Font size
WorksheetsSAS_BAHASA JAWA_KLS 5_GANJIL
Total questions: 40
Worksheet time: 2hrs 33mins
Basa utawa ukara kang dipaesi, didandani, utawa dipacaki supaya katon luwih endah, bregas, lan ngresepake ati (nengsemake) nalika dirungokake utawa diwaca diarani ….
Basa ngoko
Basa jawa
Basa rinengga
Tembang macapat
Dadi pemimpin iku kudu jembar segarane supaya disenengi wargane.
Tembung jembar segarane tegese ....
Sugih bandha donya
Pinter micara ing ngarep wong akeh
Sugih pangapura lan sabar
Seneng menehi sumbangan
Bapak iku awake gagah prakosa.
Tembung gagah prakosa iku kalebu tembung saroja amarga ....
Dumadi saka rong tembung kang tegese padha utawa meh padha
Dumadi saka rong tembung kang tegese kosok balen (lawan kata)
Nduweni teges kiasan utawa ora sabenere
Gabungan tembung kang nuwuhake teges anyar
Dadi bocah sekolah kudu duwe watak andhap asor marang guru lan kanca.
Tembung andhap asor tegese yaiku ....
Lembah manah utawa ora sombong
Seneng pamer kapinteran
Seneng njaluk ngapura
Kendel lan seneng padu
Gatosaken katrangan ing ngisor iki!
(1) Nagasari (saka tembung: naga + sari)
(2) Dubang (saka tembung: idu + abang)
Adhedhasar tuladha ing dhuwur, pranyatan kang bener yaiku ....
Nagasari iku camboran tugel amarga tembunge wutuh
Dubang iku camboran wutuh amarga ana wanda sing ilang
Nagasari iku camboran wutuh, dene Dubang iku camboran tugel
Kaloro tembung kasebut kalebu camboran wutuh
Ing prapatan dalan kae ana lampu kanggo ngatur lalu lintas. Lampu kuwi wernane abang lan ijo.
Lampu kasebut biasane diarani ....
lunglit
bangjo
dubang
dhekwur
Dono kae pancen bocah sing angel banget dikandhani. Wis bola-bali didukani bapak lan ibune amarga nakal, nanging meksa ora nggugu lan mbaleni salahe maneh.
Bocah kaya Dono iku diarani ....
Abang kupinge
Kandel kupinge
Tipis lambene
Cilik atine
Simbah kakung yen maos koran kudu ngagem .... supaya tulisane katon cetha/jelas.
Kacamata
Lemari kaca
Parang rusak
Juru kunci
Ukara ing ngisor iki kang nggunakake tembung saroja yaiku ....
Para warga desa urip kanthi ayem tentrem lan ora ana pasulayan.
Bocah kuwi pancen dawa tangane, mula ora disenengi kancane.
Ibu mundhut jajan nagasari ing pasar legi.
Simbah kakung lagi maos koran nggunakake kacamata.
Gatekna tembang ing ngisor iki!
Kudu sregep nuntut ilmu
Kanggo cekelane urip
Ana Donya lan akhirat
Dene ilmu diduweni
Mula akeh kabecikan
Lan kasampurnaning urip
Guru wilangan lan guru lagu tembang ing dhuwur yaiku ….
8u-8i-8a-8i-8a-8i
8u-8i-8i-8a-8i-8a
8u-8i-8a-8i-8i-8a
8u-8i-8a-8u-8i-8i
Bapak pucung dudu watu dudu gunung
Sangkamu ing plembang
Ngon ingone sang bupati
Yen lumampah si pucung lembehan grana
Sinonim tembung grana yaiku….
sirah
mripat
irung
lambe
Guru gatra yaiku ….
Tibaning swara (vocal) ing pungkasane gatra
Cacahe wanda (suku kata) saben sagatra
Cacahe gatra (larik) saben sapada
Cacahe swara (vocal) ing saben gatra
Tembang macapat iku cacahe ana ….
10
11
12
13
Bapak pucung renteng-renteng kaya kalung
Dawa kaya ula
Pencokanmu wesi miring
Sing disaba pucung mung turut kutho
Batangane tembang pucung ing dhuwur yaiku ….
sepur
jam tangan
kabel listrik
sabuk
Yen kowe kepingin ilmu
Yo konco padha sregep sinau
Ora mandheg le sinau nganti mati
Nalika wes oleh ilmu
Kita wurugi sing enom
Jenise tembang macapat ing dhuwur yaiku ….
dhandanggula
pangkur
gambuh
pucung
Adhedhasar tabel ing dhuwur, sing kalebu jinis tembang macapat dituduhake nomer ....
1, 2, lan 3
1, 3, lan 5
2, 3, lan 4
3, 4, lan 5
Wewatekane tembang sak penake lan kurang greget, lumrahe kanggo nelakake geguyonan lan pitutur yaiku tembang jenis …..
