ден аса баптардан тұратын әдеттегі құқықтың жиынтығын құрастырды
отбасы-неке қатынастарын жетілдірді
ру аралық қатынастарды нығайту үшін заңдар құрастырды
35 баптан тұратын әдеттегі құқық жинағын құрастырды
Абайдың пікірі бойынша ғылым мынандай әлеуметтік рөлдерді атқарады:
практика ғылымсыз бәрін де бере алады
ғылымды еңбекпен, ықылас қоюмен меңгеруге болады
ғылым адамды қараңғылықтан құтқарады, білімсіздіктен шығудың жолын көрсетеді
ғылым әлем дүниесінің құпияларын ашуға
Абайдың еңбектің әлеуметтік рөлі туралы көзқарасы:
барымта баюдың бірден-бір жолы, оны тежеу мүмкін емес
еңбектің барлык түрлері пайдалы, сондай-ақ жалдамалы енбек те пайдалы
еңбек адамның жан-жақты дамуына ықпал жасайды
алыпсатарлық, базар, ұрлық баюдың көзі болуы мүмкін
байлар мен кедейлер еңбек бірдей етуі тиіс
Тұлғаның әлеуметтенуіне ықпал ететін Абай айтқан алғышарттар:
саясат, дін, мектеп, өнер
еріншектік, қызылбайлық, жалқаулық
талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым
еңбек, өнеркәсіп, нарық
базар, байлық, жауапкершілік
Байтұрсыновтың қоғамның даму жолдары жөніндегі көзқарасы:
тек қана реформалық жолмен қоғамды дамыту
эволюциялық, реформалық жолмен іске асыру
халықтың мүддесін қорғайтын саяси партия құру арқылы дамытуға болады
отаршылдыққа қарсы күрес жүргізу жолымен жетістікке жету
қоғамның дамуын революциялық жолмен іске асыру
Ә. Бөкейхановтың кадет партиясынан шығуына себеп болған жағдай:
Ресей патшалығы отарлау саясатын жүргізгені үшін
жаңа билік жүйесінде Торғай облысы бойынша комиссар болып тағайындалу мүмкіндігі үшін
партия бұратана халықтарға, соның ішінде қазақтарға автономия алу мүмкіндігін бермейтіндігін білгендіктен
Семей, Ақмола облыстары уездерінің жерді пайдалану тәсілдерін зерттеп, ғылыми негіз жасау үшін
қазақтардың этностық қалыптасу процесін одан әрі зерттеу үшін, ғылыми қорытынды жасау үшін
АҚШ өндірістік кәсіпорындарында әлеуметтанулық зерттеу жүргізген ғалым:
Мэйо Э.
Мертон Р.
Парсонс Т.
Сорокин П.
Парк Р.
Эмпирикалық әлеуметтану әлеуметтанымдық зерттеулердің дербес бағыты ретінде мына елде қалыптасты:
АҚШ та
Германияда
Англияда
Францияда
КСРО-да
1957жылы авторитарлық, демократиялық және аралас басқарудың үш стилін ерекшелейтін басқару стилі туралы теорияны жасаған автор:
Дэвис Д.
Макгрегор Д.
Маслоу А.
Слоун А.
Эмерсон Г.
Э. Берджес пен Р. Парктың оқулығы эмпирикалық әлеуметтанудың дамуындағы елеулі кезең болды. Онда олар эмпирикалық зерттеулердің өздеріне мәлім принциптері мен әдістемелерінін жиынтығын беруге тырысты. Бұл оқулықтың аты:
«Әлеуметтанудың негізделуі»
«Европа мен Америкадағы поляк шаруалары»
«Әлеуметтану және қазіргі заман»
«Әлеуметтану және әлеуметтік даму проблемасы»
«Әлеуметтану ғылымына кіріспе»
Құрылымдық функционализм деп аталған құрылымдық-функционалдық әдістің негізін қалаған ғалым:
Знанецкий Ф.
Томас У.
Смолл А.
