wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

&21-22. Моңғол дәуіріндегі Қазақстан аумағындағы этногенез

Total questions: 41

Worksheet time: 21mins

Name
Class
Date
1.

Моңғол шапқыншылығы нәтижесінде Шығыс Дешті Қыпшақ жері кімге тиесілі болды?

a)

A) Өзбек хан ұлысы

b)

B) Шағатай ұлысы

c)

C) Үгедей ұлысы

d)

D) Жошы ұлысы

2.

Қазақ халқы этногенезінің үдерісі аяқталған мемлекет

a)

A) Ақ Орда

b)

B) Өзбек хандығы

c)

C) Жошы Ұлысы

d)

D) Көк Орда

3.

Даладан Мәуереннахрға кеткен көшпелі өзбектер нешеге бөлінді?

a)

A) 3

b)

B) 92

c)

C) 16

d)

D) 28

4.

XV ғасырдың соңында  Шайбани  бастаған оңтүстікке жорығы қандай нәтиже берді?

a)

A) Барлық жауаптар дұрыс   

b)

B) егіншілерге (иран және түркі тілдес) қарама- қарсы көшпелілерді білдірді

c)

C) «Өзбек» үғымы Мәуереннахрға ауысты  

d)

D) Мәуереннахрдағы этникалық үдерістер негізінде біртіндеп өзбек этносының қалыптасуына әкелді  

e)

E) Мәуереннахрды оның орталықтары Бұхара және Самарқанд қалаларымен қоса басып алды

5.

Өзбек хандығын кейінгі өзбек хандықтарымен шатастырмау үшін отандық тарихнамада бұл мемлекетті қалай атады?

a)

A) Сарыарқа хандығы  

b)

B) Жошы хандығы  

c)

C) Орысхан хандығы  

d)

D) Әбілхайыр хандығы

6.

Ортаазиялық тайпалардың батысқа ығысу не себепті болды?

a)

A) Азық тапшылығы 

b)

B) Ортаазиялық мемлекеттің құрылуы  

c)

C) Моңғол шапқыншылығы 

d)

D) Жақсы жайылымдарды іздеу

7.

Моңғол жаулаушылығының нәтижесінде Қазақстан аумағы кімнің иелігіне кірді?

a)

A) Үйсіндердің  аумағына кірді  

b)

B) Моңғолдарға бөлініп берілді  

c)

C) Шыңғысханның 3 ұлына бөлініп берілді

d)

D) Түргештердің аумағына кірді

8.

Шығыс Дешті Қыпшақтың халқын “өзбектер” деп қай уақыттарда атала бастады?

a)

A) 15 ғасырдың басы   

b)

B) 14 ғасырдың ортасы  

c)

C) 13 ғасырдың соңы  

d)

D) 15 ғасырдың соңы   

9.

Жошы ұлысындағы көшпелілер калай аталды?

a)

A) түркілер, қыпшақтар  

b)

B) венгрлер, орыстар  

c)

C) оғыз, соғыс  

d)

D) орыстар, татарлар  

e)

E) моңғолдар, татарлар

10.

Түрклік «қазақ» сөзі нені білдіреді?

a)

A) Көшпенділер   

b)

B) Жетісуге кеткендер  

c)

C) Еркін тәуелсіз өмір сүру  

d)

D) Түркілер  

11.

«Өзбек» ұғымы нені білдірді?

a)

A) Қазіргі Өзбекстан Республикасындағы ұлт өкілдерінің атауы  

b)

B) Алтын Орда ханы Өзбектің қол астындағы халықты

c)

C) Жеміс сортын   

d)

D) Мағынасы әлі күнге дейін белгісіз

12.

Жәнібек пен Керей кімнің ұрпағы?

a)

A) Тоқтамыс пен Темір 

b)

B)Мухаммад Хайдар 

c)

C) Әл-Фараби 

d)

D)Орда Ежен және Орыс хан

13.

Қазан хандығындағы татарлар, Ноғай ордасындағы ноғайлар және т.б мемлекеттерде де халықтардың қалыптасуына әкелген жағдайлар қандай себептен кейін орын алды?

a)

A) Ақ орданың ыдырауы  

b)

B) Алтын орданың ыдырауы    

c)

C) Көк Орданың ыдырауы  

d)

D) Қазақ хандығының құрылуы

14.

Қазіргі қазақтар мен өзбектердің этногенезіне бірдей тайпалардың қатысқанын неден байқаймыз?

a)

A) Ортақ этнонимдер жоқ    

b)

B) Дұрыс жауап жоқ     

c)

C) Этногенезде сәйкестік жоқ  

d)

D) Этногенезде көптеген этнонимдердің сәйкес келуі  

15.