Mijil
Sinom
Pucung
Gambuh
Conto crita rakyat ing ngisor iki asal saka Jawa Timur yaiku ….
Asal usule Banyuwangi
Danau Toba
Candi Sewu
Gunung Tangkuban Prau
Sri Tanjung banjur ngomong, “Kakang, yen iki mengko getihku wangi gandane, tegese aku setya karo slirane lan apa sing kok tuduhake iku mung pitnah kang kasebar kanggo misahake aku lan slirane.” Sawise ngomong kaya ngono Sri Tanjung langsung suduk sarira nganggo kerise nganti dadi patine. Anggane Sri Tanjung banjur dilarung menyang kali. Anehe, getih sing metu saka anggane Sri Tanjung gandane ora amis, ambune wangi banget.
Watake/sifate Sri Tanjung yaiku ….
setya
ala
sregep
pitnah
Ing pinggir pantai, urip ibu karo anake sing jenenge Malin Kundang. Ing sawijining dina, Malin mutusake arep menyang kutha. Dheweke pengin nulungi ibune sing wis tuwa. Kanthi ati sing abot, ibune ngeculake Malin. Wis pirang-pirang taun kepungkur, Malin ora nate mulih. Nganti sawijining dina ana kapal gedhe teka. Warga sing weruh iki nglaporake ibune Malin. Dheweke ujar manawa wong sing nggawa kapal gedhe kasebut Malin. Ibu menyang Pantai. Nalika ndeleng bocah kasebut, dheweke banjur nyeluk anake. Nanging, Malin ora gelem ngaku yen wanita tuwa kuwi ibune. Kuciwo karo polah Malin marang dheweke. Ibu ndonga lan ngipat- ipati Malin Kundang supaya dadi watu.
Watak Malin ing crito dhuwur kuwi yaiku ….
apik
durhaka
ala
nurut
Ciri-ciri teks eksposisi yaiku nomer ….
1 dan 3
2 dan 4
1 dan 2
3 dan 4
Ciri- ciri teks narasi yaiku nomer ….
1 dan 2
1 dan 3
2 dan 3
3 dan 4
Adhedhasar tabel ing dhuwur, sing kalebu ciri-ciri teks pawarta yaiku nomer ....
1 dan 2
1 dan 3
2 dan 4
3 dan 4
Salah siji tujuane teks pawarta yaiku ....
Njlentrehake carane nggawe sawijining barang
Kanggo nglipur ati sing maca
Menehi informasi utawa warta marang khalayak
Ngyakinake pamaca supaya setuju karo panemune penulis
Layang kabar utawa koran kang metune saben dina diarani….
Saptawarti
Candrawarti
Kalawarti
Ariwarti
Wacan kang nggambarake objek, panggonan, utawa kedadeyan kanthi nggunakake panca indra supaya pamaca kaya-kaya bisa ngrasakake dhewe, diarani teks (a)
Wacan kang nyritakake urut-urutaning kedadeyan (kronologi) adhedhasar wektu, ana paraga (tokoh), lan alur critane, diarani teks (a)
Ing njerone teks pawarta, kanggo nakokake "papan panggonan kedadeyan", nggunakake tembung pitakon (a)
Tibaning swara (huruf vokal a, i, u, e, o) ing pungkasaning gatra tembang macapat diarani guru (a)
"Ngelmu iku kalakone kanthi laku"
Guru wilangan saka gatra ing dhuwur yaiku (a)
Para pejuang kuwi wis labuh labet marang negara kanthi gagah (a)
Nagasari, semar mendem, lan kacamata iku kalebu tuladha tembung camboran (a)
Tembung "Lunglit" iku tegese/artine balung karo ….
(a)
Aja dadi bocah sing gedhe endhase. Tembung gedhe endhase tegese (a)
Bocah kuwi seneng njupuk barang liyan, mula diarani ... tangane.
(a)
Ing wacan kasebut tinemu ukara "para warga tetep semangat nganti adus kringet".
a. Apa tegese tembung adus kringet ing ukara kasebut?
b. Kalebu jinis tembung apa adus kringet iku?
Rini pancen misuwur bocah sing entheng tangane.
Apa tegese watak “entheng tangane” iku?
Miturut panemumu, apa manfaate acara Kirab Budaya kaya ngono kuwi kanggo bocah-bocah sekolah?
Wacanen tembang kinanthi ing ngisor iki!
Kudu sregep nuntut ilmu
Kanggo cekelane urip
Ana Donya lan akhirat
Dene ilmu diduweni
Mula akeh kabecikan
Lan kasampurnaning urip
Saka tembang Kinanthi ing dhuwur coba golekono opo wae :
a. guru gatra = ....
b. guru wilangan = ...
c. guru lagu = .....
Tulisen kanthi rinci:
a. Sapa wae tokoh e?
b. Ing ngendi kedadean e cerita iku?
c. Apa amanat/ pesen cerita iku?