Парсонс Т.
Мертон Р.
Әлеуметтік интеракция (өзара әрекет) теориясының авторы:
Р.Марш
Дж. Мид
Д.Белл
Дж. Э. Ландберг
Р.Парк
Қазіргі әлемдегі қылмыстың себептері туралы аномия теориясы мына автордың еңбектерінде дамыды:
Томас.У
Парк Р.
Мертон Р.
Тейлор Ф.
Саймон Г.
Американ әлеуметтанушысы Л. Козердің тұжырымдамасы бойынша қоғамдық өмірдің негізі болып табылатын не:
мәжбүр ету, көндіру
өзара әрекеттер, келісімдер
құрылымдық шиеленіс (конфликт)
әлеуметтік бақылаудың қажеттігі
тұрақсыздық, күйзеліс
Тұлғаның базалық (азық-түлікке, киім-кешекке, қауіпсіздікке және т.б.) және өндірістік (әділеттілік, аман-саулық, тәртіп және т.б. қажеттіліктер) қажеттіліктерін екі топқа бөліп қажеттіліктің иерархиялық теориясын жасаған ғалым:
Маслоу.А
Белл Д.
Шмидт К.
Херцберг
Бернштейн Э.
1892 жылы әлемдегі тұңғыш әлеуметтану университеті пайда болған АҚШ-тың қаласы:
Чикаго
Нью-Йорк
Сиэтле
Вашингтон
Бостон
Күнделікті өмірді театрдағы әрекетпен салыстыруды негіз еткен драматургиялық әлеуметтанудың авторы:
Р.Парк
А. Шюц
Г. Гарфинкель
У. Томас
Э.Гофман
Этнометодология тұжырымдамасының авторы:
К.Маркс
П. Сорокин
М. Вебер
Г. Зиммель
Г. Гарфинкель
Феноменологиялық әлеуметтанудың авторын атаңыз:
А.Шюц
Дж.Мид
Э.Гофман
Г.Гарфинкель
Т.Парсонс
Жүріс-тұрыстың сыртқы емес, ішкі механизмін ашатын теорияны атаңыз:
қақтығыс теориясы
символдық интеракционизм
драматургиялық әлеуметтану
Этнометодология
қажеттіліктер теориясы
Адамдардың сый-сияпат алу үшін ұмтылыс жасайтын жақсы мінез-құлқының мотиві жөніндегі әлеуметтік айырбас теориясының авторын атаңыз:
Дж.Мид
А.Шюц
Э.Гофман
Г.Гарфинкель
Дж.Хоманс
Неміс ғалымының типтеуіне сәйкес қоғамдық қатынастар типі бойынша үстемдік және аралас және жолдастық болып бөлінеді: Осы ғалымды нұсқаңыз.
Ф.Теннис
А.Шюц
Э.Дюркгейм
Г.Гарфинкель
Дж. Хоманс
Тарихи үрдістің мәні - бұл жеке меншік пен байлыққа бақылау қою үшін күрес деп санаған «Капитал» атты шығарманың авторын атаңыз:
Ф.Теннис
Ф.Энгельс
Г.Плеханов
В.Ленин
К.Маркс
Әлеуметтік шиеленіс теориясын жасаған және әлеуметтік тұрақсыздықтың негізгі себебі капитал емес, билік деп есептеген неміс ғалымы:
Р.Дарендорф
А.Шюц
Э.Дюркгейм
Р.Мертон
Ч.Миллс
Көбіне көп қазіргі қоғамның бет-бейнесін анықтайтын билеуші элитаны зерттеу әлеуметтанудың негізгі міндеті болуға тиіс деп есептеген ғалымды атаңыз:
А.Шюц
Э.Дюркгейм
Р.Дарендорф
Р.Мертон
Ч.Миллс
Әлеуметтану тұрғысынан қоғам дегеніміз - бұл:
бір аймақты мекендеген және бір тілде сөйлейтін, бір этносқа жататын адамдардың үлкен тобы
өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында адамдардың тарихи формаларымен біріккен жиынтығы
бір елде өмір сүретін адамдардың жиынтығы, олардың қатынастары
ортақ мүддемен біріккен адамдар жиынтығы, олардың өмір сүру үлгісі
өмірде рухани тұрғыдан ортақ мақсатпен біріккен адамдардың тобы
Бұл ғалымдар 1967 жылы әлеуметтік біріктірудің: тұрақты аумақ, өзін-өзі өндіру, жоғары дамыған мәдениеттің болуы және саяси тәуелсіздік сияқты жағдайларын анықтап, оны қоғам деп есептеуді ұсынды:
Парсонс Т., Мертон Р.