Алтын Ордадан бөлінген Дешті Қыпшақ қалай аталды?

a)

A) Жошы ұлысы  

b)

B) Ақ Ордаға  

c)

C) Шағатай ұлысы   

d)

D) Өзбек хандығы

16.

13 ғ.о. бастап Ақ Орда мен Көк Орда қай мемлекеттен пайда болды?

a)

A) Шағатай ұлысы   

b)

B) Жошы ұлысы  

c)

C) Шығыс Дешті Қыпшақ  

d)

D) Үгедей ұлысы

17.

XIV ғасырдың ортасына қарай мұсылмандық жазба деректерде Шығыс Дешті Қыпшақтың халқы қалай деп атала бастады?  

a)

A) Моңғолдар    

b)

B) Парсылар  

c)

C) Өзбектер  

d)

D) Қазақтар 

18.

Қазақ этносының негізін кімдер құрады?

a)

A) Ноғай ордасының далалық тайпалары құрады. 

b)

B) Шығыс Дешті Қыпшақтың далалық тайпалары  құрады

      

c)

C) Моғолстан ордасының далалық тайпалары құрады

d)

D) Барлық жауап дұрыс

e)

E) Өздерін қазақ деп атайтын Жәнібек пен Керей хандар бастаған көшпенділер

19.

Қазақ этносы қашан қалыптасты?

a)

A) XVІІІ ғасырдың бірінші жартысында  

b)

B) XІV ғасырдың бірінші жартысында 

c)

C) XV ғасырдың бірінші жартысында

d)

D) XVІ ғасырдың бірінші жартысында

20.

Қай оқиға қазақ халкы этногенезінің аяқталуында маңызды рөл атқарды?

a)

A) Жәнібек пен Керей жаңа бастаған көшпенділердің  мемлекет құруы    

b)

B) Иран мен Византияның ықпалы

c)

C) Шыңғысханның Орта Азияны жаулап алуы   

d)

D) Бұхара мен Самарканд қалаларының халқы қазақ этногенезін құрады

21.

14-15 ғасырдың 1 жартысында қай аймақта  қазақ этносы қалыптасты?

a)

A) Ақ Орда   

b)

  B) Әбілхайыр хандыгы   

c)

C) Ноғай ордасы  

d)

D) Барлық жауаптар дұрыс   

e)

E) Моғолстан

22.

Алтын Ордадан бөлінген Дешті  Қыпшақ  қалай аталды?

a)

A) Шағатай ұлысы      

b)

B) Жошы ұлысы   

c)

C) Үгедей ұлысы 

d)

   D) Әбілхайыр хандығы

23.

Жошы үлысындағы көшпелілер әр жерлерде қалай аталды?

a)

A) Қыпшақтар  

b)

B) Моңғолдар  

c)

C) Түркілер  

d)

D) Барлық жауаптар дұрыс  

e)

E) Татарлар (Русьте)

24.

Жәнібек пен Керей сұлтандардың басшылығымен Жетісуге көшіп кеткен көшпелілер қалай атала бастады?

a)

A) Қырғыздар 

b)

   B) Қарақалпақтар   

c)

C) Өзбектер  

d)

D) Қазақтар

25.

Қазақ хандығының құрылуы қандай нәтиже берді?

a)

A) Барлық жауап дұрыс    

b)

B) Қазақ халқының қалыптасуына әкелді   

c)

C) Жәнібек пен Керей сұлтандар өз елі үшін шұрайлы қоныс тапты   

d)

D) Қазақ деген ұғым қалыптасты 

e)

  E) Қазақ халқы еркіндік тапты

26.

15 ғ. а. Шығыс Дешті Қыпшақтағы Орыс хан ұлысының халқын құрайтын қазақ рулары мен тайпаларының бірлестігі қалыптасу нәтижесінде қандай оқиғалар орын алды?

a)

A) Даланың түркі тайпаларының арасынан жаңа этнос бөлініп шықты.  

b)

  B) Орыс ханның  ұрпақтары Әбілхайыр ханнан бөлініп кеткісі келді.   

c)

C) Жаңадан қүрылған Қазақ хандығы өз иеліктерін бүкіл Шығыс Дешті Қыпшаққа кеңейтті.

d)

D) Барлық жауаптар дұрыс    

e)

E) Қазақ этносының шоғырлануы жалғасты

27.

Барлас, жалайыр, қарлұқ, керейт, қыпшақ, қоңырат, қият, маңғыт, меркіт, найман, оғыз, үйсін және т.б. ру-тайпалар 13-14 ғғ.-да қандай жерге тиесілі болды?

a)

A) Үгедей ұлысы  

b)

B) Еділ мен Жайық  

c)

C) Шағатай ұлысы

d)

  D) Жошы ұлысы мен Ақ Орда   

28.