Уатт Д., Белл Д.
Боултон М., Фултон Р.
Тейлор Ф., Смолл А.
Марш Р., Шилз Э.
Қоғам дамуының негізгі жолдары:
Реформалар
Эволюциялық
Революциялық
революциялықпенэволюциялықтыңүйлесімділігі
Секіріпөтужолы
Революция деген - бұл:
өмір сүріп отырған әлеуметтік құрылыстың ңегіздеріне тимей, кейбір өмір саласын біршама жетілдіруді бірте-бірте жүзеге асыратын қайта құрулар
саяси режимнің алмасуы, саяси өзгерістер, процестер
қандай да бір партияларға біріккен бір топ адамдардың жасаған төңкерісі
бір қоғамдық-экономикалық формациядан екіншісіне өту
өмір сүріп отырған әлеуметтік құрылыстың негіздерін қиратып, қоғамдық өмірдің бүкіл немесе көптеген жақтарын толық немесе кешенді өзгерту
Ескірген техника мен технологияны жаңа, мейлінше жетілген техника мен технологияға алмастыру- бұл:
өнеркәсіп прогресс
ғылыми-техникалық революция
ақпараттық революция
әлеуметтік прогресс
ғылыми ашылулар процесі
Қоғамды жүйелік тұрғыда зерттеу дегеніміз - бұл:
қоғамды саяси аспектіде зерттеу
қоғамды экономикалық аспектіде зерттеу
қоғамды құрылымдық аспектіде зерттеу
функционалдық аспектіде зерттеу
құрылымдық, функционалдық, динамикалық тұрғыда зерттеу
Жаһандық деңгейде қоғам әлемдік жүйеге айналады, оны үш бөлікке: өзекке, жартылай шет аймаққа және шет аймаққа(ядро, периферия, полупериферия) бөлуге болады деп санаған ғалым:
МарксК.
Дюркгейм Э.
Сорокин П.
Валлерштайн И.
Маклуэн М.
Қоғамдық өмірдіңәр түрлі салаларын ішнара және біртіндепжетілдіру-бұл:
Келісім
Контрреволюция
Реформа
Революция
Ынтымақтастық
«Қоғамдықеңбекбөлінісітуралы» аттыеңбегінде әлеуметтануда қоғам дамуының алғашқы теорияларыныңбірін жасаған ғалым:
Фурье Ш.
Дюркгейм Э.
Зиммель Г.
Вебер М.
Дарендорф Р.
Адамдардың материалдық қажеттіліктерін қанағаттандыратын сала -бұл:
экономикалық сала
әлеуметтік сала
саяси сала
рухани сала
мәдени сала
Бұл саланың міндеті -қоғамдағы әлеуметтік тәртіпті қатамасыз ету, қақтығыстарды тоқтату, билікті қорғау және т.с.с.:
мәдени сала
экономикалық сала
саяси сала
рухани сала
әлеуметтік сала
Жаңа білімдер ашу, оларды келесі ұрпаққа жеткізу, көркемдік құндылықтарды жасау қай саланың міндеті болып табылады:
әлеуметтік сала
экономикалық сала
саяси сала
рухани сала
мәдени сала
Адамның қоғамдағы әл-ауқаты үшін жауап беретін сала - бұл:
саяси сала
экономикалық сала
әлеуметтік сала
рухани сала
мәдени сала
Кезуші аңшылар, көсемдер, мал щаруашылығы мен жер шаруашылығы, неолит революциясы, ежелгі мемлекеттер, аграрлық қоғам, қазіргі заманғы қоғам - бұл:
қоғам дамуының кезеңдері
қоғам дамуының сатылары
қоғам дамуының жолдары
қоғам дамуының формасы
қоғам дамуының типтері
Әр түрлі қоғамдық бірлестіктердің ұқсас белгілері:
қоғамның дамуы сатылары
қоғамның даму жолдары
қоғамның даму кезеңдері
қоғамның даму формалары
қоғамның даму типтері
Әрбір кейінгі даму сатыларына бұрынғыларына қарағанда аз уақыт кетеді деп есептейтін заң - бұл:
қарама-қарсылықтың бірігуі мен күрес заңы
санның сапаға өзгеру заңы
тарихи уақытты жеделдету заңы
терістеуді терістеу заңы
заңдылық заңы
Осы заңдылыққа сәйкес халықтар мен ұлттардың даму жылдамдығы әр түрлі:
санның сапаға өзгеру заңы
заңдылық заңы
тарихи уақытты жеделдету заңы
терістеуді терістеу заңы
қарама-қарсылықтың бірігуі мен күрес заңы
Қоғамның пайда болған уақыты:
30 мың жыл бұрын
40 мың жыл бұрын
50 мың жыл бұрын
20 мың жыл бұрын
10 мың жыл бұрын
Қоғамның өзіндік жетілгендігінің басты белгісі:
Мәдени
Рухани
Экономикалық
Саяси
Әлеуметтік
Әлеуметтік институттың басты артықшылығы:
эксперимент мүмкіндігі, болжам жасау
неғайбылдық, күтпеген шешім жасау
алдын-ала болжам жасау, сенімділік, тұрақтылық
кездейсоқтық, тосыннан шешім жасау
ретсіздік
Әлеуметтік институттар пайымдау үшін мыналарды негіз етіп береді:
қажеттіліктің сапалық деңгейде қанағаттандырылуын
қажеттіліктің белгілі бір жағдайда қанағаттандырылуын
белгілі бір қажеттіліктің кез-келген жағдайда қанағаттандырылуын
қажеттілікті қанағаттандыруға тырысудың мағынасы жоқтығын
қажеттілікті қанағаттандыру мүмкін еместігін
Институт алдымен мынаған негізделеді:
мүдделердің сәйкестігіне
қажеттіліктердеңгейінің бірдейлігіне
міндеттемелерді әлеуметтік реттеушілікке
тәжірибе алмасуға, оны қолдануға
ара қатынастарды әлеуметтік реттеушілікке
Институттардың тиімділігін арттыруда не мүмкіндік туғызады:
материалдық мүдделілік
еңбек бөлінісі және кәсібилік
жеке жауапкершіліктің жоғарғы деңгейі
моральдық мүдделілік
санкциялар, жазалаулар
Төменде көрсетілген әлеуметтік институттендірілген байланыстардан формальды еместерін бөліп көрсет:
Білім
шаруашылық қызмет
ғылыми ізденіс
Достық
Нарық
Әлеуметтік институт туралы толық түсінік берген американ әлеуметтанушысы және экономисі:
Р.Миллс
Т. Веблен
А.Гелен
Л.Томпсон
Г.Зиммель өзінің ең басты еңбегінде жұмыс күшін дайындау мен көші-қонға, ой еңбегі мен дене еңбегінің арасындағы айырмашылыққа, үстемдік ету мен бағынуға, биржадағы ақша айырбасына, айырбас және тұтыну құнының әрекет ету механизміне терең талдау жасауға талпынған. Сол еңбекті атаңыз:
«Шаруашылық және қоғам»
«Ақша философиясы»
«Протестанттық этика және капитализм рухы»
«Капитал»
«Қоғамдық еңбек бөлінісі туралы»