Тарих-и Рашидидің» авторы Мұхаммед Хайдар Дулати өз шығармасында қазақтар жайлы қандай ұғым қолданды?

a)

A) Өзбектер

b)

   B) Қырғыздар  

c)

C) Сақтар  

d)

D) Өзбек-қазақтар

29.

Қазақтар этногенезінің аяқталу мерзімі

a)

A) 12-14 ғасырдың 1 жартысы    

b)

B) 14-15 ғасырдың 2 жартысы  

c)

C) 11-13 ғасырдың 1 жартысы  

d)

D) 14-15 ғасырдың 1 жартысы 

30.

Орыс ханның тұсында Ақ Орда халқының құрамында қыпшақ тайпалары басым болды. Сол кездері моңғалдардың тілі қандай болды?  

a)

A) Латын  

b)

B) Моңғол  

c)

C) Қыпшақ  

d)

D) Парсы

31.

«Еркін, тәуелсіз өзбектер» деген кімдер? 

a)

A) Түріктер 

b)

  B) Қазақтар  

c)

C) Тәжіктер  

d)

D) Қырғыздар   

32.

«Өзбек-қазақ»  ұғымын қолданған Дулати

a)

A) Қазақ сөзі нақты этнткалық мәреге жетпеген еді   

b)

  B) Қазақ халқының этногенезін дұрыс зерттелмеген

c)

C) Қазақтардың Өзбек ханның ұлысынан шыққанын ғана атап көрсеткен 

d)

D) Қазақтардың арғы тегі өзбек халқы екенін айтқан

33.

Қазақ этногенезі қандай кезеңінде моңғолдар келіп қосылды?

a)

A) Қарлұқ   

b)

B) Түрік   

c)

C) Ақ орда   

d)

D) Моңғолдық   

34.

Моңғол шапқыншылығы нәтижесінде отырықшы-егінші аймақ- Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан кімге тиесілі болды?

a)

A) Көк Ордаға   

b)

B) Ақ Ордаға

c)

    C) Шағатай ұлысы     

d)

D) Жошы ұлысы 

35.

Қыпшақ даласындағы қазақтардың, сондай-ақ кейбір басқа заманауи түркі халықтары этногенезінің жаңа кезеңі неден басталды? 

a)

A) Азық тапшылығынан  

b)

  B) Ру-тайпалық қақтығыстардан  

c)

C) Қалалардың құрылысынан  

d)

D) Моңғол шапқыншылығынан  

36.

Жәнібек пен Керей сұлтандардың басшылығымен көшпелілердің бір бөлігі Әбілхайыр хандығынан қайда көшіп кетті?

a)

A) Қара теңізге  

b)

   B) Балхашқа   

c)

C) Сырдарияға  

d)

D) Батыс Жетісуге

37.

XV ғасырдың соңында үш жүз мың далалық өзбек оңтүстікке кетті.  Олар кімнің бастауымен болды?

a)

A) Батый хан  

b)

B) Жошы хан  

c)

C) Әбілхайыр хан 

d)

  D) Шайбани хан

38.

Моңғол шапқыншылығы нәтижесінде Ертістен шығысқа қарайғы жерлер кімге тиесілі болды?

a)

A) Шағатай ұлысы  

b)

  B) Жошы ұлысы  

c)

C) Үгедей ұлысы  

d)

D) Өзбек хан ұлысы  

39.

Қазақ этнонимінің басы

a)

A) 1400-1402 жылдары  

b)

B) 1310-1360 жылдары  

c)

C) 1398-1400 жылдары  

d)

D) 1459-1460 жылдары

40.

14-15 ғасырдың 1 жартысында аймақтарда  қазақ этносы қалай  қалыптасты?

a)

A) Мемлекеттердің тайпалық құрамы біркелкі болды    

b)

B) Ноғай ордасы тайпаларының бір бөлігі кейінірек қазақтардың құрамына кірді.

c)

  C) Әбілхайыр хандыгының құрамындағы тайпалар Ақ Орда құрамындағы тайпаларымен сәйкес келеді

d)

D) Барлық жауаптар дұрыс    

e)

E) Моңгол этнонимдері басым болды

41.

Моңғол шапқыншылығынан кейінгі түркілер

a)

A) Батысқа қарай бет бұрды  

b)

B) Моңғол тайпаларымен жылжыды  

c)

C) Моңғол империасының құрамына кірді

d)

D) А, В, С жауаптары   

e)

E) Дұрыс жауап жоқ